T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
ESAS NO: 2018/280 Esas
KARAR NO: 2021/31
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 09/04/2018
KARAR TARİHİ: 19/01/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 18/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 06.04.2016 tarihli dava dilekçesinde özetle: Davacı Teşekkül Kamu Tüzel kişisi olup, asıl işi olan elektrik üretimi dışındaki işleri kamu ihale mevzuatı uyarınca dışarıdan temin ettiğini, “Afşin '... B Termik Santrali İşletme Müdürlüğü "nün ihtiyacı Mekanik Bakım, Ölçü Test -Kontrat Bakım Elektrik bakım işlerinin 294 kişi ile 2 yıl süreli hizmet alımı yoluyla yapılması işi için taraflar arasında 31.03.2011 tarihinden itibaren yürürlükte olmak kaydıyla sözleşme imzalanmış olup, bu sözleşmeden sonra yukarıda adı geçen davalı firmalarla hizmet alım sözleşmeleri yapıldığı, davalıların kendi işçilerinin alacaklarını ödemeyerek yasa ve sözleşmeye aykırı davrandığı ve dava konusu edilen işçi alacaklarımn davacı tarafından ödendiği, davalı sözleşme konusu çalıştırdığı işçilerin yasal her türlü hak ve alacağını Sözleşmenin 12. maddesinde ayrıntıları izah edildiği üzere; davalı "İş Kanunu’ ndan doğan tüm hak ve alacaklarını eksiksiz olarak süresi içerisinde yerine getireceğini taahhüt ettiği halde davacı teşekkül aleyhine Afşin İş Mahkemesinde davalar açıldığını, mahkemece davalar ile talep edilen tutarların davacı teşekkülden müteselsilen tahsiline karar verildiği, ... İcra Müdürlüğü' nün dosyaları ile icraya konulan mahkeme kararları neticesinde hükmedilen tüm alacağın davacı tarafından ödendiğini, davacı teşekkül tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemeden davalı şirketin sorumlu olduğu, İş Kanununda asıl işveren - alt işveren arasındaki ilişkiyi ve sorumluluğu düzenleyen herhangi bir hüküm bulunmadığı, Yargıtay kararlan ile konunun açıklığa kavuştuğu asıl işverenin işçiye karşı ödenmeyen işçilik haklarından sorumlu olmasının tek sebebinin işçinin hukuksal koruma ile olacağının garanti altına alınması olduğunu vurguladığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 12.1.2.maddesi ve Sözleşmenin 12.1.4.maddesinde hükme bağlandığı, bu sözleşme kapsamında davalı çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından kendisi sorumlu olduğu halde davacı kurum aleyhine de dava açıldığı, davada davalı taraf olmasına rağmen çalışma hayatını düzenleyen kurallar çerçevesinde icra tehdidi altında dava konusu hükmedilen toplam 28.909,53.-TL'nin icra dosyası hesabına kurum tarafından yatırıldığını, davacı tarafından ödenen bu meblağdan sözleşme ve yasa hükümleri uyarınca davalının sorumlu olduğunu belirterek yapılacak yargılama neticesinde lehe hükmedilen 350 TL vekalet ücreti ile birlikte toplam 28.909,53.-TL'nin ödeme tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
Davalı ... İnş.Müh.Müş.Tur.Jeo.Mad.San.ve Tic. Ltd. Şti, vekilinin cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafından sunulan ve seri mahiyette açılmış bulunan İş Mahkemesi kararları incelendiğinde dava dışı işçilerin ... işyerlerinde muhtelif alt işverenler nezdinde hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında çalıştıkları ve UBGT ücretlerinin ödenmediği iddiasıyla davaları açtıkları ve UBGT ücretlerinin ödenmediği iddiasıyla davaları açtıkları, İş Mahkemesince yapılan yargılamalar sonucunda da UBGT ücreti alacaklarının hüküm altına alındığının anlaşıldığı, ... ... Adi Ortaklığı ile davacı arasında 2013/32871 IK K lu 02,12.2013 tarihli 07.02.2014 26.02.2016 tarihleri arasında yürürlükte bulunan hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, davacı, davada işçilere ödediği tutarın tamamım dava konusu ettiği, davacı davasını açtığı tarihte talep ettiği miktarı tam ve kesin olarak belirttiği, birden fazla davalıdan talep edilmekte olan toplam ödenen tutardan hangi davalıdan ne kadar istendiği belirtilmediği için müddeabihin açık ve belirli olmadığını, davacının İş Kanunu hükümleri gereği dava dişi işçiye karşı sorumlu olduğunu, davacının bu sorumluluğu uyarınca işçiye ödemek zorunda kaldığı tutarları alt işverenlere rücu edebilmesinin ön koşutunun alt işverenler ile arasındaki sözleşmelerde buna cevaz veren bir hüküm bulunması gerektiği, davacının kendi işçisi için ödediği UBGT ücreti alacağını davalı şirketten isteyemeyeceğini, sözleşmeye konu hizmet işinde esas olanın tüm personelin tüm sözleşme dönemi içinde UBGT günlerinde çalıştırılması olduğu, hangi personel hangi UBGT günlerinde çalıştırılmış ise o günlere ait UBGT ücretlerinin o ayın hak edişine eklenerek ... tarafından yükleniciye ödeneceği, yüklenici tarafından da personele aylık bodrosunda gösterilmek suretiyle o ayın maaşı ödenirken ödeneceği, ilgili personelin o ay UBGT çalışması yapıp yapmadığının buna göre UBGT ücretine hak kazanıp kazanmadığının her ayın puantaj kayıtlarında belli olduğu bu puantaj kayıtlarına göre hazırlanan bodrolara göre işçilere ödeme yapılmakta olduğu ve dolayısıyla yine bu puantaj kayıtlarında UBGT çalışması olup olmamasına göre yükleniciye ödenecek hakediş tutarı için UBGT ücretlerine yer verilip verilmeyeceğinin belirlendiğini, ... tarafından tüm hakkedişlerin kontrol edilerek ödeme yapıldığını, işin bitiminde işin sözleşme şartlarına uygun alarak yerine getirilmesi üzerine işin kabulü yapıldığı, ... 'ın talep edebileceği bir işçilik söz konusu olsaydı bunun işin kabulü aşamasında hesaplanıp taraflarından tahsil edileceği, işçilik ücretlerinden nihai olarak ...' nin sorumlu olduğu, davanın usulden reddine, kabul edilmediği takdirde davacının davalıdan rücuan alacak talebinde bulunamayacağı için davanın esastan reddine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yukletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet alımına dair sözleşme uyarınca dava dışı işçilere yapılan işçilik alacağına ilişkin ödemelerin davalı şirketten rücuen tazmini istemine ilişkindir.
....İş Mahkemesi'nin ....karar sayılı dava dosyalarının ve ... İcra Müdürlüğü'nün ....sayılı dosyaların celbi sağlanmış olup dosyalar, Uyap üzerinden Mahkememiz dosyası arasına kazandırılmıştır.
Davalı ... Ltd Şti'ne sözleşmenin isticvap davetiyesiyle tebliği yönünde Mersin Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmış ancak usulüne uygun olarak yapılan tebliğata rağmen davalı şirket yetkilisinin duruşmaya katılmamıştır.
Davalı .... Ltd. Şti.'ye sözleşmenin isticvap davetiyesiyle tebliği yönünde Afşin Kahramanmaraş Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmasına karar verilmiş olup , talimat Mahkemesinden gelen cevabi yazıda .... Petrol'e TK 35. Maddesine göre tebligatın yapıldığı, talimat doğrultusunda isticvap şerhinin düşüldüğü ancak gelen olmadığının görüldüğü bildirilmiştir.
Ödeme yapılan işçilerin sigorta dosyalarının şirkette çalıştıkları süre ve çalışılan tarihleri detayıyla gösterir kayıtlarla birlikte mahkememize gönderilmesi yönünde Ankara SGK İl Müdürlüğü'ne yazı yazılmış 11/03/2019 tarihli cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Dosyanın bilirkişiye tevdi ile mahkemece yapılan uyuşmazlık tespiti çerçevesinde varsa davacının her bir davalılardan rücuen talep edebileceği alacak miktarını tespit eder rapor alınması için bilirkişiye tevdii edilmiş olup 01/08/2019 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişi Raporunda Özetle; davacı tarafından hizmet işlerinin ihale edildiği, açılan ihalelere davalı şirketlerin teklif verdiği ve ihalenin üzerinde kalmasını müteakip sözleşmelerin imzalandığı, bu süreçte çalışan dava dışı işçinin davacı ve davalı şirketler nezdinde çalıştığı, dosya içerisinde yukarıda belirlendiği şekilde hesaplama yapmaya yeterli bilgi - belge olmadığı, Mahkeme’ce bu konudaki bilgi - belgelerin (taraflar arasında imzalanan sözleşmeler, sözleşme eki şartnameler - ödeme belgeleri, puantaj kayıtları, isçiler tarafından açılan tazminat davalarına ilişkin dava dosyalarının tüm içeriği, ödeme yapılan icra dosyaları, davacının yüklenici olarak yaptığı hakedişler, kestiği faturalar ve idare tarafından yapılan ödeme dekontların vs) toplanmasından sonra sağlıklı bir hesaplama yapılabileceği bildirilmiştir.
Dava dilekçesinde belirtilen icra dosyaları ve mahkeme ilamları tespit edilip eksiklikler giderilerek davacı vekili tarafından sunulan bilgi ve belgeler de eklenerek, ek rapor tanzimi için dosyanın bilirkişiye tevdiine karar verilmiş; 02/09/2020 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişi Ek Raporunda Özetle: davacı tarafından hizmet işlerinin ihale edildiği, açılan ihalelere davalı şirketlerin teklif verdiği ve ihalenin üzerinde kalmasını müteakip sözleşmelerin imzalandığı, bu süreçte çalışan dava dışı işçinin davacı ve davalı şirketler nezdınde çalıştığı, dava dışı işçilerin işçilik alacaklarının tahsili için Afşin İş Mahkemesi nezdınde davalar açıldığı açılan davalarda davanın kısmen kabulüne karar veriIdiği, kararların ekte ayrıntısı sunulan icra dosyalarına kayden takibe konulduğu, dosyaya davacı tarafından belirtilen tarihlerde belirtilen miktarlarda ödemelerin yapıldığı, rücuen tahsili amacıyla davacı, dava dışı işçilere ödediği işçilik alacakları için davalı şirketlere, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereği rücu edebileceği, şirketlerin sorumluluklarının ek'te ayrıntısının sunulduğu, iş bu bedellerin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizleriyle birlikte talep edilebileceği, ... yapılar Ltd. Şti (01.07,2012-30.04.2013) 8.530,46- TL, ... Petrol Ltd.Şt. (01.05.2013-06.02.2014 ) 7,652,05.-TL, ...İnş. Mad.Ltd.Şti /...O rt.(07.02.2014 -02.04.2015) 12.376,14.-TL bununla birlikte Davalt ...Ltd.şti. tarafından sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde davalı şirket tarafından dava dışı işçilerin çalışmasının olması halinde UBGT alacaklarının bordrolara yansıtıldığı ve ödemelerinin yapıldığının görüldüğü, davalı tarafından yapılan bu ödemelerin tekrar talep edilmesinin mükerrer ödemeye sebep olacağı, Mahkeme tarafından talep edilebileceğinin düşünülmesi halinde ...tuş. Mod.Ltd.şti /....Ort. (07.02.2014 -02.04.2015) dönemine ait toplam sorumluluğun 12.376,14.-TL olup, ortaklık sebebiyle ... ... Ltd Şti. ' nin sorumluluğunun % 50 oranında 6.169,07.-TL olduğu belirtilmiştir.
11.09.2014 gün ve 29116 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 6552 sayılı Kanun'un 8.maddesi ile bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatını düzenleyen 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112.maddesinde; "...4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;
a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından,
b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir..." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile ... nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır. Dava konusu olayda da davacı ile davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dava dışı işçiye karşı müteselsilen sorumludurlar. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.
Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167.maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir. Somut olayda, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 13.2 ve 13.4 ve 6.1 maddelerinde sorumluluğun davalı yükleniciye ait olduğuna ilişkin açık hüküm bulunmaktadır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının "Afşin-... B Termik Santrali İşletme Müdürlüğü’nün İhtiyacı Mekanik Bakım, Ölçü Test-Kontrol Bakım, Elektrik Bakımı işlerinin 290 kişi ile 2 yıl süreli hizmet alımı yoluyla yapılması için” için davalı ile sözleşme imzalandığı, dava dışı işçilerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında hizmet alımına ilişkin davalı şirket nezdinde belirli bir dönem içinde çalıştığı görülmüştür. Alınan bilirkişi ek raporu denetime elverişli, usul ve yasaya uygun olduğundan hükme esas alınmıştır. Yukarıda açıklanan nedenlerle, sözleşme ekinde işçilik ödemesi bakımından alt işverenin sorumluluğu konusunda açık hüküm bulunduğu, davalı ...... Limited Şirketi işçilik alacaklarına ilişkin ödemeleri bordrolara yansıttığından sorumluluğunun bulunmadığı, davalı ...... Lİmited Şirketi ile .... Limited Şirketi'nin işçinin çalıştığı dönemler sınırlı olmak üzere tam sorumluluğunun bulunduğu, 350 TL vekalet ücreti istemine ilişkin kesin kanaat getirilecek bilgi ve sunulmadığı görüldüğünden bu istemin reddine karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne asıl alacağa ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
Davanın KISMEN KABULÜ ile
1-Davalı ...... Limited Şirketi aleyhine açılan davanın reddine,
2-Davalı ...... Lİmited Şirketi aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile 8.530,46 TL'nin 01/07/2016 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Davalı .... Limited Şirketi aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile 7.652,05 TL ve 6.189,07 TL olmak üzere toplam 13.843,12 TL'nin 01/07/2016 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
5-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 1.528,20-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 493,71-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.034,49-TL harcın 641,49-TL'sinin davalı ... ... Ltd. Şti.'den 393,10-TL'sinin ... ....Ltd. Şti.'den alınarak hazineye irad kaydına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 4.080,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılar .... Ltd. Şti. İle .... Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı ... Tic.ltd.şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T göre hesaplanan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan; 35,90-TL Başvuru Harcı, 493,71-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 529,61TL harcın davalılar .... Ltd. Şti. İle .... Ltd. Şti.'den müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafından yapılan; 600,00-TL Bilirkişi ücreti, 351,25-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 951,25-TL yargılama giderinin davalı ... ... Ltd. Şti.'den 580,26-TL'sinin, 370-TL'sinin ... ....Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
Dair, davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/01/2021
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza