T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
ESAS NO: 2020/423 Esas
KARAR NO: 2022/187
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALILAR: 1- ... - ... ...
2- ... -
...
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 17/09/2020
KARAR TARİHİ: 15/03/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 13/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacının 6.1984 tarih ve 233 sayılı KHK hükümlerine tabi olarak kurulmuş, özel bütçeli, tüzel kişiliğe sahip bir Kamu İktisadi Kuruluşu olduğu, kuruluş tarafından Genel Müdürlük binası ve işletmekte olduğu havalimanlarındaki temizlik hizmetlerinin, hizmet alım ihaleleri ile yüklenici firmalara yaptırıldığı, aşağıda belirtilen çalışanların çalışma döneminde Samsun Çarşamba Havalimanı için ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerinin 01.01.2011-31.12.2012 tarihleri arasında ... Güvenlik Ltd. Şti., 01.01.2013-31.12.2013 tarihleri arasında ... Güvenlik Ltd. Şti.'ne ihale edildiği, Samsun Çarşamba Havalimanı Güvenlik Hizmeti İşinde muhatap firmaların işçisi olarak çalışan işçilerin davalılar tarafından ödenmeyen ücret alacaklarının tahsili talebiyle açmış oldukları dava sonunda verilen kararlar doğrultusunda başlatılan icra takipleri üzerine davacı Genel Müdürlük tarafından ödemelerin yapıldığı, dava dışı işçilerle imzalanan bireysel iş sözleşmelerinde ücret kısmının boş bırakıldığı, sözleşmelerin usulüne uygun düzenlenmiş olması halinde davacı Genel Müdürlüğün ödeme yapmak zorunda kalmayacağı, yüklenici şirketlerin dikkat ve özen yükümlülüğünü ihlal ettiği, aynı mahiyette Kayseri ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/459 Esas sayılı dosyasıyla açılan dava sonunda verilen kararla, işçilerin, 2013 yılı Mart ayı itibariyle ücretlerine ilişkin iş sözleşmelerine muvafakatleri bulunduğu ancak 2013 yılı Ocak ve Şubat aylarına ilişkin muvafakatleri olmadığından, bu dönem için önceki şartname kapsamında asgari ücretin %100 fazlası ödenmesi gerektiğinin belirtildiği, dosya kapsamındaki şartname incelendiğinde, 2013 yılı Ocak ve Şubat aylarına ilişkin ücretlerin asgari ücretin %50 fazlası olacağı belirlenmiş ise de, yüklenici/davalı ile işçiler arasındaki iş sözleşmelerinin bu yönde düzenlenmediği hususunun kesinleşen mahkeme kararıyla sabit olduğu, işçiler tarafından açılan davalar neticesinde davacı İdare tarafından 2013 yılı Ocak ve Şubat aylarına ilişkin ödemeleri önceki dönem şartnamesine göre asgari ücretin %100 fazlası olarak yapmak zorunda kaldığı, davacı Genel Müdürlüğün ödeme yapmasına sebep olan olgunun davalı şirketlerin dava dışı işçilere şartnameye göre iş sözleşmesi yapmaması hususu olduğu, dosya kapsamındaki şartname incelendiğinde, 2013 yılı Ocak ve Şubat aylarına ilişkin ücretlerin asgari ücretin %50 fazlası olacağı belirlenmiş ise de, yüklenici/davalı ile işçiler arasındaki iş sözleşmelerinin bu yönde düzenlenmediği hususunun kesinleşen mahkeme kararıyla sabit olduğu, davalılar ile imzalanan muhtelif tarihli sözleşmeler ile ekleri teknik şartname ve genel şartnamelerde “Yüklenicinin istihdam ettiği personelin; İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen personele ilişkin herhangi bir sorumluluk ...’ne yüklenemez.” düzenlemesinin yer aldığı , Yargıtay HGK kararlarından görüleceği üzere; Yargıtay, davalı tarafların “taşeron olarak çalışan kişilerin değişmesine rağmen işçilerin işini aynen ve aralıksız olarak sürdürdüğü..” şeklindeki savunmasına itibar etmeyerek ve taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alınarak yüklenici firmaların sorumluluğunun belirlenmesi gerektiğine karar verdiği belirtilerek 457.014,50-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlu oldukları miktar itibariyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Usulüne uygun tebliğe rağmen davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, davacı tarafından davalılarla akdedilen hizmet sözleşmesi uyarınca dava dışı işçilere ödenen işçilik bedelinin rücuen tazmini istemine ilişkin alacak davası olduğu, uyuşmazlığın davacı isteminin yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkindir.
Ankara 16. İcra Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 2018/4220 ve 2018/4219 esas sayılı dosyalarının Mahkememize gönderilmesi için müzekkere yazılmış, İcra Dairesince takip dosyaları Uyap üzerinden gönderilmiştir.
Ankara 10. İcra Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davaya konu ödemelere ilişkin takip dosyalarının Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir. Takip dosyalarının Uyap üzerinden gönderildiği görülmüştür.
Dosyanın konusunda iş ve sosyal güvenlik uzmanı bilirkişiye tevdi ile davacının iddia ve savunmalarını karşılar, mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktaları ile sınırlı olmak üzere davacı alacağının tespitinin istenilmesine karar verilmiştir.
22/02/2021 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; Dava dışı 45 işçiye yapılan ödemeden davalı...Güvenlik Ltd. Şti.'nin sorumlu olduğu miktarın 37.659,88-TL, davalı ... Güvenlik Ltd. Şti.'nin sorumlu olduğu miktarın 399.989,28-TL olarak hesaplandığı, Ankara ... İcra Müdürlüğünün 2018/4219 ve 2018/4220 sayılı dosyalarının dosya içerisinde ve UYAP kayıtlarında yer almadığı, bu nedenle bu 2 dosyanın hesaplamaya dahil edilmediği, davacı Genel Müdürlük ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşmelerin eki İdari Şartnamenin sadece 01.03.2013-31.03.2013 kapsayan sözleşme dönemi için sunulduğu, diğer sözleşme dönemlerinde İdari Şartnamenin sunulan ekler arasında yer almadığı, davalı şirketlerin dava tarihinden önce temerrüde düşürüldüğüne dair belgenin dosyada mevcut olmadığı yönündeki tespit ve değerlendirmelerde bulunmuştur.
Temin edilen icra dosyaları ve davacı vekilinin rapora itirazı ile itiraz ekinde sunduğu ödeme dekontları ve idari şartnameler incelenerek önceki raporu düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
14/10/2021 Tarihli Bilirkişi Ek Raporunda Özetle; Dava dışı 46 işçiye yapılan ödemeden davalı Bazış Güvenlik Ltd. Şti.'nin sorumlu olduğu miktarın 38.487,22-TL, davalı ... Güvenlik Ltd. Şti.'nin sorumlu olduğu miktarın 408.877,75-TL olarak hesaplandığı, Ankara ... İera Müdürlüğünün 2018/4219 sayılı dosyası kayıtlarının ve takibe dayanak Mahkeme kararının UYAP kayıtfarında yer almadığı, bu nedenle bu dosyanın hesaplamaya dahil editmediği yönündeki tespit ve değerlendirmeleri içeren raporu sunmuştur.
21/02/2022 Tarihli Bilirkişi Ek Raporunda Özetle; Dava dışı 46 işçiye yapılan ödemeden davalı...Güvenlik Ltd. Şti.'nin sorumlu olduğu miktarın 39.308,88-TL, davalı ... Güvenlik Ltd. Şti.'nin sorumlu olduğu miktarın 417.705,62-TL olarak hesaplandığı yönündeki tespit ve değerlendirmeleri içeren 2. ek raporu sunmuştur.
11.09.2014 gün ve 29116 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 6552 sayılı Kanun'un 8.maddesi ile bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatını düzenleyen 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112.maddesinde; "...4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;
a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından,
b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir..." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır. Dava konusu olayda da davacı ile davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dava dışı işçiye karşı müteselsilen sorumludurlar. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.
Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167.maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir. Somut olayda, taraflar arasında akdedilen sözleşmelerde işçilik alacaklarından dolayı sorumluluğun davalı yükleniciye ait olduğuna ilişkin açık hüküm bulunmaktadır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının "Samsun Çarşamba Havalimanı için ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetleri” için davalılar ile sözleşme imzalandığı, dava dışı işçilerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında hizmet alımına ilişkin davalı şirketler nezdinde belirli bir dönemler içinde çalıştığı görülmüştür. Alınan bilirkişi kök raporu ve ek raporu denetime elverişli, usul ve yasaya uygun olduğundan hükme esas alınmıştır. Yukarıda açıklanan nedenlerle, sözleşme ekinde işçilik ödemesi bakımından alt işverenin sorumluluğu konusunda açık hüküm bulunduğu anlaşıldığından davanın kabulüne, asıl alacağa son ödeme tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
Davanın KABULÜ ile;
1-39.308,88-TL'nin 11/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı...Güv. ... Limited Şirketi'nden,
2-417.705,62-TL'nin 11/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Güvenlik... Limited Şirketi'nden tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 31.218,66-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 7.804,67-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 23.413,99-TL harcın 2.013,89-TL'sinin...Güv... Limited Şirket'den, 21.400,10-TL'sinin ....Güvenlik Limited Şirket'den, alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 39.901,00-TL nisbi vekalet ücretinin 3.431,98-TL'sinin davalı...Güv... Limited Şirket'den, 36.469,02-TL'sinin ....Güvenlik Limited Şirket'den, alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 54,40-TL Başvuru Harcı, 7.804,67-TL Peşin/nisbi Harcı, 4.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 471,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 12.330,07TL'nin davalı 1.060,54-TL'sinin...Güv... Limited Şirket'den, 11.269,53-TL'sinin ....Güvenlik Limited Şirket'den, alınarak davacıya verilmesine,
6-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.360,00-TL zorunlu arabuluculuk giderinin 116,98-TL'sinin...Güv... Limited Şirket'den, 1.243,02-TL'sinin ....Güvenlik Limited Şirket'den, alınarak hazineye irad kaydına,
7-Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/03/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza