T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2015/781 Esas - 2021/168
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİKARAR
ESAS NO: 2015/781 Esas
KARAR NO: 2021/168
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/11/2015
KARAR TARİHİ: 18/02/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 19/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müteahhitliğini davalı iş ortaklığının üstlendiği, Ankara- Sivas Demiryolu Projesi kapsamında, Yerköy-Yozgat-Sivas arası, alt yapı inşaat yapım işine ait ve teknik şartnameye uygun olarak km: 174+000 ile 466+900 arası güzergah ariyet kazılarının yapılması işini anahtar teslimi alt yüklenici sözleşmesi ile müvekkiline verilmiş olduğunu, müvekkille yapılan
14.04.2010 tarihli sözleşmedeki kazı işlerinin, müvekkili tarafından sözleşmeye ve teknik şartnameye uygun olarak 31.12.2010 tarihine kadar yaparak tamamlanmış olduğunu, müvekkiline yapılan ödemelerin müvekkilinin alanda yapılan işin çok altında ve sözleşmenin 11 .maddesinin 1 .paragrafında belirtilen şekilde yapılmamış olduğunu, bu nedenle müvekkili firma tarafından sözleşmenin 31.12.2010 tarihinde sonlandırılmak zorunda kalındığını, davalı iş ortaklığına verilen ibranamenin, müvekkiline yapılan ödemelere ilişkin olduğunu beyanla taraflar arasında akdedilmiş "alt yüklenici sözleşmesi" gereğince hak edişlere dahil edilmeyen kazı (kübaj), yapılan işin tümü ile ilgili akaryakıt fiyat farkının faizi ile birlikte davalı iş ortaklığından müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı şirketler vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından ihale edilen Ankara-Sivas demiryolu projesi Yerköy-Yozgat-Sivas arası alt yapı inşaatının, 15.11.2008 tarih ve 17731 yevmiye sayılı sözleşme kapsamında müvekkili şirketler iş ortaklığınca yürütülmekte olduğunu, müvekkili şirketler ile davacı şirket arasında imzalanmış taşeronluk sözleşmesi doğrultusunda davacı taşeron şirketin iş kapsamında çalışmış olup, söz konusu çalışmalar için hak edişlerin düzenlenmiş olduğunu, düzenlenen hakedişler doğrultusunda müvekkili şirketlere kesilen fatura bedellerinin tamamının eksiksiz olarak davacı şirkete ödenmiş olduğunu, davacı şirketin taşeronluk sözleşmesini 31.12.2010 tarihi itibariyle kendi rızasıyla sonlandırmış olduğunu, davacı tarafın hakediş bedelinin altında ödemeler yapıldığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını müvekkili şirketlerin davacıya bir borcu bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava; taraflar arasında imzalanan sözleşmeden kaynaklanan alacağa ilişkindir.
Makine Mühendisi, İnşaat Mühendisi, Mali Müşavir ve Hukuk alanında uzman bilirkişi heyetinden alınan 13/03/2018 tarihli raporundan özetle, " Davacının talep edebileceği akaryakıt fiyat farkı alacağının bulunmadığı, Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, davacının 30.11.2010 ila 31.12.2010 döneminde sözleşme çerçevesinde kazı işi yapıp yapmadığının, yapmış ise metrajının belirlenebilmesi için, Davacı ile davalı iş ortaklığı arasındaki sözleşme kapsamında düzenlenmiş olması halinde ataşman ve röleve kayıtlarının sunulması, Davalı iş ortaklığı ile dava dışı iş sahibi arasındaki sözleşme kapsamında düzenlenen ve 2010 yılı Aralık ayının tamamını kapsadığı anlaşılan 16 no.lu ara hakedişin ataşman ve röleve kayıtları dahil bütün icmali ile sunulması, durumunda, davacının 30.11.2010 ila 31.12.2010 döneminde gerçekleştirdiği kazı imalatı miktarı ve bedelinin belirlenebileceği, " şeklinde kanaat bildirmişlerdir.
Makine Mühendisi, İnşaat Mühendisi, Mali Müşavir ve Hukuk alanında uzman bilirkişi heyetinden alınan 15/04/2019 tarihli raporundan özetle, 231+295km / 232+270 km arası 975m uzunluktaki imalatla ilgili olarak: 30.11.2010 tarihli 7 nolu hakedişte esas alınan davacı yana ödenen 21.294,980 m3’lük imalatın, dava dosyası ekinde yer alan 08.11.2010 tarihli 14 nolu hakedişte 37.478,040 m3 olduğu, 16.183.06 m3'lük imalatın taraflarca düzenlenen 7 nolu hakedişte eksik alındığı, ödenen kazı imalatları ile ilgili patlayıcısız ve patlayıcılı sert zemin kazı miktarlarının ayrı olarak hakedişe girilmediği, toplam yapılan kazı miktarı üzerinden değerlendirildiği ve hakedişte herhangi bir itirazi kaydın bulunmadığı dikkate alındığında paçal kazı fiyatı olarak (2.37 TL /m3) ödemenin yapılmasının uygun görüldüğü, (Dosya kapsamında yapılan incelemelerde söz konusu hakediş ekinde yeşil defter, ataşman ve röleve kayıtlarına rastlanmamıştır. 7 nolu hakedişte eksik alınan 16.183,06 m3 lük kazı imalat bedelinin; 16.183,06.m3x 2,37 TL /m3= 38.353,85 TL olduğu, 16 nolu hakedişe giren davacı tarafından tamamlanan herhangi bir imalatın bulunmadığı, kanaatine varılmıştır. Söz konusu işe ait 30.11.2010 Tarihli 7 Nolu Hakedişte, Yapılan İşler Listesi(İç Sayfa) 21.294,980 m3 lük kazı imalatının ve önceki hakediş miktarı olan 152.067,32.m3 lük kazı imalatının (Kümülatif miktar 152.067,32m3+21.294,980m3=173.362,30m3) Kazı-4 Güzergah ariyet kazıları (229-200/233-200 Genel Klas Genel klas %20 Y-%45K-%35 P,2 km nakliye dahil) 2,37 TL /m3(Paçal fiyat) olarak ödenmesinden dolayı, 173.362,30 m3 kazı imalatına ait akaryakıt fiyat farkı bedeli hesabında akaryakıt katsayısının 0.454 lt/ m3(Paçal) olarak alınmasının uygun görüldüğü, 7 nolu hakedişte eksik alınan 16.183,06 m3 lük imalata ait akaryakıt fiyat farkı bedelinin 514.30 TL olduğu, 7 nolu hakedişte eksik alınan kazı imalat bedeli 38.353,85 TL Eksik alınan imalata ait akaryakıt fiyat farkı bedeli.... 514,30 TL = 38.868,15 TL
Davacıya ödenmesi gereken 7 nolu hakedişte eksik alınan toplam kazı imalatı bedeli ve akaryakıt fiyat farkı bedelinin 38.868,15 TL olduğu, " şeklinde kanaat bildirmişlerdir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu " Madde 470- Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.
Madde 471- Yüklenici, üstlendiği edimleri işsahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır.
Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken meslekî ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır.
Yüklenici, meydana getirilecek eseri doğrudan doğruya kendisi yapmak veya kendi yönetimi altında yaptırmakla yükümlüdür. Ancak, eserin meydana getirilmesinde yüklenicinin kişisel özellikleri önem taşımıyorsa, işi başkasına da yaptırabilir.
Aksine âdet veya anlaşma olmadıkça yüklenici, eserin meydana getirilmesi için kullanılacak olan araç ve gereçleri kendisi sağlamak zorundadır.
....
Madde 479- İşsahibinin bedel ödeme borcu, eserin teslimi anında muaccel olur.
Eserin parça parça teslim edilmesi kararlaştırılmış ve bedel parçalara göre belirlenmişse, her parçanın bedeli onun teslimi anında muaccel olur." hükümlerini haizdir.
Dosyaya dava konusu Sivas Yozgat Yerköy hızlı tren hattına ilişkin eser sözleşmesi ve hakediş ödemelerine ilişkin dökümanlar celp edilmiştir. Hızlı tren hattının 174-000 km'si ile 466-900.km'leri arasının güzergah ve ariyet kazılarının yapılması işi üzerinde anlaşıldığı görülmüştür. Hakedişe ilişkin belgeler her ayın sonunda işverene teslim edilecek, işverence %6 nakit teminat kesintisi yapılarak gelecek ayın sonunda ödeme yapılacaktır.
Taraflar arasında 16 adet hakediş tutanağı düzenlenmiş, bu tutanaklardan 7. Hakediş tutanagında davacının yaptığı işin daha altında bir tutar üzerinden ve yapılan işten daha az m3 üzerinden hak ediş düzenlenmiştir. Bunun sebebi de toprak işlerinin aynı vasıfta değerlendirilerek fiyat belirlenmesidir. Oysa 7 nolu hakediş döneminde kazı imalatları patlayıcılı sert zemin kazı imalatı ile patlayıcısız kazı imalatı şeklinde gerçekleşmiştir. Her iki imalatların ortalaması olarak 2,37.TL/M3 şeklinde ödeme hesaplanarak hakediş düzenlenmiştir. Oysa 7 nolu hakediş döneminde 16.183,06.m3 miktarındaki imalatın değerlendirmeye alınmadığı anlaşılmıştır. Bu yönde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, davacının 38.353,85.TL kazı imalat bedeli ve 514,30.TL akaryakıt fiyat farkı bedeli alacağı olduğu tespit edilmiştir. 13.03.2018 tarihli ön raporu ve 15.04.2019 tarihli bilirkişi heyet raporu hükme esas alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, 38.353,85-TL kazı imalat bedeli ile 514,30-TL akaryakıt fiyat farkı bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 2.655,08-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 853,88-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.801,20-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 5.830,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 4.080,00-TL tek vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 27,70-TL Başvuru Harcı, 853,88-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 881,58TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ,
6-Davacı tarafından yapılan; 2.625,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 2.625,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 2.040,97-TL lik kısmının davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
-HMK 333. Maddesi gereğince mahkemece yatırılan avansın kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip iadesine, iadesi yönünde başvurunun olmaması halinde arta kalan giderin iade edileceğinin davacıya meşruhatlı davetiye ile bildirilmesine,
Dair, davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/02/2021