T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
ESAS NO: 2018/942 Esas
KARAR NO: 2021/68
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 27/12/2018
KARAR TARİHİ: 26/01/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 23/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... Çözüm ve Proje Mühendislik Müşavirlik Proje İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketlerin Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü'nün "Antalya Çevre Yolları ve Batı Çevre Yolu İşleri, Sanat Yapıları ve BSK Üst Yapı İşleri İkmal İnş." ihalesini aldığını, bu iş kapsamında "serbest bölge köprülü kavşağı ... raporu hazırlama" işini davacıya yaptırdığını, yapılan işe ilişkin 5.000 TL'sinin ödendiğini, bedelin 180.000 TL olduğunu, alacağının bir kısmı için ... Müdürlüğünün .... dosya ile icra takibi yapıldığını, davalılardan birisinin borca itiraz etmesi, diğerine tebliğ edilememesi sebebiyle iş bu davanın açıldığını, her ne kadar alacağın 50.000 TL olduğunu iddia ederek davalı şirket aleyhine ... Müdürlüğü’nün ... sayılı dosyası ile icra takibi yapılmış ise de olumsuz sonuçlanması üzerine ve alacak miktarını ancak bilirkişi tarafından yapılabileceği düşüncesi ile tespit ve alacak davası açıldığını, şirketin yapmış olduğu işler ile ilgili alacaklarının tespitinin yapılmasına alacağın fazlasına ilişkin ıslah dava ve talep haklarının saklı olması kaydıyla 1.000 TL'nin hizmet bitim tarihinden itibaren yüksek ticari faizi ile davalı şirketlerden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar ... Madencilik İnşaat A.Ş. ile ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalılar arasında herhangi bir sözleşme ilişkisi bulunmadığını, davalı iş ortaklığının Antalya çevre yolları ve batı çevre yolu toprak işleri ikmal inşaatı ihalesini aldığını, ihale kapsamındaki proje yapım işlerinin danışmanlık hizmetlerini sözleşme kapsamında ... İnşaat Mühendistik Sanayi Ticaret Limited Şirketi’ne verildiğini, ... proje raporunun hazırlanma işinin davacı tarafından ... İnşaat Mühendisliği Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne hizmet verildiğini, davacı ile aralarında doğrudan bir sözleşme ilişkisi bulunmadığından davacının doğrudan doğruya ifada bulunma hakkı bulunmadığını, kendileri ile dava dışı ... inşaat şirketi arasındaki sözleşmenin davacı lehine doğrudan talep hakkı verebilmesinin bu konuda yasal bir istisna tanınması ile mümkün olabileceğini, doğrudan talep hakkının ancak kanunla düzenlenebileceği kuralının sözleşme hükümleri ile dolduramayacağını, iş sahibi ile asıl yüklenici arasında yapılan eser sözleşmelerinde yer alan asıl yüklenicinin alt yüklenici ile yapacağı eser sözleşmelerine ilişkin kayıtların sözleşmenin nispiliği ilkesi gereğince alt eser sözleşmesinin tarafları için bağlayıcı olmadığını, davacı ile aralarında bir sözleşme ilişkisi bulunmadığından davacının sözleşme ilişkisi kurduğu yüklenici ... inşaat şirketine karşı borçlu olduğunu, kendilerinin karşı ifa yükümlü altında olmadığını, aralarında sözleşme gereği yüklenici ... İnşaat şirketine borçlu olabileceklerini bunun doğal sonucu olarak iş sahibinin alt yüklenici davacıya karşı eserin yapımını isteme veya bu konuda talimat verme hakkı bulunmadığını, eserin tamamlanarak teslimi ile isteme hakkının asıl yüklenici olan ... inşaat şirketine ait olduğunu, iş sahibi ile alt yüklenici arasında bir sözleşme ilişkisinin bulunmamasının bir diğer sonucu da iş sahibinin alt yükleniciye bir ücret ödeme borcunun bulunmaması olduğunu, alt yüklenici ücret alacağını ancak asıl yükleniciye ileri sürebileceğini ancak iş sahibi alt yükleniciye karşı müteselsil borçlu veya kefil olarak ücret ödeme borcu altına girmiş ise alt yüklenicinin ücret alacağının iş sahibine karşı da ileri sürülebileceğini, ücretin düşük tutulmasının ya da asıl yüklenicinin ödeme gücünü yitirmesinin iş sahibine baş vuramaması açısından bir etkisi olmadığını, davalılar tarafından 5.000 TL'nin ... inşaat şirketi nam ve hesabına davacı şirkete gönderildiğini, sözleşme borçlarını ... şirketine ödediklerini, ... şirketinin dava dışı bir işle ilgili hatalı projelendirme yaparak kendisine zarar verdiği iddiasıyla davacının bir kısım ödemesini bloke ettiği ve aleyhine İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinde tazminat davası açtığının öğrenildiğini, davacının ... inşaat şirketinin müşterileri nezdinde güç durumda bırakmak ve zarar vermek kastıyla mesnetsiz davayı açtığını, bu sebeple de kötü niyetle hareket ettiğini düşündüklerini, açık kanıtlarından bir tanesinin ... şirketi ile aralarındaki sözleşmeye göre 20.000 TL değer biçtikleri ... proje işi için kendileri aleyhine 50.000 TL yönünden icra takibi başlatmış olması ve huzurdaki davada ise alacağın 180.000 TL olduğunun belirtiltildiğini, bu nedenlerde haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
İhbar edilen alt yüklenici ... İnşaat Mühendisliği Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili beyan dilekçesinde özetle; davacının ... inşaat şirketinin işlerini uzun yıllardır takip eden tedarikçisi olduğunu, dava dışı bir işte hatalı projelendirme yaparak zarar verdiğini, ... İnşaat Mühendislik Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından yap-işlet-devret modeli sözleşmesi çerçevesinde yapılmakta olan Gebze-Orhangazi-İzmir otoyolunun görevli şirketi ... A.Ş. tarafından yapımı devam eden Manisa-İzmir kesiminde proje yapım işleri ve danışmanlığının taşeronluğunu alan ... Proje tarafından yapılmakta olan ...’a ait firmanın ... proje taşeronluğunu fatura karşılığı yaptığını, ... firması tarafından ... proje çerçevesinde yapılan detaylı hesaplamalar neticesinde kazıklara statik ve deprem durumunda gelen yüklerin raporda belirtilen ebattaki kazıklar ile güvenli bir şekilde taşınabileceğinin sunulduğunu, olur raporu verildiğini ancak daha sonra yapılan kazık yükleme testleri sonucunda kompresör saatleri ile kazık başlık butonu arasında mesafenin yaklaşık 2 santimetre açıldığını, bu durumdan dolayı yüklemeye devam edilemediğini ve deneyin sonlandırıldığını, kazık yükleme testi sonucunda başarısız olunduğunu, bu durum neticesinde çok büyük maddi zararlara uğradıklarını, başka ödemelerinin aksadığını, yıllardır bu sektörde olan güvenin itibarının zedelendiğini, bu kusurlu davranışlarının yanı sıra bu yaşananlar ile beraber Antalya projesi de hazırlamış olduğu projelerde de Karayolları Genel Müdürlüğünün onay suresinin uzandığından zamanında müteahhit firmadan Antalya işi için ödeme alınamadığını, bunun üzerine de ... firması yüklenici firmaya da takip başlatıldığını, yaşananlar neticesinde mağdur olan şirket tarafından Ankara ....Asliye Ticaret Mahkemesinde ... Esas numaralı tazminat davası açıldığını, 30.000 lira maddi 100.000 lira manevi tazminat talebinde bulunulduğunu, yaşananlar neticesinde davacının huzurdaki davayı açarak ... inşaat şirketini müşterileri nezdinde güç durumda bırakarak zarar vermek kastıyla kötü niyetli olarak hareket ettiğini, bunun en açık kanıtının bir tanesinin de davalı vekili tarafından da belirtildiği gibi davacının ... inşaat şirketi ile arasındaki sözleşmeye göre 20.000 lira değer biçtikleri ... proje işi için davalılar aleyhine 50.000 liralık icra takibi başlatmış olması ve huzurdaki davada ise alacağının 180.000 lira olduğunu düşündükleri ancak olumsuz sonuçlanmasından endişe ettikleri için 1.000 lira üzerinden açtıklarını ifade etmeleri olduğunu belirtmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, davacı tarafından eser sözleşmesi kapsamında yerine getirildiği iddia edilen edime ilişkin bedelin tahsiline yönelik tespit ve alacak davasıdır.
... Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının gönderilmesinin istenilmiş, dosya; Uyap üzerinden gönderilerek Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Karayolları 13. Bölge Müdürlüğünden 30/01/2017 tarihinde ihaleye çıkan "Antalya Çevre Yolları ve Batı Çevre Yolu Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve BSK Üst Yapı İşleri İkmal İnşaatı" işine ait ihale belgeleri ve evraklarının Mahkememize gönderilmesi istenilmiş 06/02/2019 tarihli cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Ankara ... ATM nin ... esas sayılı dava dosyasının UYAP üzerinden Mahkememize gönderilmesi istenilmiş, 01/07/2019 tarihli cevabi yazı ile dosyamız arasına alınmıştır.
...'ne ihbar dilekçesi ve duruşma zaptı gönderilerek ihbar işlemleri yapılmıştır.
10/02/2020 tarihli ara karar gereğince tarafların iddia ve savunmalarını karşılar, mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık ve taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi çerçevesinde, dosyadaki tüm bilgi ve belgeler dikkate alınarak, varsa davacının alacağının tespitine yönelik rapor tanzimi için dosyanın nitelikli hesap bilirkişi , İnşaat Mühendisi ve Mali Müşavir bilirkişi heyetine tevdii edilmesine karar verilmiş olup 24/11/2020 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişi Raporunda Özetle; davacı tarafından yapılan ... proje işi için ihbar edilen alt yüklenici ... İnşaat Mühendisliği Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile ilgili bir sözleşme düzenlenmediği, işin tamamlanıp Karayolları Genel Müdürlüğüne teslim edilmesi ve idarece kabul edilmesine rağmen herhangi bir fatura düzenlenmediği, muhasebe kayıtlarına sadece avans alınan 5.000,-liranın kayıt edildiği, davalılar ... Madencilik İnşaat Sanayi Anonim Şirketi ve ...’nin bu dosya kapsamında Davacı ... Çözüm ve Proje Müh. Müş. Prj. İnş. Taah. Sanayi ve Tic.Ltd.Şti.'ne herhangi bir borç ve alacak yükümlülüklerinin bulunmadığı, dolayısı ile davacının ihbar edilen ... İnşaat Mühendisliği Sanayi Ticaret Limited Sirketi’nden alacaklı olduğu, davacı ile alt yüklenici tarafından düzenlenen herhangi bir sözleşme veya fatura gibi belge bulunmaması sebebiyle, ... proje işinin yüklenici ... Madencilik İnşaat Sanayi Anonim Şirketi ve ... Adi Ortaklığı ile .... Ltd. Şti. arasında yapılan sözleşmede belirtilen 26.940,-liradan daha yüksek bir bedel olmasının söz konusu olamayacağı, bu bedelin belli bir yüzdesinin (%80-85 gibi) alt iş görenlere verildiği gibi bir piyasa uygulamasının bulunduğu, Mahkememizce takdir edilecek bedelden avans verilen 5.000,-liranın düşülmesi sonucu kalan miktarın ... İnşaat Mühendisliği Sanayi Ticaret Limited Sirketi’nden tahsil edilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 12.06.2014 tarih, 2013/6191 Esas, 2014/4112 Karar sayılı ilamına göre; "Sözleşmelerin Nispiliği" ilkesi gereği sözleşme, kural olarak o sözleşmede taraf olanları bağlar. Sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda davanın tarafları da sözleşmenin taraflarıdır. Yargıtay içtihatlarında ve öğretide bu durum taraf sıfatı olarak adlandırılmaktadır. Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti, dava konusu hak ile kişiler arasında ki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı,dava konusu hakkın sahibini,davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise, def'i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece re'sen nazara alınmasıdır. " şeklindedir.
Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.
Antalya çevre yolu ve batı çevre yolu toprak işleri sanat yapıları üst yapı İkmal inşaatının yapılma işi için 27.06.2012 tarihinde ihalenin yapıldığı, ihalenin ... Madencilik ve Nuryol İnşaat Limited Şirket İş Ortaklığına kaldığını, ihaleye ilişkin sözleşmenin 17.09.2012 tarihinde imzalandığı, 18.09.2017 tarihinde tasfiye geçici kabulü yapılarak işin tamamlandığı görülmüştür.
Somut olayda uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedelinin tespiti ve ödenmesi talebine ilişkindir. Davacı dışı alt yüklenici .... Ltd. Şti. tarafından ... proje işinin davacı ... Çözüm ve Proje Mühendislik Müşavirlik Proje İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne verildiği, projenin tamamlandığı, davacı tarafından söz konusu projenin hazırlanarak Karayolları Genel Müdürlüğü'ne teslim edildiği, projenin uygun bulunarak kabul edildiği, davacının bu proje kapsamında fatura düzenlemediği,
bu iş için herhangi bir sözleşme düzenlenmediği, fiyat belirlenmediği,
davalılar ... Madencilik İnşaat Sanayi Anonim Şirketi ve ... Adi Ortaklığının davacı şirket ile bir sözleşmesinin bulunmadığı, sözleşmelerin nispiliği gereğince, davalıların söz konusu ihale kapsamında davacının var ise alacaklarından sorumlu olamayacağı, dava dışı şirket ile akdedilen sözleşme ve eklerinde de davalıların böyle bir yükümlülüğün bulunmadığı anlaşıldığından davanın sıfat yokluğundan reddine dair şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın sıfat yokluğu nedeniyle reddine,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 59,30-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 12,50-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
3-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesini müteakip artan gider avansının davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzüne karşı, ihbar olunan vekilinin yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/01/2021
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza