T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/491 Esas - 2021/896
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
ESAS NO: 2021/491 Esas
KARAR NO: 2021/896
HAKİM: ....
KATİP: .......
DAVACI: .....
DAVALI: .....
DAVA: Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Alacak
DAVA TARİHİ: 25/08/2021
KARAR TARİHİ: 23/11/2021
KARAR YAZIM TARİHİ: 22/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ".... " unvanlı şahıs işletmesinin sahibi olduğunu, dava dışı ... Taahhüt İnşaat Gıda Tur. Elek.Eğt.Bilg.San. ve Tic.Ltd.Şti.'ne satılan ürün ve malzemenin bedeli olarak davalı bankanın .... IBAN numaralı hesabından, 8752569 seri numaralı 31/08/2019 keşide tarihli 27.000,00-TL meblağlı çekin düzenlenerek müvekkiline verildiğini, ciro edilen şirketin "çeki sordurduklarını ve bankada karşılığı bulunmadığını" belirterek çeki bankaya ibraz etmeden müvekkiline iade ettiğini, davacı tarafından çek 02/09/2019 tarihinde bankaya ibraz edildiğinde Banka tarafından "02/09/2019 tarih ve 17:52 saatte ibraz edilen iş bu çekin keşidecisi yetkisiz temsilci olduğundan işlem yapılamamıştır" şerhi yazıldığını, bunun üzerine çeki imzalayan ... ve şirket yetkilisi Karip Topal hakkında Ankara C. Başsavcılığına dolandırıcılık suçundan dolayı şikayette bulunulduğunu, belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak zararın şimdilik 2.404,79-TL'lik kısmının, zararın meydana geldiği 31/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; hiçbir şekilde kabul etmemekle birlikte bir an için davacının iddialarında belirtmiş olduğu gibi çek keşidecisinin yetkili olmasına rağmen çekin arkasına karşılıksızdır kaşesi basılmadığı düşünülse bile, “ 02.09.2019 tarih ve 17:52 saatte ibraz edilen iş bu çekin keşidecisi yetkisiz temsilci olduğundan işlem yapılamamıştır” şerhi düşülmesinin çekin niteliğine etki eden bir durum olmadığının açık olduğunu, diğer bir itirazlarının ise davacı yanın ihtarname bedeline ilişkin talebi olduğunu, davacı yanın tüm iddialarındaki husus çekin niteliğini etkiler nitelikte olmayıp, çek borçlusu olmayan müvekkili Bankaya ihtarname göndermesinde de hiçbir hukuki dayanağının olmadığını, bu sebeple davacı yanın dayanağı olmayan ihtarnameye ilişkin olarak yapmış olduğu masrafı talep etme hakkı da olmadığını, davacı zararın 31.08.2019 tarihi itibariyle ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş olup, öncelikle davacı yan tazmin talebini müvekkili Bankadan talep edemeyeceği gibi hiçbir şekilde kabul etmemekle birlikte bir an için davacı yanın tazmin talep edebileceği düşünülse bile ticari temerrüt faizi talep edemeyeceğinin açık olduğunu, yine, faiz talep edilen tarihin de kabul edilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, davalı Bankanın yasal olarak ödemekle sorumlu olduğu çek sorumluluk tutarının ödenmediği iddiasına dayalı alacak davasıdır.
Ankara ... ...... Ağır Ceza Mahkemesinin 2020/376 E. Sayılı dosyasının celbine karar verilmiş gelen yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Dosyanın incelenmesinde; dava konusu 8752569 numaralı, 31/08/2019 keşide tarihli 27.000-TL bedelli çeke ilişkin sanık ...' ın çeki keşide etme yetkisi bulunduğu gerekçesiyle beraatine karar verilmiş ve verilen kararın kesinleştiği görülmüştür.
Davalı Bankaya müzekkere yazılarak 8752569 numaralı, 31/08/2019 keşide tarihli 27.000-TL bedelli çeke ilişkin bilgi ve belgelerin Mahkememize gönderilmesinin ve çekin ibraz edilip edilmediğine yönelik bilgi verilmesinin istenilmesine karar verilmiştir. Gelen yazı cevabında özetle; çeki keşide eden ...' ın yetkili olmasına rağmen, vekaletname içeriği okunaklı olmadığından, sehven, "keşidecisi yetkisiz temsilci" şerhinin yazıldığının belirtildiği görülmüştür.
5941 sayılı Çek Kanunu’nun "İbraz, ödeme, çekin karşılıksız olduğunun tespiti ve gecikme cezası" başlıklı 3. maddesi:
1 "Karşılığı bulunan çek, hesabın bulunduğu muhatap bankanın herhangi bir şubesine ibraz edildiğinde hamilin varsa vergi kimlik numarası saptandıktan sonra ödenir. Ancak çek, hesabın bulunduğu şubeden başka bir şubeye ibraz edildiğinde, o şubece karşılığı sorulmak suretiyle ödenir.
2 “Karşılıksızdır" işlemi, muhatap bankanın hamile kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında, çek bedelinin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak yapılır.
3 Muhatap banka, ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için;
a Karşılığının hiç bulunmaması hâlinde,
1 Çek bedeli bin Türk Lirası veya üzerinde ise bin Türk Lirası,
2 Çek bedeli bin Türk Lirasının altında ise çek bedelini,
b Karşılığının kısmen bulunması hâlinde,
1 Çek bedeli bin Türk Lirası veya altında ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığı bin Türk Lirasına tamamlayacak bir miktarı,
2 Çek bedeli bin Türk Lirasının üzerinde ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığa ilave olarak bin Türk Lirasını,ödemekle yükümlüdür. Bu husus, hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdî kredi sözleşmesi hükmündedir. Bu fıkradaki miktar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan fiyat endekslerindeki yıllık değişmeler göz önünde tutularak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından her yıl Ocak ayında belirlenir ve Resmî Gazete'de yayımlanır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Karşılıksız çıkan çeklerde yaprak başına bankaya yüklenen sorumluluk, sözleşmesel değil yasal bir gayri nakdî kredi niteliğindedir. Buna göre banka, çekin karşılıksız kalması hâlinde, Kanunda öngörülen diğer şartların da yerine getirilmesi suretiyle hamile, Kanunda öngörülen tutarı ödemek zorundadır ( Çek K. m.3 ).
5941 sayılı Çek Kanunu’nun 3. maddesinin 4. ve 5. fıkralarına göre ise; hamilin talepte bulunması hâlinde, karşılıksızdır işlemi çekin arka yüzüne tahsil için bankaya ibraz edildiği tarih, hesap durumu, bankanın yükümlülüğü çerçevesinde ödediği miktar ve ibraz eden gerçek kişinin adı ve soyadı yazılmak, bu kişinin tüzel kişi adına bedeli tahsil etmesi hâlinde bu husus belirtilmek ve bu kişi ile birlikte banka yetkilisi tarafından imzalanmak suretiyle yapılır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı vekili; davalı bankanın yasal çek sorumluluk bedelini ödemediğini belirterek, ödenmeyen yasal sorumluluk bedelinin ve yapılan masraflara ilişkin bedelin tahsilini talep etmiştir. Uyuşmazlığın, davalı banka tarafından ödeme yapılmamasının usul ve yasaya aykırı olup olmadığı, davacı tarafın alacak isteminin yerinde bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkindir. Davalı Banka' ya ve Ankara ... Ağır Ceza Mahkemesi' ne yazılan müzekkere cevaplarında dava konusu çeki keşide eden ...' ın yetkili temsilci olduğu, yukarıda değinilen kanuni düzenlemelere göre Bankanın ibraz tarihi itibariyle yasal sorumluluk bedelini ödemekle yükümlü bulunduğu anlaşıldığından, davanın kabulüne, 2.030 TL çek yasal sorumluluk bedeli ve 374,79 TL ihtarname masrafı olmak üzere toplam 2.404,79 TL'nin 2.030 TL'sine ibraz, 374,79 TL' sine dava tarihinden itibaren, taraflar tacir olduğundan avans faizi işletilerek davalıdan tahsiline yönelik aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın KABULÜ ile; 2.404,79-TL'nin 2.030-TL'sine 31/08/2019 tarihinden itibaren 374,79-TL'sine dava tarihi olan 25/08/2021 tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 164,27-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 59,30-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 104,97-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 2.404,79-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 59,30-TL Başvuru Harcı, 59,30-TL Peşin/nisbi Harcı, 39,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 157,60TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/11/2021
Katip ....
e-imza
Hakim .....
e-imza