T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
ESAS NO: 2019/483 Esas
KARAR NO: 2023/189
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVALI: ... - ...
...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 18/09/2019
KARAR TARİHİ: 14/03/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 07/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile davalı şirket arasında 19.06.2015 tarihli nakliye anlaşması ile taşıma konusu olan çelik konstrüksiyonların...'dan Astana/Kazakistan'a taşıma işinin üstlenildiğini, davacı şirketin sözleşmeden doğan sorumluluklarını yerine getirerek çelik konstrüksiyonların teslimini sorunsuz bir şekilde anlaşılan boşaltma adresine ulaştırarak gerçekleştirdiğini, boşaltma işlemi sırasında davacı şirket tarafından nakliye hizmetleri sırasında kullanılan araçların beklemeye girdiğini, taraflar arasındaki anlaşmanın özel hükümleri uyarınca beklemeye giren araçlar ile araçların gümrükte bekleme süreleri hesaplanarak davacı şirket tarafından davalı şirkete demuraj bedelini içeren 7.945,00 USD tutarındaki 25.03.2016 tarihli SPT2016000000332 fatura kodlu faturanın tanzim edildiğini, davalı şirketin faturaya 8 günlük yasal süre içerisinde herhangi bir itirazda bulunmadığını, ödeme yapılmaması üzerine davacı tarafın... 16.Noterliği'nin 29.09.2016 tarih ve 18124 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile fatura bedelini talep ettiğini, davalı şirketin 07.10.2016 tarih ve 29402 yevmiye numaralı ihtarname ile davacıya sadece 101,69-TL borcu olduğunu ve bu miktarın da davacı şirketin banka hesap numarasına yatırıldığını belirttiğini, beyan ederek 7.945,00-USD karşılığı alacağın fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif kur karşılığının fatura tanzim tarihinden itibaren işleyecek döviz faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücreti davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın taleplerinin zamanaşımına uğradığını, taraflar arasındaki nakliye anlaşmasında yer alan yükleme ve boşaltma süresinin gümrükte geçen süre olarak tanımlanmadığını, sözleşmede yükleme süresi ile kastedilenin aracın davalı şirkete ait fabrikaya gelmesi ile yüklemenin tamamlanması arasında geçen süreyi, boşaltma süresinin ise aracın şantiyeye gelişi ile boşaltma işleminin arasındaki süreyi tanımladığını, davacının gümrükte bekleme süresini de aşmadığını, tüm bu hususların ispat yükünün davacıya ait olduğunu, sözleşme ile kararlaştırılan yükleme ve boşaltma sürelerinin aşıldığına ilişkin hiçbir bilgi ve belge sunulmadığını, davacıya ödenmesi gereken bakiye borç miktarının 101,69-TL olduğunu ve bu tutarın 06.10.2016 tarihinde ödendiğini, davacı tarafından gönderilen 25.03.2016 tarihli 7.945,00-USD tutarlı faturanın davalı şirket kayıtlarına alınmadığını, faturanın iade edilmesine istinaden davalı şirket tarafından 25.03.2016 tarihli GIB2016000000007 numaralı iade faturası tanzim edilerek davacı şirkete gönderildiğini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkindir.
Davacı vekilinin dilekçesinde getirtilmesini talep ettiği ilgili bilgi ve belgelerin Adalet Bakanlığı UHDİGM aracılığıyla istenmesine karar verilmiş ve gerekli yazışmalar yapılıp cevabi yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Dosyanın taşıma konusunda uzman nitelikli hesap bilirkişi ve mali müşavir bilirkişi heyetine tevdii ile tarafların iddia ve savunmalarını karşılar, gelen yazı cevaplarını irdeler, Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık çerçevesinde takdiri Mahkememize ait olmak üzere dava tarihi itibariyle var ise davacı alacağını tespit eder rapor tanzim edilmesi istenilmiş gelen bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
Bilirkişi raporunda özetle; davacının bildirdiği bekleme sürelerine göre davalıdan talep edebileceği tutarın: 6.525 USD x 2,8884TL -18.846.81TL olduğu, CMR Konvansiyonu Madde 32/3 gereğince teslim tarihi 30.09.2015 tarihi esas alındığında, dava açılabilecek tarih 30.09.2016 olup, bu süre geçtiğinden; davacının huzurdaki davadaki taleplerini dava edip edemeyeceği konusundaki nihai takdirin Mahkeme'ye ait olduğu, sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında davalıya ait ürün ve malzemenin davacı tarafından Türkiye'den Kazakistan'a taşınmasına yönelik sözleşme akdedildiği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, 19/06/2015 tarihli anlaşma uyarınca davacının sözleşme kapsamında Demuraj ve navlun bedeli tahsil talebinin yerinde olup olmadığı, talebin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı hususlarına ilişkindir.
07/12/1993 tarihli ve 3939 sayılı Kanunla katılmamız uygun bulunan ve 04/01/1995 tarihli, 22161 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR)'nin 1. maddesinde
"Bu sözleşme, sözleşmede belirtildiği gibi yükleme yeri ve teslim için belirlenen yerin en az biri akit ülke olan iki ayrı ülkede olması halinde tarafların ikametgahı ve milliyetine bakılmaksızın ücret karşılısında yüklerin taşıt ile karadan taşınmasına ait her mukaveleye uygulanacaktır" denilmektedir. Dava konusu taşıma...'dan Astana/Kazakistan şehrine yapılmış olup, CMR Konvansiyonu hükümleri uygulanacaktır. CMR 32. maddesi üç ayrı durum için üç ayrı zamanaşımı başlangıç anı tesbit etmiştir: Kısmi kayıp, hasar ve gecikme durumunda, zamanaşımı teslim tarihinden itibaren işlemeye başlayacaktır. Bu gibi durumlarda, kısmen, hasarlı veya geç dahi olsa malların teslimi gerçekleşmemiştir. Bu sebeple teslimin söz konusu olmadığı durumlarda CMR'nin 32/1. maddesinin (a) bendi değil, (c ) bendi uygulanacaktır. Tam kayıp durumunda ise, artık teslim söz konusu olmadığı için, (a) bendinden farklı bir başlangıç anı esas alınmıştır. Buna göre, bu durumda zamanaşımı, taraflarca teslim için kararlaştırılan sürenin dolmasından 30 gün sonra başlar. Taraflar arasında, teslim için herhangi bir süre belirlenmemişse, zamanaşımı, yükün taşıyıcı tarafından teslim alınmasından itibaren 60 gün geçtikten sonra başlayacaktır. Bunun dışında kalan bütün diğer durumlarda taşıma sözleşmesinin yapılmasından itibaren üç ay sonra zamanaşımı işlemeye başlayacaktır. Görüldüğü gibi, kayıp, hasar ve gecikme durumunda zamanaşımının başlangıcı için teslim anı veya malların teslim edilmesi gereken an esas alınmıştır. (Yargıtay 11. HD. 2012/704 Esas, 2013/1401 Karar) Dava konusu sözleşmenin 19/06/2015 tarihinde akdedildiği, davacının beyanına göre taşıma konusunun boşaltma tarihinin 30.09.2015 olduğu ve bir yıllık süre geçtikten sonra iş bu davanın açıldığı anlaşıldığından davanın zamanaşımı nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın Zamanaşımı Nedeniyle REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 179,90-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 597,56-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
- Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra istek halinde taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/03/2023
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza