T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2018/983 Esas - 2021/181
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
ESAS NO: 2018/983 Esas
KARAR NO: 2021/181
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 31/12/2018
KARAR TARİHİ: 23/02/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 22/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle ; 04.07.2017 tarihinde, davalı ... adına kayıtlı diğer davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı ... Kargo Yurtiçi ve Yurtdışı Taşımacılık A.Ş.’nin kargolarını taşıyan sigortalı kamyonetin seyir halindeyken istikamet yönünün sol tarafındaki orta refüjden geçerek karşı istikametten gelen müvekkili şirkete ait, dava dışı ...'nun sevk ve idaresindeki ... plakalı sigortalı yolcu otobüsüne çarparak aracın maddi olarak hasarlanmasına sebebiyet verdiğini, davacı şirkete ait araçta meydana gelen hasar bedeli dava öncesinde sigorta şirketince karşılanmışsa da söz konusu maddi hasarlı kaza sebebiyle otobüste oluşan fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere, şimdilik değer kaybı olarak 10.000,00 TL, müvekkil şirkete ait otobüsün ticari faaliyetini yerine getirememesi sebebiyle uğramış olduğu kazanç kaybı olarak 5.000,00 TL olmak üzere 15.000,00 TL’nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Davalı ... Kargo Yurtiçi ve Yurtdışı Taşımacılık A.Ş. Vekilinin cevap dilekçesinde; söz konusu davanın davalı şirket açısından husumetten reddi gerektiğini, davalı şirketin davaya konu kazaya karışan aracın maliki olmadığı gibi işleteni de olmadığını, kazayı yapan araç sürücüsünün davalı şirket personeli olmadığını, ... ile müvekkil şirket arasındaki ilişki gereği davalı şirketin kargolarını bir depodan diğer depoya götürme hizmetini kendine ait ... plakalı aracı ile verdiğini, kendisine km başına ücret ödendiğini, araç dışındaki ... kargo giydirmesinin Ulaştırma Bakanlığı mevzuatı prosedür gereği yapıldığını, bilirkişi tarafından dosya kapsamındaki davacıya ait gelir gider tabloları dikkate alınarak yapılan kazanç kaybı hesabına itiraz ettiklerini, gelir tablosundaki gelir kaydedilen fatura tutarlarının ... plakalı araca ait olduğu hususunun açık olmadığını, fahiş değer kaybı tespitine itiraz ettiklerini, uyuşmazlığa konu davacı tarafın aracın değerini azaltacak hiçbir esaslı aksamının hasara uğramadığını, aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, eksiklikler giderilerek yeni bir bilirkişi raporu aldırılmasını aksi halde, davanın öncelikle husumetten reddini ve her halükarda davanın esastan reddini talep etmiştir.
İhbar Olunan ... Sigorta vekilinin cevap dilekçesinde özetle: müvekkili olduğu şirketin poliçe limitinin tamamını ödemiş olduğunu, davanın reddine, şirket ihbar olunan olduğundan Sigorta şirketinin aleyhine hüküm kurulmamasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, davacıya ait otobüs ile davalı ... adına kayıtlı kamyonetin çarpışması sonucu davacı araçta meydana gelen değer kaybı ile kaza sebebiyle çalışamadığı döneme dair kazanç kaybı istemine ilişkindir.
Davacı vekili 01/07/2019 tarihli ıslah dilekçesi ile artırılan 125.000,00-TL’nin; 105.000,00-TL değer kaybı ve 20.000,00-TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 125.000,00-TL’nin kaza tarihi olan 04.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili davacı şirkete ödenmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
... Sigorta'ya müzekkere yazılarak ... plakalı aracın 04/07/2017 günlü kazası nedeniyle oluşturulan hasar dosyasının mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
...'nin çalıştığı işyerlerini ve sürelerini gösterir sigorta dosyasının mahkememize gönderilmesi yönünde Ankara SGK İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak gelen cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
... plakalı aracın kimin adına kayıtlı olduğunun varsa ruhsat sureti ve trafik tescil bilgileriyle birlikte mahkememize gönderilmesi yönünde Konya Trafik Tescil Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 08/03/2019 tarihli cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Türkiye Otobüsçüler Federasyonu'na müzekkere yazılarak şehirlerarası taşımacılık yapan bir otobüsün 2016 yılı Haziran-Temmuz-Ağustos ayları ile 2017 yılı Mayıs-Haziran-Temmuz-Ağustos aylarına ilişkin ortalama gelir/gider durumunu gösterir kayıtların mahkememize gönderilmesi istenilmiş, 25/03/2019 tarihli cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
... Motorlu Araçlar Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.'ne müzekkere yazılarak ... plakalı aracın kaç gün süreyle tamirde kaldığının mahkememize bildirilmesi istenilmiş olup , 01/04/2019 tarihli cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Türkiye Sigortalar Birliği'ne müzekkere yazılarak ... plakalı aracın var ise tüm hasarlarını gösterir kayıtların mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup, 26/03/2019 tarihli cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
... Otobüs İşletmeciliği Limited Şirketi'ne müzekkere yazılarak ... plakalı aracın 2016-2017 yıllarında ne sıklıkla yolculuk yaptığının mahkememize bildirilmesi istenilmiş, 27/05/2019 tarihli cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Dosyanın konusunda uzman makine mühendisi bilirkişiye tevdi ile tarafların iddia ve savunmalarını karşılar, mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktaları ile sınırlı olmak üzere davacının var ise aracına ilişkin değer kaybı ve kazanç kaybı tazminatının ne kadar olduğunun tespitinin yapılması istenilmiş olup 03/01/2020 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır. Bilirkişi Raporunda Özetle ; Değer Kaybı Yönüyle; Dava konusu ...Plakalı şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapan otobüsün hasar bedelinin dava dışı sigorta şirketi tarafından tazmin edildiğini, plakalı aracın hasarına bağlı zararın 53.125,00 TL olduğu, Kazanç Kaybı Yönüyle: ... plakalı aracın 04/07/2017 tarihindeki kaza sonucu oluşan onarımının ... Motorlu Araçlar-lzmir Şubesi tarafından 10 günde tamamlandığı ve 14/07/2017 tarihinde araç onarımı tamamlanmış şekilde araç sahibine teslim edildiği, bu süre zarfındaki kazanç kaybının 5.100,00 TL olduğu belirtilmiştir.
Dosyanın önceki makine mühendisine ilave olarak bir sigortacı ve mali müşavir bilirkişi heyetine tevdi ile ... kargo ve davalı ... arasındaki sözleşme davacıya sigorta kapsamında yapılan ödeme, gelen yazı cevapları, davacının ticari defter ve muhasebe kayıtlarının yapılan incelemesi sonucunda tarafların iddia ve savunmalarını karşılar, mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktaları ile sınırlı olmak üzere aracın tamiri için iddia edilen sürenin makul olup olmadığı , değer kaybı ve kazanç kaybının var ise tespiti , taraf vekillerinin beyan ve itirazları dikkate alınarak yeniden rapor tanzim edilmesi istenilmiş olup 09/10/2020 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır. Bilirkişi Raporunda Özetle; Değer Kaybı Yönüyle: Dava konusu 06 KMM plakalı şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapan otobüsün hasar bedelinin dava dışı sigorta şirketi tarafından tazmin edildiğini, plakalı aracın hasarına bağlı zararın 53.125,00 TL olduğu ve kök raporumuzdayapılan hesabın makul olduğu, Kazanç Kaybı Yönüyle: ... plakalı aracın 04.07.2017 tarihindeki kaza sonucu oluşan onar iminin ... Motorlu Araçlar-îzmir Şubesi tarafından 10 günde tamamlandığı ve 14.07.2017 tarihinde araç onarımı tamamlanmış şekilde araç sahibine teslim edildiği, bu süre zarfındaki kazanç kaybının 5.084,54 TL olacağı belirtilmiştir. Taraf vekillerinin itirazlarını karşılar ek rapor tanzimi için dosyanın bilirkişiye tevdiine karar verilmiştir. 14/01/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Değer Kaybı Yönüyle: Dava konusu ...plakalı şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapan otobüsün hasar bedelinin dava dışı sigorta şirketi tarafından tazmin edildiğini, plakalı aracın hasarına bağlı zararın 53.125,00 TL olduğu ve kök raporda yapılan hesabın isabetli ve makul olduğu, Kazanç Kaybı Yönüyle: ... plakalı aracın 04.07.2017 tarihindeki kaza sonucu oluşan onarımının ... Motorlu Araçlar-İzmir Şubesi tarafından 10 günde tamamlandığı ve 14.07.2017 tarihinde araç onarımı tamamlanmış şekilde araç sahibine teslim edildiği, bu süre zarfındaki kazanç kaybının 5.084,54 TL olduğunun isabetli ve makul olduğu, Davalı ... Kargo Yurtiçi ve Yurtdışı Taşımacılık A.Ş.’nin davacıya müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu belirtilmiştir.
TBK 61. Maddesi “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır." şeklindedir.
Sahip olduğu motorlu araçtan yarar sağlayan kimse, aracını kullanamazsa, o yarardan yoksun kalır. "Araç mahrumiyeti" yoksun kalınan bu yararın parasal karşılığıdır. "Gerçek zarar" ilkesine göre, bu nitelikteki isteklerde, öncelikle hasara uğrayan ve bu nedenle kullanılamayan aracın onarılması, kullanıma hazır hale getirilmesi için lazım gelen makul sürenin belirlenmesi gerekir. Aracın onarım süresi belirlendikten sonra ise, davacının bu süre zarfında, hasar gören aracı yerine dışarıdan temin edeceği bir aracı kullanması halinde bunun kendisine getireceği mali yükün belirlenmesi gerekir. Bu mali yük, davacının uğradığı araç mahrumiyeti zararıdır.
2918 sayılı KTK'nun hükümlerine göre trafik kaydı, "işleteni" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenin 3. kişi olmasını engelleyen bir yasa hükmü de yoktur. Aynı Yasanın 3. maddesinde, "İşleten; Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin olan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır" şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanunun 85.maddesinde ise, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar" hükmüne yer verilmiştir. Bu yasal düzenlenme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde artık üzerinde fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının bulunmaması durumlarında, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan ekonomik yönden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir.
2918 sayılı KTK'nun 109/1. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar" hükmü yer almaktadır. Dava konusu kazanın 04/07/2017 tarihinde olduğu ve davacının zamanaşımı süresi geçmeden 31/12/2018 tarihinde iş bu davayı açtığı görüldüğünden davalı vekilinin zamanaşımı itirazına itibar edilmemiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava trafik kazası sonrası oluştuğu ileri sürülen değer kaybı ve kazanç kaybı tazmini istemine ilişkindir. Davacı vekili 04/07/2017 tarihinde, davalı ...' nin sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın çarpışması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, gerçekleşen çift taraflı trafik kazasında davalı ...' a ait, diğer davalı ... Kargo... A.Ş.'nin taşımacılığını yapan araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu bu nedenle davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı ve kazanç kaybından doğan tazminatın tahsilini talep etmiştir.
Dava konusu olayda, davalı ... Kargo Taşımacılık ... A.Ş. Ve ... 2918 sayılı KTK.nın 85. maddesi gereğince işleten, davalı ... ise TBK.49. maddesi gereğince araç sürücüsü olup haksız fiil faili olarak zarar görene karşı işleten ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğundan ve Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda; davacının aracına ilişkin değer kaybı ve kazanç kaybı bedelinin toplam 58.125,00 TL olduğu görüldüğünden, haksız fiil sorumlululara yönünden temerrüdün kaza tarihi itibariyle oluştuğu ve davaya konu aracın ticari araç olduğu anlaşıldığından, hükmedilen tutara avans faiz işletilerek davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 53.125,00 TL değer kaybı ve 5.084,54 TL kazanç kaybı tazminatı olmak üzere toplam 58.209,54 TL tazminatın kaza tarihi olan 04/07/2017 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 3.976,29-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 2.134,70-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.841,59-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 8.367,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı ...... AŞ. kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre reddedilen kısma yönelik vekalet ücreti kabul edilen kısma ilişkin vekalet ücretini geçmeyeceğinden 8.367,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Şirkete verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 35,90-TL Başvuru Harcı, 256,17-TL Peşin/nisbi Harcı, 1.878,53-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 2.170,60TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; 2.400,00-TL Bilirkişi ücreti, 502,20-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 2.902,20-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 1.351,49-TL lik kısmının davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
Dair, davacı vekili ile davalı ...... AŞ. vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/02/2021