T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA VERİLEN
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/600
KARAR NO: 2021/539
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/08/2018
KARAR TARİHİ: 07/07/2021
G. K.YAZILDIĞI TARİH: 07/08/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1.Davacı vekili iddiasında özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 21/07/2011 tarihinde "CS-3 Gebze Kompresör İstasyonunun Kırşehir - ...'a Taşınması Yapım İşine” dair sözleşme akdedildiğini, müvekkil şirketin sözleşmeye uygun olarak işin yapımına başladığını, yönetmelik değişikliği ve davalı tarafın talebi üzerine sözleşmeye dahil olmayan ilave işlerin çıktığını, müvekkil şirketin 13/02/2012 tarih ve TUR/MER/PM/ME/139 sayılı yazısı ile ilave işlerin sözleşmeye dahil olmadığı ve bu işlerin ek iş niteliğinde olduğu konusunun davalı tarafın onayına sunulduğunu, davalı tarafın 10/04/2012 tarihli cevabi yazısında işlerin ek iş olduğunun kabul edildiğini, bahsi geçen işlere dair maliyet hesabının yapılarak kendilerine iletilmesini talep ettiğini, gerekli hesaplamaların davalı tarafa iletildiğini, davalı tarafın 15/08/2012 tarihli yazı ile işlere dair müvekkil şirkete ödenecek ilave bedelin tek tek belirlenerek işlerin yapılması talimatının verildiğini, davalı tarafça ilave işler için ek kesin teminat mektubu talep edildiğini, teminat mektubunun 28/12/2012 tarihinde davalı tarafa verildiğini, sözleşme konusu işin sözleşme şartlarına uygun olarak 31/05/2013 tarihinde tamamlandığını, 31/05/2013 itibar tarihi olmak üzere geçici kabul ve 28/07/2015 tarihinde 31/05/2015 itibar edilmek üzere işin kesin kabulünün yapıldığını, davalı tarafın 00/09/2015, 09/10/2015 ve 10/11/2015 tarihli yazıları ile yapılan işlerin ilave iş olarak kabul edilmeyeceğini ve ödenen bedellerin iadesini talep ettiğini, ilave iş için verilen sürenin gecikme olarak kabul edildiğini ve gecikme cezası karşılığı teminat mektubunun idareye verilmesinin talep edildiğini, bu teminatın verilmemesi durumunda müvekkil şirkete ait alacak ve teminatların emanete alınarak ek teminatın teslim edilmesinin talep edildiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan itirazların kabul görmediğini ve ilave işler için yapılan 331,480,96 USD tutarındaki ödenmenin iadesinin talep edildiğini, 20/02/2017 tarihli kesin hesap toplantısında alınan kararların müvekkil şirket yetkililerince ihtirazı kayıt ile imzalandığını, davalı tarafın iş artış bedellerini ve faizi ile birlikte müvekkil şirketin nakit teminatlarından tahsil ettiğini, Ankara ... Noterliğinin 31/05/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile kesintilerin kabul edilmediğinin ve ilave işlere dair bedellerin ödenmesinin talep edildiğini, taraflar arasındaki sözleşme ile yüklenilen işin halihazırda çalışan bir istasyonun parçalanarak başka bir yere taşınması ve kurulması işi olduğunu, sözleşmede yeni ekipman temininin olmadığını, değişiklik yapılmaksızın istasyonun tekrar kurulup çalışabileceğini, ilave işler için idarenin onayının istendiği vc onay alındıktan sonra işlerin yapıldığını, İdarenin kabul ve onayı ile yapılan işler için ödenen hak edişlerin geri alınmasının ve faiz uygulanmasının hukuka aykırı olduğunu, Müvekkili şirketin teminatının 3. kişi tarafından kurum aleyhine açılan dava nedeni ile iade edilmediğinin bildirildiğini, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı davasında, dava değerinin teminatla orantısız olduğunu, davaya sunulan Sigorta Teftiş Kurulu raporunda müvekkil şirket ya da davalı şirkete kusur atfedilmediğinin belirtildiğini, davalı tarafından ilave iş bedeli ve faiz adı altında tahsil edilen 334.000,40 USD kesintinin, kesinti tarihi 28/05/2018 tarihinden itibaren devlet bankalarının Amerikan Dolan ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkil şirkete ödenmesine, 21/07/2011 tarihli sözleşmeden kaynaklı davalıya herhangi bir borcun olmadığını tespiti ile .... Bankası ... Şubesi tarafından düzenlenen 14/07/2011 tarih ve 198-VT-000688 numaralı 225.000,-USD tutarlı teminat mektubunun iadesine, bahsi geçen teminat mektubunun davada verilecek karar kesinleşinceye kadar nakde çevrilmesinin ihtiyati tedbir kararı ile durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davalı vekili savunmasında özetle; Müvekkili Kurum ile davacı şirket arasında 21/07/2011 tarihli “CS-3 Gebze Kompresör İstasyonunun Kırşehir - Mucurca Taşınması Yapım İşi”ne ilişkin 19.889.925,-USD bedelli anahtar teslim götürü bedel sözleşmenin imzalandığını, 01/08/2011 tarihinde yer teslimi yapıldığını, işin 510 gün süre içerisinde yapılması gerektiğini, daha sonra 60 gün süre uzatımı verildiğini, işin bitiş tarihinin 31/05/2013 olarak belirlendiğini, geçici kabul tutanağının 30/10/2014 ve kesin kabul tutanağının 12/02/2018 tarihinde onaylandığını, müvekkili idarenin faaliyetlerine ilişkin düzenlenen 2013 yılı Sayıştay raporunda ilave işlerin sözleşme kapsamında yükümlülükler olarak değerlendirilmesinin gerektiği ve bu işler için ödenen tutarların yükleniciden tahsilinin gerektiğine yer verildiğini, kesin hesap işlemlerinin tamamlanması için yüklenici ile müvekkil idarenin bir araya geldiğini, toplantıda fazla ödenen tutar ile kesin kabul eksikliklerinin kesin kabul komisyonunca verilen süre zarfında tamamlanması nedeniyle 11.489,90 USD kesin kabul gecikme cezasının yüklenicinin nakit teminatlarından tahsil edileceğine karar verildiğini, toplam 331.480,06 USD nakit teminatlarından kesinti yapılacağının yükleniciye bildirildiğini, davacı tarafından herhangi bir ödeme yapılmaması sonucunda davacının nakdi teminatlarından kesinti yapıldığını, davalı idare tarafından hazırlanan kesin hesap icmalini davacı tarafından itirazsız olarak imzalandığını, icmalde yapılan kesintilerin belirtilmiş olduğunu, davacı tarafın süresi içerisinde usulüne uygun olarak itirazının olmadığını, yüklenicinin herhangi bir talep imkanı kalmadığını, işin götürü bedelle yapıldığını, fazla ya da eksik edimlerin ücreti etkilemeyeceğini, davacı şirket alt yüklenicisinin personeli tarafından açılan davanın derdest olduğunu, bu durumun müvekkil idare açısından risk oluşturduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir,
3.Deliller: Tarafların dayandıkları tüm deliller, bu kapsamda taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri, hak edişler getirtilmiş, dosya ve kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
4.Tarafların iddia ve savunmaları ile dosyaya sunulan deliller birlikte değerlendirildiğinde; Dava, eser sözleşmesine dayalı bakiye hak ediş bedelinin tahsili ve teminat mektubunun iadesi taleplidir.
Taraflar arasında 21.07.2011 tarihinde "CS-3 Gebze Kompresör İstasyonunun Kırşehir - ...'a Taşınması Yapım İşine” dair sözleşme yapıldığı, davacının yüklenici, davalının ise iş sahibi olduğu, davalı idare tarafından, ünite bacalarının yükseltilmesi ve yangın pompa grubu temini için ilave iş bedeli olarak yapılan ödemeye istinaden 334.006,40 USD'nin davacın nakit teminatından kesinti yapıldığına dair ihtilaf olmamakla birlikte, davacı tarafından yapılan " ünite bacalarının yükseltilmesi ve yangın pompa grubu temini " işinin ek iş mahiyetinde olup olmadığı, sözleşme kapsamında ödenen bedelin bu işi kapsayıp kapsamadığı, bu imalatlar için kesin hesapta ödenen tutarın daha sonra nakdi teminat bedelinden kesilmesinde davalının haklı olup olmadığı, davalının uhdesinde tuttuğu teminat mektubunun iadesi şartlarının oluşup oluşmadığı konusunda taraflar arasında ihtilaf olduğu anlaşılmıştır.
Hükme esas alınan 06/07/2020 tarihli bilirkişi raporun ve 01/02/2021 tarihli ek raporda da belirtildiği üzere, taraflar arasında yapılan Sözleşmenin 3. maddesinde yapılan işin tanımı yapılmıştır. Sözleşmenin konusu CS-3 Gebze Kompresör İstasyonunun Kırşehir - ...'a Taşınmasıdır. Sözleşmenin 22. maddesinde ilave işlerin nasıl yaptırılacağı düzenlenmiştir.
Dosyada bulunan kayıtlara göre davacı şirket tarafından 13.02.2012 tarihli yazı ile mevcut yangın pompası debisinin yeni tesis için yeterli olduğu ve mevcut Gebze Komprasör İstasyonunda kullanılan bacanın yüksekliğinin Kırşehir-...'da kullanılmasının uygun olduğu bildirilmiş ise de, davalı tarafça yazılan 10.04.2012 tarihli yazıda ünite binaların baca yüksekliğinin ve yangın pompalarının uygun olmadığı, fuel gas filter skidinin yedekte olması ve akış kontrol vanası temin ve tesisi konularında mühendislik, maliyet ve süre çalışmalarının yapılmasının istenildiği, davacı tarafın, davalı tarafın bu talebi üzerine mühendislik ve montaj bedellerini hesaplayarak davalı idareye bildirdiği, davalı iş sahibi tarafından 15.08.2012 tarihli yazı ile uygun görülen miktarların davacıya bildirildiği ve 11, 12, 13 ve 14 nolu hak edişlerde ilave iş bedellerinin ödendiği, taraflar arasında 31.05.2013 tarihinde geçici kabul tutanağının, 28.07.2015 tarihinde ise kesin kabul tutanağının düzenlendiği, kesin kabul itibar tarihinin 31.05.2013 olarak belirlendiği, kesin kabul eksikliklerinin tamamlanması için 60 gün ek süre verildiği, sonrasında yapılan Sayıştay Denetiminde götürü iş kapsamında olduğu belirtilen ürün bacalarının yükseltilmesi için ödenen 71.168,75 USD ile yangın pompa grubu temini için ödeme 163.756,25 USD'nin yükleniciden tahsilinin önerildiği anlaşılmıştır.
Sayıştay raporunda yapılan işin her ne kadar götürü bedel kapsamında olduğu bildirilse de, davalı İdarenin 15.08.2012 tarihli yazısında ilave iş kapsamında olduğunun bildirildiği ve davacı yüklenicinin fiyatlandırmasının uygun bulunduğu, ilave iş bedelinin ödenmesinin taahhüt edildiği anlaşılmakla davacı tarafından yapılan dava konusu işlerin ilave iş kapsamında olduğu Mahkememizce kabul edilmiş, bu sebeple ödenmesi taahhüt edilen ilave iş bedelinin nakdi teminattan kesilmesinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Davalı tarafın talebi ile yapılan 20/12/2017 tarihli kesin hesap toplantısında davacı yüklenici temsilcisinin YİGŞ'nin 40 ve 41. Maddesi uyarınca ihtirazi kayıt ile tutanağı imzaladığı anlaşılmıştır.
Davacının iadesini istediği teminat mektubu yönünden, davacının SGK İlişiksiz Belgesi ve onaylı kesin kabul tutanağı eklemek sureti ile 24.04.2018 tarihli başvurusu ile kesin teminatın ve ek kesin teminatın iadesini istediği, davalının ... Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmekte olan ... Esas sayılı dosyada dava dışı işçi tarafından davalı idare, davacı şirket ve dava dışı ... İnşaat Ltd. Şti. Aleyhine açtığı tazminat davasında davalı yönünden açılan davanın reddedildiği, teminat mektubunun iadesi şartlarının dava tarihi itibari ile oluştuğu, yargılama sırasında teminat mektubunun iade edildiği, böylelikle bu yönden davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.
Buna göre; Hakedişe yönelik davanın kabulü ile 334.006,40 USD'nin kesinti tarihi olan 28/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek Devlet Bankalarının USD cinsi ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, teminat mektubunun iadesine yönelik dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye ve dosya kapsamına göre;
1-Hakedişe yönelik davanın KABULÜ İLE 334.006,40 USD'nin kesinti tarihi olan 28/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek Devlet Bankalarının USD cinsi ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
2-Teminat mektubunun iadesine yönelik dava konusuz kaldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 198.362,11 TL nispi karar ve ilam harcı ve 59,30 TL maktu harçtan dava dosyasında peşin alınan 61.358,08 TL harcın mahsubu ile kalan 137.063,33 TL harcın davalıdan alınıp Hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 61.393,98 TL harç giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan 227.71 TL tebligat ve posta gideri, 4.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.227,71 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Dava sırasında kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına takdir edilen 116.094,33 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-HMK 333. Maddesi gereğince mahkemece yatırılan avansın kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Başkan ...
(E-imzalıdır)
Üye ...
(E-imzalıdır)
Üye ...
(E-imzalıdır)
Katip ...
(E-imzalıdır)