T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİKARAR
ESAS NO: 2021/274 Esas
KARAR NO: 2023/51
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - [...
DAVALI: 1- ... - ...
...
VEKİLİ: Av. ... - [...
DAVALI: 2-...
...
VEKİLLERİ: Av. ... ...
Av. ...
Av. ... ...
Av. ... - ...
Av. ... -...
Av. ... ..
DAVA TARİHİ: 28/04/2021
KARAR TARİHİ: 25/01/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 25/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekilinin Mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinden özetle, müvekkili ....ile davalılardan ..... Kooperatifi arasında, 11/02/2015 tarih ve ... yevmiye numaralı .... Noterliği huzurunda iİmzalanmış olan ve ekte sunmuş olduğumuz — Kooperatif ana sözleşmesi gereğince ... Kooperafi lehine birden fazla senet tanzim edildiğini, senet ödemeleri olmak üzere toplamda 24.000,00 tl ödenmiştir. Dekontlar bilahare dosyaya sunulacaktır. Daha sonra müvekkil Ana sözleşmenin 13. Maddesi uyarınca ÜYELİKTEN AYRILMIŞ vadesi gelmemiş senetlerin iadesi ve ödenmiş olan senetlerin ise bedel iadesinin yapılması için dilekçe yazmış ancak ellerine ulaşmasına rağmen cevapsız bırakılan talep üzerine müvekkil 24/01/2019 tarih ve 0172 yevmiye numaralı ihtarname Keşide etmiştir. Buna rağmen senetleri elinde bulunduran ...teslim etmemiş, ödemeleri de iade etmemiş ortadan kaybolmuştur. Başlatılan icra takibinin davalı Simport Ev Aletleri ... eline geçtiğini, senetlerin kooperatif sözleşmesinin haklı şekilde sona erdirilmesinden sonra, akabindeki senetlerin sözleşme tahtında tahsil edilmesi mümkün değildir. Artık bedelsiz kalmış senetlerin bila bedel iade edilmesi gerektiğini, bu itibarla, bedelsiz kalan senetlerin iadesi gerekirken kötü niyeti olarak icra takibine konu edilmiş ve müvekkilimizin banka memuru olmasından faydalanılarak cebri icra tehditi altında icrai takibata konu edilmiştir. Müvekkil tarafından imzalanmış olan senetlerin herhangi bir hükmü kalmadığı gibi kötü niyetli bir şekilde ciro edilmesi hukuka ve hakkeniyete aykırıdır. kaldı ki: kötü niyetli olan alacaklı sorumlulardan sadece ikisine gitmiş cirantalardan barişkent inşaat taahhut turizm gayrimenkul pazarlama yonetim hizmetleri güvenlik sistemleri bilişim ithalat ihracat sanayı ticaret limited şirketine karşi borçlu olduğu halde borçluyu görmezden dahi gelmiştir. ... Esaş sayılı dosyasından başlatılan icra takibine aynı nedenlerle itiraz edildiğini beyanla, ... Esas sayılı icraya konu edilen senetler hakkında borcumuz olmadığının tespit edilmesini, icra takibinin teminatsız Mahkeme aksi kanaatte ise toplam senet bedellerinin üzerinden uygun görülecek teminat yatırmamız karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı...vekilinin Mahkememize vermiş olduğu yanıt dilekçesi ile öncelikle ilgili icra dosyası haricen tahsil ile kapatılmış olup; 1.420,00-TL'lik kısım davacı ... tarafından, kalanı diğer davalı .... Kooperatifi tarafından tarafımıza haricen ödenmiştir. İcra müdürlüğünce 31.01.2022 tarihinde senedin ..Kooperatifi'ne iadesine ve senet metni üzerine ... tarafından yatırılan 1.420 TL için şerh yazılmasına karar verilmiştir. İş bu dava ile iadesi talep edilen senetler elimizde olmayıp diğer davalıya iade edilmiştir. Bu sebeple davanın tarafımız yönünden reddine karar verilmesini, her ne kadar davacı taraf, dava dilekçesinde söz konusu senetlerin dayanağı olan kooperatif ana sözleşmesinden ve ihtarnameden bahsetmişse de bu belgeleri dosyaya sunmadığından; inceleme ve buna ilişkin beyan sunma olanağımız olmadığını, davacı taraf, özetle bedelsizlik iddiasında bulunarak senetlerin düzenlenmesine sebep olan sözleşmenin sona erdirildiğinden ve bir kısım senetlerin borcunun ...'ne ödendiğinden bahisle icra takibi başlatılamayacağını ve senetlerin iadesinin gerektiğini beyanla, davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı yana yüklenmesine, takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davacı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini saygı ile arz ve talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava; kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu "Menfi tesbit ve istirdat davaları:
Madde 72 – ...
Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.
İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.
İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir.
(Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez.
(Değişik: 9/11/1988-3494/6 md.) Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.
Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir.
Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını istiyebilir.
Menfi tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. Davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazımgelmediğini ispata mecburdur." hükümlerini haizdir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu "D) Kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortaklarla hesaplaşma süresi ve yükümlülük:
Madde 17 – Kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin yahut mirasçılarının kooperatif varlığı üzerinde hakları olup olmadığı ve bu hakların nelerden ibaret bulunduğu anasözleşmede gösterilir. Bu haklar, yedek akçeler hariç olmak üzere, ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanır.
Kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikteki iade ve ödemeler, anasözleşmede daha kısa bir süre tespit edilmiş olsa bile genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebilir. Bu durumda kooperatifin muhik bir tazminat isteme hakkı saklıdır. Çıkan veya çıkarılan ortaklar ile mirasçılarının alacak ve hakları bunları istiyebilecekleri günden başlıyarak beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrar." hükümlerini haizdir.
Dosyamız arasına icra dosyası ve bono suretleri, kooperatif üyelik sözleşmesi alınıp, incelenmiştir.
Davacı kooperatif üyeliğinden ayrıldığını iddia etmiş, bu nedenle kooperatife üyelik nedeniyle tevdii ettiği bonoların bedelsiz kalması nedeniyle menfi tespit davası açtığını iddia etmiştir. Davacının iddiasına konu üyelikten çıkmaya dair herhangi bir dilekçe dosyaya sunulmamıştır. Ayrıca davalı kooperatif, çıkma nedeniyle iadeleri 3 yıla kadar geciktirilebilir. Diğer davalı Simport iyniyetli hamildir. Temel ilişkinin tarafı değildir. Davalı lehdar kooperatif ile arasında 3 adet ciranta bulunmaktadır. Bu nedenle temel ilişkiyi bilmesine, lehdar ile birlikte hareket etmesine imkan bulunmamaktadır. Bu nedenle kambiyo senetlerinin illetten müceretlik ilkesinden yararlanır. Bu nedenle her iki davalı yönünden de davanın reddi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 179,90-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra istek halinde taraflara İADESİNE,
-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/01/2023
Katip ...
Hakim ...
BU BELGE, GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR