T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2018/941 Esas - 2021/833
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
ESAS NO: 2018/941 Esas
KARAR NO: 2021/833
HAKİM: ....
KATİP: ....
DAVACI:....
DAVALI: .....
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/12/2018
KARAR TARİHİ: 09/11/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 30/11/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacının temizlik hizmeti alım işi için davalılar bünyesinde çalışmış olan dava dışı... tarafından kıdem tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağının ödenmesi istemiyle davacı aleyhine açılan alacak davası sonucunda İcra dosyasına 54.712,86-TL ödediklerini beyanla, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere toplam 54.712,86-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında rücuen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Ltd. Şti. Vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Anılan hükme istinaden rücuen tazminat davalarında zamanaşımı süresinin iki yıl olduğunu, zamanaşımı süresi ödeme tarihinden başlayacağı ve davanın açıldığı tarihi itibariyle 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolmuş olması halinde davanın usul yönünden reddine karar verilmesinin gerektiğini, davacı vekilinin ileri sürdüğü iddiaları ile müvekkili olduğu şirketin ihale yolu ile yüklenici konumuna geçerek hizmetin ifasına başladığı süreçler ile dava dışı işçinin idarenin ihale yolu ile hizmet satın aldığı işte alt işverenin değişmesine rağmen yeni alt işveren müvekkili şirket nezdinde işyerinde çalışmaya devam etmesinin ne şekilde belirlendiği ve konuya ilişkin mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda karar verilmesinin gerektiğini, uyuşmazlığın değerlendirilmesinde davacı idare tarafından dava dışı işçi...'e yargı kararına istinaden kıdem tazminatı olarak ödenen tutarın müvekkili şirkete hiçbir şekilde rücu edilemeyeceği yönünde karar verilmesini, davanın müvekkili şirkete yönelik olarak, husumet yönünden reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Temizlik ve Taşımacılık Hizmetleri Gıda Taahhüt Pazarlama SanTic.Ltd.Şti. cevap dilekçesinde özetle; öncelikle mevcut dava yoluyla talep edilen alacak kalemlerine karşı zamanaşımı def'ini, dava dışı...'in , müvekkili davalı firma ... Temizlik'de 01.08.2012-31.12.2012, 01.01.2013-31.01.2013 tarih aralıklarında kısa bir dönem çalıştığını, kurumun ihmali nedeniyle meydana gelen yargılama giderlerinin ve faiz alacaklarının kurumun sorumluluğunda olduğunun kabulünü, bunların şirketlere yükletilmesinin kabul edilemeyeceğini ayrıca işçiler üzerinde en geniş ölçüde yetkiye sahip kurumun, personellerin işçilik alacaklarından kendini tamamen soyutlamasının hakkaniyete aykırı olduğunu, bu haliyle yargılama giderleri ve faiz alacakları yönünden müvekkili firmanın sorumluluğunu kabul etmediklerini, davacı yanın davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet alımına dair sözleşme uyarınca dava dışı işçiye yapılan işçilik alacağına ilişkin ödemenin davalı şirketlerden rücuen tazmini istemine ilişkindir.
Ankara .... Genel Müdürlüğüne, Ankara .....ve .... İş mahkemeleri ile Ankara ..... İcra Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere cevap verildiği cevabi yazıların dosyamız arasına alındığı anlaşılmıştır.
Dosya bilirkişiye tevdi edilmiş alınan rapor dosyamız arasına alınmıştır.
30/10/2019 tarihli bilirkişi raporundan özetle, ödenen kıdem tazminatı bedelinden davalıların tamamının sorumlu olduğu, yıllık izin ücretinden son işveren ...' nın sorumlu olacağı ve buna göre yapılan hesaplamada ...Temizlik Taşımacılık Eğitim Bilgisayar Gıda İlaçlama Turizm Hizmetleri Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 23.836,66-TL, ... Temizlik Turizm Servis Taşımacılığı Yemek Tekstil İnşaat Bilgisayar Hayvancılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinin 15.166,56-TL, S.G.A İnsan Kaynakları Medikal Temizlik Hizmetleri Taahhüt Sanayi Ve Tİcaret Limited Şirketinin 922,86-TL, ... Temizlik Ve Taşımacılık Hizmetleri Gıda Taahhüt Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketinin 2.222,16-TL, ... İnşaat Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinin 7.367,44-TL, ... Sos.Sağl.Hizm.Bilgi İşlem Oto.İnş.San.ve Tic.Ltd.Şti'nin 2.513,59-TL, Burhan İnş. Taah. Tic.Ltd.Şti'nin 2.683,59-TL olmak üzere toplam 54.712,86-TL kadar sorumlu olduklarını belirtmiştir.
Dosya ek rapor tanzimi için bilirkişiye tevdii edilmiş olup, 28/12/2020 tarihli bilirkişi ek raporu dosyamız arasına alınmıştır.
28/12/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle: Burhan İnş.Taah.Tic.Ltd.Şti. 2.683,59-TLBakış Tem.Taş.Turz.Hizm.Taah.San.Tic.Ltd.Şti. 23.836,66-TLÖzel Poz.Turz.Serv. Yem.Teks.İnş.Bilg.Hayv.San.veTic.Ltd.Şti.13.138,69-TLÖzelPoz.Turz.Serv Yem.Teks.İnş.Bilg.Hayv.San. ve Tic.Ltd.Şti.& ...Danışmanlık Org.Tem.Gıda Kırt.San.ve Tic.Ltd.Şti.&...Madencilik 2.027,87-TLTem.Taşımacılık Otom. Yön.Dan.Hizm.San.ve Tic.Ltd.Şti.S.G.A. İns.Kayn.Med.Tem.Hiz.Taah.San.ve Tic.Ltd.Şti. 922,86-TLSGM Tem.ve Taş.Hiz.Gıda Taah.Paz.San.Tic.Ltd.Şti. 2.222,16-TLPam-Pak Sos.Sağ.Hizm.Bilgi İşlem Oto.İnş.San. ve Tic.Ltd.Şti. 2.513,59-TLHarmanşa İnş.Nak.San.ve Tic.Ltd.Şti. 7.367,44-TL toplam: 54.712.86-TL olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
11.09.2014 gün ve 29116 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 6552 sayılı Kanun'un 8.maddesi ile bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatını düzenleyen 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112.maddesinde; "...4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;
a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından,
b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir..." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır. Dava konusu olayda da davacı ile davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dava dışı işçiye karşı müteselsilen sorumludurlar. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.
Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167.maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir. Somut olayda, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve eklerinde sorumluluğun yükleniciye ait olduğuna ilişkin açık hüküm bulunmaktadır.
YARGITAY 23. Hukuk Dairesi'nin 2019/1781 Esas, 2020/2747 Karar sayılı ilamı; "İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır." şeklindedir.
Taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi çerçevesinde on yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından dava açılmış olduğundan davalı tarafın zamanaşımı itirazına itibar edilmemiştir.
Davacı vekili dava dışı Burhan .... Ltd. Şti.' inin davaya davalı olarak dahil edilmesini talep etmiş ise de; talebin HMK. 124. Madde kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından talebin reddine karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının temizlik hizmet alım işi için davalılar ile sözleşme imzaladığı, dava dışı işçinin hizmet alımına ilişkin davalı şirketler nezdinde belirli bir dönem içinde çalıştığı görülmüştür. Alınan bilirkişi kök raporu ve ek raporu denetime elverişli, usul ve yasaya uygun olduğundan hükme esas alınmıştır. Yukarıda açıklanan nedenlerle, taraflar arasında akdedilen sözleşmede işçilik ödemesi bakımından alt işverenin sorumluluğu konusunda açık hüküm bulunduğu, davalıların işçinin çalıştığı dönemler sınırlı olmak üzere kıdem tazminatı yönünden tam sorumluluğunun bulunduğu, yıllık izin ücreti alacağından son işverenin sorumlu olduğu, davalılar...... Ltd. Şti., ... Ltd. Şti. Ve ...Madencilik... Ltd. Şti. İle 11/02/2014-31/01/2015 tarihlere arasında sözleşme akdedildiği ve bu davalıların bu döneme ilişkin işçilik alacağından müteselsil sorumlu olacağı anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, asıl alacağa ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
1-23.836,66 TL'nin 21.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...Tem... AŞ.'den,
2-8.864,37 TL'nin 21.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...... Limited Şirketi'den,
3-922,86 TL'nin 21.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ... Limited Şirketin'den,
4-2.222,16 TL'nin 21.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ....... ... Limited Şirketi'den,
5-2.513,59 TL'nin 21.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...... Limited Şirketi'den,
6-7.367,86 TL'nin 21.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ....... Limited Şirketi'den,
7-6.302,19 TL'nin 21.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ..... Limited Şirketi, ...Danışmanlık ... Limited Şirketi ve davalı ...Madencilik ..Limited Şirketi'nden müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
9-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 3.554,15-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 925,14-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 2.629,01-TL harcın 1.204,44-TL'sinin ...Tem... AŞ'den, 447,91-TL'sinin ...... Limited Şirketi'den, 46,63-TL'sinin ...A... Limited Şirketin'den, 112,28-TL'sinin ....... ... Limited Şirketi'den, 127,01-TL'sinin ...... Limited Şirketi'den, 372,29-TL'sinin ....... Limited Şirketi'den, 318,44-TL'sinin ..... Limited Şirketi, ...Danışmanlık ... Limited Şirketi ve davalı ...Madencilik ... Limited Şirketi'den, alınarak hazineye irad kaydına.
10-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 7.564,00-TL nisbi vekalet ücretinin ; 3.465,34-TL'sinin ...Tem... AŞ'den, 1.288,69-TL'sinin ...... Limited Şirketi'den, 134,16-TL'sinin ...A... Limited Şirketin'den, 323,05-TL'sinin ....... ... Limited Şirketi'den, 365,42-TL'sinin ...... Limited Şirketi'den, 1.071,13-TL'sinin ....... Limited Şirketi'den, 916,20-TL'sinin ..... Limited Şirketi, ...Danışmanlık ... Limited Şirketi ve davalı ...Madencilik ... Limited Şirketi'den, alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine.
11-Davalılardan ... Sos.Sağl.Hizm.Bilgi İşlem Oto.İnş.San.ve Tic.Ltd.Şti kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 2.143,17-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sos.Sağl.Hizm.Bilgi İşlem Oto.İnş.San.ve Tic.Ltd.Şti verilmesine,
12-Davacı tarafından yapılan; 35,90-TL Başvuru Harcı, 925,14-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 961,04TL harcın 440,29-TL'sinin ...Tem... AŞ'den, 163,73-TL'sinin ...... Limited Şirketi'den, 17,05-TL'sinin ...A... Limited Şirketin'den, 41,05-TL'sinin ....... ... Limited Şirketi'den, 46,43-TL'sinin ...... Limited Şirketi'den, 136,09-TL'sinin ....... Limited Şirketi'den, 116,41-TL'sinin ..... Limited Şirketi, ...Danışmanlık ... Limited Şirketi ve davalı ...Madencilik ... Limited Şirketi'den, alınarak davacıya verilmesine.
13-Davacı tarafından yapılan; 600,00-TL Bilirkişi ücreti, 865,40-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 1.465,40-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 1.407,43-TL lik kısmının; 644,79-TL'sinin ...Tem... AŞ'den, 239,79-TL'sinin ...... Limited Şirketi'den, 24,96-TL'sinin ...A... Limited Şirketin'den, 60,11-TL'sinin ....... ... Limited Şirketi'den, 67,99-TL'sinin ...... Limited Şirketi'den, 199,30-TL'sinin ....... Limited Şirketi'den, 170,48-TL'sinin ..... Limited Şirketi, ...Danışmanlık ... Limited Şirketi ve davalı ...Madencilik ... Limited Şirketi'den, alınarak davacıya verilmesine.
14-Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalılar/vekillerinin yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/11/2021
Katip ....
e-imza
Hakim ....
e-imza