T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/151 Esas - 2022/57
T.C.TÜRK MİLLETİ ADINA VERİLEN
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/151
KARAR NO: 2022/57
BAŞKAN: ....
KATİP: ...
ASIL DOSYADA:
DAVACI:...
DAVALI: 1...
BİRLEŞEN
DAVALILAR: ...
DAVALAR: Rücuen Tazminat Davası
DAVA TARİHİ: 20/01/2017
KARAR TARİHİ: 20/01/2022
G. K.YAZILDIĞI TARİH : 20/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1.Davacı vekili iddiasında özetle; Davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin taşeronu olan ... Elektrik Sistemleri A.Ş.bünyesinde elektrik teknisyeni olarak çalışan ...'ın, 02.11.2003 tarihinde meydana gelen iş kazasında hayatını kaybettiğini, Müteveffanın mirasçıları tarafından ... ... İş Mahkemesinin 2013/500 esas sayılı dosyasıyla müvekkili kurum aleyhine tazminat davası açıldığını, müteveffanın çalıştığı firma olan ... Elektrik Sist.Müh. San. Tic. A.Ş.'nin, ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin bir taşeron firması olmakla bu davanın müvekkiline yöneltilmesi hatalı olduğundan, yargılama esnasında müvekkili kurum ile davalılardan ... Elektrik Dağıtım A.Ş. arasında özelleşme süreci dolayısıyla 24.07.2006 tarihinde imzalanmış olan "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'nin" 7. maddesi ve yine taraflar arasında imzalanan 20.05.2013 tarihli protokol gereği davanın, esas sorumluluğu bulunan ve murisin çalıştığı ... Elektrik Sist.Müh. San. Tic. A.Ş.'nin asıl işveren konumunda bulunan ... Elektrik Dağıtım A.Ş.' ye ihbar edilmiş olduğunu, ... ... İş Mahkemesinde görülen davada taraflarınca ileri sürülen tüm bu husumet iddialarının dikkate alınmadığını, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ve daha öncesinde SGK tarafından bu kaza ile ilgili olarak açılmış bulunan ... ... İş Mahkemesi'nin 2007/336 esas sayılı dosyasında hazırlanmış olan bilirkişi raporları doğrultusunda, murisin %70 oranında kusurlu olduğu, geri kalan 30'luk kusurun, kazada sorumluluğu olduğu düşünülen ... Elektrik Sist.Müh. San. Tic. A.Ş.'nin %13, yine ... Elektrik Sist.Müh. San. Tic. A.Ş. çalışanı olan Elektrik Mühendisi ...'nin %2 ,... Elektrik Dağıtım A.Ş. çalışanı Elektrik Mühendisi ...'ın %2 ve hatalı olarak ... Elektrik Dağıtım A.Ş. olması gerekirken müvekkili kurum ...'ın %13 oranında kusurlu olduğu kabul edilerek, dava sadece müvekkili kurum aleyhine açıldığından toplam %30'luk kusur oranında müvekkili kurum aleyhine sonuçlanmış olduğunu, özelleşme aşamasında imzalanmış bulunan sözleşme ve protokol gereği devri yapılan davaların içerikler incelendiğinde, söz konusu davada hiçbir sorumluluğu bulunmayan müvekkili kurumun haksız yere borçlu konuma sokmuş olduğunu, davalılar ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin %13 oranında payına düşen 137.538,35 TL'nin, ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin taşeron firması olan ... Elektrik Sist.Müh. San. Tic. A.Ş'nin %13 oranında payına düşen 137.538,35 TL'nin, ... Elektrik Dağıtım A.Ş. çalışanı ...'ın %2 oranında payına düşen 21.159,74 TL'nin ve ... Elektrik Sist.Müh. San. Tic. A.Ş. çalışanı ...'nin %2 oranında payına düşen 21.159,74 TL'nin rücuen tahsil için dava açmak zarureti hasıl olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakların saklı kalmak koşulu ile alacak davalarının kabulüne, müvekkili tarafından ödenen 317.396,19 TL' nin 10.05.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davacı birleşen davadaki iddiasında; Davacı vekili asıl davadaki aynı vakıalara dayalı olarak, asıl dava davalısı ...'nin dava tarihinden önce ölmesi sebebi ile mirasçıları olan davalılardan, ödenen bedelin tahsili talep edilmiştir.
3.Davalı ... Elektrik vekili savunmasında özetle; Görev, yetki zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden itirazları ile birlikle davanın esasına yönelik olarak, ...'ın bağlı ortaklığı olan ... Elektrik Dağıtım A.Ş.' nin Özelleştirme Yüksek Kurulunun 22.04.2004 tarihli ve 2004/22 sayılı kararı kapsamında özelleştirme kapsamına alındığını ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen ihale sonrasında Özelleştirme Yüksek Kurulunun 07.03.2013 tarih 2013/ 21 sayılı kararı doğrultusunda tamamı ...'a ait hisselerin satılması suretiyle, 29.05.2013 tarihi itibarıyla devralındığını, özelleştirme öncesi ... ve ... ... arasında 24.07.2006 tarihinde imzalanmış olan "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi" kapsamında dağıtım faaliyetinin ... tarafından yürütüldüğü dönemde, bu faaliyetin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirilen her türlü iş ve işlemlerin bütün sorumluluğunun ...'a ait olmakla, bu faaliyetle nedeniyle 3 kişiler tarafından ileri sürülecek her tür talep ve bu talepleri konu alan icra takipleri ve davaların ... tarafından yürütüldüğünü, bu nedenle müteveffanın ölüm tarihi olan 02.11.2003 tarihi itibari ile bütün sorumluluğun ...'ta olması nedeniyle müvekkil yönünden açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
4.Davalı ... savunmasında özetle; İhbar yükümlülüğünün yerine getirilmediğini, yetki, zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden davanın reddi gerektiğini, esasa yönelik olarak da ...'ın bağlı ortaklığı olan ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin Özelleştirme Yüksek Kurulunun 22.04.2004 tarihli 2004/22 sayılı kararı kapsamında özelleştirme kapsamına alındığını, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen ihale sonrasında Özelleştirme Yüksek Kurulunun 07.03.2013 tarihli ve 2013/21 sayılı kararı doğrultusunda tamamı ...'a ait hisselerinin satılması suretiyle 29.05.2013 tarihi itibarıyla devralındığını, özelleştirme öncesi ... ve ... ... arasında 24.07.2006 tarihinde imzalanmış olan İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi kapsamında, dağıtım faaliyetinin ... tarafından yürütüldüğü dönemde bu faaliyetin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirilen her türlü iş ve işlemlerin bütün sorumluluğunun ... ait olmakla, bu faaliyetler nedeniyle 3.kişiler tarafından ileri sürülecek her türlü talepleri konu alan icra takipleri ve davaların ... tarafından yürütüldüğünü,bu nedenle davacının talebinin haksız olduğunu, sorumluluk paylaşımının ve faiz talebinin hatalı olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.
5. ... Elektrik Sistemleri A.Ş. vekili savunmasında özetle; Görev, zaman aşımı iddiasında bulunduklarını, davanın esasına yönelik olarak da; müteveffanın mirasçıları tarafından açılan davanın müvekkili firmaya ihbar edilmediğini, ortaya çıkan tazminatların fahiş olduğunu, davanın gereği kadar savunulmadığını, faiz başlangıç tarihinin doğru olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
6. Birleşen dava davalıları ..., ... ve ... vekili savunmasında özetle; Davanın rücuen tazminat davası olduğu dikkate alındığında davanın sorumlu kişilerin öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl içinde açılması gerektiğini, yasal süresi içinde açılmayan davanın zaman aşımına uğradığını ve hak düşürücü sürenin geçtiğini, iş kazasında vefat eden ...'ın mirasçılarının açtığı davanın ... tarafından ihbar edilmediğini, müvekkillerinin murisi ...'nin iş yeri ile imzalanmış olduğu bir sözleşmenin bulunmadığını, ... A.Ş.'nin trafo bakım, onarım ve arızaları giderme görevi ve sorumluluğu bulunmadığı gibi, muris ...'nin de ölen şahsı trafoda görevlendirmediğini, onu sevk ve idare etmediğini, iş güvenliğinden sorumlu birimin ... ekibi olduğunu, müvekkillerinin murisinin iş güvenliği sorumlusu olmadığını, iş kazasının meydana gelmesinden sorumlu olan davacı kurumun rücu davası açamayacağını, ...'ın aleyhine açılan davayı ... ve/veya mirasçı müvekkillerine ihbar etmediğinden sonuçlarına katlanması gerektiğini, davacının ödediği paranın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınmasına karar verilmesi talebine katılmanın mümkün olmadığını, davalılar arasında menfaat birliği veya suç işleme konusunda anlaşma bulunmadığından parasal taleplerinde bir an için haklı olduğu kabul edilse dahi, her kişinin kendi kusurundan kendisi sorumlu olup, diğerinin kusurundan sorumlu tutulamayacağını, mahkemece belirlenen tazminat miktarının fahiş olduğunu, faiz başlangıcının 10.05.2016 olarak kabulünün haksız olduğunu, davacının ödeme esnasında müvekkillerine ihbarda bulunmamış olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
7. Deliller: Tarafların dayandıkları tüm deliller, rücua esas mahkeme dosyası, ödeme kayıtları getirtilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
8.Tarafların iddia ve savunmaları ile dosyaya sunulan deliller birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, iş kazası sebebi ile ödenen bedelin, kazada sorumluluğu olduğu iddia edilen davalılardan rücuen tahsili taleplidir.
Davacı taraf, davalı ... Elektrik Sistemleri A.Ş. bünyesinde elektrik teknisyeni olarak çalışan ...'ın, meydana gelen iş kazasında hayatını kaybetmesi sebebi ile Müteveffanın mirasçıları tarafından davacı kurum aleyhine açılan tazminat davası sonucunda ödedikleri tazminatın kazada sorumlulukları olduğunu iddia ettiği davalılardan tahsilini talep etmiş, davalılar ise; davanın kendilerine ihbar edilmeğini, ödenen tazminat bedelinin fahiş olduğunu, İşletme Hakkı Devir Sözleşmesine göre sorumluluğun davacıda olduğunu iddia ederek davanın reddi gerektiğini savunmuşlardır.
Dosyada bulunan tüm deliller ve bilirkişi raporuna göre; ... ... Elektrik Dağıtım Müessesesi'nden, .../... İndirici ve ... Dağıtım Merkezlerinin işletme işini üstlenen davalı ... Elektrik Sist.Müh.San. Tic. A.Ş.'nin işçisi olan mesul tablocu ...'ın, 02.11.2003 günü Fuar Trafo Merkezinde "fider hücrelerinin enerjisiz bırakılması işini" yapmakta iken, yanlış manevra sonucu hücre içindeki kesiciyi açmadan yük altındaki ayırıcıyı açmak isterken, yük altındaki ayırıcının kontakları ark ve alev çıkararak patlaması sonucu, hücre önündeki ...'ın elbiselerinin tutuşması sonucu vücudunun yandığı, hastanede tedavi görürken, kazadan 3 gün sonra vefat ettiği anlaşılmıştır.
SGK tarafından ... 6.İş Mahkemesi'nin 2007/336 Esas sayılı dosyasında açılan rücu davasında alınan 19.02.2012 tarihli bilirkişi raporunda; "kazanın meydana gelmesinde kazalı işçi ...'ın %70, davalı ... Elektrik Dağıtım Müessesesi'nin %13, davalı ... Elektrik Sist.Müh.San. Tic. A.Ş.'nin %13, davalı ...'ın %2 ve ...'nin %2 oranlarında kusurlu oldukları" tespit edilmiştir.
Müteveffa işçinin mirasşçıları tarafından ... ... Mahkemesi'nin 2013/500 Esas sayılı dosyası ile davalı ... hakkında açılan tazminat davasında hükme esas alınan 25.08.2014 tarihli bilirkişi raporunda; "kazanın meydana gelmesinde kazalı işçi ...'ın %70, davalı ... Elektrik Sist.Müh.San. Tic. A.Ş.'nin %13, davalı ... ... Elektrik Dağıtım Müessesesi Müdürlüğü'nün %13, elektrik mühendisi ...'nin %2 ve elektrik mühendisi ...'ın %2 oranlarında kusurlu oldukları" tespit edilmiştir.
Mahkememizce oluşturulan bilirkişi heyetinin düzenlediği raporda; "Davaya konu iş kazasının gelmesinde; olay sonucu vefat eden kazazede işçi ...'ın %70, kazazedenin işvereni olan ... Elektrik Sist.Müh.San. Tic. A.Ş.'nin %13, asıl işveren ... ... Elektrik Dağıtım Müessesesi Müdürlüğü'nün %13, ... Elektrik Sist.Müh.San. Tic. A.Ş.'nin elektrik mühendisi ...'nin %2 ve ... ... Elektrik Dağıtım Müessesesi Müdürlüğü'nün elektrik mühendisi ...'ın %2 oranlarında kusurlu oldukları, davacı ...'ın, dosya konusu dava ile talep ettiği 317.396,19 TL ile ilgili olarak davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'den talep edebileceği bir alacağının bulunmadığı, davalı ... Elektrik Sistemleri A.Ş.'den 137.538,35 TL, davalı ...'dan 21.159,74 TL, birleşen dava davalıları olan asıl dava davalısı müteveffa ...'nin mirasçıları ..., ... ve ...'dan 21.159,74 TL rücuen talep edebileceği alacağının bulunduğu" hesaplanmıştır.
İş kazasında vefat eden işçinin hak sahipleri tarafından ... Genel Müdürlüğü'ne karşı ... ...Müdürlüğü'nün 2015/162 Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibinde; İcra Müdürlüğünün 15.06.2016 tarihinde yaptığı dosya hesabına göre, Tazminat tutarı: 269.671,93 TL, Tahsil Harcı: 12.270,07 TL, Başvurma Harcı : 27,10TL, Vekalet Ücreti : 22.130,32 TL ve Faiz : 12.328.33 TL olmak üzere toplam 316.439,10 TL hesap çıkartıldığı, takip borçlusu ... tarafından ... ... Mahkemesi'nin 29.12.2014 tarihli ilamında karşı vekalet ücreti olarak hüküm altına alınan 5.525,00 TL ile buna işletilen 686,48 TL faizin toplamı olan 6.211,48 TL'nin mahsubu ile icra dosyasına 09.05.2016 tarihinde 311.184,71 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu taleplere dayanak olan iş kazası, davacı ... ... Müessese Müdürlüğü ile davalı ... Elekt. Sist.A.Ş. arasında 12.06.2000 tarihinde imzalanan .../... İndirici ve ... Dağıtım Merkezlerinin İşletme Sözleşmesi kapsamında yapılan çalışmalar sırasında meydana gelmiş ve davalı ... Elektrik A.Ş.'nin işçisi ...kaza sonucu hayatını kaybetmiştir.
Davalı ... ..., bölgesinde Elektrik Dağıtım ve Perakende Satış Lisansına sahip bir tüzel kişilik olup, şirketin 4100 hissesi davalı ...'a ait iken Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından yapılan ihale çalışmaları sonucunda Özelleştirme Yüksek Kurulu kararı sonrası 28.05.2013 tarihli Hisse Devir Sözleşmesi ile davacı şirkete devredilmiş ve Haziran 2013 tarihinden itibaren hissesinin tamamı davalı özel şirkete ait olmak üzere aynı tüzel kişilik altında faaliyetini sürdürmektedir.
Davacı ... ile Davalı ... ... arasında 24.07.2006 tarihinde imzalanan İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin 7. Maddesinde 3. Kişilerin hak iddialarının düzenlenmiş olup, Sözleşmenin (7.4.) maddesinde; "Dağıtım faaliyetinin ... tarafından yürütüldüğü dönemde, bu faaliyetin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirilen her türlü iş ve işlemlerin bütün sorumluluğu ...'a aittir. ... tarafından yürütülmüş bulunan bu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülecek her türlü talebin muhatabı ...'tır.Bu talepleri konu alan icra takibi ve davalar ... tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır. Bu takip ve davalardan doğacak her türlü mali yükümlülük ... tarafından karşılanır.”, (7.6.) maddesinde ise “Sözleşmenin imza tarihinden önce Dağıtım Tesisleri ile Dağıtım Tesislerinin işletilmesinden kaynaklanan her türlü hukuki ve cezai sorumluluk ...'a aittir.Bu dönemde yürütülmüş bulunan bu faaliyetler nedeniyle üçüncü kişiler tarafından ileri sürülecek her türlü talebin muhatabı ...'tır.Bu talepleri konu alan icra takibi ve davalar ... tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır. Bu takip ve davalardan doğacak her türlü mali yükümlülük ... tarafından ödenir." düzenlemesi yer almaktadır.
Somut olayda tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davaya konu olayın, şirketin hisselerinin tamamı ...'a ait iken, devir sözleşmesine esas tesislerin davacı ...'a bağlı ... ... Elektrik Dağıtım Müessesesi'nin faaliyetleri esnasında, devir tarihinden önceki dönemde meydana gelmesi sebebi ile dava dışı işçinin vefatı sebebi ile açılan davada ödenen tazminat bedelinden, 3. kişi alacağı olduğu için, İşletme Hakkı Devir Sözleşmesinin 7.4. ve 7.6. Maddesi uyarınca davalı ... Elektirik A.Ş.'nin sorumluluğu bulunmadığı kanaatine varılmakla, bu davalıya yönelik açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Diğer davalıların, davacının iş kazasında vefat eden işçinin mirasçılarına ödenen bedelden, dosya kapsamına uygun, önceki bilirkişi raporları ile uyumlu ve denetlenebilir olan bilirkişi raporunda belirlenen, kazanın meydana gelmesindeki kusurları oranında sorumlu oldukları, buna göre davacının, vefat eden işçinin işvereni olan ... Elektrik Sistemleri A.Ş.'denn, bilirkişilerce belirlenen %13 oranındaki kusuruna isabet eden miktarı olan (317.396,19 TL x 13/100 =) 137.538,35 TL, % 2 oranında kusurlu olan ... ... Elektrik Dağıtım Müessesesi Müdürlüğü'nün elektrik mühendisi olarak görev yapan ...'dan (317.396,19 TL x 2/100 =)21.159,74 TL, %2 oranında kusurlu olan elektrik mühendisi müteveffa ...'nin mirasçıları olan birleşen dava davalıları ..., ... ve ...'dan (317.396,19 TL x 2/100 =)21.159,74 TL'yi rücuan talep edebileceği kanaatine varılarak, bu miktarlar üzerinden açılan davanın kısmen kabulüne, ödeme tarihi olan 10/05/2016'dan itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye ve dosya kapsamına göre;
Asıl ve Birleşen ... ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/508 Esas sayılı dosyasında açılan davaya yönelik olarak davanın KISMEN KABULÜ ile,
1)Davalı ... Elektrik'e yönelik açılan davanın REDDİNE,
2)Davalı ... A.Ş.'den 137.538,35 TL,
Davalı ...'dan 21.159,74 TL,
Birleşen dosya davalıları ..., ... ve ...'dan 21.159,74 TL'nin ödeme tarihi olan 10/05/2016'dan işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsil edilerek davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 12.286,09 TL nispi karar ve ilam harcından dava dosyasında peşin alınan 10.840,68 TL harcın mahsubu ile kalan 1.382,61 TL harcın davalılar (... A.Ş., ..., ..., ... ve ...)'dan alınıp Hazineye gelir kaydedilmesine,
4)Davacı tarafından yapılan 10.903,48 TL harç giderinin davalılar (... A.Ş., ..., ..., ... ve ...)'dan alınıp davacıya verilmesine,
5)Davacı tarafça yapılan 1.226,40 TL tebligat ve posta gideri, 3.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.226,4 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre 2.394,96 TL'sinin davalılar (... A.Ş., ..., ..., ... ve ...)'dan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6)Dava sırasında kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına takdir edilen 21.036,49 TL vekalet ücretinin davalılar (... A.Ş.,... )'dan alınarak davacıya ödenmesine,
7) Dava sırasında kendisini vekille temsil ettiren davalılar ... A.Ş., ..., ..., ... ve ... yararına takdir edilen 17.016,14 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine,
8) HMK 333. Maddesi gereğince mahkemece yatırılan avansın kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Başkan ...Katip ...(E-imzalıdır)(E-imzalıdır)(E-imzalıdır)(E-imzalıdır)