T.C. ...6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/260 Esas - 2024/230
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/260
KARAR NO : 2024/230
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 20/07/2018
KARAR TARİHİ : 02/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/06/2024
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili iddiasında özetle; Müvekkili şirketlerin THK Havacılık Vakfına bağlı şirketler olması dolayısıyla Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün denetimine tabi olduklarını, Vakıflar Genel Müdürlüğü müfettişlerininin 29.04.2016 tarih 01 sayılı denetim raporunda; 2012-2015 yıllarında THK Havacılık Vakfı bağlı şirketlerinde personele verilen performans primlerinin vakıf yönetim kurulunda alınan karara aykırı olarak ve vakıf şirketlerinin kar elde etmemesine rağmen dağıtılması nedeniyle, vakıf ve bağlı şirketlerin zararına sebebiyet verdiği tespit edilerek performans primlerinin şirketlerin kanuni temsilcilerinden tahsilinin istendiğini, işbu davanın konusunun ise, dava dışı ... Havacılık ve Teknoloji Merkezi A.Ş’de ödenen performans primleri olduğunu, ... Havacılık şirketinin zaman içinde değişiklik arz etmiş olan yönetim kurulu üyelerinin, birer tüzel kişi olan davacı şirketler olduğunu, davacı şirketlerin yönetim kurullarınca, dava dışı ... Havacılık şirketinde personele ödenen primleri, ... Havacılık şirketine ödemeye karar verildiğini, bu nedenle kendi şirketlerinde oluşan bu zararı, işbu dava ile kendilerini temsil eden gerçek kişilere rücu ettiklerini, her bir davalının kendisinin yönetim kurulu üyesi olduğu dönemde personele ödenen primlerden sorumlu olduğunu, yönetim kurulu üyelerinin zaman zaman değiştiği, bir prim ödemesinden birden fazla yönetim kurulu üyesinin müteselsilen sorumlu olduğu, her bir yönetim kurulu üyesinin, kusur oranının ne kadar olduğu, müvekkili şirketlerin uğradığı zarar ve bu doğrultuda her bir davalının sorumluluk miktarının ancak bilirkişi marifetiyle tespit edilebileceğini belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, Müvekkili şirketin uğradığı zarar olan şimdilik, 109.440,84 TL prim adı altında yapılan ödemelerin ödendiği andan itibaren işletilecek avans faizi ile farklılaştırılmış teselsül hükümlerine göre, değişen dönemlerdeki değişen miktarlardaki sorumluluk oranlarına göre, aynı zamanda prim ödemelerinden beraber sorumlu iseler müşterek ve müteselsil sorumluluk hükümlerine göre davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Osman Yıldırım vekili savunmasında özetle; davacının huzurdaki davayı, ...11.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/865E sayılı dosyası üzerinden de açtığını, ...11.Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararının 6/7/2020 tarihinde kesinleştiğini, ancak davacı tarafın, dava şartı arabuluculuk sürecini karar kesinleşmeden başlattığını, müvekkilinin adı geçen dönemde, davacı vakfın iştiraki olan Gökçen ve ... Havacılık da SGK.'lı olarak çalıştığını ve İş Kanunu gereği ücret aldığını, Vakıflar Genel Müdürlüğü müfettişlerinin, SGK mevzuatı sebebiyle ödenen ücreti ve İş Kanunu hükümlerine göre müvekkiline ödenen primi, hatalı olarak şirket zararı gibi gösterdiklerini, iddianın asılsız olduğunu, davada İş Mahkemelerinin yetkili olduğunu, ilk dava ...14.Asliye Ticaret Mahkemesinde, 2020/273 sayı ile açıldığını, TBK 82.maddesi gereği 2 yıllık zamanaşımı süresi dolduğunu, ayrıca davacı yönetiminin her mali yıl sonunda ibra edildiğini, ibradan sonra sorumluluk davası açmak için öngörülen sürelerin de dolduğunu, Müvekkilinin, şirketlerde müdürlük yapmadığını, husumet itirazında bulunduklarını, prim ödemeleri vakfa bağlı şirketlerden ödendiğinden davacıların tek başlarına dava açmaya yetkileri olmadığını, bahsi geçen dönemde prime esas işlere dair yapılan ödemelerin bağlı olduğu ... ve Gökçen Havacılık şirketlerinde karlılık mevcut olduğunu, ticari şirketlerin kar esasına bağlı olmaksızın prim ödeme veya personeli teşvik etme hakkı bulunduğunu, davacı ve davacının bağlı olduğu vakıf, üniversite ve şirketlerin, müvekkili aleyhine çok sayıda dava açtığını, müvekkilinin üniversitenin, vakfın ve şirketlerin kurucusu olduğunu, Müvekkilinin ne malvarlığında, ne banka hesabında, ne de yaşamında, THK sebebiyle meydana gelen bir artış olmadığını, açılmış, sonuçlanmış ve/veya devam eden davaları yeniden dava açarak, müvekkilinin maneviyatı ve şerefine kasıtlı olarak zarar verilmek istendiğini savunmuş, dava şartı, görev, husumet ve zamanaşımı itirazları gereği davanın usulden reddine, haksız ve yersiz açılan dava sebebiyle HMK 329.madde gereği davacı hakkında disiplin cezası verilmesine, davanın ... Havacılık ve Teknoloji merkezi AŞ ve Gökçen Havacılık Taş. Eğitim ve Petrol Ürünleri Tic A.Ş. lere ihbar edilmesine, davacının iddialarının yerinde ve gerçek olmaması nedeniyle davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Vedat Çömez savunmasında özetle; hakkında açılan davaya bakmaya iş mahkesinin görevli olduğunu belirterek görevsizlik kararı verilmesini, 01.07.2011 - 01.06.2015 Yılları arasında THK Havacılık Vakfında Vakıf Müdürü olarak görev yaptığını, dava konusu Şirketlerde Prim dağıtılması hakkında, Vakıf Yönetim Kurulu tarafından karar alındığını, ancak şirket yönetiminde yer almadığı için, bu konuda bir yetkisi olmadığını, Ortaklar Kurulunun ve Yönetim Kurulunun davacı şirketlerde farklı işlevleri olan makamlar olduğunu, şirket yönetimlerinde hiçbir görevi olmadığını, anılan şirketlerde dağıtılan primler konusunda hiçbir yetkisi olmadığı gibi bu şirketlerden de hiçbir nam ve ad altında para da almadığını savunmuş, davanın reddini istemiştir.
Davalı Faruk Volkan Yılmazer savunmasında özetle; davaya bakmaya iş mahkemelerinin görevli olduğunu belirterek görev yönünden davanın reddine karar verilmesini esasa ilişkin olarak da dava konusu edilen birimlerin iyi niyetle şirketin gelişimini hızlandırmak maksadıyla hiçbir kasıt ve zarar verme düşüncesi olmadan yapıldığını, prim verme eylemi nedeniyle hissedarlar ve alacaklıların doğrudan yada dolaylı zararlarının oluşmadığını, davacının iddialarının hatalı olduğunu, iddiaları kabul etmediğini savunmuş davanın reddini istemiştir.
Davanın ilk açıldığı ...11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/296 Esas, 2021/129 Karar sayılı ilamı ile ...14.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/273 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, ...14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/273 Esas, 2021/188 Karar sayılı ilamı ile Mahkememizin 2020/477 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, Mahkememizin 07.04.2022 tarihli celsesi 3 nolu ara kararı ile birleşen ...11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/296 Esas sayılı dosyası tefrik edilerek 2022/260 Esasına kaydı yapılmıştır.
Dava, davalının dava dışı Gökçen Havacılık A.Ş.'nin Yönetim Kurulunda davacı şirketleri temsili sırasında çalışanlara prim ödemesine yönelik alınan karar dolayısıyla davacıların uğradığı zararın tazmini taleplidir.
Tarafların dayandıkları tüm deliller, sözleşme konusu işlere ilişkin kayıtlar getirtilmiş, Mali Müşavir, Sektör Uzmanı ve Nitelikli Hesaplama Bilirkişisinden oluşan heyetin yaptığı inceleme sonunda düzenlenen bilirkişi raporu dosyaya sunulmuştur.
Bilirkişi heyetinin hükme esas alınan 05.01.2024 tarihli raporunda; " Dava dışı Gökçen Havacılık A.Ş. ve davacı şirketlerin dava dışı THK Vakfına bağlı şirketler olduğu,
sektörel uygulama bakımından, sektördeki büyük firmalarda çalışanların ücret politikalarına göre çoğu büyük firma
(Yılda 12 maaş + 4 ikramiye olmak üzere 16 maaş) ve Prim olanakları sunduğu, diğer firmaların
yüksek maaş ve prim imkanları bulunduğu,
sektördeki aynı sınıf işleri yapan diğer kişilerin gelirleri ile çalışanların gelirlerinin karşılaştırmasından dolayı çalışanların ücret açısından tatmin olmama, çalışanları elinde tutabilme,
motivasyonu ve memnuniyeti arttırma gibi sebeplerden dolayı böyle bir ödeme yapılmış olabileceği, çalışanların iş sözleşmeleri incelendiğinde özel şartlar Bölümünde; “İşverenin,
işçilerin bir bölümüne veya tümüne sözleşme gereği olmaksızın, teşvik amaçlı olarak yapacağı
süreklilik arz etmeyen nakdi aynı ödemeler, işçiler bakımından kazanılmış hak niteliğinde olmayıp,
tekrarlanacağı anlamına gelmeyeceği ifade edilmektedir. Çalışanlara kardan pay ayrılabilmesi için iş
sözleşmelerine ve ortaklık esas sözleşmesine hüküm konulabileceği gibi, bu yönde genel kurul kararı
alınması ile de çalışanlara kardan pay verilebilmesi mümkün olacaktır. İş sözleşmesinde veya ortaklık
esas sözleşmesinde temettü dağıtımına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmamış olsa dahi, genel
kurul yıllık safi kardan bir kısmının çalışanlara verilmesine karar verebilecektir.” şeklinde geçtiği, mali yönden yapılan incelemede ;
Dava dışı şirketin bilirkişi incelemesine sunulan 2015 yılına ilişkin ticari defterlerinin usulüne uygun olarak açılış ve kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı, şirketin “Performans Primi” ödemesi yapıldığı 2013 yılında 186.921,10 TL tutarında kar elde etmiş olmasına karşın, 2014 yılında 18.404.452,08 TL tutarında ve 2015 yılında 15.441.723,06 TL tutarında zarar etmiş olduğu, şirket tarafından incelemeye sunulan 2015 yılı ticari defter ve 2013-2014-2015 yıllarına ilişkin ücret bordrolarının incelenmesinde, şirket çalışanlarına 2013 yılında 125.877,46 TL, 2014 yılında 500.019,59 TL ve 2015 yılında 35.268,20 TL olmak üzere toplam 661.165,25 “Performans Primi” adı altında ödeme yapıldığı, mahkemece dava dışı Gökçen Havacılık Taş.Eğit. Pet.Ürü.Tic.A.Ş.nin zarar
ettiği 2014 döneminde 500.019,59 TL, 2015 yılında 35.268,20 TL tutarında personeline prim
ödemesinin şirket zararı olarak kabul edilmesi halinde ise zararın toplam 535.287,79 TL’dan
ibaret olacağı " belirtilmiştir.
Somut olayda, iddia, savunma ve deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacı taraf, davacıların ortağı dava dışı Gökçen Havacılık A.Ş. 'de, şirketin kar elde etmemesine rağmen personele prim ödemek suretiyle oluştuğu iddia edilen şirket zararının anılan şirkette davacıları temsilen müdürler kurulu üyesi olarak görev yapan davalılardan tahsilini talep etmiş, davalı taraf ise iddiaları kabul etmeyerek davanın reddini istemiştir.
Dosyaya sunulan kayıtlar ve bilirkişi incelemesinde yapılan tespitlere göre; Davacı şirketlerin ve dava dışı Gökçen Havacılık A.Ş.'nin dava dışı THK Havacılık Vakfı'na bağlı şirketler olduğu, şirketin çalışanlarına vermiş olduğu performans primlerinin ödeme tarihleri itibariyle dava dışı şirketin “Performans Primi” ödemesi yapıldığı 2013 yılında 186.921,10 TL tutarında kar elde etmiş olmasına karşın, 2014 yılında 18.404.452,08 TL tutarında ve 2015 yılında 15.441.723,06 TL tutarında zarar etmiş olduğu, şirket çalışanlarına 2013 yılında 125.877,46 TL, 2014 yılında 500.019,59 TL ve 2015 yılında 35.268,20 TL olmak üzere toplam 661.165,25 “Performans Primi” adı altında ödeme yapıldığı" anlaşılmıştır.
Davacı Vakıf Yönetim Kurulu'nun 25.05.2012 tarih 6 sayılı toplantısında, “THK Havacılık Vakfı tarafından kurulmuş ya da kurulacak şirketler ile doğrudan ya da yan kuruluşları yolu ile iştirak olduğu personellerine elde edilen kar oranına bağlı olarak genel ve/veya gelişme sağlanan alanlarda performans prim sisteminin oluşturulması, onaylanması ve ödemelerin yapılması genel başkanın yetkili kılınması” şeklinde karar aldığı görülmüştür. Alınan kararın dava dışı THK Sigorta Aracılık Hiz. Ltd. Şti. açısından bağlayıcı olabilmesi için davacı vakıf anılan şirketin hakim ortağı olduğundan istediği kararı çıkartabileceğinden- prensip olarak anılan kararın dava dışı şirket genel kurulunca veya yönetim kurulunca da alınması gerekmekle birlikte, davalının davacı vakfi temsilen dava dışı şirkette müdürler kurulu üyesi olduğundan, dava dışı şirketin vakfa bağlı bir şirket olması nedeniyle vakıf politikasından haberdar olduğunun kabulü gerekir.
Yargıtay içtihatları uyarınca, zararın doğrudan ortağın şahsında doğması halinde ortağın kendisi için talep edebileceği, zararın doğrudan ortağın şahsında doğmayıp ortağı dolaylı etkilemesi halinde zarar şirketin zararı olacağından bu halde ise ancak şirkete ödenmek üzere zararın tazminini talep edebileceği kabul edilmektedir. Davacı vekillerine, dava dışı Gökçen Havacılık A.Ş.’ne dava konusu zarara yönelik yaptığı ödemeye ilişkin kayıtlarını sunması için kesin süre verilmesine rağmen, davacı taraf ödemeye ilişkin kayıtları sunamamıştır.
Somut olayda, davacı şirketler, ortağı olduğu dava dışı Gökçen Havacılık A.Ş.'de personele prim dağıtılması ile oluştuğunu iddia ettiği zararın tazminini bizzat kendisi için Gökçen Havacılık A.Ş.'de personele prim dağıtılması ile oluştuğunu iddia ettiği zararın tazminini bizzat kendisi için talep etmesine rağmen, doğrudan zararını ispat edememiştir. Dava dışı şirketin personeline ödenen performans prim tutarının makul olduğu, dava dışı vakıf yönetim kurulu kararına da uygun olması nedeniyle prim ödemesinden kaynaklı bir şirket zararı tespit edilememiştir. Sektörel açıdan bilirkişi raporundaki değerlendirmede de belirtildiği üzere, sektördeki büyük firmalarda çalışanların ücret politikalarına göre çoğu büyük firma
(Yılda 12 maaş + 4 ikramiye olmak üzere 16 maaş) ve prim imkanları sunduğu, sektördeki aynı sınıf işleri yapan diğer kişilerin gelirleri ile çalışanların gelirlerinin karşılaştırmasından dolayı çalışanların ücret açısından tatmin olması, çalışanları elinde tutabilme,
motivasyonu ve memnuniyeti arttırma gibi sebeplerden dolayı böyle bir ödeme yapılmış olmasının sektörel açıdan yerinde olması, personele ödenen performans priminin makul olması, vakıf yönetim kurulu kararına da uygun olması sebebi ile açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere:
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcının dava dosyasında peşin alınan 15.367,67 TL harçtan mahsubu ile artan 14.940,07 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacılar tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Dava sırasında kendisini vekille temsil ettiren davalılar yararına takdir edilen 128.986,58 TL vekalet ücretinin davacılardan alınıp davalılara ödenmesine,
5-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.400,00-TL zorunlu arabuluculuk giderinin davacılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Gider avansı ve delil avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.