T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
ESAS NO: 2020/622 Esas
KARAR NO: 2022/68
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ... - ... ...
DAVA: Kooperatif Üyeliğinin Tespiti/Alacak
DAVA TARİHİ: 15/12/2020
KARAR TARİHİ: 25/01/2022
KARAR YAZIM TARİHİ: 22/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tespiti/Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının .... Uygulama Projesi kapsamında arsa sahibi olmak amacıyla davalı kooperatife üye olmak için başvurduğunu, 30.06.2008 tarihinde de üyelik başvurusunun davalı kooperatifçe onandığını, müvekkilinin, davalı kooperatif tarafından kendisine ödenmesi gereken miktar olarak belirtilen 22.000,00 TL'yi; 02.07.2008 tarihinde 10.000,00 TL, 06.02.2020 tarihinde 2.000,00 TL, 09.04.2020 tarihinde 7.000,00 TL, 02.06.2009 tarihinde 2.000,00 TL ve 01.07.2009 tarihinde de 1.000,00 TL olarak kooperatife yatırdığını, müvekkilinin üzerine düşen ödeme yükümlülüğünü yerine getirmiş olmasına rağmen, davalı kooperatif tarafından 31.12.2011 tarih, 18/1 sayılı yönetim kurulu kararı ile vecibelerin yerine getirilmemesi gerekçesi gösterilerek müvekkilin ortaklıktan çıkarılmasına karar verildiğini, müvekkilinin üyelikten çıkarılması öncesi müvekkiline bildirim yapılmadığı gibi üyelikten çıkarıldıktan sonra da usule uygun herhangi bir tebligat yapılmadığını, davacının üyelikten çıkarıldığını çok geç bir tarihte kendi uğraşları ile öğrendiğini, akabinde müvekkilinin kooperatife yatırdığı 22.000,00.TL bedelin kendisine iadesi istemi ile davalı koopretife başvurduğunu ancak kooperatifçe kendisine herhangi bir bilgi verilmediği gibi dönüş dahi sağlanmadığını belirterek; müvekkilinin borçsuz olarak, davalı kooperatif ortaklığına kayıt edilmesine bunun mümkün görülmemesi halinde müvekkil davacının davalı kooperatife yatırdığı 22.000,00.TL bedelin müvekkilin son ödeme yaptığı tarih olan 01.07.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile hesap edilerek müvekkile iade edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Usulüne uygun tebliğe rağmen davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, davacının davalı kooperatif ortaklığına kayıt edilmesi, kabul edilmemesi halinde ödendiği iddia edilen bedelin iadesi istemine ilişkindir.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Ankara İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davalı kooperatifin tüm bilgi ve belgelerinin Mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen müzekkere cevap dosyamız arasına alınmıştır.
Dosyanın kooperatif hukuku konusunda uzman bilirkişiye tevdi ile davacının iddialarını karşılar, mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktaları ile sınırlı olmak üzere var ise davacı alacağının tespitinin yapılması istenilmiş gelen bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
24/05/2021 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; Davacının, davalı kooperatif Yönetim Kurulunun 31.12.2011 tarih ve 18 sayılı kararıyla ortaklık kaydının silinmesine karar verilip, söz konusu yönetim kurulu kararının 25.02.2012 tarihli genel kurul gündeminin 4. Maddesinde oybirliğiyle onaylandığı, ihraç kararının davacıya tebliğ edildiğine dair bir belgeye rastlanmamakla birlikte davacının 2012 yılı başından davanın açıldığı 15.12.2020 tarihine kadar 8 yıl boyunca kooperatifle irtibat kurmadığı ve dolayısıyla bu durumun ortaklıktan ihraç kararını zımnen benimseme sonucunu doğuracağından davacının borçsuz olarak davalı kooperatif ortaklığına kayıt edilmesi (ortaklığın tespiti) isteminin yerinde olmadığı, davacının çıkma payı alacağının 21.624,13.TL.'den ibaret olduğu, çıkma payı alacağının 17.03.2013 tarihinde muaccel olduğu, davalı kooperatif kayıtlarına ulaşılamadığından davacıya çıkma payının ödenip ödenmediğinin kooperatif kayıtlarından teyit edilemediği, bu nedenle kooperatife müzekkere yazılarak davacının yaptığı 22.000,00.TL. ortaklık ödemesinin davacıya iade edilip edilmediğinin sorulması ve varsa belgesinin sunulmasının istenmesi gerektiği, görüş ve kanaatine varılmıştır.
Davalı Kooperatife müzekkere yazılarak davaya konu davacı tarafından ödendiği iddia edilen 22.000 TL ödemenin davacıya iade edilip edilmediği hususunda Mahkememize bilgi verilmek üzere davalıya 2 haftalık kesin süre verilmesine, kesin süre içerisinde bilgi verilmediği takdirde dosyadaki mevcut delillere göre karar verileceğinin ihtaratı yapılmıştır. Davalı Kooperatifin usulüne uygun davetiyeye rağmen beyan dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
Kooperatifler Kanununun 17.maddesi "Kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin yahut mirasçılarının kooperatif varlığı üzerinde hakları olup olmadığı ve bu hakların nelerden ibaret bulunduğu ana sözleşmede gösterilir. Bu haklar, yedek akçeler hariç olmak üzere ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanır. Kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikteki iade ve ödemeler ana sözleşmede daha kısa bir süre tespit edilmiş olsa bile genel kurulca 3 yılı aşmamak üzere geciktirilebilir..." şeklindedir.
Anasözleşmenin 15. Maddesi ;“Devir dışında bir nedenle ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacakları, o yılın bilançosuna göre hesaplanarak, bilanço tarihinden itibaren bir ay içinde geri verilir. Ancak ortaklığı sona erenlerin yerine yeni ortak alınması halinde eski ortağın 21'incimadde uyarınca ödediği gider taksitleri derhal geri verilir. Ayrılan ortaklar kooperatifin yedek akçeleri üzerinde bir hak iddia edemezler. Ortaklığı sona erenlerin alacak ve hakları, bunları isteyebilecekleri günden itibaren beş yıl geçmekle zaman aşımına uğrar.” şeklindedir.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 28.02.2012 tarih ve 2011/2930 E.2012/1489 K. Sayılı Kararı, “...somut olayda çıkma payının hesaplanmasında, davacının istifasının kabul edildiği 2008 yılının bilançosunda o yıl için yapılan genel giderlerden davacıya isabet eden miktarın indirilmesi yerine, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, kooperatifin kuruluşundan bu yana yapılan genel giderlerin toplam tutarının ortak sayısına bölünmesi ile davacıya isabet eden 5.336,51.TL.nın indirilmesi suretiyle davacı aleyhine daha az miktara hükmedilmesi doğru olmamış, kararın bu yönden davacı yararına bozulması gerekmiştir....” şeklindedir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; uyuşmazlık davacının davalı kooperatife üyeliğinin devam edip etmeyeceği, üyeliğin sona ermiş olması halinde, ödendiği iddia edilen bedelin iadesi isteminin yerinde olup olmadığı, hususlarından kaynaklanmaktadır. Usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır. Davalı Kooperatif Yönetim Kurulu'nun 31.12.2011 tarih ve 18 sayılı kararıyla davacının ortaklık kaydının silinmesine karar verildiği, söz konusu kararın 25.02.2012 tarihli Genel Kurul gündeminin 4. Maddesinde oybirliğiyle onaylandığı, davacının bu karara karşı herhangi bir yola başvurmadığı ve ortaklığın yeniden tespitini talep etmediği, 2018 tarihinde kooperatife yatırdığı 22.000,00.TL. 'nin iadesini talep ettiği, davacının iradesinin çıkma payı alacağının tahsili yönünde kullandığı, Kooperatifler kanununun 17. maddesine göre kooperatiften çıkan ortakların kooperatif varlığı üzerinde hakkı olup olmadığının ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanacağının düzenlendiği, yine Ana Sözleşmenin 15. maddesine göre devir dışındaki nedenle ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacakları o yılın bilançosuna göre hesaplanıp bilanço tarihinden 1 ay sonra geri verileceğinin düzenlendiği, davacının kooperatiften olan alacağı, 2012 yılı (31.12.2012 tarihli) bilançonun görüşüldüğü,16.02.2013 tarihli genel kuruldan 1 ay sonra 17.03.2013 tarihinde muaccel olduğundan, yukarıda değinilen içtihat doğrultusunda genel gider payı tenzil edilmek suretiyle davacının çıkma payı alacağı olan 21.624,13-TL'nin 17/03/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 21.624,13-TL'nin 17/03/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 1.477,14-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 375,51-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.101,63-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 5.100,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 54,40-TL Başvuru Harcı, 375,51-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 429,91TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 800,00-TL Bilirkişi ücreti, 98,60-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 898,60-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 883,25-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
7-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk giderinin 1.297,45--TL'sinin davalıdan tahsili ile 22,55-TL'in davacıdan tahsili hazineye irat kaydına,
8- Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/01/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza