T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA
... GEREKÇELİ KARAR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/297 Esas
KARAR NO : 2025/171
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
ASIL DAVADA
DAVACI : ... - ... ...
DAVA : Eser Sözleşmesi, Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/05/2021
BİRLEŞEN ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2021/357 E. SAYILI DOSYASI
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ... [elektronik tebliğ]
DAVALI : ... - ... mersis nolu
VEKİLİ : Av. ... [elektronik tebliğ]
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/06/2021
KARAR TARİHİ : 28/02/2025
G.K. YAZILDIĞI TARİH : 19/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Eser Sözleşmesi, Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin davalı ile yapılan 09.10.2014 tarihli sözleşme gereğince
Keban Hes ‘e ait 1 ünitenin su alma yapısından santral binasına inen cebri borularının
yapılması ve onarı ile bir kısım bağlantı elemanlarının yenilenmesi işini üstlendiği, sözleşmenin imzalanmasına müteakip 3 gün içinde yer teslimi yapılması gerekirken
yer tesliminin yapılmadığı için 7 yıldır işe başlayamadığını ancak davalının teminat
mektubunun süresinin uzatılmasını veya 140.000-TL’nin ödenmesini istediğini,
davalıya 20.07.2018 tarihinde keşide edilen ihtarla 30 gün içinde yer teslimin
yapılarak 2018 yılına göre fiyat farkı koşulu ile işe başlatılmasının aksi halde
sözleşmenin haklı sebeplerle fesih edileceğinin ve ödenen 120.000-TL’nin irat
kaydedilerek bakiye zarar ve kar mahrumiyeti için dava açılacağının ihtar edildiği,
davalının talebi üzerine masraf makbuzlarının sunulduğu ancak kabul edilmediğini,
işin yapım süresi 65 gün olduğu için müvekkili şirketin şantiyesini kurup
elamanlarını sahaya intikal ettirdiği, 25 gün boyunca 4 elamanı sahada istihdam
ettiğini ancak yer gösterilmediği için şantiyenin söküldüğünü, bu işlemler için
40.000-TL masraf yaptığını, sözleşme ile ilgili olarak 6.700-TL sözleşme damga
vergisi ve 4.000-TL karar pulu ödemek zorunda kaldığını, istenen teminat mektupları
için 24.325,94-TL komisyon ödediğini, işin yapılmaması nedeniyle %25 oranına
tekabül eden 174.250,00-TL kardan mahrum kaldığını, alacağının tahsili için
davadan önce arabulucu sürecine başvurduğunu beyanla davalı ile yapılan
sözleşmenin haklı sebeplerle feshinin ve teminat mektuplarının müvekkile iadesi
gerektiğinin tespitini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000-TL
alacağının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan
tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Asıl davada davalılar vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ile dava dışı ... arasında Keban Hes 8 Ünite Cebri Borularının
Boyama ve Korozyona Korunması İşleri Sözleşmesi imzalandığını, davacı alt yüklenici
şirket ile de bu ana sözleşmeye bağlı olarak sözleşme yapıldığını, ancak İdare ile
sözleşme imzaladıktan kısa bir süre sonra cebri borularda su sızıntısı meydana
geldiğini ve üstlenilen işin yapılmasının fiilen imkansız hale geldiğini, İdare ile
yapılan sözleşmenin karşılıklı mutabakatla fesih edildiğini ve 27.12.2019 tarihinde
sulh anlaşması imzalandığını, asıl sözleşmenin feshi nedeniyle davacı ile yapılan
sözleşmenin de fesih zarureti doğduğunu, davacının sözleşmenin feshini kabulden
kaçındığını ve aldığı avansı iade etmediğini, davacıya 139.400,00-TL avans ödemesi
yapıldığını ve faizinin 123.043,73-Tl olduğunu, toplam 262.443,73-TL avanstan
teminat mektubu ve mektubun uzatılması için yapılan 8.767,34-TL masraf mahsup
edildiğinde davacıdan 253.679,39-TL ‘nin ödenmesinin talep edildiğini, davacıdan
muhasebe kayıtlarına girmiş belgelendirilebilir varsa masraflarının ibrazının talep
edildiğini ancak davacının masraflarını belgeleyemediğini, yer teslim
yapılamamasının sözleşmenin fiili olarak imkansız hale gelmesinden kaynaklı
olduğunu, su sızıntısı kesilmeden boyama işinin yapılmasının mümkün olmadığını, bu
nedenle İdare tarafından da kendine yer teslimi yapılamadığını, davacının işe
başlayabilmesi için öncelikle kendisine yer tesliminin yapılması gerektiğini, yine
görevlendireceği personelin SGK girişlerinin yapılması gerektiğini, davacının
kendisinin İnisiyatif alarak personel göndermiş olabileceğini, ancak kendisine bu
yönde talimat verilmediğini, bu nedenle davacının çalıştırdığını iddia ettiği 4
personelle ilgili alacak talep edemeyeceğini, davacının başta sözleşmeyi
feshetmediğinden uzayan süreçteki zarara katlanması gerektiğini beyanla davanın
reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ile dava dışı idare Elektrik Üretim Anonim Şirketi arasında imzalanan sözleşme kapsamında bir kısım işlerin yaptırılması amacıyla davalı ile alt yüklenicilik sözleşmesi imzalandığını, idare tarafından sözleşme konusu işin yapılacağı yerdeki cebri borularda su sızıntısı meydana gelmesi nedeniyle asıl sözleşme yönünden ifa imkansızlığının ortaya çıktığını, davacı ile idare arasında düzenlenen sulh sözleşmesi ile asıl sözleşmenin sonlandırıldığını, bunun üzerine davalıya durumun ve sözleşmenin sonlandırılması gerektiğinin bildirildiğini, davalının oluşan duruma rağmen sözleşmeyi sonlandırma ile ilgili işlem yapmaması sonrasında sözleşmenin davacı tarafından zorunlu sebebe dayalı olarak feshedildiğini, davalıya sözleşme sırasında avans olarak alınan bedelin iadesi hususunda ihtarname gönderilmesine rağmen davalı tarafından avans olarak alınan bedelin iade edilmediğini belirterek taraflar arasında imzalanan sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğinin tespitine, avans olarak ödenen 139.400,00 TL'nin işlemiş faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
Birleşen davada davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 09/10/2014 tarihnide sözleşme imzalandığını, sözleşme sonrasında davalının işe başlamak üzere gerekli hazırlıkları yaptığını, şantiye kurduğunu, işçi görevlendirildiğini, davacı tarafından işe başlamak üzere yer tesliminin yapılmaması nedeniyle şantiyenin sökülmek zorunda kalındığını, asıl sözleşmenin 27/12/2019 tarihinde feshedildiğini, davacının iyi niyetli olmadığını, yer teslimi süresi içerisinde asıl sözleşmenin feshine sebep olan durumun meydana gelip gelmediğinin bildirilmediğini, sözleşme süresinin 65 gün olmasına rağmen sözleşmenin uzun süre feshedilmediğini belirterek dosyanın ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/297 esa sayılı dosyası ile birleştirilmesine, haksız ve yersiz açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER:
-Bilirkişi raporu
-09/10/20214 tarihli Keban Hes'e ait 1 ünite cebri borunun korozyona karşı koruma ve boyama işi
sözleşmesi
- Keban Hidroelektronik santrali anti korozyon tedbir işleri uygulama şartnamesi.
- İhale dosyası
-Dava konusu işle ilgili ihtarnameler
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacı yüklenicinin asıl davada; davalı idare ile yapmış olduğu sözleşmenin haklı sebeplerle fesih edildiğinin tespiti ile teminat mektuplarının iadesini ve 10.000,00TL şantiye kurulum masrafı, 9.132,84 TL yoksun kalınan kar ve 30.867,16 TL menfi zarar kapsamında masraf alacağının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ettiği, davalı - karşı davacı idarenin birleşen davada; davalı yüjklenici ile yapmış olduğu alt sözleşmenin dava dışı İdare ile yapılan ana sözleşmenin fesih edilmesinden dolayı fili imkansızlık nedeniyle haklı sebeplerle fesih edildiğini, davalıya işin başında139.400-TL avans verildiğini, bu avansın 123.043,73-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam güncel tutarının 262.443,73-TL olduğunu, davalı yüklenicinin belgelendirdiği toplam 8.767,34-TL teminat mektubu komisyonu ücretinin güncel avans miktarından düşüldükten sonra kalan bakiye 253.676,39-TL alacağının ticari işlerde uygulanacak en yüksek ticari faizle birlikte davalıdan tahsilini talep ettiği,
Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davalı idare TEMSAN- Türkiye Elektromekanik A.Ş. ile dava dışı idare Elektrik Üretim A.Ş. (...) arasında
14.08.2014 tarihinde “ Keban HES 8 ünite Cebri Boruların Boyama ve Korozyona
Korunması İşlerinin “ yapımına ait Sözleşme imzalandığı, Davalı idare de bu Sözleşme kapsamında Elazığ’da bulunan “Keban HES ait 1.
Ünite Cebri Borularının Korozyona Karşı Korunması ve Boyama İşi “ için davacı
yüklenici ile davaya konu 09.10.2014 tarihli taşeron sözleşmesini imzaladığı, dava konusu sözleşmeye göre davacı yüklenici, Keban Hes 1 ünitesindeki su
alma yapısından santral binasına inen cebri boruların iç ve dış yüzeyleri ile ünitelere
ait salyangoz iç yüzeylerinin, yüzey hazırlama ve boyama kaplama işlemlerinin
yapılması, bir kısım bağlantı elemanlarının yenilenmesi ve cebri boru mesnetlerinin
onarım işlerinin, teknik şartname ve idari şartnamede belirtilen hususlarda
697.000,00-TL götürü bedel fiyat üzerinden yapılacağını davalı idareye taahhüt
ettiği, sözleşmede işe sözleşmenin imzalanmasına müteakip en geç 3
gün içinde yer teslim yapılarak başlanacağı ve işin 65 gün takvim günü içerisinde
teslim edileceğinin kabul edildiği, ancak dava dışı ... tarafından, davalı İdareye ana sözleşmeye göre işin
yapılacağı cebri borulardaki su sızıntısının giderilememesi nedeniyle yer
teslimi yapılamadığı ve bu nedenle de, ... ve davalının ana sözleşmeyi 24.12.2019
tarihinde Sulh Anlaşması ile sona erdirdikleri, asıl sözleşme sona erdiğinden davalı İdare TEMSAN, davacı ile yapılan sözleşmenin ifası imkansız hale
geldiğinden, dava konusu sözleşmeyi sulh yoluyla sona erdirilmesini davacıya teklif ettiği, ancak taraflar arasında masraflar konusunda
ihtilaf çıktığından davacının, davalının bu teklifini kabul etmediği, bunun üzerine davalı
dava konusu sözleşmeyi11.06.2020 tarihli noter ihtarı
ile tek taraflı olarak fesih ettiği,
Dosya kapsamında bulunan tutanaklar ve diğer belgelerden davacı ile yapılan
sözleşmeye konu cebri boruların sızdırdığı ve bu durumun engellenemediği ,bu durumda davacı ile yapılan sözleşmeye konusu santral binasına inen
cebri boruların iç ve dış yüzeyleri ile ünitelere ait salyangoz iç yüzeylerinin,
yüzey hazırlama ve boyama kaplama işlemlerinin yapılmasın mümkün olmadığı, bu nedenle de sözleşmenin ifası işe hiç başlanmadan imkansız hale geldiği, bu durumda davalı Temsan'a atfedilecek teknik bir kusurunun olmadığı, davalının sözleşmeyi ifa
imkansızlığı nedeniyle fesih ettiği,
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunun 136. maddesinde ; “Borcun ifası
borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkânsızlaşırsa, borç sona erer. Karşılıklı
borç yükleyen sözleşmelerde imkânsızlık sebebiyle borçtan kurtulan borçlu, karşı
taraftan almış olduğu edimi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermekle
yükümlü olup, henüz kendisine ifa edilmemiş olan edimi isteme hakkını kaybeder.
Kanun veya sözleşmeyle borcun ifasından önce doğan hasarın alacaklıya yükletilmiş
olduğu durumlar, bu hükmün dışındadır. Borçlu ifanın imkânsızlaştığını alacaklıya
gecikmeksizin bildirmez ve zararın artmaması için gerekli önlemleri almazsa, bundan
doğan zararları gidermekle yükümlüdür.”
şeklinde düzenlemenin bulunduğu, bu düzenleme dikkate alındığında ancak ifa imkansızlığında kusurun bulunmaması halinde TBK 136/II.
maddesi hükmünce borcundan kurtulan davalı almış olduğu şeyleri sebepsiz
zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermekle yükümlü olup henüz kendisine
ifa edilmemiş olan edimi isteme hakkını kaybettiği, bu kapsamda davalı iş
sahibinin sözleşmenin feshinde kusurunun olmaması halinde, davacı
yüklenicinin müspet zarar kapsamında kar kabı talep etmesinin mümkün olmadığı,
davacı yüklenicinin ancak menfi zarar kapsamında yapılıp da ödenmeyen iş ve
imalat bedelini, noter masrafları, damga vergisi, teminat mektubu için yapılan
masraf, faiz ve komisyonları isteyebileceği,
Davacının, sözleşme nedeniyle menfi zarar kapsamında yapmış
olduğu 6.607,56-TL sözleşme damga vergisi ve 24.259,60-TL teminat mektubu
komisyon ücreti olmak üzere toplam 30.867,16-TL masrafı davalıdan talep
edebileceği,
Dosya kapsamında yazılan müzekkere cevapları da dikkate alındığında dava dışı idarenin şantiye kurulmadığını bildirdiği ve dosyada
şantiye kurulumu nedeniyle masraf yapıldığını ispat edecek delil bulunmadığından
davacının şantiye masrafı bedeli alacağına ilişkin talebinin reddine karar verildiği,
Teminat mektupları bakımından ise; davacının davalıya verdiği 02.10.2014 tarihli U2014100200304
numaralı 41.820,00-TL tutarında kesin teminat mektubunun süresinin 01.06.2022
tarihinde, 02.10.2014 tarihli U2014100200317 numaralı 140.000,00-TL tutarında
teminat mektubun ise süresinin 03.04.2018 tarihinde sona erdiği bu nedenle de Teminat mektuplarının iadesine ilişkin talep konusuz kaldığı, ancak teminat mektupları bakımından dava açılmasına sebebiyet verilmesi ve davacının haklılık durumu da gözetilerek davacı lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedildiği,
Birleşen Dava bakımından; davacı idarenin, davalı yükleniciye 21.10.2014 tarihinde borçlarına
mahsuben 20.212,64-TL ve nakit 119.187,36-TL olmak üzere toplam 139.400-TL
avans ödemesi yaptığı, bu avansın davalı yüklenici tarafından geri iade edilmediği, davacı idare asıl ve birleşen davadan önce keşide ettiği 11.06.2020 tarihli
noter ihtarıyla davalı yüklenici ile yapılan sözleşmeyi ifa imkansızlığı nedeniyle tek
taraflı olarak fesih olup, davalıdan verilen 139.400-TL avansın ödenmesini istediği,
139.400-TL avans ödemesi için 28.06.2020 temerrüt
tarihinden 18.06.2021 birleşen dava tarihine kadar talep edebilecek işlemiş faizin
18.224,16-TL olduğu, buna göre davacın birleşen dava tarihi itibariyle davalı
yükleniciden 139,400-TL anapara ve 18.224,16-TL işlemiş faiz olmak üzere
157.624,16-TL avans alacağını talep edebileceği,
Anlaşılmış olup en nihayetinde; asıl ve birleşen davanın kısmen kabul kısmen reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmişitir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-ASIL DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
Menfi zarar kapsamnda toplam 30.867,16 TL masraf alacağının temerrüt tarihi olan 28/06/2020'den itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Kâr kaybı alacağı ve şantiye masraf bedeli alacağı taleplerinin reddine,
Teminat mektuplarının iadesine ilişkin talep konusuz kaldığından esas hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına,
-Alınması gereken 2.108,54 TL karar ve ilam harcının, 853,88 TL peşin harç, 3.110,00 TL tamamlama harcı toplamı olan 3.963,88 TL harçtan düşümü ile artan 1.855,34 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine,
-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvuru harcı, 853,88 TL peşin harç, 3.110,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 4.023,18 TL harçtan, davacıya geri verilmesine karar verilen 1.855,34 TL harcın düşümü ile kalan 2.167,84 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Davacının karşıladığı 201,25 TL tebligat gideri, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.201,25 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 4.771,97 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 429,28 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
-Davalının karşıladığı 1.000,00 TL bilirkişi ücretinden ibaret yargılama giderinin, red / talep oranına göre hesaplanan 82,53 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, geri kalan 917,47 TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 108,94 TL'sinin davacıdan, 1.211,06 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen 34.029,95 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen 19.132,84 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
BİRLEŞEN ... 14.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2021/357 ESAS SAYILI DOSYASINDAKİ DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
157.624,16 TL avans alacağının davalıdan alınrak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin taleplerin reddine
-Kabul edilen 157.624,16 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 10.767,31 TL karar ve ilam harcından 4.332,16 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 6.435,15 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvuru harcı, 4.332,16 TL peşin harç olmak üzere toplam 4.391,46 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Davacının karşıladığı 14,10 TL tebligat giderinden ibaret yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 8,76 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 5,34 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 499,81 TL'sinin davacıdan, 820,19 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/02/2025
Katip ...
Hakim ...
BU BELGE, GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR