T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/493 Esas - 2022/145
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
ESAS NO: 2020/493 Esas
KARAR NO: 2022/145
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI:...
DAVALILAR:...
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 17/10/2020
KARAR TARİHİ: 22/02/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 21/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;13.10.2005 tarihli Ordu-Giresun Doğalgaz Bağlantı Hattı Yapımı (FAZ-3) Projesi Sözleşmesinin ... İnşaat Tic. Ve San. A.Ş. - ... İnş. Tic. San. A.Ş. İş Ortaklığı ile imzalandığı, 20.10.2005 tarihinde yer teslimi yapılmasına karşın projede 420 günlük süreye ilaveten verilen süre uzatımları neticesinde proje süresinin 25.07.2008 tarihine kadar uzatıldığı, yüklenici firmanın sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle yönetim kurulunun 24.10.2008 tarih 2008/33-357 no.lu kararı ile ...-... İş Ortaklığı ile imzalanan sözleşmenin feshine ve Kanun maddelerine istinaden feshedilmiş kalan işlerin mümkün olan en kısa sürede yeniden ihale edilmesine karar verildiği, sözleşmenin feshinden sonra kalan işlerin tamamlanmasını teminen Mühendislik Ve Sözleşmeler Daire Başkanlığınca yeniden ihaleye çıkıldığı, yapılan değerlendirmeler sonucunda ... Mühendislik Harita İnş. Ve Tic. Ltd. Şti. İle 14.07.2009 tarihinde 'Ordu-Giresun Doğalgaz Boru Hattı Yapımı (FAZ-3) Kalan İşlerin Tamamlanması İşi' sözleşmesi imzalanarak yapım çalışmalarına başlandığı ve 30.12.2010 tarihi itibariyle geçici kabulün akabinde de kesin kabulün yapıldığı, davacı şirket ile davalılar arasında imzalanan sözleşmenin 33.18. maddesi hükmüne göre, sözleşmenin feshi nedeniyle davacının uğradığı zarar-ziyanın tahsil edilmesine yönelik olarak Ankara... Ticaret Mahkemesinin 2013/667 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı, dava dışı ... tarafından davacı şirket aleyhine Ankara ... İş Mahkemesinin 2010/1291 Esas sayılı dosyası ile açılan alacak davası sonunda davanın kısmen kabulüne karar verildiği, ...aleyhine, brüt ücret, brüt kıdem, brüt ihbar, brüt fazla mesai, brüt yıllık ücretli izin, UBGT, harç, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedildiği, Mahkeme kararının Ankara Batı ... İcra Müdürlüğünün 2015/26776 sayılı dosyasıyla takibe konulması üzerine davacı şirket tarafından icra dosyasına 85.000,00-TL tutarında teminat mektubu ibraz edildiği, icra takibine konu Ankara 9. İş Mahkemesi kararının Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 2015/10181 Esas, 2016/14471 Karar sayılı kararı ile bozulduğu, Ankara ... İş Mahkemesi tarafından yeniden yapılan yargılama sonunda 2017/227 Esas, 2017/314 Karar sayılı ve 11.05.2017 tarihli karar ile brüt ücret, brüt kıdem, brüt ihbar, brüt fazla mesai, brüt yıllık ücretli izin, brüt UBGT, harç, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedildiği, bu kararın kesinleşmesi üzerine icra dosyasında bulunan teminat mektubunun 17.10.2017 tarihinde nakde dönüştürüldüğü, teminat mektubu bedelinin icra dosya borcunu karşılamadığından bakiye borç miktarı olarak 2.002,03-TL'nin icra dosyasına ödendiği, ayrıca, davalı şirket tarafından Sayman Mutemedi Alındıları ile 25,20-TL temyiz harcı, 123,60-TL temyiz başvurma harcı olmak üzere toplam 148,80-TL, 01.12.2014 tarihinde, 45,60-TL tehiri icra karar harcının 22.06.2015 tarihinde yatırıldığı, toplam miktarın 194,40-TL olduğu, ayrıca dava dosyası kapsamında 2.168,85-TL bakiye karar harcının gecikme zammı ile birlikte 2.339,91-TL olarak 13.05.2015 tarihinde, bakiye karar harcı ve gecikme zammı ile birlikte toplam 59,66-TL olarak 28.03.2018 tarihinde ödendiği, Veraset Ve Harçlar Vergi Dairesi veznesine ödenen miktarın 2.599,57-TL olduğu, böylece bahsi geçen dava dosyası için yapılan toplam ödemenin 89.796,00-TL'ye ulaştığı, davalı iş ortaklığına 09.04.2020 tarih 11900 sayılı yazı gönderilerek 89.796,00-TL'nin 15 gün içerisinde ödenmesinin talep edildiği ancak herhangi bir ödeme yapılmadığı, davacı şirket ile davalılar arasında imzalanan sözleşmelerin 29. ve 33. maddelerinde ve sözleşme eki yapım işleri genel şartnamesinin 21., 35. ve 48. maddelerinde yüklenici şirketlerin işçilerin işçilik tazminat ve alacaklarından sorumlu bulunduğu yönünde hükümlere yer verildiği belirtilerek 89.796,00-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren ayrı ayrı işleyecek avans faizleri ile birlikte davalı şirketlerden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Usulüne uygun tebliğe rağmen davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağının taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca rücuen tazmini istemine ilişkindir.
Dava dışı ...'ın sigorta dosyasının celbi için SGK Ankara İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmış olup, gelen cevabı yazı dosyamız arasına alınmıştır.
Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2013/677 esas sayılı, Ankara ... İş Mahkemesi' nin 2017/227 esas sayılı, Ankara Batı İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2017/618 Esas sayılı dosyasının celbi sağlanmış olup, Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Ankara ... İcra Müdürlüğü'nün 2017/2820 sayılı takip dosyasının celbi sağlanmış olup Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Dosyanın konusunda uzman bilirkişiye tevdi ile tarafların iddia ve savunmalarını karşılar, mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktaları ile sınırlı olmak üzere, var ise davacı alacağının tespitinin yapılması istenilmiştir. Gelen bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
05/03/2021 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; ... Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi tarafından dava dışı işçiye ödenen 89.796,00-TL'nin 63.729,43-TL'sinden .... İnş. Taah. Tic. İth. İhr. Ltd. Şti. ve ... İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, davadaki talebin 89.796,00-TL olduğu, dava dışı işçinin çalıştığı firmalar arasında yer alan İndet İnşaat Dekorasyon Tesisat San. Ve Tic. Ltd. Şti. 'nin davada taraf olarak gösterilmediği, davalı şirketlerin dava tarihinden önce temerrüde düşürüldüğüne dair belgenin dosyada mevcut olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dosya yeniden bilirkişiye tevdii edilerek dosya kapsamında işçilik alacağından dava dışı Şirketlerinde sorumlu olduğu belirtildiğinden hesaplanan yargılama ve icra giderlerine yönelik ( harç vb.) sorumluluk oranına göre hesaplar tarafların beyan ve itirazlarını karşılar, ek rapor tanzim edilmesi istenilmiş gelen bilirkişi ek raporu dosyamız arasına alınmıştır.
12/06/2021 tarihli Bilirkişi Ek Raporunda Özetle; ... Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi tarafından dava dışı işçiye ödenen 89.796,00-TL'nin 52.590,08-TL'sinden .... İnş. Taah. Tic. İth. İhr. Ltd. Şti. ve ... İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, davadaki talebin 89.796,00-TL olduğu, dava dışı işçinin çalıştığı firmalar arasında yer alan İndet İnşaat Dekorasyon Tesisat San. Ve Tic. Ltd. Şti. 'nin davada taraf olarak gösterilmediği, davalı ...-... İş Ortaklığına gönderilen 09.04.2020 tarih 11900 sayılı yazı ile, 89.796,00-TL kuruluş zararının ödenmesinin talep edildiği, yazıda 15 günlük süre verildiği, bu yazı tebliğ edilmeden iade edildiği, davacı kuruluş tarafından 85.000,00-TL'lik 07.04.2015 tarihli teminat mektubunun alındığı, icra dosyasına ilişkin evrakların UYAP üzerinden incelenmesinde, teminat mektubunun hangi tarihte paraya çevrildiğine dair bir belgeye ulaşılamadığı, davada talep edilen diğer alacak kalemlerinin ödeme tarihlerinin aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi olduğu,
SIRA
TÜRÜ
TARİHİ
MİKTARI
1
Temyiz Karar Harcı
01.12.2014
25,20-TL
2
Temyiz Yoluna Başvurma Harcı
01.12.2014
123,60-TL
3
Tehiri İcra Karar Harcı
22.06.2015
45,60-TL
4
Harç ve Gecikme Zammı
13.05.2015
2.339,91-TL
5
Harç ve Gecikme Zammı
28.03.2018
259,66-TL
6
Bakiye Borç Miktarı
17.05.2018
2.002,03-TL
TOPLAM
4.796,00-TL
Ankara... Ticaret Mahkemesinin 2013/667 Esas sayılı dosyasına sunulan 08.12.2016 tarihli Bilirkişi Kurulu Raporunda, Birleşen Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/298 Esas sayılı dosyasının dava dışı ... için yapılan ödemeye ilişkin; Birleşen Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/511 Esas sayılı dosyasının dava dışı ... için yapılan ödemeye ilişkin olarak açıldığı, işbu davanın ise, dava dışı işçi ... için yapılan ödeme ve masrafların tahsiline ilişkin olduğu yönündeki tespit ve değerlendirmeleri bildirilmiştir.
09/11/2021 tarihli Bilirkişi Ek Raporunda Özetle; Mahkeme ve icra dosyaları için harcanan yargılama harç ve giderleri de dahil olarak, davalı şirket ve dava dışı İndet İnşaat Dekorasyon Tesisat San Ve Tic. Ltd. Şti.'nin sorumlu olduğu miktarların ek raporda hesaplandığı gibi olduğu, davacı şirket vekilinin ek rapora karşı yönelttiği itirazların ek rapordaki incelemeler ve hesapları değiştirecek nilelikte olmadığı yönendeki tespit ve değerlendirmeleri bildirmiştir.
11.09.2014 gün ve 29116 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 6552 sayılı Kanun'un 8.maddesi ile bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatını düzenleyen 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112.maddesinde; "...4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;
a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından,
b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir..." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır. Dava konusu olayda da davacı ile davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dava dışı işçiye karşı müteselsilen sorumludurlar. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.
Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167.maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir. Somut olayda, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve ekinde sorumluluğun davalı yüklenicilere ait olduğuna ilişkin açık hüküm bulunmaktadır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında "Ordu-Giresun Doğalgaz Bağlantı Hattı Yapımı (FAZ-3) Projesi” için sözleşme imzalandığı, dava dışı işçinin hizmet alımına ilişkin davalı şirket nezdinde belirli bir dönem içinde çalıştığı görülmüştür. Alınan 12/06/2021 tarihli ek rapor denetime elverişli, usul ve yasaya uygun olduğundan hükme esas alınmıştır. Yukarıda açıklanan nedenlerle, sözleşme ekinde işçilik ödemesi bakımından alt işverenin sorumluluğu konusunda açık hüküm bulunduğu, davalıların işçinin çalıştığı dönemler sınırlı olmak üzere tam sorumluluğunun bulunduğu, hükmedilen işçilik alacağı bedelinin davalıların sorumluğu olduğu orana denk gelen yargılama giderleri ve icra harç ve masraflarından da davalıların sorumluluğunun bulunduğu anlaşıldığından, itibar edilen bilirkişi rapora uyarınca davanın kısmen kabulüne asıl alacağa teminat mektubunun nakde çevirildiği 17/10/2017 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
Davanın KISMEN KABULÜ ile ;
1-52.590,08-TL'nin 17/10/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 3.592,43-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.533,50-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 2.058,93-TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 7.637,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 54,40-TL Başvuru Harcı, 1.533,50-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 1.587,90TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 1.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 195,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 1.195,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 700,16-TL lik kısmının davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Arabuluculuk ücreti olarak suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.320-TL'nin kabul oranına göre 773,07- TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, bakiye harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8- Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalılar/vekilinin yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/02/2022
Katip ...
e-imza
Hakim...
e-imza