T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİKARAR
ESAS NO: 2020/175 Esas
KARAR NO: 2021/338
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/03/2020
KARAR TARİHİ: 08/04/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 26/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekilinin Mahkememizce vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan davalıya ait dava dilekçeleri ve delil listesi ekinde sunulan listede belirtilen ... plakalı araçla gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezalarının tahsili amacıyla ... Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına başlatılan icra dosyasından gönderilen ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiği, borçlunun borcu olmadığı gerekçesiyle borcun tamamına, faize, işlemiş ve işleyecek faiz oranına ve tüm ferilerine itiraz ettiği, itiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla iş bu davanın ikame edildiği, yapılan itirazın haksız ve yersiz olduğu, itirazı iptali gerektiğini, Davalının takipte, herhangi bir borcunun bulunmadığını beyan ettiği ve takibi durdurduğu, davalı borçlunun geçiş tarihi ve bu tarihi takip eden 15 günlük ödeme süresi içinde; geçiş anında borçluya teslim edilen ihlalli geçiş bildiriminde belirtilen ödeme kanalları ile hiçbir ödeme yapmadığı, 15 günlük ceza süresinin dolmasını takiben Karayolları Genel Müdürlüğü ile araç malik bilgilerinin paylaşıldığı, icra takibi başlatılmadan önce davalıya müvekkili şirketin bir yükümlülüğü olmamasına rağmen bilgilendirme amacıyla ikaz mektupları gönderildiği, ancak davalının herhangi bir ödeme yapmadığını, müvekkili şirketin 3996 sayılı “Bazı yatırım ve hizmetlerin yap-işlet-devret modeli çerçevesinde yaptırılması hakkında kanun” ve 2011/1807 sayılı “3996 sayılı bazı yatırım ve hizmetlerin yap-işlet-devret modeli çerçevesinde yaptırılması hakkında kanun uygulama usul ve esaslarına ilişkin” Bakanlar kurulu kararı çerçevesinde özel yetkili bir anonim şirket olarak kurulduğu, ülkemizdeki en büyük altyapı projelerinden biri olan “Gebze- Orhangazi- İzmir otoyolu projesinin” yap-işlet-devret modeJTdle yapımı ve işletilmesini Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalamış olduğu 27 Eylül 2010/tarinli uygulama sözleşmesi çerçevesinde üstlenmiş bulunduğu, Bu doğrultuda yapımı tamamlanan Gebze -Orhangazi kesimi K2 Altmova Kavşağı ile kesim sonu arası ve Orhangazi- Bursa kesimi başlangıcı ile Gemlik Kavşağı arasının 16 Nisan 2016 tarihli ve 29686 sayılı resmi gazetede ilan edilmek suretiyle 21.04.2010 tarihinde işletmeye açıldığı, Ayrıca Osmangazi Köprüsü'nün de içinde bulunduğu Gebze - Orhangazi kesimi K-1 Gebze Kavşağı ile K2 Altmova Kavşağı arası yapım işlerinin tamamlanması ile 24 Haziran 2016 tarihli ve 29752 sayılı resmi gazetede ilan edilmek suretiyle 01.07.2016 tarihinde işletmeye açıldığı, Gemlik Kavşağı ile 2. Kesim sonu arasının 08.03.2017 tarihli ve 30001 sayılı resmi gazetede ilan edilerek 12.03.2017 tarihinde işletmeye açıldığı, Balıkesir- Edremit ayrımı - İzmir Kesimi Saruhanlı Kavşağı ile Kemalpaşa Kavşağı ve Kemalpaşa Kavşağı- Karasuluk Kavşağı arasının 28.11.2018 tarihli ve 30609 sayılı resmi gazetede ilan edilmek suretiyle 1.12.2018 tarihinde işletmeye açıldığı, Bursa ayrımı dahilinde Balıkesir Kuzey Kavşağı- Balıkesir Batı Kavşağı arası ve ayrımı İzmir kesimi dahilinde Akhisar Kavşağı- Saruhanlı Kavşağı arasının 15.03.2019 tarihli ve 30715 sayılı resmi gazetede ilan edilmek suretiyle işletmeye açıldığı, Bursa Çevreyolu Batı Kavşağı ile Balıkesir Kuzey Kavşağı arası ayrımı- İzmir kesimi dahilinde Balıkesir Batı Kavşağı ile Akhisar Kavşağı arası kesimlerin 02.08.2019 tarihli ve 30850 sayılı resmi gazetede ilan edilmek suretiyle 04.08.2019 tarihinde işletmeye açıldığını, 6101 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün teşkilat ve görevleri hakkında kanunun 30. Maddesi 5. Fıkrası ile görevli şirkete, geçiş ücreti ile geçiş ücretine tahakkuk eden ceza tutarını genel hükümlere göre tahsil etme hak ve yetkisi verildiği, 6001 sayılı kanun 30. Maddesi 5. Fıkrası, 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 25.05.2018 tarihinde yürürlüğe giren 16.05.2018 tarihli ve 7144 sayılı kanunun 18. maddesi ile değiştirildiği, 19. maddesi ile 6001 sayılı kanuna eklenen geçici madde 3 ile de söz konusu değişikliğin uygulama usulünün belirlendiği, 6001 sayılı kanun 30. Maddesi nin 5 fıkrasının torba kanunun 18. maddesi ile yapılan değişiklikten önce “ 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından “geçiş ücreti ödemeden giriş-çıkış yaptığı mesafeye” ait geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği maliye bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir. İşletici şirket tarafından hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte vergi dairesince 6183 sayılı kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir.” şeklinde düzenlendiği, Torba kanunun 18. maddesi ile yapılan değişiklikten sonra ise 6001 sayılı kanunun 30. maddesinin 5. fıkrasının “ 4046 , 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş-çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin 4 katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir .” şeklinde düzenlendiği, 6111 sayılı kanuna torba kanunun 19. maddesi ile eklenen “geçici madde 3 “ te ise; “ Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bmkanunun 30. maddesi 5.fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibariyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu kanunun 30.2 / 'maddesinde yer alan oranlar uygulanır” hükmü yer aldığı, Kısaca 7144 sayılı torba kanun ile torba kanunun yürürlük tarihi olan 25.05.2018 tarihi itibariyle ve sadece tahsil edilmemiş ceza tutarları hakkında uygulanmak üzere, geçiş ücretinin geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde ödenmemesi halinde tahakkuk eden geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki cezanın 4 katı olarak değiştirildiği ve hazine payı uygulamasının ortadan kaldırıldığı, Bu doğrultuda iş bu davaya konu ihlalli geçişe/ geçişlere ilişkin geçişe ait geçiş ücreti ve ceza tutarının torba kanunun yürürlük tarihinden önce tahsil edilmediğinden uyuşmazlık konusuna ilişkin tutarların 4 katı üzerinden takibe konu edildiği, şikayete konu borcun sebebinin teşkil eden ihlalli geçiş fiilinin tanımlanması gerektiği, müvekkil şirket tarafından işletilen otoyolda yer alan tüm gişelerden nakit, kredi kartı /banka kartı tahsilatı yapılabilmesinin mümkün olduğu, ücret toplama sisteminin süresi içerisinde OGS için OGS Bankasından HGS için PTT den provizyon alamaması ve bu nedenle OGS veya HGS den geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde geçiş esnasında gişede yer alan bariyerlerin açılmadığı ve gişe memuru tarafından geçiş ücretinin gişede nakit, kredi kartı/ banka kartı ile ödenmesinin talep edildiği, Nakit, kredi kartı/banka kartı ile ödeme gerçekleşmez ise oluşan ihlalli geçiş kaydına ilişkin, geçiş ücretinin hangi surette nereye ödeneceğini, yasal ödeme süresinin ne kadar olduğunu, yasal sürenin bitiminden geçiş ücreti ile birlikte 10 katı cezanın ödenmek zorunda kalınacağını, ödemenin geciktirilmesi halinde eklenecek diğer masrafların neler olduğunu belirtir ihlalli geçiş bildirimi her ne kadar müvekkil şirket için yasal yükümlülük olmasa da sadece bilgilendirme amaçlı olarak düzenlenerek ihlalli geçiş anında araç teslim edilmekte olduğunu, ihlalli geçişin müvekkil şirket tarafından yapımı ve işletilmesi üstlenilen otoyolun geçiş ücreti ödemeksizin kullanılması ve tahakkuk eden ücretin geçiş takip eden 15 günlük kanuni ödeme süresi içinde ödenmemiş olması anlamına geldiği, kullanıcıların bu 15 günlük süre içerisinde sadece geçiş ücreti ödemekle yükümlü olduğu, İlk 15 günlük cezasız süresinin dolmasını müteakip ihlalli geçiş anında tahakkuk eden geçiş ücretinin 4 katı tutarında cezanın muaccal hale geldiği, cezanın muaccel hale gelmesi ile birlikte müvekkil şirket tarafından Karayolları Genel Müdürlüğü'nden otoyoldan ihlalli geçiş yapan ve 15 günlük yasal süre içerisinde geçiş ücretlerini ödemeyerek cezaya düşen araçların sahiplik bilgilerinin talep edildiği, Bu nedenle müvekkil şirkettin yasal olarak araç sahiplik bilgilerine ceza muaccel hale gelmeden erişemediği ve dolayısıyla bu süre içerisinde borçlulara herhangi bir bildirim yapamadığı, Zira müvekkil şirketin yine zorunlu olmamasına rağmen araç sahiplik bilgilerini temin ettikten sonra fakat icra takibi başlatılmadan önce ihlalli geçiş yapan araçların maliklerinin adreslerine ihlalli geçiş ihtarnamesi göndererek geçiş ücreti ve ceza tutarının ödenmesini talep etmekte olduğu,6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün teşkilat ve görevleri hakkında kanun 30. Maddesi 5 fıkrasında 4046, 3463 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç , işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş-çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin 4 katı tutarında cezanın genel hükümlere göre tahsil edilmesi düzenlemesi getirilerek müvekkil şirkete işletici şirket sıfatı ile geçiş tutarının 4 katı tutarındaki ceza tutarını genel hükümlerine göre tahsil etme hak ve yetkisi verildiği, otoyoldan ihlalli geçiş yapan araca sahibinden geçiş ücreti ile bu ücretin 4 katı tutarındaki cezanın müvekkil şirket tarafından genel hükümlere göre yani özel alacak olarak tahsil edildiği, Davalı borçlunun ihlali geçiş vakasına itiraz etmeksizin icra dosyasına yapmış olduğu itirazın hukuki dayanaktan yoksun olduğu, takip talebi ile talep edilen geçiş ücreti, ceza tutarı ve süresi içinde ödemesini yapmamış olması nedeniyle talep edilen faizin yasalara uygun olduğundan itirazın iptal edilerek takibe devam edilmesine cevaz verilmesini talep ettikleri, belirtilerek, yapılacak yargılama neticesinde davalının ... Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına ve borçlu aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesi talep edilmektedir.
SAVUNMA
Davalı şirketin cevap dilekçesine dosyada rastlanmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava: kaçak geçiş sebebi ile itirazın iptali davasıdır. Dava, 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmıştır.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu "Madde 67 - (Değişik madde: 18/02/1965 - 538/37 md.)
(Değişik fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./15. md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.
(Değişik fıkra: 09/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır.
Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır." hükümlerini haizdir.
Davalının ihlalli geçiş yapıp yapmadığı, ihlalli geçiş ücret ve cezasının yerinde olup olmadığı yönünde elektrik elektronik mühendisi bilirkişisinden rapor tanzimi istenilmiş, bilirkişi raporunda;
Bilirkişi raporunun 10/01/2021 tarihli raporundan özetle, " davalı şirkete ait ... Plakalı aracın davacı tarafından işletilen otoyolu kullandığı 5 ayrı tarihte geçiş ücreti ödemeden ihlalli geçiş yaptığı, mevzuata göre ihlalli geçiş ücretinin 15 gün içinde ödenmemesi halinde geçiş ücretine ilave olarak geçiş ücretinin 4 katı oranında cezaya tabi olduğu, davacının takip tarihi itibariyle 2.234,75 TL talep edebileceğinin hesaplandığı, " şeklinde kanaat bildirmiştir.
Davalı şirkete ait araçlar muhtelif tarihlerde ihlalli geçiş yapmaları, geçişlere ait ücret ve cezaları ödememeleri nedeniyle davacı dava açmakta hukuki yararı bulunmaktadır. Bu durum bilirkişi raporu ile de sabittir. Bu nedenle bilirkişi raporu hükme esas alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Alacak likit olması nedeniyle icra inkar tazminatına hükmetmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, ... Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin 2.234,75-TL asıl alacak, asıl alacağa işleyecek yıllık %19,50-TL avans faizi üzerinden devamına,
2-Takip çıkışının %20'si olan 446,95-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 152,66-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 54,40-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 98,26-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 2.234,75-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 54,40-TL Başvuru Harcı, 54,40-TL Peşin/nisbi Harcı, 730,25-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 839,05TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,
6-Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
7-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibari ile kesin olmak üzere karar verildi. 08/04/2021
Katip ...
Hakim ...
BU BELGE, GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR