T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.TÜRK MİLLETİ ADINA
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/522 Esas
KARAR NO: 2022/144
HAKİM: ... ...
KATİP: ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLLERİ: Av. ... -...
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLLERİ: Av. ... - ...
Av. ... ...
Av. ... - ...
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 07/10/2019
KARAR TARİHİ: 22/02/2022
G.K.YAZILDIĞI TARİH : 21/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı kooperatifin üyesi olduğunu, kooperatiflerde eşitlik ilkesi gereği kooperatif ortaklarının hak ve yükümlülüklerinin de eşit olduğunu, aynı durumdaki ortaklara eşit işlem yapmak zorunda olduklarını, birçok üyenin evinin teslim edilmesine rağmen eşit işlem ilkesine aykırı olarak müvekkiline evininin henüz teslim edilmediğini, müvekkilinin 2012 yılında kooperatife üye olduğunu, kendisine evin önce 2013 yılının Ekim ayında teslim edileceğinin belirtildiğini, sonrasında ise 2014 yılı başlarında teslim edileceği beyan edilmiş olmasına rağmen evin diğer üyelerden farklı olarak müvekkiline halen teslim edilmediğini, 13.05.2017 tarihli Olağan Genel Kurul Tutanağının 9. maddesinde C tipi konut sahiplerinin 30 Haziran 2017 tarihine kadar kooperatif kontrol mühendisi refakatinde evlerinin kontrollerini yapıp, varsa eksik ve hatalı imalatların bir tutanağa bağlanarak kooperatife teslim etmeleri; eksik ve hatalı imalatların tamamlanmasının Kooperatif tarafından bildirilmesine müteakip 15 gün içinde konutları teslim almalarını, her ne surette olursa olsun bu işleri zamanında yapmayan üyelere 15 Eylül 2017 tarihi itibariyle konutlarının eksiksiz teslim edilmiş sayılacağı kararının alındığını, müvekkilinin C tipi konut sahibi olup alınan karar uyarınca kooperatif merkezine gittiğini ve 08.07.2017 tarihinde Kooperatif yetkilisi ile düzenlenen tutanakla evdeki hatalı ve eksik imalatların tespit edildiğini, tutanak ile tespit edilen eksikliklerin Ankara ... Sulh Hukuk Mahkemesi 2019/45 Değişik İş Dosyasında yapılan bilirkişi incelemesi sonucu maddeler halinde tespit edildiğini, tespite konu taşınmazdaki eksik ve hasarların sayma yoluyla tespit edildiği görülmekle birlikte bu hasarların giderilmesi için yapılan parasal değerlendirmenin piyasa rayicinin altında olduğunun görüldüğünü ve bilirkişi raporuna taraflarından itiraz edildiğini, yapılan tespit uyarınca evin teslim alınması ve ince kısımlarının Müvekkili tarafından giderilmesinin mümkün olmadığını, yağmur sularının evin her alanında biriktiğini, 3 yıldan fazla süredir evini teslim alıp oturan üyelerin olduğunu, davacıya teslim edilmeyen evi dolayısıyla evin getirilerinden mahrum kalmanın yanında, kira ödemek suretiyle de mamelekinde eksilme meydana geldiğini, davacıya ait konuttaki eksikliklerin giderilmediğini, eksikliklerin giderildiğine ve konutunu teslim almasını ihtar eden bir yazının tarafına gönderilmediğini, müvekkilinin evindeki eksikliklerin tamamlattırılmaması ile evini teslim alamamasından dolayı; kira veya kullanamamaktan kaynaklı uğramış olduğu zararın bilirkişi marifeti ile tespitinin gerektiğini belirtilerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00-TL’nin yasal faizi ile birlikte davalı yandan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından iddia olunan eksikliklerin ve uğranılan kira bedelinin tespiti için Ankara ... Sulh Hukuk Mahkemesi 2019/45 Değişik iş Dosyası ile bilirkişi incelemesi yapıldığını ve taraflarınca 29/07/2019 tarihinde anılan bilirkişi raporuna karşı beyanda bulunulduğunu, davacının da dava dilekçesinde yer verdiği 13.05.2017 tarihli genel kurul toplantısının dokuzuncu maddesinde üyelerin evlerini kontrol ettirmeleri ve varsa tespit edilen eksikliklerin Kooperatif tarafından tamamlanacağını, eksiklikler giderildiğinde ise üyelere konutlarını teslim almaları için bildirim yapılacağının belirlendiğini, eksikliklerin tamamlanması ile ilgili herhangi bir vade taahhüdünde bulunulmadığı gibi, Kooperatifin faaliyetlerini yürütme şekli itibariyle böyle bir taahhütte bulunması imkânı da olmadığını, 08.07.2017 tarihli konut tespit tutanağında tespit edilen eksikliklerin bir kısmı tamamlanmış olup, kalan eksikliklere ilişkin tamirat ve tadilatların devam ettiğini, davacı üyenin, kooperatifin işlem ve eylemlerinin devam ettiğini bilmesine rağmen eksikliklerin giderilmesi talebinde bulunmasının kötü niyetli olduğunu ve reddinin gerektiğini, davacı ve Kooperatif arasında 08.07.2017 tarihli Konut Tespit Tutanağı düzenlendiğini, bahsi geçen genel kurul uyarınca düzenlenen tutanakta konuttaki eksikliklerin tespit edildiğini, bu kusur ve eksikliklerin yüklenici... Sanayi Ticaret Ltd. Şti’ye tamamlattırılması ve daha sonra yeniden kontrol edilmesine karar verildiği, konut tespit tutanağında da teslim vadesiyle herhangi bir ibarenin yer almadığını, müvekkili Kooperatif tarafından taşınmazdaki tespit edilen eksik ve kusurlu imalatların düzeltilmesi için yüklenici firmaya birçok kez bildirimde bulunulmuşsa da bir sonuca ulaşılamadığını, müvekkilinin başka yüklenicilerle anlaşarak konutlardaki eksikliklerin giderilmesi için gayret göstermeye devam ettiğini, teraslarda meydana gelen akıntıların giderilmesi ve konutlardaki su izolasyonuna ilişkin tamir ve tadilatların yapılması için ...Yapı izolasyon ... Müh. Taah. Yapı Malz. Trz. San. Tic. Ltd. Şti. ile 13.04.2019 tarihinde Yüklenici Sözleşmesi imzalandığını, yüklenici firmanın sözleşmede taahhüt ettiği işleri 25.06.2019 tarihinde tamamlayarak konutları Kooperatife teslim ettiğini, sunulan teslim tutanağında görüleceği üzere, davacının konutunun da -...- yapım işlemlerine konu edilerek izolasyon tamiratların tamamlanan 16 konuttan biri olduğunu, yine 20.09.2019 tarihli faturada da görüleceği üzere davaya konu... numaralı konutun alçıpen tamiratları ve sıvaları tamamlanmış olup yapılan işlerin bedellerinin Kooperatif tarafından ödendiğini, kooperatifin konutlardaki eksiklikleri gidermek için faaliyetlerinde devam ettiğini, bu kapsamda doğramalardaki eksikliklerle ilgili pervazların ve doğramaların tadilatı için ... Ahşap Alüminyum PVC Sanayi ve Ticaret A.Ş ile bir sözleşme hazırlandığını, sözleşmenin imza aşamasında olduğu ve imzalanmasının ardından Mahkemeye sunulacağını, Kooperatifin tüm konutlardaki eksik ve kusurlu imalatları sırasıyla yapmakta olduğunu, aidat borçlarını ödemeyen ve Kooperatife yüklü bir aidat borcu olan davacı üyenin aidat borcunu geciktirme amacıyla işbu davayı açtığından kötü niyetli olduğunu ve davanın tümden reddi gerektiğini, tüm üyelerin konutlarındaki inşaatların eşit seviyede bulunduğunu, kooperatifin, kooperatif Ana Sözleşmesinin 13 uncu maddesi uyarınca aidat ödemeyen üyeler hakkında yasal süreç başlattığını, gelinen aşamada ise davacıya Ankara 50. Noterliğinin 07045, yevmiye numaralı 29.08.2019 tarihli ihtarnamesi ile 31.05.2019 tarihi itibari ile toplam 70.968,51 TL olan aidat borcunu ödemesi gerektiği aksi halde ana sözleşmenin ilgili maddesinde öngörülen hukuki yollara başvurulacağına ilişkin ihtarda bulunulduğunu, işbu davanın açılış tarihinde davacının dayandığı iddia ve isnatların hiçbirinin gerçeği yansıtmadığını, davanın açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, davacının iddia ve talep ettiği kalemlerin parasal miktarı müvekkil kooperatife olan borcundan çok daha az miktarda olduğu, davacı öncelikli edim borçlusu iken ve bu duruma kendi kusurlu eylemi ile sebebiyet vermiş olmasına rağmen, işbu davayı açmasının kabul edilebilir bir durum olmadığını belirterek Kooperatifin, üyelerine teslim tarihi ile ilgili bir taahhüdü bulunmadığından meydana gelen herhangi bir zarar veya kira kaybından bahsedilmesinin mümkün olmadığını, davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu eksikliklerin büyük bir kısmının diğer üyelerin sahip olduğu evlerdeki eksiklikler ile birlikte tamamlandığını, kalan eksikliklerin giderilmesi için ise işlemlerin devam ettiğini, eksikliklerin giderilmesine ilişkin taleplerinin konusuz kalmasını ve diğer tüm gerekçelerle işbu davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, kooperatif üyeliğinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
Dava konusu 44839 ada 2 nolu parsel C-34 numaralı taşınmazın tapu kaydının ilgili tapu dairesinden istenilmesine yönelik ara kurulmuş olup gelen yazı cevabı dosya arasına alınmıştır.
Ankara 3. ATM'ye müzekkere yazılarak 2016/385 Esas sayılı dosyasının Mahkememize gönderilmesi istenilmiş gelen müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Dosyanın incelenmesinde dava konusunun davacı üyenin kooperatife olan aidat borçlarına ilişkin olduğu görülmüştür.
Dosyanın konusunda inşaat mühendisi ve kooperatif hukukunda uzman bilirkişi heyetine tevdi ile tarafların iddia ve savunmalarını karşılar, mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktaları ile sınırlı olmak üzere var ise davacı alacağının tespitinin yapılması istenilmiş gelen bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
04/04/2021 tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; Davacının, davalı kooperatifin ortağı olduğu ve davacıya C-34 nolu villanın (konutun) tahsis edildiği, davacının 2016 yılından itibaren aidat borcunun bulunduğu ve dava tarihi itibarıyla da 57.367,45.TL. aidat borcu bulunduğu, davacıya tahsis edilen C-34 nolu villanın, kooperatif tarafından teslim edilen emsal villalar ile karşılaştırılmasında eksiklikten ziyade bazı kusurlu imalatlarının olduğu ancak bu kusurların yine emsalleri ile karşılaştırıldığında bu haliyle teslimine engel teşkil etmediği, 24.03.2021 tarihinde mahallinde yapılan incelmede C-34 nolu villanın tespit edilen kusurların giderilme bedelinin 5.000,00 TL olarak takdir edildiği, davacının bu kusur giderilme bedelini talep edebileceği ancak bunun için öncelikle kendisinin aidat borcunu ödemesi gerektiği, davalının gerek aidat borçlarının bulunması nedeniyle konut teslimini talep edemeyeceği ve gerekse de söz konusu kusurların teslime engel teşkil etmemesi nedeniyle kira bedeli talep edemeyeceğinin düşünüldüğü görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdii edilerek; kooperatif bilgi ve belgeleri incelenmek ve yerinde inceleme yapılmak suretiyle dava konusu edilen davacıya ait benzer nitelikteki taşınmazların kooperatif diğer üyelerine tesliminin yapılıp yapılmadığı, diğer üyelere teslim gerçekleşmiş ise teslim tarihi itibariyle bu üyelerin aidat borcunun bulunup bulunmadığı, davacı taşınmazında belirlenen eksikliklerin teslime engel olup olmadığı, eksiklik ve bozuklukların 3. Kişilere yapıldığı iddia edilmekle, 3. Kişilere yapılan işlemlerin devam edip etmediği, takdiri Mahkememize ait olmak üzere taşınmazın teslimi gerekli ise teslim tarihinden dava tarihine kadar aylık kira bedelinin ne kadar olabileceği, taraf vekillerinin beyan ve itirazlarını karşılar ek rapor tanzim edilmesi istenilmiş gelen bilirkişi ek raporu dosyamız arasına alınmıştır.
08/08/2021 tarihli Bilirkişi Ek Raporunda Özetle; Ankara ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/45 D.İş dosyasında yer alan Bilirkişi Raporunda tespit edilen eksiklik ve kusurların teslime engel nitelikte olmadığı, kök raporda yer alan bu konudaki görüşün değişmediği, dava konusu villa ve kooperatife ait villaların bazılarında su, gaz ve elektrik abonelikleri alınarak iskan edildiğini ancak dava konusu villa ve kooperatife ait diğer villaların hiç birisi için yapı kullanım izin belgesi alınmadığından mer'i imar mevzuatı açısından kira tazmin bedelinin talep edilebileceğine ilişkin takdirin Mahkemeye ait olduğu, güncel emsal kira bedelinin 10.400,00.-TL/Ay olarak hesap ve takdir edildiği, İnşaatın kaba haliyle üyelere teslim edildiği, üyeler tarafından eksik işler tamamlanmadan taşınmazda oturulmasının mümkün olmadığı, bu nedenle kalan işler ve eksik işler bakımından davalı kooperatifin sorumluluğunun %2,27 olduğu ve davalı kooperatifin sorumlu olduğu kira tazmin tutarının bu orandan hareketle 3.176,18.-TL hesaplandığı, Mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda toplam kira tazmin tutarının 139.920,00.-TL hesaplandığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
Davacı vekilinin ıslah için süre talep ettiği, kesin süreye rağmen ıslah dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
YARGITAY 23. Hukuk Dairesi'nin 2016/3202 Esas, 2016/3115 Karar sayılı ilamı; "...Kural olarak, kooperatif ortağının, dairesinin kendisine teslimi ya da tapu iptali ve tescili talebinde bulunabilmesi için davaya konu edilen taşınmaza yönelik olarak, davalı kooperatife karşı tüm edimlerini yerine getirmiş olduğunu, hiçbir ediminin kalmadığını, diğer üyelerle eşit durumda olduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Ayrıca 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesinde karşılığını bulan eşitlik ilkesi gereğince, kooperatif ortakları hak ve yükümlülüklerde eşit olup, kooperatif aynı durumdaki ortaklarına eşit işlem yapmak zorunda olduğundan, davacı ile aynı durumda olan birçok ortağa borca rağmen dairelerinin tahsis edilip edilmediğinin, tapularının verilip verilmediğinin belirlenmesi gerekir...konusunda uzman bilirkişi aracılığı ile inceleme yapılarak, yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde dava konusu dairenin davacıya tahsis edilip edilmediği, kooperatifin borçları bulunmasına rağmen, diğer ortaklara taşınmazları teslim edip etmediği hususunda ek rapor alınmalıdır. " şeklindedir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının davalı kooperatifin üyesi olduğu tarafların kabulünde olup, uyuşmazlık davalının edimini yerine getirip getirmediği , davaya konu evin teslimi hususunda davalının kusurunun bulunup bulunmadığı, evdeki eksikliklerin tamamlanması ve kira bedellerinin tahsili isteminin yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkindir. Davalı Kooperatifin 13.05.2017 tarihli Olağan Genel Kurul Tutanağının 9. maddesinde C tipi konut sahiplerinin 30/06/2017 tarihine kadar kooperatif kontrol mühendisi ile birlikte evlerinin kontrollerini yapması ve sonrasında eksikliklerin giderilerek tesliminin gerçekleşeceğine dair karar alındığı, 08.07.2017 tarihli Konut Tespit Tutanağında dava konusu taşınmaza ilişkin eksikliklerin ve kusurların tespit edildiği, bilirkişi raporuna göre giriş kat ve teras katta görülen ıslanma ve yosunlaşma nedeniyle yapılması gereken yalıtım ve sıva tamirat ve onarım bedelinin 5.000,00TL olduğu, tespit edilen noksan ve kusurlu işlerin konutun kullanılmasına ve kiraya verilmesine engel teşkil eden noksan ve kusurlu işlerden olmadığı ve kooperatifin eşitlik ilkesine aykırı davranmadığı anlaşıldığından, davanın kısmen kabulüne, tamirat ve onarım bedeli olan 5.000 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davacı kooperatifin evin teslimine dair kusuru bulunmadığından davacının kira bedellerinin tahsili ve fazlaya ilişkin isteminin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
5.000-TL'nin dava tarihi olan 07/10/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 341,55-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 170,78-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 170,77-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 5.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre reddedilen kısım yönünden 5.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 44,40-TL Başvuru Harcı, 170,78-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 215,18TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; 1.600,00-TL Bilirkişi ücreti, 59,70-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 1.659,70-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 829,85-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
8-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 660,00-TL lik kısmanın davalıdan bakiye giderin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9- Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
E imzalıdır
Hakim ...
E imzalıdır