T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/261 Esas - 2024/231
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA
... GEREKÇELİ KARAR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/261
KARAR NO : 2024/231
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 20/07/2018
KARAR TARİHİ : 02/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/06/2024
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili iddiasında özetle; Müvekkil şirketlerin ... Havacılık Vakfı bünyesinde kurulduklarını, Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün denetimine tabi bulunduklarını, Vakıflar Genel Müdürlüğünün, ... Havacılık Vakfını ve Vakfa bağlı tüm şirketleri denetlemesi neticesinde hazırladığı 29.04.2016 tarih 01 sayılı denetim raporunun sonuç ve kanaat bölümünde; davalıların, şirketleri ve dolayısıyla vakfı zarara uğrattıklarının tespit edildiğini ve zararın tahsil edilmesinin istenildiğini, şirketlerin temsil organının yönetim kurulu olduğunu, personeline prim ödemesi yapan şirketin, kendi yönetim kurulu üyelerinden, zararı rücuen tahsilini talep etmesi gerektiğini, bu sebeple de, şirketlerin yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğuna gidilmesi için Vakıf ve Vakfa bağlı tüm şirketlerin, gerekli iş ve işlemleri başlattıklarını, iş bu davanın konusunun, dava dışı ... Uçak Fabrikası Üretim San. ve Tic. A.Ş.’de ödenen performans primleri olduğunu, ticaret sicil gazetelerinden anlaşılacağı üzere, ... Uçak Fabrikası Üretim San. ve Tic. A.Ş. şirketinin zaman içinde değişiklik arz etmiş olan yönetim kurulu üyelerinin, birer tüzel kişi olan müvekkilleri olduğunu, yönetim kurulu üyesi olarak yer almış müvekkillerinin, alınan kararlar doğrultusunda, dava dışı ... Uçak Fabrikası Üretim San. ve Tic. A.Ş. şirketinde personele ödenen primleri ... Uçak Fabrikası Üretim San. ve Tic. A.Ş.'ne ödemeye karar verdiklerini, kendi şirketlerinde oluşan bu zararı, işbu dava ile kendilerini temsil eden gerçek kişilere rücu etmekte olduklarını, öte yandan, yapılan prim ödemesinde, müştereken ve müteselsilen sorumlu olan birden fazla yönetim kurulu üyesinin bulunması, yönetim kurulu üyelerinde zaman içinde değişiklik olması, hatta tek bir primin iki farklı tarihte taksit olarak ödenmesi ve bu tarih aralığında yönetim kurulu üyelerinin değişmesi ve iş bu davanın Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün denetim raporunda zarar olarak tespit edilen A-3 bölümüne yani aynı hukuki sebebe dayanması hususlarının müvekkillerinin, ihtiyari dava arkadaşlığı hükümlerine ve beraber dava açma zorunluluğunda bıraktığını belirterek, müvekkil şirketlerin uğradığı zarar olan şimdilik, 166.192,93 TL prim adı altında yapılan ödemelerin, ödendiği andan itibaren işletilecek avans faizi ile farklılaştırılmış teselsül hükümlerine göre, değişen dönemlerdeki değişen miktarlardaki sorumluluk oranlarına göre, aynı zamanda prim ödemelerinden beraber sorumlu iseler müşterek ve müteselsil sorumluluk hükümlerine göre de davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Davalı Faruk Volkan Yılmazer vekili savunmasında özetle; Aynı kapsamda ... Sigorta Şirketinde verilen primler için 7. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan 2020/277 Esas sayılı dosyasında verilen kararında davanın mahkemenin görevsizliği nedeniyle usulden reddine karar verildiğini, davacının dilekçesinde dava konusu ile ilgisi olmayan ve hatalı bilgilerle dolu bir raporu sunarak ön yargı oluşturmaya çalıştığını, konu edilen primlerin iyi niyetle, şirketin gelişimini hızlandırmak maksadıyla, hiçbir kasıt ve zarar verme düşüncesi olmadan yapıldığını, davacının dilekçesindeki diğer iddiaların da gerçek dışı olduğunu, tüm primlerin Vakıf ve Şirket Yönetim kurullarından alınan onaylar çerçevesinde mevzuata uygun şekilde verildiğini, ayrıca ihtiyati dava arkadaşlığı konusunda da davacının şartları uymadığı halde hatalı değerlendirmede bulunduğunu ve 2 yıllık zaman aşımı süresinin de geçtiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Osman Yıldırım vekili savunmasında özetle; Davacının huzurdaki davayı, ... 11.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/865E sayılı dosyası üzerinden de açtığını, ... 11.Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararının 06/07/2020 tarihinde kesinleştiğini, ancak davacı tarafın dava şartı arabuluculuk sürecini karar kesinleşmeden başlattığını, Müvekkilinin adı geçen dönemde, davacı vakfın iştiraki olan ... ve ...Havacılık da SGK'lı olarak çalıştığını ve İş Kanunu gereği ücret aldığını, Vakıflar Genel Müdürlüğü müfettişlerinin, SGK mevzuatı sebebiyle ödenen ücreti ve İş Kanunu hükümlerine göre müvekkiline ödenen primi, hatalı olarak şirket zararı gibi gösterdiklerini, iddianın asılsız olduğunu, davada İş Mahkemelerinin yetkili olduğunu, TBK 82.maddesi gereği 2 yıllık zamanaşımı süresi dolduğunu, ayrıca davacı yönetiminin her mali yıl sonunda ibra edildiğini, ibradan sonra sorumluluk davası açmak için öngörülen sürelerin de dolduğunu, Müvekkilinin, şirketlerde müdürlük yapmadığını, husumet itirazında bulunduklarını, prim ödemeleri vakfa bağlı şirketlerden ödendiğinden davacıların tek başlarına dava açmaya yetkileri olmadığını, bahsi geçen dönemde prime esas işlere dair yapılan ödemelerin bağlı olduğu ...ve ... Havacılık şirketlerinde karlılık mevcut olduğunu, ticari şirketlerin kar esasına bağlı olmaksızın prim ödeme veya personeli teşvik etme hakkı bulunduğunu, davacı ve davacının bağlı olduğu vakıf, üniversite ve şirketlerin, müvekkili aleyhine çok sayıda dava açtığını, müvekkilinin üniversitenin, vakfın ve şirketlerin kurucusu olduğunu, Müvekkilinin ne malvarlığında, ne banka hesabında, ne de yaşamında, ... sebebiyle meydana gelen bir artış olmadığını, açılmış, sonuçlanmış ve/veya devam eden davaları yeniden dava açarak, müvekkilinin maneviyatı ve şerefine kasıtlı olarak zarar verilmek istendiğini savunmuş, dava şartı, görev, husumet ve zamanaşımı itirazları gereği davanın usulden reddine, haksız ve yersiz açılan dava sebebiyle HMK 329.madde gereği davacı hakkında disiplin cezası verilmesine, davanın ... ... ... Havacılık Taş. Eğitim ve Petrol Ürünleri Tic A.Ş. lere ihbar edilmesine, davacının iddialarının yerinde ve gerçek olmaması nedeniyle davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... vekili savunmasında özetle; Davacı tarafından davaya konu edilen taleplerin zaman aşımına uğradığını, müvekkilinin ... Uçak Fabrikası A.Ş.'nin yönetim kurulu üyesi ... Havacılık A.Ş. Ve .... Bilişim'in yönetim kurulu üyesi olmayıp, işbu şirketlerin gerçek temsilcisi olduğunu, bu kapsamda pasif husumet yokluğundan davanın reddinin gerektiğini, ... Havacılık A.Ş. Ve Gökbil Bilişim yönetim kurulunun görevleri nedeniyle Olağan Genel Kurulu kararları ile ibra edildiğini, şirketin ilgili hesap dönemine ait işlemler sebebiyle şirket ve yöneticilerinden tazminat isteminde bulunulmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davanın ilk açıldığı Mahkememizin 2020/283 Esas sayılı dosyasında 2020/503 Karar sayılı ilamı ile 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/273 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş, ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/273 Esas, 2021/188 Karar sayılı ilamı ile Mahkememizin 2020/477 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş, 07.04.2022 tarihli celsesi 3 nolu ara karar ile birleşen Mahkememiz 2020/283 Esas sayılı dosyası tefrik edilerek 2022/261 Esasına kaydı yapılmıştır.
Tarafların dayandıkları tüm deliller, sözleşme konusu işlere ilişkin kayıtlar getirtilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Dava, davalının dava dışı ... Uçak Fabrikası Üretim San. ve Tic. A.Ş.'nin Yönetim Kurulunda davacı şirketleri temsili sırasında çalışanlara prim ödemesine yönelik alınan karar dolayısıyla davacıların uğradığı zararın tazmini taleplidir.
Tarafların dayandıkları tüm deliller, sözleşme konusu işlere ilişkin kayıtlar getirtilmiş, Mali Müşavir, Sektör Uzmanı ve Nitelikli Hesaplama Bilirkişisinden oluşan heyetin yaptığı inceleme sonunda düzenlenen bilirkişi raporu dosyaya sunulmuştur.
Bilirkişi heyetinin hükme esas alınan 05.01.2024 tarihli raporunda; "Dava dışı ... Uçak Fabrikası Üretim San. ve Tic. A.Ş. ve davacı şirketlerin dava dışı ... Vakfına bağlı şirketler olduğu,
sektörel uygulama bakımından, sektördeki büyük firmalarda çalışanların ücret politikalarına göre çoğu büyük firma
(Yılda 12 maaş + 4 ikramiye olmak üzere 16 maaş) ve Prim olanakları sunduğu, diğer firmaların
yüksek maaş ve prim imkanları bulunduğu,
sektördeki aynı sınıf işleri yapan diğer kişilerin gelirleri ile çalışanların gelirlerinin karşılaştırmasından dolayı çalışanların ücret açısından tatmin olmama, çalışanları elinde tutabilme,
motivasyonu ve memnuniyeti arttırma gibi sebeplerden dolayı böyle bir ödeme yapılmış olabileceği, çalışanların iş sözleşmeleri incelendiğinde özel şartlar Bölümünde; “İşverenin,
işçilerin bir bölümüne veya tümüne sözleşme gereği olmaksızın, teşvik amaçlı olarak yapacağı
süreklilik arz etmeyen nakdi aynı ödemeler, işçiler bakımından kazanılmış hak niteliğinde olmayıp,
tekrarlanacağı anlamına gelmeyeceği ifade edilmektedir. Çalışanlara kardan pay ayrılabilmesi için iş
sözleşmelerine ve ortaklık esas sözleşmesine hüküm konulabileceği gibi, bu yönde genel kurul kararı
alınması ile de çalışanlara kardan pay verilebilmesi mümkün olacaktır. İş sözleşmesinde veya ortaklık
esas sözleşmesinde temettü dağıtımına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmamış olsa dahi, genel
kurul yıllık safi kardan bir kısmının çalışanlara verilmesine karar verebilecektir.” şeklinde geçtiği, mali yönden yapılan incelemede; Mali yönden yapılan inceleme ve tespitlerde; Davacı şirketin ticari defterlerinin usulüne uygun olarak açılış ve kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı, davacı şirketin “Performans Primi” ödemesi yapıldığı, 2012 yılında 3.702,45 TL, 2013 yılında 27.047,69 TL tutarında kar elde ettiği, 2014 yılında ise 74.495,09 TL tutarında zarar ettiği, davacı şirket tarafından incelemeye sunulan ticari defter ve ücret bordrolarının incelenmesinde, şirket çalışanlarına 2012 yılında 6.700,00 TL, 2013 yılında 1.666,57 TL ve 2014 yılında 113.131,72 TL olmak üzere toplam 121.498,39 TL “Performans Primi” adı altında ödeme yapıldığı, bu noktada vakıf yönetim kurulu kararı ve politikasına göre oluşan şirket zararının 2012 yılında ödenen 6.700,00.TL. performans primi ile şirketin zarar ettiği 2014 yılında ödenen 113.131,72 TL performans primi olmak üzere toplam 119.831,72.TL.'dan ibaret olduğu, bu zararın 3.700,00.TL.'lık kısmından ödeme talimatını veren davalılar Aydoğan KOÇ ile birlikte, zararın tamamından ise davalı Faruk Volkan YILMAZER'in ve ayrıca önceki prim ödemelerinin onaylanmasına dair 13.06.2014 tarih ve 9/2014 tarihli karara imza atan davalı Osman YILDIRIM'ın sorumlu olup olmayacağı hususunun mahkemenin takdirinde olduğu" belirtilmiştir.
Somut olayda, iddia, savunma ve deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacı taraf, davacıların ortağı dava dışı ... Uçak Fabrikası Üretim San. ve Tic. A.Ş.'de, şirketin kar elde etmemesine rağmen personele prim ödemek suretiyle oluştuğu iddia edilen şirket zararının anılan şirkette davacıları temsilen müdürler kurulu üyesi olarak görev yapan davalılardan tahsilini talep etmiş, davalı taraf ise iddiaları kabul etmeyerek davanın reddini istemiştir.
Dosyaya sunulan kayıtlar ve bilirkişi incelemesinde yapılan tespitlere göre; Davacı şirketlerin ve dava dışı ... Uçak Fabrikası Üretim San. ve Tic. A.Ş.'nin dava dışı ... Havacılık Vakfı'na bağlı şirketler olduğu, şirketin çalışanlarına vermiş olduğu performans primlerinin ödeme tarihleri itibariyle dava dışı şirketin “Performans Primi” ödemesi yapıldığı 2012 yılında 3.702,45 TL, 2013 yılında 27.047,69 TL tutarında kar elde ettiği, 2014 yılında ise 74.495,09 TL tutarında zarar ettiği, davacı şirket tarafından incelemeye sunulan ticari defter ve ücret bordrolarının incelenmesinde, şirket çalışanlarına 2012 yılında 6.700,00 TL, 2013 yılında 1.666,57 TL ve 2014 yılında 113.131,72 TL olmak üzere toplam 121.498,39 TL “Performans Primi” adı altında ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Davacı Vakıf Yönetim Kurulu'nun 25.05.2012 tarih 6 sayılı toplantısında, “... Havacılık Vakfı tarafından kurulmuş ya da kurulacak şirketler ile doğrudan ya da yan kuruluşları yolu ile iştirak olduğu personellerine elde edilen kar oranına bağlı olarak genel ve/veya gelişme sağlanan alanlarda performans prim sisteminin oluşturulması, onaylanması ve ödemelerin yapılması genel başkanın yetkili kılınması” şeklinde karar aldığı görülmüştür. Alınan kararın dava dışı ... Teknik Uçak Bakım Hizmetleri A.Ş. açısından bağlayıcı olabilmesi için davacı vakıf anılan şirketin hakim ortağı olduğundan istediği kararı çıkartabileceğinden- prensip olarak anılan kararın dava dışı şirket genel kurulunca veya yönetim kurulunca da alınması gerekmekle birlikte, davalının davacı vakfi temsilen dava dışı şirkette müdürler kurulu üyesi olduğundan, dava dışı şirketin vakfa bağlı bir şirket olması nedeniyle vakıf politikasından haberdar olduğunun kabulü gerekir.
Yargıtay içtihatları uyarınca, zararın doğrudan ortağın şahsında doğması halinde ortağın kendisi için talep edebileceği, zararın doğrudan ortağın şahsında doğmayıp ortağı dolaylı etkilemesi halinde zarar şirketin zararı olacağından bu halde ise ancak şirkete ödenmek üzere zararın tazminini talep edebileceği kabul edilmektedir. Davacı vekillerine, dava dışı ... Uçak Fabrikası Üretim San. ve Tic. A.Ş.’ne dava konusu zarara yönelik yaptığı ödemeye ilişkin kayıtlarını sunması için kesin süre verilmesine rağmen, davacı taraf ödemeye ilişkin kayıtları sunamamıştır.
Somut olayda, davacı şirketler, ortağı olduğu dava dışı ... Uçak Fabrikası Üretim San. ve Tic. A.Ş.'de personele prim dağıtılması ile oluştuğunu iddia ettiği zararın tazminini bizzat kendisi için talep etmesine rağmen, doğrudan zararını ispat edememiştir. Dava dışı şirketin personeline ödenen performans prim tutarının makul olduğu, dava dışı vakıf yönetim kurulu kararına da uygun olması nedeniyle prim ödemesinden kaynaklı bir şirket zararı tespit edilememiştir. Sektörel açıdan bilirkişi raporundaki değerlendirmede de belirtildiği üzere, sektördeki büyük firmalarda çalışanların ücret politikalarına göre çoğu büyük firma
(Yılda 12 maaş + 4 ikramiye olmak üzere 16 maaş) ve prim imkanları sunduğu, sektördeki aynı sınıf işleri yapan diğer kişilerin gelirleri ile çalışanların gelirlerinin karşılaştırmasından dolayı çalışanların ücret açısından tatmin olması, çalışanları elinde tutabilme,
motivasyonu ve memnuniyeti arttırma gibi sebeplerden dolayı böyle bir ödeme yapılmış olmasının sektörel açıdan yerinde olması, personele ödenen performans priminin makul olması, vakıf yönetim kurulu kararına da uygun olması sebebi ile açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere:
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcının dava dosyasında peşin alınan 2.838,16 TL harçtan mahsubu ile artan 2.410,56 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacılar tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Dava sırasında kendisini vekille temsil ettiren davalılar yararına takdir edilen 26.590,87 TL vekalet ücretinin davacılardan alınıp davalılara ödenmesine,
5-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.400,000-TL zorunlu arabuluculuk giderinin davacılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Gider avansı ve delil avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.