T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2018/570 Esas - 2021/171
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
ESAS NO: 2018/570 Esas
KARAR NO: 2021/171
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 09/08/2018
KARAR TARİHİ: 19/02/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 17/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı şirketlerden hizmet alımı döneminde davalı şirketler tarafından istihdam edilen dava dışı işçi ...'a, işten çıkarılması sebebiyle ödenen 22.880,50 TL kıdem tazminatının davalılarla yapılan hizmet alım sözleşmesine göre davalılardan müştereken ve müteselsilen ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsilini dava ve talep etmiştir.
Davalı ...... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kanun gereği ödediği kıdem tazminatını rücu edemeyeceğini, taraflar arasındaki sözleşmede de kıdem tazminatının yer almadığını, aksinin düşünülmesi halinde dahi Yargıtay 13. Hukuk Dairesi kararlarına göre yarı yarıya sorumluluk ilkesine göre rücu edilebileceğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ...... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; 4857 sayılı Kanun'un 112'nci maddesine göre kıdem tazminatlarından davacının sorumlu olduğunu, davalının son alt işveren olmaması nedeni ile sorumluluğu bulunmadığını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ...... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin dava dışı işçiye karşı işçilik alacaklarına ilişkin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davacı kurumum kanunen kıdem tazminatından sorumlu olduğunu, sözleşmede kıdem tazminatı yönünden bir düzenleme bulunmadığını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ...... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; Kamu İhale Kurumu kararı ile sabit olduğu üzere davacı kurumun kanunen kıdem tazminatı ödemesi yapmakla sorumlu olduğunu, sözleşme hükümlerinin kıdem tazminatı yönünden davalı sorumluluğu doğuracak şekilde yorumlanamayacağını, yorumlansa dahi davacının yaptığı ödemenin tamamından davalının sorumlu tutulamayacağını ve Yargıtay tarafından benimsenen yarı yarıya sorumluluk esasının uygulanması gerekeceğini, ayrıca davalının diğer davalılarla zorunlu dava arkadaşlığı olmadığı gibi dava dışı işçinin alacağı yönünden davalı sorumluluğunu sübuta erdiren bir mahkeme kararı vb. bulunmadığını, başka deyişle, davalı şirketin dava dışı işçiye karşı işçilik alacaklarına ilişkin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
Davalılar ...... Ltd. Şti. ve ...... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki sözleşmede yer alan hükümlerin genel işlem koşulu olduğunu, davacı kurumun kanunen kıdem tazminatı ödemesi yapmakla sorumlu olduğunu, kanunen de kıdem tazminatı yönünden rücu talebinde bulunabilmesi için sözleşmede açık düzenleme bulunması gerektiğini, sözleşme hükümlerinin kıdem tazminatı yönünden davalı sorumluluğu doğuracak şekilde yorumlanamayacağını, yorumlansa dahi davacının yaptığı ödemenin tamamından davalının sorumlu tutulamayacağını ve Yargıtay tarafından benimsenen yarı yarıya sorumluluk esasının uygulanması gerekeceğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, davacı asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatı alacağının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Ödeme yapılan işçinin sigorta dosyalarının şirkette çalıştıkları süre ve çalışılan tarihleri detayıyla gösterir kayıtlarla birlikte mahkememize gönderilmesi yönünde Ankara SGK İl Müdürlüğü'ne yazı yazılmış cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Dava dışı ...'ın eş ve çocuklarını gösterir aile nüfus kaydının kalemce dosyaya kazandırılmasına karar verilmiş olup dosyamız arasına alınmıştır.
Dosyanın iş hukuku konusunda uzman hesap bilirkişiye tevdi ile tarafların iddia ve savunmalarını karşılar, mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktaları ile sınırlı olmak üzere tespitinin yapılması istenilmiş, 24/04/2020 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır. Bilirkişi Raporunda Özetle; rücuan talep edilebileceğinin düşünülmesi halinde, rücuan alacağa konu miktarların; ...… Ltd. Şti'nden 3.248,60 TL talep edebileceği faiz oranının % 30, ...… Ltd. Şti.'nden 398,36 TL talep edebileceği ve faiz oranının % 29 olacağı, ...… Ltd. Şti.'nden 1.924,48 TL ve 269,31 TL den sorumlu olduğu faiz oranının % 27 ve % 19 olduğu, ...… Ltd. Şti.'nin 1.481,23 TL' den sorumlu olduğu ve faiz oranının % 19 olduğu, ...… Ltd. Şti. 667,68 ve 168,32 TL' den sorumlu olduğu ve bedelin bir kısmını % 16 faiz işletileceği, ...… Ltd. Şti. ve ...… Ltd. Şti. İş Ort. 1.374,63 TL' den sorumlu olduğu ve bedele % 16 faiz işletileceği, ...… Ltd. Şti. ve ...… Ltd. Şti. İş Ort.1.879,59 TL' den sorumlu olduğu ve bu bedele % 15 oranında faiz işletileceği ...… Ltd. Şti' nin 751,84 TL' den sorumlu olduğu ve sözleşmede faiz oranının belirlenmediği, ...… Ltd. Şti.'nin 1.290,46 TL' den sorumlu olduğu ve sözleşmede faiz oranının belirlenmediği, ...… Ltd. Şti.'nin 325,42 TL' den sorumlu olduğu ve faiz oranının % 15 olduğu, ...… Ltd. Şti. Ve ...… Ltd. Şti. İş Ort.' nin 3.764,79 TL ' den sorumlu olduğu ve % 15 oranında faiz oranı işletilerek davalıların sorumluluğunun bulunduğu belirtilmiştir. Bilirkişi ek raporunda da, ... Kurumsal firması için sözleşmede kıdem tazminatı hariç ifadesi var olduğundan 1.195,08 TL'nin rücu esas miktarın dışında tutulduğu gibi ayrıca davacı uhdesindeki 7 gün (39,28 TL) kıdem tazminatı hesabına dahil edildiğinden ve bu miktarlar rücuya konu edilemeyeceğinden, sonuç toplamı 22.880,50 TL değil, 21.646,14 TL olduğunu, Mahkemece verilen görev gereğince davacı ve davalı itirazları değerlendirilmiş olup Kök Rapor sonucunu değiştirir nitelikte olmadığı belirtilmiştir.
11.09.2014 gün ve 29116 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 6552 sayılı Kanun'un 8.maddesi ile bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatını düzenleyen 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112.maddesinde; "...4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;
a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından,
b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir..." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır. Dava konusu olayda da davacı ile davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dava dışı işçiye karşı müteselsilen sorumludurlar. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.
Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167.maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir. Somut olayda, taraflar arasında akdedilen sözleşme eklerinde sorumluluğun davalı yükleniciye ait olduğuna ilişkin açık hüküm bulunduğu, 2016 yılında akdedilen sözleşmede ise kıdem tazminatı sorumluluğunun bulunmadığına dair düzenleme bulunduğu görülmüştür.
05/02/2019 tarihli celsede süresinde yapılmayan yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi çerçevesinde 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmadan dava açılmış bulunduğundan davalının zamanaşımı itirazına itibar edilmemiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının temizlik hizmetleri işi için davalılar ile sözleşme imzaladığı, dava dışı işçinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında hizmet alımına ilişkin davalı şirketler nezdinde belirli dönemler içinde çalıştığı görülmüştür. Alınan bilirkişi kök raporu ve ek raporu denetime elverişli, usul ve yasaya uygun olduğundan hükme esas alınmıştır. Yukarıda açıklanan nedenlerle, sözleşme ekinde işçilik ödemesi bakımından alt işverenin sorumluluğu konusunda açık hüküm bulunduğu, ...... Ltd. Şti.'nin 2016 yılında akdedilen sözleşme nedeniyle o döneme denk gelen kıdem tazminatı ödemesinden sorumluluğunun bulunmadığı anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, asıl alacağa tarafların akdettiği sözleşmelerdeki faiz oranı ve düzenlenmeyen hallerde ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
-3.248,60 TL’nin 29/09/2016 tarihinden itibaren %30 oranında faiz işletilmek suretiyle davalı ...… Limited Şirketinden,
-398,36 TL’nin 29/09/2016 tarihinden itibaren %29 oranında faiz işletilmek suretiyle davalı ...… Limited Şirketinden,
-29/09/2016 tarihinden itibaren 1.924,48 TL’sine % 29, 4.101,43 TL’sine %27, 269,31’TLsine %19 oranında faiz işletilmek suretiyle toplam 6.295,22 TL’nin davalı ...… Limited Şirketinden ,
-1.481 ,23 TL’nin 29/09/2016 tarihinden itibaren %19 oranında faiz işletilmek suretiyle davalı ...… Limited Şirketinden,
-29/09/2016 tarihinden itibaren 667,68 TL’sine % 16, 168,32 TL’sine değişen oranlarda avans faizi işletilmek suretiyle toplam 836 TL’nin davalı ...… Limited Şirketinden ,
-1.374,63 TL’nin 29/09/2016 tarihinden itibaren %16 oranında faiz işletilmek suretiyle davalılar ...… Limited Şirketi ve ...… Limited Şirketinden müteselsilen ,
-1.879,59 TL’nin 29/09/2016 tarihinden itibaren %15 oranında faiz işletilmek suretiyle davalılar ...… Limited Şirketi ve ...… Limited Şirketinden müteselsilen ,
-751,84 TL’nin 29/09/2016 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmek suretiyle davalı ...… Limited Şirketinden,
-1.290,46 TL’nin 29/09/2016 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmek suretiyle davalı ...… Limited Şirketinden,
-325,42 TL’nin 29/09/2016 tarihinden itibaren %15 oranında faiz işletilmek suretiyle davalı ... Kurumsal… Limited Şirketinden,
-3.764,79 TL’nin 29/09/2016 tarihinden itibaren %15 oranında faiz işletilmek suretiyle davalılar ...… Limited Şirketi ve ... Kurumsal… Limited Şirketinden müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 1.478,65-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 390,75-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.087,90-TL harcın ; 154,50-TL ...… Limited Şirketi'nden, 19-TL'nin ...… Limited Şirketinden, 299,32-TL'nin ...… Limited Şirketinden, 70,43-TL'nin ...… Limited Şirketinden, 40-TL'nin ...… Limited Şirketinden , 65,40-TL'nin ...… Limited Şirketi ve ...… Limited Şirketinden müteselsilen, 90-TL'nin ...… Limited Şirketi ve ...… Limited Şirketinden müteselsilen , 36- TL'nin ...… Limited Şirketinden, 61,35-TL'nin ...… Limited Şirketinden, 16-TL'nin ... Kurumsal… Limited Şirketinden,179,00-TL'nin ...… Limited Şirketi ve ... Kurumsal… Limited Şirketinden müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 4.080,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı ...... Limited Şirketi, ...... Limited Şirketi, ..... Limited Şirketi, ..... Limited Şirketi ve ...... Limited Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre 1.234,36-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ...... Limited Şirketi, ...... Limited Şirketi, ..... Limited Şirketi, ..... Limited Şirketi ve ...... Limited Şirketine verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 35,90-TL Başvuru Harcı, 390,75-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 426,65TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; 750,00-TL Bilirkişi ücreti, 926,70-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 1.676,70-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 1.588,33-TL lik kısmının 225,51-TL ...… Limited Şirketi'nden, 27,67-TL'nin ...… Limited Şirketinden, 437,00-TL'nin ...… Limited Şirketinden, 102,85-TL'nin ...… Limited Şirketinden, 58-TL'nin ...… Limited Şirketinden , 95,42-TL'nin ...… Limited Şirketi ve ...… Limited Şirketinden müteselsilen, 130,47-TL'nin ...… Limited Şirketi ve ...… Limited Şirketinden müteselsilen , 52,191- TL'nin ...… Limited Şirketinden, 89,5-TL'nin ...… Limited Şirketinden, 23-TL'nin ... Kurumsal… Limited Şirketinden, 261,34-TL'nin ...… Limited Şirketi ve ... Kurumsal… Limited Şirketinden müteselsilen tahsili ile alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
8-HMK 333. Maddesi gereğince mahkemece yatırılan avansın kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip iadesine, iadesi yönünde başvurunun olmaması halinde arta kalan giderin iade edileceğinin davacıya meşruhatlı davetiye ile bildirlmesine,
Dair, davacı vekili ile davalı ....... Ltd.Şt. vekilinin yüzüne karşı, diğer davalılar/vekillerinin yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/02/2021