T.C. ...6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/257 Esas - 2024/228
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/257
KARAR NO : 2024/228
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 20/07/2018
KARAR TARİHİ : 02/05/2024
G.KARAR YAZIM TARİHİ: 31/05/2024
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili iddiasında özetle; Müvekkili şirketlerin THK Havacılık Vakfı bünyesinde kurulduklarını, ...Genel Müdürlüğünün, THK Havacılık Vakfını ve Vakfa bağlı tüm şirketleri denetlediğini ve neticesinde 29.04.2016 tarih 01 sayılı denetim raporu hazırladığını, raporda, davalıların şirketleri ve dolayısıyla vakfı zarara uğrattıklarının tespit edildiğini ve zararın tahsil edilmesinin istenildiğini, bu davanın konusunun, dava dışı...Havacılık ve Teknoloji Merkezi A.Ş’de ödenen performans primleri olduğunu, ticaret sicil gazetelerinden anlaşılacağı üzere, ...Havacılık şirketinin zaman içinde değişiklik arz etmiş olan yönetim kurulu üyelerinin, birer tüzel kişi olan müvekkilleri olduğunu, yönetim kurulu üyesi olarak yer almış müvekkillerinin, alınan kararlar doğrultusunda, dava dışı...Havacılık şirketinde personele ödenen primleri...Havacılık şirketine ödemeye karar verdiklerini, kendi şirketlerinde oluşan bu zararı, işbu dava ile kendilerini temsil eden gerçek kişilere rücu etmekte olduklarını, öte yandan, yapılan prim ödemesinde, müştereken ve müteselsilen sorumlu olan birden fazla yönetim kurulu üyesinin bulunması, yönetim kurulu üyelerinde zaman içinde değişiklik olması ve iş bu davanın ...Genel Müdürlüğü’nün Denetim Raporunda zarar olarak tespit edilen A-3 bölümüne yani aynı hukuki sebebe dayanması hususlarının müvekkillerinin, ihtiyari dava arkadaşlığı hükümlerine ve beraber dava açma zorunluluğunda bıraktığını belirterek, müvekkili şirketlerin uğradığı zarar olan şimdilik 109.440,84 TL prim adı altında yapılan ödemelerin, ödendiği tarihten itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte farklılaştırılmış teselsül hükümlerine göre, değişen dönemlerdeki değişen miktarlardaki sorumluluk oranlarına göre, aynı zamanda prim ödemelerinden beraber sorumlu iseler müşterek ve müteselsil sorumluluk hükümlerine göre davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Davalı Osman Yıldırım vekili savunmasında özetle; Dava dilekçesinde bir takım imzasız onaysız belgelere dayanmış olsa da, HMK gereği illiyet bağını kuracak şekilde açıklama getiremediğini, davacının huzurdaki davayı, ...11.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/865 Esas sayılı dosyası üzerinden de açtığını, ...11.Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararının 06/07/2020 tarihinde kesinleştiğini ancak davacı tarafın dava şartı arabuluculuk sürecini karar kesinleşmeden başlattığını, bu nedenle Arabuluculuk Kanunun gereği sürelerin durduğunu, son tutanağın 06/05/2020 tarihinde düzenlendiğini, bunun için bu davaya konu dava şartı arabuluculuğa dair tutanak olamayacağını, bu nedenle iki dava şartı bulunmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkilinin adı geçen dönemde, davacı vakfın iştiraki olan şirketlerde SGK'lı olarak çalıştığını ve İş Kanunu gereği ücret aldığını, ...Genel Müdürlüğü müfettişlerinin, SGK mevzuatı sebebiyle ödenen ücreti ve İş Kanunu hükümlerine göre müvekkile ödenen primi, hatalı olarak şirket zararı gibi gösterdiğini, İş Mahkemelerinin görevli olduğunu, görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, TBK 82.maddesi gereği 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, müvekkilinin şirketlerde müdürlük yapmadığını, THK Vakfı şirketlerin kurucu ortağı olduğunu, THK Vakfının yönetim kurulu başkanlığını belli bir dönem (2010-2015) müvekkilinin yaptığını , bu nedenle husumet itirazında bulunduklarını, prim ödemelerinin vakfa bağlı şirketlerden ödenmiş olup, davacıların tek başlarına dava açmaya yetkileri olmadığını, prim ödeme kararlarının Vakıf Yönetim Kurulu kararları ve davacı şirketler yönetim kurulu kararı ile verildiğini, davacı kurumlar tarafından yönetim kurullarının ibra edildiğini, bahsi geçen dönemde şirketler karlılığın mevcut olduğunu, bu nedenlerle; dava şartı, görev, husumet ve zamanaşımı itirazları gereği davanın usulden reddine, haksız ve yersiz açılan dava sebebiyle HMK 329.madde gereği davacı hakkında disiplin cezası verilmesine, davacının iddialarının yerinde ve gerçek olmaması nedeniyle esastan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Faruk Volkan Yılmazer vekili savunmasında özetle, müvekkilinin söz konusu şirketten 26.11.2016 tarihinde ayrıldığını, iddia edilen zarar için belirtilen süre içerisinde hiç bir işlem yapılmadığını, zamanaşımına uğradığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya konu edilen hususlara ilişkin olarak müvekkilinin, davacı şirketlerin belirtilen faaliyet dönemine ilişkin genel kurulunca ibra edildiğini, ibra kararı iptal edilmeden sorumluluk davası açılamayacağını, davacının anonim şirketin yönetim kurulu üyeleri hakkında sorumluluk davası açılabilmesi için öncelikle genel kurulundan bu yönde bir karar alınması gerektiğini, genel kurul kararı olmadığından, dava şartlarını taşımadığından davanın usulden reddi gerektiğini, davacı şirketlerin dava konusu primlere ilişkin açıklamalarının yalnızca ...Genel Müdürlüğü denetim raporuna dayandırmakta ise de bu denetleme raporunda da müfettişlerin herhangi bir primin rücu edilmesi konusunda herhangi bir tavsiye kararı bulunmadığını, davacı şirketlerin iddia ettiği gibi zarar eden dava dışı şirketten prim verildiğini kabul etseler dahi dava konusu dayanak olan ...Genel Müdürlüğünün raporuna davacı kurum tarafından verilen cevaplar incelendiğinde dava dışı şirketin zarar etmediğinin ve iflas durumunun söz konusu olmadığının somut delillerle de ispatlanmış olacağını, davacı kurumun söz konusu prim alacaklarına ilişkin hem dava hem de beyan dilekçelerinde herhangi bir açıklamada bulunmadan davacı kurumun dava dışı diğer şirketlerine yönelik denetim raporu örneklerini koyarak iddiasına dayanak oluşturmaya çalıştığını, davacı şirketlerin 20.07.2022 tarihli beyan dilekçesinde yapılan tablolarda yönetim kurulu üyelerinin eksik gösterildiğini, ayrıca davacı şirketlerin müvekkilleri hakkında haksız ve mesnetsiz olarak açılan bir çok dava olduğu için müvekkilinin maddi ve manevi açıdan oluşan zararından dolayı HMK 329.madde gereği davacı tarafa disiplin cezası verilmesini talep ettiklerini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Atilla Seber vekili savunmasında özetle; davacılar tarafından, aynı taraflar ve aynı konuya yönelik olarak ...11. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/865 esasına kayıtlı davanın açıldığını, açılan davada Mahkeme tarafından görevsizlik kararı verildiğini, anılan kararın bir kısım davalılar yönünden kesinleşmeden bu davanın açıldığını, bu sebeple dava tarihi itibariyle derdestlik itirazında bulunduklarını, hak düşürücü ve zamanaşımı sürelerinin geçtiğini, bu yönden de itirazda bulunduklarını, müvekkilin bu davada dava ehliyeti bulunmadığı için davalı olamayacağından husumet itirazında da bulunduklarını belirterek, hak düşürücü sürelerin geçmiş olması ve zaman aşımı nedeniyle davanın usulden reddine, müvekkili açısından husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, haksız ve hukuka aykırı davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Bu davaya ilişkin ...14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/273 Esas sayılı dosyasının 2021/188 Karar sayılı ilamı ile Mahkememizin 2020/477 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, Mahkememizin 07.04.2022 tarihli celsesi verilen ara kararı ile dosyanın tefrik edilerek bu esasa kaydı yapılmıştır.
Dava, davalının dava dışı...Havacılık A.Ş.'nin Yönetim Kurulunda davacı şirketleri temsili sırasında çalışanlara prim ödemesine yönelik alınan karar dolayısıyla davacıların uğradığı zararın tazmini taleplidir.
Tarafların dayandıkları tüm deliller, sözleşme konusu işlere ilişkin kayıtlar getirtilmiş, Mali Müşavir, Sektör Uzmanı ve Nitelikli Hesaplama Bilirkişisinden oluşan heyetin yaptığı inceleme sonunda düzenlenen bilirkişi raporu dosyaya sunulmuştur.
Bilirkişi heyetinin hükme esas alınan 05.01.2024 tarihli raporunda; " Dava dışı...Havacılık A.Ş. ve davacı şirketlerin dava dışı THK Vakfına bağlı şirketler olduğu,
sektörel uygulama bakımından, sektördeki büyük firmalarda çalışanların ücret politikalarına göre çoğu büyük firma
(Yılda 12 maaş + 4 ikramiye olmak üzere 16 maaş) ve Prim olanakları sunduğu, diğer firmaların
yüksek maaş ve prim imkanları bulunduğu,
sektördeki aynı sınıf işleri yapan diğer kişilerin gelirleri ile çalışanların gelirlerinin karşılaştırmasından dolayı çalışanların ücret açısından tatmin olmama, çalışanları elinde tutabilme,
motivasyonu ve memnuniyeti arttırma gibi sebeplerden dolayı böyle bir ödeme yapılmış olabileceği, çalışanların iş sözleşmeleri incelendiğinde özel şartlar Bölümünde; “İşverenin,
işçilerin bir bölümüne veya tümüne sözleşme gereği olmaksızın, teşvik amaçlı olarak yapacağı
süreklilik arz etmeyen nakdi aynı ödemeler, işçiler bakımından kazanılmış hak niteliğinde olmayıp,
tekrarlanacağı anlamına gelmeyeceği ifade edilmektedir. Çalışanlara kardan pay ayrılabilmesi için iş
sözleşmelerine ve ortaklık esas sözleşmesine hüküm konulabileceği gibi, bu yönde genel kurul kararı
alınması ile de çalışanlara kardan pay verilebilmesi mümkün olacaktır. İş sözleşmesinde veya ortaklık
esas sözleşmesinde temettü dağıtımına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmamış olsa dahi, genel
kurul yıllık safi kardan bir kısmının çalışanlara verilmesine karar verebilecektir.” şeklinde geçtiği, dava dışı şirketin “Performans Primi” ödemesi yapıldığı 2013 yılında 492.312,88 TL kar elde etmiş iken, 2014 yılında 920.681,32 TL tutarında zarar ettiği, sunulan ticari defter ve ücret bordrolarının incelenmesinde, şirket çalışanlarına 2013 yılında 30.600,00 TL, 2014 yılında 47.200,00 TL, olmak üzere toplam 77.800,00 TL “Performans Primi” adı altında ödeme yapıldığı" belirtilmiştir.
Somut olayda, iddia, savunma ve deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacı taraf, davacıların ortağı dava dışı ...Havacılık A.Ş.'de, şirketin kar elde etmemesine rağmen personele prim ödemek suretiyle oluştuğu iddia edilen şirket zararının anılan şirkette davacıları temsilen müdürler kurulu üyesi olarak görev yapan davalılardan tahsilini talep etmiş, davalı taraf ise iddiaları kabul etmeyerek davanın reddini istemiştir.
Dosyaya sunulan kayıtlar ve bilirkişi incelemesinde yapılan tespitlere göre; Davacı şirketlerin ve dava dışı ...Havacılık A.Ş.'nin dava dışı THK Havacılık Vakfı'na bağlı şirketler olduğu, şirketin çalışanlarına vermiş olduğu performans primlerinin ödeme tarihleri itibariyle dava dışı şirketin “Performans Primi” ödemesi yapıldığı 2013 yılında 492.312,88 TL kar elde etmiş iken, 2014 yılında 920.681,32 TL tutarında zarar ettiği, şirket çalışanlarına 2013 yılında 30.600,00 TL, 2014 yılında 47.200,00 TL, olmak üzere toplam 77.800,00 TL “Performans Primi” adı altında ödeme yapıldığı" anlaşılmıştır.
Davacı Vakıf Yönetim Kurulu'nun 25.05.2012 tarih 6 sayılı toplantısında, “THK Havacılık Vakfı tarafından kurulmuş ya da kurulacak şirketler ile doğrudan ya da yan kuruluşları yolu ile iştirak olduğu personellerine elde edilen kar oranına bağlı olarak genel ve/veya gelişme sağlanan alanlarda performans prim sisteminin oluşturulması, onaylanması ve ödemelerin yapılması genel başkanın yetkili kılınması” şeklinde karar aldığı görülmüştür. Alınan kararın dava dışı THK Sigorta Aracılık Hiz. Ltd. Şti. açısından bağlayıcı olabilmesi için davacı vakıf anılan şirketin hakim ortağı olduğundan istediği kararı çıkartabileceğinden- prensip olarak anılan kararın dava dışı şirket genel kurulunca veya yönetim kurulunca da alınması gerekmekle birlikte, davalının davacı vakfi temsilen dava dışı şirkette müdürler kurulu üyesi olduğundan, dava dışı şirketin vakfa bağlı bir şirket olması nedeniyle vakıf politikasından haberdar olduğunun kabulü gerekir.
Yargıtay içtihatları uyarınca, zararın doğrudan ortağın şahsında doğması halinde ortağın kendisi için talep edebileceği, zararın doğrudan ortağın şahsında doğmayıp ortağı dolaylı etkilemesi halinde zarar şirketin zararı olacağından bu halde ise ancak şirkete ödenmek üzere zararın tazminini talep edebileceği kabul edilmektedir. Davacı vekillerine, dava dışı Sigorta Aracılık Ltd. Şti’ne dava konusu zarara yönelik yaptığı ödemeye ilişkin kayıtlarını sunması için kesin süre verilmesine rağmen, davacı taraf ödemeye ilişkin kayıtları sunamamıştır.
Somut olayda, davacı şirketler, ortağı olduğu dava dışı...Havacılık A.Ş.'de personele prim dağıtılması ile oluştuğunu iddia ettiği zararın tazminini bizzat kendisi için talep etmesine rağmen, doğrudan zararını ispat edememiştir. Dava dışı...Havacılık A.Ş.'nin “Performans Primi” ödemesi yapıldığı, 2013 yılında 492.312,88 TL kar elde etmiş iken, 2014 yılında 920.681,32 TL tutarında zarar ettiği, şirket çalışanlarına 2013 yılında 30.600,00 TL, 2014 yılında 47.200,00 TL, olmak üzere toplam 77.800,00 TL “Performans Primi” adı altında ödeme yapıldığı, şirket personeline ödenen performans prim tutarının makul olduğu, dava dışı vakıf yönetim kurulu kararına da uygun olması nedeniyle prim ödemesinden kaynaklı bir şirket zararı tespit edilememiştir. Sektörel açıdan bilirkişi raporundaki değerlendirmede de belirtildiği üzere, sektördeki büyük firmalarda çalışanların ücret politikalarına göre çoğu büyük firma
(Yılda 12 maaş + 4 ikramiye olmak üzere 16 maaş) ve prim imkanları sunduğu, sektördeki aynı sınıf işleri yapan diğer kişilerin gelirleri ile çalışanların gelirlerinin karşılaştırmasından dolayı çalışanların ücret açısından tatmin olması, çalışanları elinde tutabilme,
motivasyonu ve memnuniyeti arttırma gibi sebeplerden dolayı böyle bir ödeme yapılmış olmasının sektörel açıdan yerinde olması, personele ödenen performans priminin makul olması, davacı vakıf yönetim kurulu kararına da uygun olması sebebi ile açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere:
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcının dava dosyasında alınan 1.868,98 TL peşin harçtan mahsubu ile artan 1.441,38 TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacılar tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Dava sırasında kendisini vekille temsil ettiren davalılar yararına takdir edilen 17.900 TL vekalet ücretinin davacılardan alınıp davalılara ödenmesine,
5-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.400,00-TL zorunlu arabuluculuk giderinin davacılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Gider avansı ve delil avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davacı, davalı ... ... vekillerinin yüzüne karşı, davalı Atilla Seber'in yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.