T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/133 Esas - 2024/213
T.C.
... TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/133 Esas
KARAR NO : 2024/213
DAVA :Çekişmeli Alacak (İİK 308/b)
DAVA TARİHİ : 15/01/2022
KARAR TARİHİ : 26/04/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 05/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalı firmanın talebi üzerine ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/345 Esas sayılı dosyası üzerinden 21/10/2020 tarihinde kesin mühlet kararı verildiğini, 23/06/2021 tarihli ilan ile alacaklılardan 15 gün içerisinde alacaklarını konkordato komiserliğine bildirmelerinin istendiğini, davalı firmanın müvekkili banka ile imzaladığı kredi sözleşmelerinden kaynaklanan 54.776,36-TL borç ile henüz yasal yükümlülük tutarları ödenmemiş açık çeklerden kaynaklanan 58.740,00-TL riskin depo edilmesi taleplerini konkordato komiserliğine bildirdiklerini, ancak firma tarafından yalnızca 35.600,00 TL borç bulunduğu belirtilerek 19.176,36 TL alacak ile 58.740,00 TL meri çeklerden kaynaklanan riskin depo edilmesi talebinin çekişmeli hale getirildiğini beyanla çekişmeli hale gelen 19.176,36-TL alacak ile 58.740,00-TL meri çeklerden kaynaklanan riskin depo edilmesine ilişkin taleplerinin konkordato kapsamına dahil edilerek ödenmesini talep ve dava etmişlerdir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; konkordato dosyasındaki çekişmeli alacaklara yönelik karar verme görevinin tasdik kararı veren mahkemeye ait olduğunu, bu sebeple davanın öncelikle usulden reddi gerektiğini, müvekkili şirketin davacı bankaya borcunun 19/10/2021 tarihli konkordato komiseri nihai raporunda 35.600,00 TL olarak tespit edildiğini, dolayısıyla davacı tarafın iddia ettiği gibi yüksek meblağlarda borç bulunmadığını, depo talebi bakımından çeklerin henüz ibraz edilmediğini ve yasal tutarların bankaca henüz ödenmediğinden risk gerçekleşmediğini risk gerçekleşmediği müddetçe çeklere ilişkin tutarın depo edilmesinin mümkün olmadığını beyanla davanın reddine ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davanın ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/35 Esasına kayden açıldığı anılı Mahkemenin, 2022/35 Esas, 2022/20 Karar sayılı görevsizlik(ihtisas mahkemesine gönderme) Kararı üzerine Mahkememize tevzii edilerek yukarıdaki esası aldığı görülmüştür.
Dava, konkordato tasdik hükmü dışında bırakılan çekişmeli alacağın tahsili, gayri nakdi alacağın depo edilmesi istemine ilişkindir.
Davacı özetle; davalı hakkında ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/345 Esas sayılı dosyası kapsamında yürütülen konkordato yargılaması sırasında, davalıya davacı banka tarafından kullandırılan kredilerden kaynaklanan nakdi ve gayri nakdi kredi alacaklarından nakit alacaklarının kısmen(eksik) kayıt edildiği, gayri nakdi risklerinin ise kabul edilmediğini bu itibarla alacağın çekişmeli hale geldiğini ileri sürmüştür.
Konkordato yargılamasına ilişkin ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/345 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde özetle; Mahkemece davacı Sağlam Ayakkabıcılık şirketinin "konkordato tasdik talebinin kabulüne" dair verilen 17/11/2021 tarihli kararın istinaf incelemesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi'nin 2022/121 E., 2022/659 Karar sayılı ve 20/04/2022 Tarihli ilamı ile kararın kaldırılmasına ve düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesine, konkordato tasdik talebinin reddine, Konkordato kapsamında yasadan doğan ve mahkemece verilen bütün ihtiyati tedbirlerin kaldırılmasına, mühletin ve konkordatonun diğer sonuçlarının kalkmış olduğunun tespitine, dair karar verildiği, anılı istinaf kararının temyiz incelemesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2022/3637 Esas, 2022/4700 Karar sayılı onama ilamı ile kesinleştiği görülmüştür.
Eldeki uyuşmazlığa ilişkin İİK'nın 308/B maddesi; "Alacakları itiraza uğramış olan alacaklılar, tasdik kararının ilânı tarihinden itibaren bir ay içinde dava açabilirler. Tasdik kararını veren mahkeme, konkordato projesi uyarınca çekişmeli alacaklara isabet eden payın, kararın kesinleşmesine kadar borçlu tarafından, mahkemece belirlenen bir bankaya yatırılmasına karar verebilir. Süresi içinde dava açmamış olan alacaklılar, bu paydan ödeme yapılmasını talep edemezler; bu durumda yatırılan pay borçluya iade edilir." şeklindedir.
Bu hüküm uyarınca açılan eldeki dava, niteliği itibariyle konkordato projesinin tasdiki kararı ile sıkı bağlantı içerisindedir. Çünkü, çekişmeli alacak davasında davanın kabulü yahut kısmen kabulü halinde verilecek karar eda hükmü içermeyip alacağın projeye eklenmesi şeklinde olacaktır. Bu nedenle İİK'nın 308/b maddesi uyarınca uyuşmazlığın karara bağlanabilmesi için mahkeme tarafından tasdik edilmiş bir konkordato projesi bulunması gerekir.
İİK'nın 308-(b) maddesinde düzenlenen çekişmeli alacak davası açıklanan niteliği gereği konkordato tasdik kararı kaldırıldığında konusuz kalacaktır ve davanın kendiliğinden alacak davasına dönüşmeyecektir. Bu nedenle, konkordatonun tasdik kararı kaldırıldığında çekişmeli alacak davası konusuz kalacağından çekişmeli alacak davasında esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekecektir.
Anlatılanlar ışığında somut olay ele alındığında; davalı hakkında görülmekte olan konkordato yargılaması kapsamında konkordato tasdik hükmü kaldırıldığından, eldeki davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.(Aynı yönde bkz. Y. 6. HD. 2023/1326 E., 2023/1411 K.; ... BAM 21. HD. 2021/1797 E., 2023/1865 K.; Sakarya BAM 7. HD. 2022/2579 E., 2024/252 K.)
Dava açıldıktan sonra ortaya çıkan bir olgu nedeniyle artık dava konusu edilen talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesine gerek ya da neden kalmıyorsa, burada davanın konusuz kalmasından söz edilebilir.
Böyle bir durum söz konusu olduğunda mahkemenin yargılamaya devam etmesine gerek yoktur. Bu durumda mahkemenin bir tespit hükmü niteliğinde olmak üzere esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermesi gerekir.
Yine 6100 Sayılı HMK'nın 331. Maddesi uyarınca davanın konusuz kalması nedeniyle esastan karar verilmeyen hallerde davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama giderlerinin takdir edileceği düzenlenmiştir.
Yapılan açıklamalar kapsamında; dava açıldıktan sonra konkordato tasdik hükmünün kaldırılması üzerine eldeki davanın konusuz kalması sebebiyle, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulmuştur. Bununla birlikte dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporları gözetildiğinde, davalının dava açılmasına sebebiyet verdiği ve dava açıldığı tarihte davacının haklı olduğu nazara alınarak davalı aleyhine harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Dava konusuz kaldığından Esas Hakkında Karar Verilmesine Yer Olmadığına,
2-Alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 1.159,85 TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 732,25-TL'nin karar kesinleştiğinde ve istek halinde iadesine,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 427,60-TL Peşin/nisbi Harcı, 4.250,00-TL Bilirkişi ücreti, 476,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 5.234,3-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan 31-TL tebligat masrafının kendi üzerinde bırakılmasına,
6-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK Yönetmeliği 26/2. maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1560-TL dava şartı arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/04/2024