T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/665 Esas - 2021/928
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİKARAR
ESAS NO: 2020/665 Esas
KARAR NO: 2021/928
HAKİM: ....
KATİP: ....
DAVACI: ....
DAVALI: ....
DAVA: Alacak-rücuen tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/12/2020
KARAR TARİHİ: 01/12/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 02/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak-rücuen tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekilinin Mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinden özetle, Davacı vekili (29.12.2020 Tensip tarihli dava dilekçesinde) Davacı ...Gn. Md ile Davalı ... Güvenlik Hizmetleri A.Ş. arasında imzalanan “Hizmet Alım Sözleşmesi” kapsamında çalıştırılan personellerden... ve ...'İN işten çıkarılması sonucunda hem davacı İdare ve hem de yüklenici şirketler/Karşı taraf aleyhine 4857 sayılı yasadan kaynaklı alacaklar için (dilekçede belirtilmiş şekilde açılan davalar sonucu,
A) .... için, Yrg. ....HD. 25.06.2020/2247.7769 Sayılı ilam ile Ankara .... İş Mah.2019/103-2020/44 sayılı kararın onanmasına feshin geçersizliğine ve işçinin işe iadesine karar verilmiş, Ankara ..... Noterliği 13.07.2020/10806 Yevmiye mumaralı ihtarnamesi ile de davacı işçilerin işe iadesi talep edilmiş: İşe başlamama halinde ödeneceği hükme bağlanan alacak kalemleri (işe başlamama tazminat ile boşta geçen süre alacağı) 20.145.31 TL Müvekkil idare tarafindan ihtarnamede belirtilen ve talepte bulunan işçinin vekili olan Av....'nın banka hesabına yaptırıldığını, ayrıca ... Mah-2019/103-2020/44Sayılı kararı ile hüküm altına alınan yargılama gideri harç ile ilam vekalet ücreti Ankara ... Md.2020/5507 E. Sayılı dosyası üzerinden takibe konulmuş ve takip sonrası müvekkil idare tarafından söz konusu icra dosyasına 4.674,06 TL yatırılmış olduğunu,
B) .... için, Yrg.....HD.25.06.2020/2249-7771 Sayılı ilam ile Ankara .... İş Mah.2019/104-2020/45 Sayılı kararın onanmasına, feshin geçersizliğine ve işçinin işe iadesine karar verilmiş, Ankara .... Noterliği 13.07.2020/10806 Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile de davacı işçilerin işe iadesi talep edilmiş, İşe başlatmama halinde ödeneceği hükme bağlanan alacak kalemleri (işe başlatmama tazminatlı ile boşta geçen süre alacağı) 20.293.55 TL Müvekkil idare tarafından ihtarnamede belirtilen ve talepte bulunan işçinin vekili olan Av....'nın banka hesabına yatırıldığını, Ayrıca ... Mah.2019/104-2020/45 Sayılı kararı ile hüküm altına alınan yargılama gideri harç ile ilam vekalet ücreti Ankara ... Md.2020/5509 E. Sayılı dosyası üzerinden takibe konulmuş ve takip sonrası müvekkil idare tarafından söz konusu icra dosyasına 4.674,06 TL yatırılmış olduğunu,
C) ...için, Yrg.22.HD.23.06.2020/2248-7770 Sayılı ilam ile Ankara 14.İş
Mah.2019/105-2020/46 Sayılı kararın onanmasma, feshin geçersizliğin ve işçinin işe iadesine karar verilmiş, Ankara ... . Noterliği 13.07.2020/10806 Yevmiye mumaralı ihlarnamesi ile de davacı işçilerin işe iadesi talep edilmiş; İşe başlatmama halinde ödeneceği hükme bağlanan alacak kalemleri (işe başlatmama tazminatı ie boşta geçen süre alacağı) 20.046,51 TL Müvekkil idare tarafından ihtarnamede belirtilen ve talepte bulunan işçinin vekili olan Av.... 'nın banka hesabına yatırıldığını, ayrıca ... Mah.2019/105-2020/46 Sayılı kararı ile hüküm altına alınan yargılama gideri harç ile ilam vekalet ücreti Ankara ... Md. 2020/5506 E, Sayılı dosyası üzerinden takibe konulmuş ve takip sonrası müvekkil idare tarafından söz konusu icra dosyasına 4.572,68 TL yatırılmış olduğunu,
D)... için, Yrg.....HD. 25.06.2020/2250-7772 Sayılı ilam ile Ankara .... İş Mah.2019/106-2020/47 Sayılı kararın onanmasına, feshin geçersizliğine ve işçinin işe iadesine karar verilmiş,
Ankara .... Noterliği 13.07.2020/10806 Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile de davacı işçilerin işe iadesi talep edilmiş; İşe başlatmama halinde ödeneceği hükme bağlanan alacak kalemleri işe başlatmamı tazminat ile boşta geçen süre alacağı 20.293,55 TL müvekkil idare tarafindan ihtarnamede belirtilen ve talepte bulunan işçinin vekili olan Av....'nın banka hesabına yatırıldığını, ayrıca ... Mah.2019/106-2020/47Sayılı kararı ile hüküm altına alınan yargılama gideri harç ile ilam vekalet ücreti Ankara .... İcra Md.2020/5508 E, Sayılı dosyası üzerinden takibe konulmuş ve takip sonrası müvekkil idare tarafından söz konusu icra dosyasına 4.674,06 TL yatırılmış olduğunu belirterek, açıklanan mahkeme kararları ve yürürlükte olan sair mevzuat gereğince , müvekkil İdare tarafından ödenmek zorunda kalınan alacak bedellerinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkil idareye iadesi hususunda arabulucuya başvurulmuş, ancak davalı tarafla uzlaşmaya varılamamış olduğundan bahisle davalı yüklenici şirket ile müvekkil idare arasında imzalanan “Teknik Şartnamenin 14.6. Maddesine göre “e. işçi alınması, işçi çıkartılması ve işçi haklarının ödenmesi ile sair konularda tüm sorumluluk yükleniciye ait” olduğuna dair ilgili sözleşme Teknik Şartname , Borçlar Kanımu ve sair mevzuat gereğince davalı şirketin sorumlu bulunduğunu, konuya ilişkin Yrg. ..... HD. 04.07.2019/1289-3274 Sayılı emsal kararların da bu doğrultuda olduğunu ileri sürerek, davanın, (fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere) kabulü ile müvekkil tarafından ödenmek zorunda kalınan toplam 99.373,78 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı şirketle davacı ...Genel Müdürlüğü arasında idari birimlerde çalıştırılmak üzere 03.08.2015/62131 İhale kayit numaralı“ 1192 Özel Güvenlik Görevlisi Alım Sözleşmesi"nin 9.1 Maddesinde işin süresinin 12 ay olduğunu, ancak, iş bu sözleşmelerin “...yönetim kurulu kararı” sonucu davacı idare tarafından “asgari ücretin artışı” neden gösterilerek. ihale kapsamında çalışan işçilerin belirli süreli iş akitlerine son verildiğini, buna göre sözleşmelerin süresinden önce feshedilmiş olmasında, müvekkil şirketin feshe sebebiyet vermediği cihetle işçilik alacaklarından müvekkil şirketin sorumlu bulunmadığını, o nedenle davacı idare tarafından dava dışı işçilere ödenen kalemlerden sorumlu olmadıklarını, kaldı ki. süresinden önce feshedilen ihaleler sebebiyle davalı şirketin maddi ve manevi zarara uğramış olduğunu, idare tarafından hakkediş ve alacakları ödenmeyerek mağdur edildiğini. bu sebeple işçilere yapılan ödemelerin, davacı idare tarafından müvekkil şirkete ait hak ediş ödemeleri ve teminat alacaklarının ödenmemiş olduğunu düşündüklerini, davacı tarafın, hem müvekkil şirket ile birlikte davalı olduğu işçilik alacaklarına yaptığı ödemeleri müvekkil şirketin hakkedişlerinden kesmiş. hem de müvekkil şirketten yeniden tahsil etmek amacıyla iş bu rücüen tazminat davasını açmış olmakla mükerrer tahsilat istemi hukuka aykırı olduğumu, öte yandan Davacı yanın, dava dışı işçinin işçilik alacaklarından tek başma sorumlu tutulmasının TBK'nın 167. Maddesine aykırı olduğunu, bu itibarla söz konusu sorumluluğun müvekkil şirket ile ...arasında paylaştırılması gerektiğini: normlar hiyerarşisi gereği ilgili teknik şartnamenin kanun hükümlerine aykırı olamayacağından, hakkaniyet gereği yükümlülüğün tamamının davalı şirkete yüklenemeyeceğini, taraftan, 22.02.2019 Tarihli RG'de yayımlanan 7166 Numaralı “ 30694 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ile Bazi Kamınlarda Değişiklik Yapılmasına dair Kanun”un 11. Md'si ile 4857 Sayılı İş Kanununun 112. Maddesine eklenen fıkra da yer alan “.../J.09.2014 Tarihinden sonra geçen süreye ilişkin olarak Kamu Kurum ve Kuruluşları tarafından yapılan Kıdem Tazminatı ödemeleri için sözleşmesinde, kıdem tazminatı ödenmesinden ötürü alt işverene rucu edileceğine dair açık bir hüküm yoksa alt işverene rücu edilemez” bükmü gereği, ... “nin ödediği tazminatlara ilişkin müvekkil şirkete rücu edilemeyeceğini, Kimseden, gelecekte yürürlüğe girecek veya yürürlükten kalkacak, bilinmesi mümkün olmayan durumlara uygun davranması beklenemeyeceğinden, müvekkil şirketin güvence olarak gördüğü kanun hükümlerinin Anayasa Mahkemesi kararıyla yürürlükten kaldırılması dahi halen yürürlükte bulunan 08.05.2015 Tarihli yönetmelik ve davacı tarafça yayımlanan genelgelerin uygulanmasına engel olamayacağından davacının dava dışı işçilere ödemiş olduğu, alacak kalemlerini müvekkil şirketin rücuen tazmin edemeyeceğinin açık olduğunu, davaya Konu taleplerin zaman aşımına uğradığını, ileri sürülerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava; rücuen tazminata ilişkindir. Tarafların tamamın ticari şirket olup, davada mahkememiz görevlidir. 1475 sayılı İş Kanunu'nun "İşçilerin kıdemleri, hizmet akdinin devam etmiş veya fasılalarla yeniden akdedilmiş olmasına bakılmaksızın aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde çalıştıkları süreler gözönüne alınarak hesaplanır. İşyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde işçinin kıdemi, işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanır. 12/7/1975 tarihinden, itibaren(2) işyerinin devri veya herhangi bir suretle el değiştirmesi halinde işlemiş kıdem tazminatlarından her iki işveren sorumludur. Ancak, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır. 12/7/1975 tarihinden evvel (3) işyeri devrolmuş veya herhangi bir suretle el değiştirmişse devir mukavelesinde aksine bir hüküm yoksa işlemiş kıdem tazminatlarından yeni işveren sorumludur." hükümlerini haizdir.
Yargıtay'ın son dönem içtihatlarında sözleşme hükümlerinde yüklenici tarafından ödenen işçilik alacaklarının idarenin ödeyeceğine dair özel hüküm bulunması halinde bu sözleşme hükmü esas alınır. Sözleşmede bu yönde bir hüküm bulunmaması halinde işçilik alacaklarından yüklenici firmalar sorumlu tutulmalıdır. İdarenin ödenen işçilik alacaklarından sorumluluğu bulunmamaktadır. Yine idarenin müteselsilen sorumluluğu gereği ödediği işçilik alacaklarının sorumluluğu da yine yüklenici firmalardadır.
Taraflar arasında imzalanan sözleşmeler incelenmiş, davacı idarenin işçilik alacaklarından sorumlu olduğuna dair bir madde tespit edilememiştir. Bu halde davacının ödenen işçilik alacakları nedeniyle herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.
Dava konusu rücuya tabi işçilik alacakları incelenmiş, davacı idare tarafından dava dışı işçilerin iş akitlerinin sona erdirilmesi nedeniyle kıdem tazminatı ve diğer alacakları ödenmiştir. Davacının kontrol ve denetim yükümlülüğünün tezahürü olan sorumluluk gereği ödemeyi yükleniciler adına yapmış, dava dışı işçilerin alacağının davalı şirketlerde çalıştığı sürelerle orantılı olarak işçilik alacaklarından sorumluluklarına gidilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan sözleşme ve teknik şartname incelenmiş, 03.08.2015/62131 ihale kayıt numaralı 1192 Özel Güvenlik Görevlisi Alımı ile ilgili, "Özel Güvenlik hizmet Alımı işine ait Teknik şartname 14/6 maddesinde Yükleici yürürlükteki iş kanunu ve sosyal güvenlik mevzuatı hükümlerine göre çalıştıracağı elemanların her türlü özlük haklarını karşılamak zorundadır. Mevzuata göre işçi alınması, işçi çıkartılması, işçi haklarının ödenmesi ve sair konularda tüm sorumluluk yükleniciye aittir, hükümlerini haiz olduğu anlaşılmıştır. Bu haliyle iş çilerin işçilik alacakları ile işten çıkarılması nedeniyle oluşacak giderlerden davalı yüklenici sorumludur. İşçilerin çalıştıkları şirketlerde, çalıştıkları süreler ve ödenen tazminat ve işçilik alacakları bilirkişi marifetiyle hesaplattırılmış, buna göre, ihbar tazminatı, boşta geçen süreler, kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti ve UBGT alacağı ise davalıların işçileri çalıştırdıkları süre ile orantılı olarak hesaplanarak, davalıların sorumluluk tutarları belirlenmiştir.
03/10/2021 tarihli bilirkişi raporundan özetle, dava dilekçesinde belirtilen şekilde icra takip dosyalarına ...tarafından dava dışı 4 işçi adına yapılan bu ödemelerden dolayı davacının, davalıdan talep edebileceği tutar. 99.373.78 TL olacağı, " şeklinde kanaat bildirmiştir.
Bilirkişi raporu açık ve ayrıntılı olup, hükme esas alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, 80.778,92-TL rücuen tazminat alacağının ödeme tarihi olan 08/09/2020 tarihinden 18.594,86-TL rücuen tazminat alacağının 24/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 6.788,22-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.697,06-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 5.091,16-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 13.391,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 54,40-TL Başvuru Harcı, 1.697,06-TL Peşin/nisbi Harcı, 2.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 82,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 3.833,46TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-HMK 333. Maddesi gereğince mahkemece yatırılan avansın kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip iadesine, iadesi yönünde başvurunun olmaması halinde arta kalan giderin iade edileceğinin davacıya meşruhatlı davetiye ile bildirilmesine,
-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/12/2021
Katip ....
Hakim ....
BU BELGE, GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR