T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.TÜRK MİLLETİ ADINA
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/677
KARAR NO: 2021/215
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/08/2016
KARAR TARİHİ: 03/03/2021
G. K.YAZILDIĞI TARİH : 27/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1.Davacı vekili özetle; müvekkili şirket ile davalı banka arasında genel kredi sözleşmesi, genel kredi sözleşmesi ek sözleşmesi ve tadil sözleşmeleri imzalanarak, müvekkili şirketin davalı bankadan toplam 21.250.000 USD kredi kullandığını, müvekkilinin genel kredi sözleşmesi ve ek tadilatlara uygun olarak kredi erken kapama tarihi olan 03/08/2015 tarihine kadar olan kredi borcu ve faizlerine uygun olarak ödediğini ve sözleşme hükümlerine aykırı herhangi bir eylemde bulunmadığını, davalı bankanın müvekkili şirket tarafından verilmiş olan teminat niteliğindeki ipoteklerin, alacağın temliki sözleşmelerinin, şirket hisse rehininin sona ermesi ve kaldırılması aşamasında, müvekkili şirketin kabul ve onayı olmadan, erken kapama süreci olan 06.08.2016 tarihinde 1.402.114,74 USD'nin müvekkili şirkete ait hesaptan davalının tahsil ettiğini, müvekkili şirketten "erken kapama maliyeti bedeli" altında tahsil edilen tutarın mevzuata aykırı olduğunu belirterek, 1.402.114,74 USD'nin tahsil tarihi olan 06.08.2015'den işleyecek, 3095 sayılı Kanun uyarınca devlet bankalarının USD cinsi para ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
2.Davalı vekili özetle; davacının genel kredi sözleşmesi hükümlerine aykırı olarak, kredisini vadesinden önce kapatmak istemesi üzerine erken kapama maliyeti hususunda varılan mutabakat ile kredinin kapatıldığını, genel kredi sözleşmesi 15.6. maddesine göre erken kapama olmaması halinde ödeyeceği faize karşılık olarak erken kapama maliyeti talep edildiği, davacının hesabından ilgili tutarın davacının ihtirazi kaydı olmaksızın tahsil edildiğini, davacının ... A.Ş.'den kullanmış olduğu kredi ile müvekkili bankadan kullandığı krediye kapatarak banka borçlarını daha düşük faiz ve/veya daha uzun vadeyle yapılandırarak menfaat temin ettiğini, erken ödeme maliyeti hesaplanırken bankanın mahrum kaldığı faiz ve davacı menfaatinin dikkate alındığını, müvekkili banka tarafından hukuka aykırı bir uygulama yapılmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
3.Deliller: Tarafların dayandıkları tüm deliller, banka kayıtları getirtilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, tarafların itirazı ve iki ayrı bilirkişinin raporlarındaki çelişkiler nazara alınarak üç bankacıdan oluşan bilirkişi heyetinden rapor aldırılmıştır.
4. Bilirkişi heyetinin hükme esas alınan 20/01/2021 tarihli raporunda özetle; Taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklanan kredi borcunun 13.369.977,08 USD ödeme ile 03.08.2015 tarihinde, vadesinden 6 yıl önce kapatıldığı, davalı bankanın "erken kapama maliyet bedeli" olarak BSMV dahil 1.402.114,74 USD'yi davacıdan tahsil ettiği, tahsil edilen bedelin BSMV hariç oranının % 10 olduğu, Merkez Bankasının cevabi yazısına göre davalı Bankanın kapanacak krediler için tahsil edeceği bedele yönelik oran/miktar bildirmediği, bankacılık sektöründe erken ödeme tahsilat oranının ağırlıklı olarak % 2 düzeyinde yoğunlaştığı, kredinin erken kapatılmaması halinde bankanın elde edebileceği faiz gelirinin 3.638.740 USD olduğu, bankanın erken tahsil ettiği tutarı tekrar kredi olarak kullandırabileceği, bu sebeple bu miktarı gerçek gelir kaybı olmadığı, erken tahsil edeceği bedeli kalan vadede tekrar %3,22 oranında plase edebileceği, bu şekilde elde edeceği gelirin 1.432.428 USD olduğu, buna göre bankanın gerçek zararının 2.206.258 USD olduğu, kapanan kredinin kullandırıldığı tarihe göre ticari kredi faiz oranlarında artış meydana gelmesi sebebi ile aynı vadeye göre daha yüksek faiz geliri elde edebileceği, bu sebeple banka zararının daha da düşük olduğu, Merkez Bankasının 11.3.2020 tarih, 2020/8 sayılı tebliğine göre, erken kapama halinde döviz kredisinde, erken ödenen kredinin %3'ü oranında bankanın "erken ödeme ücreti" alabileceğinin belirtildiği, sözleşmede erken kapama oranının düzenlenmediği, diğer bankaların (20 bankanın) Merkez Bankasına bildirdiği oran ortalamasının %3,75 olduğu, bu orana göre davalı bankanın tahsil etmesi gereken miktarın 500.755,26 TL olduğu, bankanın 834.592,11 USD fazla ücret ile 41.729,60 USD BSMV'yi haksız tahsil ettiği belirtilmiştir.
5.İddia, savunma ve dosyada bulunan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, davalı banka tarafından tahsil edilen "erken kapama ücretinin" iadesi taleplidir.
Davacı şirket, davalı bankanın haksız biçimde ve yüksek miktarda erken kapama ücreti tahsil ettiğini iddia etmekte, davalı banka ise, kredi borcunun erken ödenmesi sebebi ile mahrum kaldığı faiz gelirine ve uğradığı zarara istinaden bu bedeli tahsil ettiğini, miktarın sözleşmeye ve mevzuata uygun olduğunu savunmaktadır. Buna göre çözümlenmesi gereken ihtilaflı konunun, bankaca erken kapama ücreti tahsil etme hakkının olup olmadığı, tahsil edilen bedelin, mevzuata, sözleşmeye ve hakkaniyete uygun olup olmadığıdır.
Taraflar arasında 17.02.2009 tarihli, (tadil sözleşmeleri ile yapılan arttırımlar sonucu) 21.250.000 USD limitli Genel Kredi Sözleşmesine dayalı akdi ilişki bulunmaktadır. Bu sözleşmeden kaynaklanan kredi borcunun 13.369.977,08 USD ödeme ile 03.08.2015 tarihinde, vadesinden 6 yıl önce kapatıldığı, davalı banka tarafından "erken kapama maliyet bedeli" olarak BSMV dahil 1.402.114,74 USD'nin davacıdan tahsil ettiği ihtilafsızdır.
Sözleşmenin 15.6. Maddesinde;" Müşterinin bakiye borcunu vadesinden önce ödeyerek hesabı kapatması, Bankanın kabulüne bağlıdır. Bankaca kabul edilmesi halinde erken ödeme, taksit vadelerinden birinde ve ödeme vadesinde işlemiş faizin ve kalan anaparanın, Bankanın belirleyeceği miktarda bir erken kapama ücreti ile erken ödeme nedeni ile doğabilecek vergi, kaynak kullanım destekleme fonu gibi mali yükümlülüklerin nakden ve defaten ödenmesi kaydıyla mümkündür..." düzenlemesi yer almaktadır. Sözleşmedeki bu düzenlemeye göre davalı bankanın, "erken kapama ücreti" tahsil etme hakkı bulunmaktadır.
Davalı banka tarafından yaklaşık %10 oranında bedel tahsil edilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmede kredi borcunun erken kapatılması halinde tahsil edilecek ücrete esas oran belirtilmemiştir. Davalı Bankada Merkez Bankasına "erken kapama ücret oranı/miktarı" bildirmemiştir. Bankacı bilirkişilerden oluşan heyetin incelemesi sonucu yaptığı tespite göre, diğer 20 bankanın Merkez Bankasına bildirdiği "erken kapama ücret oranı ortalaması" %3,75'dir. Bu orana istinaden davalı bankanın tahsil etmesi gereken miktar 500.755,26 TL'dir. Buna göre davalı Bankanın 834.592,11 USD fazla ücret ve 41.729,60 USD BSMV'yi haksız tahsil ettiği anlaşılmıştır. Bu sebeple, davanın kısmen kabulü ile 834.592,11 USD erken kapama ücreti ve 41.729,60 USD BSMV olmak üzere toplam 876.321,71 USD'nin ödeme tarihi olan 06/08/2015 tarihinden itibaren hesaplanacak 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının USD cinsi para ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Bu gerekçeye istinaden aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
834.592,11 USD erken kapama ücreti ve 41.729,60 USD BSMV olmak üzere toplam 876.321,71 USD'nin ödeme tarihi olan 06/08/2015 tarihinden itibaren hesaplanacak 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının USD cinsi para ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 440.784,43TL nispi karar ve ilam harcından, dava dosyasında peşin alınan 70.150,54 TL harcın mahsubu ile kalan 370.633,89 TL harcın davalıdan alınıp Hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 70.179,74 TL harç giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan 607,2 TL tebligat ve posta gideri, 6.050 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.657,2 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre 4.160,75 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Dava sırasında kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına takdir edilen 153.152,07 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Dava sırasında kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına takdir edilen 127.341,24 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
8-HMK 333. Maddesi gereğince mahkemece yatırılan avansın kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/03/2021
Başkan ...
E imzalıdır
Üye ...
E imzalıdır
Üye ...
E imzalıdır
Katip ...
E imzalıdır