T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
ESAS NO: 2019/116 Esas
KARAR NO: 2021/985
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ...
VEKİLLERİ: Av. ... - ...
Av. ... -
DAVALILAR: 1- ... -
...
VEKİLİ: Av. ... -....
2- ... - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 11/12/2014
KARAR TARİHİ: 22/12/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 17/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı... Makine ... Ltd. Şti.'nin alt taşeronu olarak diğer davalı...İnşaat.... Ltd. Şti.(A.Ş.) şantiyesinde çalışılmakta iken davacıya ait vincin 13.02.2014 tarihinde şantiye sahasında park halinde iken 3. Şahıslarca yakılarak maddi hasara uğradığını ve tamamen kullanılamaz hale geldiğini, dava dışı sigorta şirketince hasarın bir kısmının nakden ve sondaj miktarı bedelinin mukabili davacıya bırakılarak karşılandığını, müvekkilin zararının vincin gerçek değerinden sigorta tarafından ödenenden düşülmesi ile ortaya çıkacak bedel ve vincin uzun süre çalışmaması sebebi ile mahrum kalınan kâr bedellerinin toplamı olduğunu, davalı... Makinenin diğer davalı...İnşaatın taşeronu olduğunu ve müvekkilin de davalı... makine şirketinin alt taşeronu olarak...İnşaat şantiyesinde çalıştığını, olay gününe kadar vincin iş bitiminde çalışma yaptığını, davalı...İnşaat şantiyesine park ettiğini ve olayın da burada gerçekleştiğini, davalıların haksız fiilden sorumlu olduklarını, davalıların şantiye dışından gelecek zararlara yönelik dikkat göstermeyerek davacıya ait vincin zarar görmesine neden olduklarını, ... İnşaat'ın çevre güvenliği ve aydınlatması olmadığını ve bir bekçinin görev yaptığını, olayın gerçekleştiği yerde daha önce de benzer olayların gerçekleştiğini, davalıların ihmal şeklinde davranışları ile olayın oluşumunda kusurlu olduklarını, vinçte oluşan kâr mahrumiyeti ve zarar bedeli toplamından sigorta ödemesi indirildikten sonra kalan zarar bedelinin davalıların kusur oranlarında müteselsilen tahsilini, dava tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretlerinin davalılar üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı...Inşaat....A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ile diğer davalı... Makine.... Ltd. Şti. arasında imzalanan sözleşme gereğince dava konusu olayla ilgili müvekkili şirketin hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, söz konusu şantiye alanına konkasör imali ve naklinin anahtar teslimi işi konulu sözleşme yapıldığını ve sözleşmenin ilgili maddeleri gereğince taahhüdün yerine getirilmesinde ihtiyaç olan işçilikler vb. ile ilgili her türlü giderin... Makine'ye ait olduğunu ve montajı tamamlanan konkasörün ayıpsız ve tam olarak çalışır vaziyette olduktan sonra müvekkili şirketçe teslim alınacağını, yangın olayının sözleşme konusu tamamlanmadığı için henüz kurulum bitmemişken yani... Makine sorumluluğundayken olduğunu, davacı taraf ile hiçbir hukuki bağ ve ilişkilerinin bulunmadığını, müvekkilinin sorumluluğu olmamasına rağmen yine de şantiyede güvenlik önlemlerinin alındığını, şantiye sahasında bekçi görevlendirildiğini ve yangın olayını Jandarmaya ihbar edenin de müvekkili şirket çalışanı olduğunu, şantiyede daha önce de benzer eylemlerin gerçekleşmediğini, yangının nasıl çıktığının ve kimler tarafından çıkarıldığının tespit edilemediğini, sigorta poliçesinin teminatının ne olmasının gerektiği konusunun müvekkil şirket ile ilgilisi olmadığını ve davacı şirketin tam bir poliçe yaptırmamasının kendi kusurlarından kaynaklandığını, olayın olduğu zaman ile ilgili tüm sigorta ve sorumlulukların da sözleşme gereği... Makine'de olduğunu beyan ederek davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı... Makine... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin diğer davalı...İnşaat'a kırma eleme tesisi sattığını ve iddia olunduğu gibi...İnşaat'ın taşeronu olmadığını, satılan makinelerin teslim işleri montaj yapılması için vinç kiralandığını, müvekkilin ihtiyacı olan vincin daha küçük ve daha az maliyetli olmasına karşın ihtiyaçtan fazla maliyetli vinç gönderilerek davacının zararının daha büyük olduğunu, kiralanan vincin çalışma alanında gereksiz park halinde bulundurularak yaklaşık 80.000 TL zarar oluştuğunu, vinçin operatörüyle birlikte kiralandığı operatörün gerekli özen ve dikkati göstermeyerek meydana gelen yangın sonucunda müvekkilin makinalarının zarar gördüğünü, vinci gerekli tedbirleri almadan bırakan davacının bu olayda kusurlu olduğunu, vinçin çalışma sonrasında şantiye sahasında park edilmemesi gerektiğini, vinçin operatörüyle birlikte kiralandığını ve kira bedellerinin ödendiğini, şantiye sahasının müvekkiline ait olmadığını ve sadece tesisin montajını yaptığını beyan ederek davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava; 13/02/2014 tarihinde gerçekleşen yangın olayı sonrasında davacıya ait vincin hasarlanması nedeniyle haksız fiil sorumlusu olduğu iddia edilen davalılardan zararın tazmini istemine ilişkindir.
Mahkememiz 2014/1785 Esas, 2015/810 Karar sayılı ilamı ile uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklandığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Mahkememiz kararının temyizi üzerine; Yargıtay .... HD 04/12/2018 tarih, 2017/4848 Esas, 2018/12280 Karar sayılı ilamında, davacı tarafından şoförü ile birlikte kullanılması için aracın davalılara tahsis edildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin kira sözleşmesi olmadığı, ticari nitelikteki hizmet sözleşmesi olduğu, bu nedenle davaya bakmakta Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olduğundan bahisle Mahkememiz kararı bozulmuştur.
Davacı vekili 11/10/2021 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; bilirkişi raporu doğrultusunda 299.514,00 TL’nin dava tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalı... Makine Taah San Tic. Ltd. Şti.’den tahsiline ve yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyanın makine mühendisi ve hukukçu bilirkişi heyetine tevdi ile, varsa davacı yanın sigorta şirketi tarafından karşılanmayan zararının belirlenmesini, zararın meydana gelmesinde davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, varsa davalıların zarardan sorumlu tutulup tutulamayacakları hususunda tarafların iddia ve savunmalarını karşılar mahiyette rapor alınmasına karar verilmiş olup gelen bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
28/09/2015 tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; dava konusu yangın hadisesinin, davalı...Firmasının ruhsatlı arazisinde anahtar teslimi Çeneli Kırıcı Konkasörün kurulumu işini üstlenen... Makina Firmasının, henüz işin devamı sırasında çalışma saatleri dışında, vincin park halinde bulunduğu sırada, kimliği tespit edilemeyen kişilerce meydana geldiği, yangın hadisesi tarihinde henüz işin teslim edilmediği, şantiye denetim, kontrol ve güvenliğinin davalı... Makine Taah. San. Tic. Ltd, Şti.'nde olduğu, vincin kiracısı olarak bakım ve gözetiminden de sorumlu olan davalının davacı zararından sorumlu olduğu, diğer davalı...İnş. Taah. Pet. Mad. Gıda Nak, İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin, sunulu sözleşme ve yasal düzenlemeler gereği, henüz teslim edilmeyen işin devam ettiği şantiyede meydana gelen yangın hadisesinden ve davacı zararından sorumlu olmayacağı, davalı... ... Ltd. Şti.'ye vincin kullanım şekli ve talimat yetkisini devreden davacı ... İşl. Sarı. Tic. Ltd. Şti.'nin yangın hadisesinin meydana gelmesinde bir sorumluluğunun olmadığı, davacının, dava dışı sigorta şirketi tarafından karşılanmayan zararının 299.514,00 TL olduğu, kar kaybı hesaplamasının uzmanlık alanı olmadığı için, dava konusu vinçten doğan kar kaybı için, davacı ticari defter kayıtlarının v.b. uzman kişi tarafından inceleme yapılması gerektiği, görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dosyanın konusunda uzman makine mühendisi , nitelikli hesap ve mali müşavir bilirkişi heyetine tevdi ile Yargıtay bozma ilamı, dosyadaki mevcut raporlar, davacı defterleri incelenerek ve takdiri mahkememize ait olmak üzere tek tek alacak kalemleri yönünden değerlendirme yapılarak , tarafların iddia ve savunmalarını karşılar rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiş bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
21/01/2021 tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; usulünce tutulmakla sahibi lehine delil olan davacı şirkete ait ticari defterlerde yer alan kayıt ve işlemlere göre; davalı... Makine Taah.San.Tic.Ltd.Şti.'ne düzenlemiş olduğu “Vinç Çalışma Bedeli” içerikli 2 adet toplam 61.950,00.-TL bedelli faturanın kayıtlı olduğunun tespit edildiği, teknik yönden yapılan incelemeler neticesinde; davacı şirketin tazminini sağlayamadığı kalan hasar bedelinin 299.514,00.-TL ve 20 günlük kar mahrumiyetinin tutarının 35.000,00 TL (KDV hariç) ve 41.300,00 TL (KDV dahil) olduğu hesaplanmıştır.
Davalı itirazlarını karşılar dava konusu aracın sigorta kapsamında olduğu iddiası da irdelenerek takdiri Mahkememize ait olmak üzere ek rapor tanzim edilmek üzere dosyanın bilirkişiye tevdiine karar verilmiş gelen bilirkişi ek raporu dosyamız arasına alınmıştır.
10/07/2019 tarihli Bilirkişi Ek Raporunda Özetle; 2019/ 116 esas sayılı dosyası içeriğinden tarafların itirazları çerçevesinde yeniden yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda; 28.09.2015 tarihli Kök raporundaki mevcut kanaat ve görüşlerinin değişmediğini belirtmiştir.
Davacı vekili; 29/09/2020 tarihli duruşmada kar kaybı taleplerinden feragat ettiğini bildirmiş, 22/12/2021 tarihli duruşmada da dava dilekçesinde belirttiği harca esas değerinin 5.000 TL'sinin kar kaybı istemine ilişkin olduğunu belirtmiştir.
Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre, önceki ödemenin gerçek zarar ile vaki ödeme arasında önemli fark olması halinde ibra alınmış olsa bile makbuz hükmünde sayılması gerektiği, dava konusu zarar nedeniyle alınan 21/04/2014 tarihli ibranamede ayrıca dava haklarının saklı tutulmuş olduğu görüldüğünden davalı tarafın ibraname alındığı ve zararın talep edilemeyeceği yönelik itirazına itibar edilmemiştir.
TBK'nun 49. maddesine göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır(TBK.m.50/1).
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalı... Makina... Ltd. Şti. arasında dava konusu vincin operatörüyle birlikte kiralanması suretiyle hizmet sözleşmesi, her iki davalı arasında da “tesis kurulumu (konkasör, çeneli kırıcı, elek vb.) ve belirlenen yerde çalışır bir şekilde eksiksiz olarak anahtar teslimi” işi için sözleşme akdedildiği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlığın, davacının zarar bedelini davalılardan talep edip etmeyeceği, her iki davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkindir. TBK'nın 49. maddesine göre haksız fiil sorumluluğundan bahsedilebilmesi için; fiil, hukuka aykırılık, illiyet bağı ve zarar unsurlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir. Davalılar arasında akdedilen, davalı... Makina... Ltd. Şti.'nin yüklenici olduğu sözleşmenin işin teslimi ile ilgili 7.5. maddesinde “...montajı tamamlanan konkasör, ayıpsız ve tam olarak eksiksiz bir şekilde imza karşılığı çalışır vaziyette teslim edilecektir. 30 gün süre ile deneme üretimi yapılacak ve bu deneme üretiminden sonra alıcı tarafından tesis teslim alınacaktır.” düzenlemesi, sözleşmenin 3.2 maddesinde, “Nakliye ve her türlü düşey ve dikey taşıma işleri vinç v.s yükümlülüğü ile her türlü malzeme ve işçilik satıcı tarafından...” karşılanacağının, md. 7.6' da ise, bu sözleşme hükümlerine aykırı olmamak kaydıyla, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin ve 4734 kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu ihale Sözleşmeleri Kanunu ve BK hükümlerinin uygulanacağının belirtildiği görülmüştür. Yapım İşleri Genel Şartnamesi 9. maddesinde, yapım işi ile ilgili işyerlerindeki her türlü araç, malzeme, ihzarat, iş ve hizmet makineleri, taşıtlar, tesisler ile... işe başlama tarihinden kesin kabul tarihine kadar sözleşme konusu yapım işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olacağı ve aynı madde devamında ise sayılan değerlerin yangın, sabotaj dahil tüm risklere karşı sigortalanmasının da yükleniciye ait olduğu düzenlemesi yer almaktadır. Dava konusu imalat işini yüklenen, davacıdan vincin operatörüyle kiralanması suretiyle hizmet alan davalı ... ... Ltd. Şti.'nin dava konusu vincin koruma, bakım ve gözetim sorumluluğunun olduğu, davacı ile davalı ... .... A.Ş. arasında sözleşme ilişkisi bulunmadığı, olayın sözleşmedeki edimin tamamlanmadığı sırada meydana geldiği, davalı...... Ltd. Şti.'nin sözleşme ilişkisi ve haksız fiil hükümlerine göre sorumlu olduğu, taraflar arasında akdedilen sözleşme de göz önünde bulundurularak davalı...İnşaat... AŞ.'nin gerçekleşen olayda sorumluluğunun bulunmadığı görüldüğünden, davalı ....... A.Ş.'ye yönelik açılan davanın husumetten reddine, usul ve yasaya uygun bilirkişi raporundaki hesaplama dikkate alınarak davalı... Makine... Limited Şirketi'ne yönelik açılan davanın kısmen kabulü ile 299.514,00-TL'nin dava tarihi olan 11/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kar kaybına yönelik talepten feragat edildiğinden fazlaya ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davalı...İnşaat... AŞ.'ye yönelik davanın husumettin REDDİNE,
2-Davalı... Makine... Limited Şirketi'ne yönelik davanın KISMEN KABULÜ ile 299.514,00-TL'nin 11/12/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
4-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 20.459,80-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 5.200,98-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 15.258,82-TL harcın davalı ...'den alınarak hazineye irad kaydına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 29.416,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalı ... Makine Taah. San. Tic. Ltd. Şti' den alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'göre hesaplanan 5.100 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine( davalı... ... Ltd. Şti.'nin 5000 TL'si ile sınırlı olmak üzere)
7-Davacı tarafından yapılan; 25,20-TL Başvuru Harcı, 170,80-TL Peşin/nisbi Harcı, 5.030,18-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 5.226,18TL harcın davalı... .... Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan; 3.300,00-TL Bilirkişi ücreti, 366,90-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 3.666,90-TL yargılama giderinin giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 3.606,69-TL'lik kısmının davalı... Makine... Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
9- Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/12/2021
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza