T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/648 Esas - 2022/256
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/648 Esas
KARAR NO: 2022/256
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
DAVALI :...
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/12/2020
KARAR TARİHİ: 11/04/2022
G. K.YAZILDIĞI TARİH : 12.04.2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; “… müvekkili taşeron ile davalı işverenin Taşeron Sözleşmesi uyarınca "Kırıkkale Hızlı Tren Altyapı İnşaatı kapsamında İçme Suyu Hattının Yapımı işleri” yapımı konusunda anlaştıklarını, anılan taşeron sözleşmesi uyarınca Kırıkkale Hızlı Tren Altyapı İnşaatı kapsamındaki İçme Suyu Hattının Yapımı ile ilgili müvekkilinin tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ancak müvekkiline aylardır ödenmeyen hak ve alacaklarının ödenmesi gerektiğini, öncelikli olarak borcun ödenmesi amacıyla müvekkilince davalıya Ankara ... Noterliği aracılığı ile keşide edilen 10958 nolu ihtarnamenin davalıya 21.09.2020 tarihinde tebliğ edilmiş olduğunu, borcun ödenmemesi üzerine davalı aleyhine Ankara ... İcra Müdürlüğü 2020/8616 E. sayılı dosyası ile 15.10.2020 tarihinde icra takibi başlatılmış olduğunu, davalının takibi itirazı ile 12.11.2020 tarihinde takibin durmasına sebebiyet verdiğini, Taraflar arasındaki taşeron sözleşmesi gereği, 171.568.-TL hakediş faturalarından kaynaklanan cari hesap bakiyesi ile 108.534,36 TL hak ediş fazlası yapılan işlerin toplam bedeli 280.102,36 TL’sının ödenmesi gerektiğini, müvekkilin sözleşmeye uygun olarak yaptığı iş karşılığı yaptığı hak edişlere istinaden fatura düzenleyerek davalıya sunmuş olduğunu, davalı ve müvekkili ticari defterleri ve banka hesaplarının incelenmesi sonucu cari hesap alacaklarının ortaya çıkacağını, cari hesaptan kaynaklanan 171.568,00 TL bakiyenin müvekkiline ödenmemiş olduğunu, Son 3. hakediş cetveli incelendiği zaman müvekkilinin 31.12.2019 tarihli faturasında belirtilen bedelden 108.534,36 TL hak ediş fazlası iş yaptığının görüleceğini, fazladan yapılmak zorunda kalınan işle ilgili hesaplanan 3. Hak ediş cetvelinin davalı şirket temsilcilerine de e mail ile iletilmiş olduğunu, asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması nedeniyle fazla iş yapılmak durumunda kalındığını, fazla işlerin sözleşmeye esas proje içinde kalınarak yapıldığını, fazla yapılmak zorunda kalınan bedelin vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca müvekkiline ödenmesi gerektiğini, ... Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü’ne müzekkere yazılarak müvekkili şirketin iş yaptığı Kırıkkale Hızlı Tren Altyapı İnşaatı kapsamında İçme Suyu Hattının Yapımı için düzenlenen kesin hakediş raporlarının dosyaya kazandırılması gerektiğini, özellikle bilirkişi tarafından yapılacak keşif sonucunda 24171 numaralı faturada belirtilen işlerden farklı ve fazla olarak 3. Hakediş Cetvelinde belirtilen işlerin yapıldığının tespit edilmesi neticesinde yapılan bu işlerin rayiç değerlerinin vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca tespit edilmesi gerektiğini, TBK madde 529, Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi 24 maddesi, Yapım İşleri Genel Şartnamesi 21.maddesi ve Yargıtay ... Hukuk Dairesi 2014/2288 E., 2015/751 K. sayılı kararı hükmü belirttikten sonra, fazla yapılmak durumunda kalınan iş bedellerini işveren, idareden talep ve rücu edebileceğini, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 26.10.2015 T. 2015/1467 E., 2015/5320 K. sayılı kararı hükmü belirttikten sonra, keşif ve bilirkişi incelemesi sürecine konu ilave işlerin belirlenmesi, metrajların çıkartılması, yeni birim fiyatların oluşturulması, mukayeseli maliyetin çıkartılması ile iş artış bedelinin vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca ödenmesi gerektiğinin anlaşılacağını, davalı borçlu itirazının haksız olması nedeniyle %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, itirazın iptali davasının kısmi açılması hususunda herhangi bir engel bulunmadığını, yüksek mahkeme kararlarında itirazın iptali davalarında ıslah müessesesinin de uygulanabileceği belirtilerek ıslah ile arttırılan kısım bakımından tahsil hükmü kurulacağının da belirtilmiş olduğunu, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 28.03.2019 T. 2015/35604 E., 2019/7101 K. sayılı ve 19.01.2016 T. 2014/25511 E., 2016/1266 K. sayılı kararı hükmü belirtildikten sonra, davanın kabulü ile davalının icra takibinde yer alan şimdilik 171.568,00 TL kısmi borç miktarına yönelik haksız ve kötü niyetli borca ve yetkiyi yapılan itirazın iptali ile takibin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, bu miktar üzerinden asıl alacak, takipten önce işlemiş faiz ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren işlemiş avans faiz ve diğer icra masrafları yönünden devamına, davalının itiraz ettiği kısma ilişkin %20’den aşağı olmamak üzere inkâr tazminatına mahkûm edilmesini istemiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; 06.09.2019 tarihinde müvekkili şirket ile dava dışı ...Madencilik Nakliyat İnşaat San. Ve Tic. A.Ş. arasında "Ankara Sivas Demiryolu Projesi Kayaş-Kırıkkale Arası Kesim 1 (Elmadağ-Kırıkkale (V7-V9-V10-V15 Viyadükleri hariç) (Km:45+440-74+100) Altyapı İnşaatı Yapım İşi Dâhilinde İşverenin Uygun Göreceği Kesimlerde Çelik Boru Deplase İşçiliği İşlerinin Yaptırılması”na ilişkin Alt Yüklenici Sözleşmesi imzalanmış olduğunu, söz konusu Ana Sözleşmeye istinaden müvekkili şirket ile davacı arasında "Kırıkkale Hızlı Tren Altyapı inşaatı kapsamında İçme Suyu Hattının Yapımı İşi”ni konu alan Taşeron Sözleşmesi akdedilmiş olduğunu, sözleşme bedelinin sözleşme ekinde yer alan birim fiyat teklif cetvelindeki her bir iş kalemi için davacı tarafından teklif edilen sabit birim fiyatlar üzerinden belirlendiğini, Sözleşmeye göre, çalışanların giderleri müvekkilince karşılanacağı ve bu bedellerin taşerona rücu edileceğinin açıkça düzenlenmiş olduğunu, söz konusu işe ilişkin olarak istihdam edilen işçilerin iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklı ödemelerinin tümünün sözleşmede yer alan açık hüküm gereği cari hesaptan mahsup edildiğini ve çalışan işçilere ilişkin ücret bordroları ve banka dekontlarının sunulduğunu, Müvekkilince, söz konusu iş için davacıya zaman zaman elden ve banka havalesi ve çek verilmek suretiyle ödemeler gerçekleştirilmiş olduğunu, ayrıca davacının Sözleşme ile yükümlendiği işler için davacı adına müvekkili Şirket tarafından üçüncü kişilere ödemeler gerçekleştirilmiş olduğunu, Sözleşmede, müvekkilinin dava dışı Art Yol şirketi ile imzaladığı Ana Sözleşmeye ait yapım şartnamesindeki işlerin Fen ve Tekniğine uygunluğunun taşeron tarafından aynen kabul edildiğini ve bu kapsamda Kaynak Dikişleri Ultrasonik Muayene Raporlarının taşeron tarafından yapılması gerektiğinin düzenlenmiş olduğunu, söz konusu iş için müvekkilince davacı taşeron adına dava dışı Zekindt Kontrol Grup Denetim A.Ş'ye yaptırılan Ultrasonik Muayene raporları ve söz konusu hizmet için düzenlenen faturalar ve ödeme dekontlar ile yine aynı şekilde Sözleşmeye istinaden davacı sorumluluğunda olan ve davacı adına müvekkili şirket tarafından yapılan diğer ödemelere ilişkin Enerji Çelik Halat Hırdavat Makine İnşaat İmalat San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen faturaların ekte sunulduğunu, Sözleşme kapsamında iş için ödenen bedellerin cari hesaptan mahsubu gerektiğini, Cari hesap işlemlerinde kullanılan diğer ticari belge ise faturalar olduğunu, müvekkilince Sözleşme konusu iş kapsamında cari hesaba ilişkin düzenlenen 31.12.2020 tarihli 2020000000014 nolu 26.500.-TL’lik faturaya davacı yanca haksız şekilde itiraz edilerek faturaların iade edildiğini ve söz konusu faturalara ilişkin haklarının saklı olduğunu, Ticari belgeler, fatura, çek, dekont, banka kayıtları gibi belgelerin incelenmesi ile Sözleşme kapsamındaki tüm yükümlülüklerin müvekkili şirket tarafından yerine getirilmiş olduğu, davacının müvekkili şirket nezdinde söz konusu Sözleşmeden kaynaklanan cari hesaba ilişkin herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığını, bu sebeple davacının ileri sürdüğü gibi hakediş faturalarından kaynaklanan bir alacağı bulunmadığını, Diğer taraftan, davacı taşerona ödenecek hakediş tutarlarının, taşeronun yaptığı imalat ve ihrazat kalemleri karşılığında Sözleşme ve eklerinde yer alan hükümler uyarınca hesaplanan unsurlar ile yine Sözleşme gereği istihkakından kesilmesi gereken unsurlar çerçevesinde belirleneceğini, bu çerçevede müvekkili şirketçe de ana firma ...Madencilik Nakliyat İnşaat San. Ve Tic. A.Ş. arasında akdedilen Ana Sözleşmeye istinaden, davacı taşeron tarafından yapılan montaj işleri ve metraj kalemlerine göre hakediş raporları düzenlendiğini, her ne kadar dava konusu Sözleşmeye istinaden düzenlenen hakediş raporlarında yapılan imalat veya ihzaratın miktarı (metraj hesaplamaları), fiyat farkı uygulamaları, nakliye mesafeleri, yeni birim fiyat tespiti, süre uzatımı gibi hususlar ihtilaf ve itiraz konusu edilmediğini, hakediş tutarını belirleyen söz konusu unsurların hesap ve uygulamasında ortaya çıkacak ihtilafların ve hak taleplerinin zamanında itiraz konusu yapılması ve iş sahibinin talimatı olmaksızın yapılan proje değişiklikleri ile yapılacak fazla imalatların teknik veya ekonomik sebeplerinin İş sahibine yazılı olarak bildirilmesi gerektiğini, Ana Sözleşmenin konusunu oluşturan yapım işi sözleşmesinin eki sayılan Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 39 ve 40. maddelerinde ara ve kesin hakedişlere itirazın düzenlenmiş olduğunu, bu bakımdan davacı tarafından Sözleşmeye esas proje içinde kalınarak yapıldığı iddia edilen ihale sözleşmesi kapsamındaki fazla imalatların davacı tarafından zamanında yapılması gereken itiraz ve bildirimlerle iş sahibine iletilmemesi ve dolayısıyla ana firma tarafından hakedişlere Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 39 ve 40. Maddelerine uygun olarak itiraz edilmemesi halinde söz konusu bedellerin ödenmesinin mümkün olmayacağını, Asıl işe ait hakediş raporlarında yer alan imalat tutarları ve ayrıntılı imalat icmallerinden de görüleceği üzere, davacıya imalatlarına istinaden kendisi tarafından teklif edilen sabit birim fiyatlar üzerinden ödemeler yapılmış olmakla birlikte, kesinlikle kabul anlamına gelmemek üzere Sözleşme ile yükümlenilen montaj işleri ve metraj kalemleri dışında davacı tarafından yapılan herhangi bir hakediş fazlası imalatın asıl işe ait ana firma olan ...Madencilik... A.Ş. tarafından ödenmesi gerektiğinden huzurdaki davanın söz konusu firmaya ihbar edilerek davaya dâhil edilmesi gerektiğini, Davacı ile müvekkili arasında akdedilen "Kırıkkale Hızlı Tren Altyapı İnşaatı kapsamında İçme Suyu Hattının Yapımı İşi Taşeron Sözleşmesi” kapsamındaki tüm yükümlülüklerin müvekkilince yerine getirilmiş olduğunu, müvekkilinin alacaklıya herhangi bir ad ve nam altında borcu bulunmadığını, açıklamaları kapsamında hukuki dayanaktan yoksun ve haksız davanın reddini talep ettikleri beyanla; İtirazın iptali ve icra-inkâr tazminatı talebinin reddine, davacının icra takibi konusu meblağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama masrafları ile vekâlet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dilemiştir.
DELİLLER
Ankara ... İcra Dairesi 2020/8616 E. sayılı dosyasının tetkikinde; ...Mekanik İnşaat Kerestecilik Turizm Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. vekili müvekkilinin ... Makine İnşaat Gıda İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti’den olan 280.102,36 TL alacağının tahsili amacıyla 15.10.2020 tarihinde başlattığı icra takibine ilişkin ödeme emrinin muhatabına 06.11.2020 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu, takip borçlusu vekili 11.11.2020 tarihli takibe itiraz dilekçesinde; “taraflar arasında akdedilen sözleşme yükümlülüklerinin müvekkili şirket tarafından yerine getirildiğini, bu nedenlerle takibe, ödeme emrine, borcun tamamına, fer’ilerine, işlemiş ve işleyecek faiz kalemlerine, faiz oranına, masraflara, vekâlet ücretine ve sair tüm kalemlere itiraz ederek takibin durdurulmasına karar verilmesi talebi üzerine” İcra Müdürlüğünce 12.11.2020 tarihinde takibin durdurulmasına karar verilmiş olduğu tespit edilmiştir.
Bilirkişi Raporları: Davacı ticari defterlerini inceleyen bilirkişi SMMM ... tarafından sunulmuş 05.08.2021 tarihli Bilirkişi Raporu Sonuç bölümünde aynen; Davacı ...'in ticari defterlerin VUK ve TTK hükümlerine uygun olarak tutulduğu, ...'in ticari defterlerinin kendi lehine delil vasfının bulunduğu, ...'in kestiği faturaların ticari defterlerine kayıtlı olduğu, davalı ... tarafından ...'e 392.139,88 TL ödeme yapıldığı, davacı... 'in ticari defterleri ile ... tarafından kendisine 532.139,86 TL ödenmesi gerekirken 392.139,88 TL ödenmiş olup, sözleşme konusu işten dolayı ...'in 140.000 TL kadar ...'den alacaklı olabileceği, ayrıca hak ediş fazlası işle ilgili olarak hak ediş cetvelinde belirtilen tutar için ...'ye kesilen bir faturanın mahkeme dosyasında olmadığı ve ...'in ticari defterlerinde buna ilişkin bir muhasebe kaydı olmadığı, bu kapsamda ...'e yapılan bir ödeme olmadığı,” yönünde kanaate varıldığının bildirildiği tespit edilmiştir.
Davalı defterleri incelenmek suretiyle tanzim edilen raporda; Davalı ticari defter kayıtlarına göre; davalı şirketin, davacı şirkete takip tarihi itibariyle 176.477,26 TL borçlu gözüktüğü belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, Eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptaline ilişkindir.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, bilirkişilerden ticari defterler incelenmek suretiyle raporlar alınmıştır.
Bilirkişi raporları dosya kapsamına ve denetime elverişli olmakla, içerik itibariyle hükme esas alınmıştır.
Tüm dosya kapsamına göre ;
Davacı ile davalı arasında "Kırıkkale Hızlı Tren Altyapı İnşaatı kapsamında İçme Suyu Hattının Yapımı işleri” yapımı konusunda anlaşma sağlandığı, davacının taşeron davalının ise yüklenici sıfatına sahip oldukları, taraflar arasında ki sözleşme uyarınca, davacı yanca, davalı yana üş (3) adet ve toplamı 532.139,86 TL olan hakediş düzenlenmiş olduğu, hakediş tutarlarının karşılıklı ticari defterlere kaydedilmiş olduğu, davacı ticari defterlerine göre bu hakedişler nedeniyle davalı tarafça tek seferde 392.139,88 TL ödeme yapıldığı ve buna göre davacının 140.000.-TL alacaklı olduğu anlaşılmakta ise de; davalı ticari defterlerine göre; davacı yana yine tek seferde 355.662,82 TL ödeme yapıldığı ve kalan borç tutarının 176.477,06 olduğunun kayıtlı bulunduğu anlaşılmaktadır.
Davacı tarafça başlatılan icra takibinde alacağın nedeni olarak hak ediş bedeli ve fazla iş bedeli gösterilmiş ise de; davacı vekilince mahkememize sunulan 19.04.2021 tarihli dilekçe ile; dava konusunun sadece hak ediş alacağına (171.568,00 TL) ilişkin olduğunu belirtmiş olduğu, bu nedenle mahkememizce 05.07.2021 tarihli celsede verilen ara karar ile de davanın sadece hak ediş alacağı üzerinden yürütülmesine dair karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekilince Bilirkişi raporuna karşı sunulan 11.03.2022 tarihli beyan dilekçesi ile, davacı alacağının 176.447,06 TL olduğu, davanın bu miktar üzerinden karara bağlanması gerektiği belirtilmiş ise de yine davacı vekilince mahkememize sunulan 30.08.2021 tarihli beyan dilekçesinde; 140.000TL üzerinden davanın karara bağlanmasını talep edilmiş olduğu anlaşılmakla, bu beyan dikkate alınmak suretiyle karar tesisi yoluna gidilmiştir.
Davalı vekilince, davacıya söz konusu iş için zaman zaman elden ve banka havalesi ve çek verilmek suretiyle ödemeler gerçekleştirilmiş olduğu, ayrıca davacının Sözleşme ile yükümlendiği işler için davacı adına müvekkili şirket tarafından üçüncü kişilere ödemeler gerçekleştirilmiş olduğu, savunulmuş ise de; bu savunmanın ispatlanamadığı gibi Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 21.02.2022 tarihli rapora da davalı tarafça itiraz edilmemiş olduğu anlaşılmakla, Bilirkişi rapor içeriğine göre; davacı defterlerindeki alacak tutarı ile davacı vekilince sunulan 30.08.2021 tarihli beyan dilekçesi içeriği nazara alınarak davanın 140.000TL üzerinden kısmen kabulüne, alacağın yargılamayı gerektirdiği anlaşılmakla, icra inkar tazminatı talebinin reddine, yasal koşulları oluşmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hükmün tesisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere:
1-Davanın kısmen kabulü ile, davalının Ankara ...İcra Md.2020/8616 E. sayılı takip dosyasına vaki itirazının KISMEN iptali ile takibin 140.000,00 TL asıl alacak üzerinden devamına,
-Fazlaya ilişkin talebin reddine
-Alacağın likit olmadığı anlaşılmakla, icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,
-Davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 9.563,40 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin yatırılan 1.529,45 TL harcın mahsubu ile kalan 8.033,95 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı vekille temsil olunduğundan kabul edilen miktar üzerinden A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 17.250,00TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiline, davacıya ödenmesine,
4-Davalı vekille temsil olunduğundan red edilen miktar üzerinden A.A.Ü.T. madde 13/2 gereğince hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiline, davalıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvurma harcı, tebligat-müzekkere ücreti, bilirkişi ücreti 3.159,50TL olmak üzere toplam 3.213,90 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre hesaplanan 2.622,55TL yargılama gideri ile 1.529,45 TL peşin harç giderinin davalıdan tahsiline, davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-HMK'nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,
7-Arabuluculuk ücreti olarak suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.320 TL'nin kabul oranına göre 1.077,12 TL'sinin davalıdan, 242,88 TL 'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/04/2022
Katip ...
E imzalıdır
Hakim ...
E imzalıdır