T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/412 Esas - 2024/219
T.C.
... TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/412 Esas
KARAR NO : 2024/219
DAVA : Menfi Tespit(Banka Kredi Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 31/01/2022
KARAR TARİHİ : 30/04/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 06/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... 7. İcra Müdürlüğünün 2008/266 sayılı icra dosyası ile müvekkili hakkında kefil sıfatıyla takip yapıldığını, kefalet sözleşmesi olarak iddia edilen belgenin tarihiz olduğunu, esas borçlunun hangi tarihli borcuna ve hangi tür borcuna kefil olunduğunun belirtilmediğini, böylece kefil olma iradesinin sıhhatli bir şekilde oluşmadığını, kefalet sözleşmesinin geçersiz olduğunu, ayrıca davacıdan 71.350,00 TL talep edilmiş ise de bir an için kefalet sözleşmesinde davacının 50.000,00 TL'ye kefil olduğu düşünülse bile davalı bankanın davacıdan 50.000,00 TL dışında bir şey isteyemeyeceğini beyanla davacının, davalı bankaya icra takibi ile ilgili borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalı cevap dilekçesinde özetle; Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davanın zamanaşımına uğradığını, kredi ilişkisinin mülga 818 sayılı BK yürürlükte iken düzenlenmiş olup bu kanun hükümlerine tabi olduğunu, dava dışı asıl borçlunun bankadan 500.000 TL bedelle kullanmış olduğu küçük işletme kredisi kapsamında davacının krediyi müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını, sorumluluğunun bulunduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davanın ... 8. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/44 Esasına kayden açıldığı anılı Mahkemenin 2022/44 Esas, 2022/130 Karar sayılı ve 08/04/2022 tarihli görevsizlik kararı üzerine dosyanın Mahkememize tevzi edilmekle işbu 2022/412 esas kaydını aldığı görülmüştür.
DELİLLER
-Genel kredi sözleşmesi ve limit artırım sözleşmeleri,
-Banka kayıtları,
-İhtarname,
-Takip Dosyası,
-Bilirkişi Raporu,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacı özetle; davacı aleyhine kefil sıfatı ile takip yapılmasına rağmen kefalet sözleşmesi olarak belirtilen belgede tarih bulunmadığı esas borçlunun hangi tarihteki borcuna kefil olunduğunun belirtilmediği, davacının imzasının olduğu tek belge olan belgenin başlığının " sözleşme limitinin arttırılması" şeklindeki belge olduğu, bu nedenlerle belirli olmayan kefalet sözleşmesinin geçersiz olduğu ileri sürülmüş yine kefalet geçerli olsa dahi 50.000,00-TL dışında alacak istenemeyeceği iddia olunmuştur. Davalı Banka ise özetle; davacının banka ve dava dışı asıl borçlu arasındaki kredi sözleşmesinin 18/01/2007 tarihili beyanı ile 50.000,00-TL bedelle müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzaladığını, kredinin tarih itibariyle 818 sayılı BK.'ya tabi olduğunu, esas borçlu aleyhine 2 adet ipotek ile ilgili olarak ... 22. İcra Dairesi 2008/71 Esas sayılı takibinde 2 taşınmazı satılmış ise de halen bakiye alacağın bulunduğunu ve davacının kefalet nedeniyle sorumluğu olduğunu savunmuştur.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Davaya konu ... 7. Genel İcra Dairesinin 2023/165620(Eski esas ... 7. İcra D. 2008/266) Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; takip alacaklısının davalı banka, takip borçlularının dava dışı Hakkı Selim Yıldırım, Maksimum Sağlık Ürünleri şirketi, ve davacı ... olduğu, takipte davacı yönünden 50.000 YTL asıl alacak, 20.333,33 YTL İşlemiş faiz, 1.016,67 YTL Bsmv olmakla 71.350 YTL toplam alacak üzerinden ilamsız takip yapıldığı görülmüştür.
Dosyamız kapsamında bankacı bilirkişi tarafından tanzim edilen 30/01/2023 tarihli raporda özetle; "...Davacının kefalet limiti 50.000,00 TL olup bu kefalet limitine karşılık olarak takip sürecinde davacı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı için, takip tarihinden dava tarihine kadar ki süreçte 50.000,00 TL için işlemiş faiz ve ferileri dolayısıyla davacının mevcut borçtan sorumluluğunun devam ettiği dikkate alınarak,
Dava tarihi itbariyle davacının borçtan sorumlu olacağı tutar; Asıl Alacak 0,00, İşlemiş faiz 570.555,56, BSMV 28.527,78, Toplam 599.083,34 Şeklinde 599.083,34 TL olarak hesaplanmıştır." hususlarının bildirildiği görülmüştür.
Taraf vekillerinin itirazları gözetilerek ve takip tarihi itibariyle hesaplama yapılması hususunda ek rapor tanzimi istenilmiş olup, 30/05/2023 tarihli ek raporda özetle; "...Tarafların itirazları doğrultusunda yapılan değerlendirmelerde Kök Raporda yer verilen görüşlerde değişiklik yapılmasını gerekli kılacak bir husus bulunmadığı, Davacının kefalet limiti 50.000,00 TL üzerinden yapılan hesaplamada takip tarihine göre sorumlu olacağı tutarın; 50.000 asıl alacak, 20.222,22 işlemiş faiz, 1.011,11 bsmv toplam 71.233,33 şeklinde 71.233,33 TL olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır." hususları bildirilmiştir.
Takip talebine göre yapılan tahsilatlar da nazara alınarak dava tarihi itibariyle varsa bakiye borcun hesaplanması amacıyla bu kez farklı bir bankacı bilirkişiden rapor alınması yoluna gidilmiş, tanzim edilen 18/03/2024 tarihli raporda özetle; "Dava dışı asıl borçlu ... ile davalı banka arasında tarihsiz 170.000,00 TL limitli, 10.000,00 TL ve 50.000,00 TL limit artırımları ile toplam 230.000,00 TL limitli Genel Nakdi ve Gayrinakdi Kredi Sözleşmesi akdedildiği, dava konusu somut olayda Sözleşme'nin Müşterek Borçlu ve Müteselsil Kefil başlıklı bölümüne davacı ...'ın adı-soyadı, adres, kefil olunan tutar rakam ve yazı ile yazılmak suretiyle 50.000,00 TL limite kefil sıfatıyla imza attığı hususunun şeklen tespit edildiği, Sözleşme üzerinde tarih bilgisi yer almadığı, Genel Nakdi ve Gayrinakdi Kredi Sözleşmesi'nin 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun yürürlükte olduğu dönemde akdedildiği, Dava dosyası muhteviyatına sunulan belgeler üzerinde yapılan incelemede, dava konusu somut olayda Sözleşme eki 103983 referans nolu Krediye ilişkin Ödeme Planı üzerinde borçlu kısmında asıl borçlu ...'in, müteselsil kefil kısmında ise dava dışı H.Selim Yıldırım ve adı soyadı kısmı boş, çıplak gözle Genel Nakdi ve Gayrinakdi Kredi Sözleşmesi'nin müşterek borçlu ve müteselsil kefil bölümünde şeklen imzası bulunduğu tespit edilen davalı ... imzası ile uyumlu olduğu görülen kefalet imzaları bulunduğu, davacının kefalet limitinin 50.000,00 TL olarak tespit edildiği, davacı tarafın dava dilekçesinde beyan ettiği Sözleşme ve kefalete ilişkin tarih bulunmadığından kefaletin geçersiz olduğu iddiası hususunda nihai takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu, Taraflar arasında akdedilen Genel Nakdi ve Gayrinakdi Kredi Sözleşmesi'nin 70.Kefalet başlıklı maddesinde, kefalet tutarına anaparanın faizi, anapara ve akdi faizler, temerrüt faizi, komisyon, masraf ve vekalet ücretinin ilave edileceği, kefilin sorumluluğunun bütün bu hususları kapsayacağı hususunun taraflar arasında kararlaştırıldığı, Davalı banka tarafından dava dışı asıl borçlu, kefiller ve davalı kefil ...'a 10/07/2007 tarihinde 103983 referans nolu krediye ilişkin, 04/01/2008 tarihinde 103983 ve 92232 referans nolu kredilere ilişkin ihtarname keşide edildiği, akabinde dava dışı asıl borçlu, kefiller ve davalı kefil aleyhine 10/01/2008 tarihinde T.C. ... 7. İcra Dairesi'nin 2008/266 E, sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, icra takibinde 126.917,80 TL Asıl Alacak, 2.246,81 TL İşlemiş faiz, 112,34 TL BSMV olmak üzere toplam 129.276,95 TL'sı alacağın; asıl alacağa 90 80,00 oranından işleyecek faizi ile birlikte tahsilinin talep edildiği, Davalı ...'ın sorumluluğu olduğu kısmın 50.000,00 TL Asıl Alacak, 20.333,33 TL İşlemiş faiz, 112,34 TL BSMV olmak üzere toplam 71.350,00 TL olduğu hususunun Sayın Mahkemeye bildirildiği, 2008/266 E, sayılı icra takibinin kesinleştiği, Dosya muhteviyatına sunulan takip hesap hareketleri üzerinde yapılan incelemede, takip tarihinden sonra dava tarihinden önce 2008/266 E, sayılı takibe konu banka alacakları için işbu raporumun “İnceleme” başlıklı bölümü altında yer verilen Tabloda tahsilat tarihi ve tahsilat tutarları verilen toplam 132.316,45 TL tahsilat sağlandığı, söz konusu tahsilatlara ilişkin detay açıklamalar incelendiğinde “... Nema Geliri” ve “Gayrimenkul İpoteği Teminatından Yapılan Tahsilat” denilmek suretiyle yapılan tüm tahsilatların anapara alacağından düşüldüğü, Dava dışı asıl borçlunun dosya muhteviyatına sunulan Kredi Bilgileri belgesinde, yapılan tahsilatlar neticesinde anapara borç bakiyesinin sıfırlandığı, 1.210.591,92 TL temerrüt faizi, 10.703,06 TL tahakkuk etmeyen faiz, 60.529,60 TL BSMV, 535,15 TL BSMV, 19.267,13 TL masraf olmak üzere toplam 1.301.627,66 TL alacağı bulunduğu, faize tahsilat bulunmadığı, Neticede, yapılan tahsilatlardan sonra dava dışı asıl borçlunun anapara borç bakiyesi kalmadığı dikkate alındığında, davacı kefilin anapara borç bakiyesinin de sıfırlanacağı, takip hesap hareketlerinde takibe atılan kredi borçlarına 92232 karton no altında (hangi kredinin anapara alacağından tahsil edildiğine ilişkin detay bilgi bulunmadığı) yer verildiği, dava dışı asıl borçludan ve gayrimenkul satışından kaynaklı tahsilatların, kredi riskleri tekbir karton altında takip edildiğinden tahsilat tarihleri itibariyle davacı kefilin sorumluluğu bulunan 103983 referans nolu kredinin anapara tutarının da dahil olduğu davacı bankanın toplam anapara alacağından tahsil edildiği, faize ve fer'ilerine tahsilat sağlanmadığı tespitiyle (kefilin yatırdığı herhangi bir tutar bulunmadığından) davalı banka ile uyumlu dava tarihi itibariyle, tahsilatlar anapara tutarından düşülmek suretiyle yapılan hesaplama sonucunda, Dava Tarihi İtibariyle Davacının Sorumluluğu ; 0,00TL Asıl Alacak, 529.750,37 TL İşlemiş faiz, 25.583.19 TL BSMV, 555.333,566TL Toplam hesaplandığı" hususları bildirilmiştir.
Raporda takip talebinden ayrılarak tahsilatlar bakımından hesaplamaların TBK 100(mülga 818 BK'nın 84.) maddesine göre değil öncelikle anaparadan mahsubu suretiyle hesaplama yapıldığı görülmüş ise de, gerek taraflar arasındaki kredi ilişkisinde banka kayıtlarından tespit edildiği üzere banka tarafından da tahsilatların öncelikle ana paradan düşülmüş olması gerek davalı bankanın rapora bu yönüyle itiraz edilmemiş olması nazara alınarak bu husus isabetsiz görülmemiş, rapor dosya kapsamına uygun olmakla hükme esas alınmıştır.
Toplanılan deliller, bilirkişi raporlarındaki tespit ve hesaplamalar ile tüm dosya kapsamına göre; davalı banka ile dava dışı asıl borçlu ... ... ... arasında 170.000,00-TL tutarlı Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiği, sözleşme tarihinin yazılmadığı, akabinde sözleşme limitinin 10.000,00-TL arttırılarak 180.000,00-TL'ye yükseltildiği, limit artış tarihininde yazılmadığı yine devamında 180.000,00-TL olan sözleşme limitinin 50.000,00-TL arttırımla 230.000,00-TL'ye yükseltildiği, limit artışının hangi tarihte yapıldığının sözleşmeye yazılmadığı bu noktada arttırılan 50.000,00-TL limite davacı ...'ın 50.000,00-TL limitle müteselsil kefaletinin alındığı, söz konusu kredinin taksit ödemelerinin gecikmesi üzerine asıl borçlu ve kefillere ihtarname keşide edildiği, ihtarnamenin davalıya 11/07/2007 tarihinde tebliğ edildiği ve 12/07/2007 tarihi itibariyle davalının temerrüde düşürüldüğü anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığa konu kredi sözleşmesi ve kredi akdi bakımından 818 sayılı (mülga) Borçlar Kanunu yürürlükte iken akdedilmesi nedeniyle uyuşmazlığın 818 sayılı BK hükümleri kapsamında ele alınması gerektiği, bu itibarla somut olayda kefil olunan miktarın belirli olduğu, kefalete ilişkin imzaya itiraz edilmediği, kefaletin limit artışına dayalı kullandırılan kredi nedeniyle alındığı hususun banka kayıtlarından sabit olduğu bu itibarla 818 sayılı BK. Uyarınca kefaletin geçerli olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafından ödeme planında yer alan imzaya itiraz edilmiş ise de kefalet sözleşmesinin ve kefalet ilişkisinin varlığına itiraz edilmeyip yine kefaletin geçerli olduğu anlaşılmakla, ödeme planında imzanın yer alıp almaması veya imzanın aidiyeti hususlarını geçerli kefaletten doğan sorumluluğu kaldırmayacağı nazara alınarak ödeme planı üzerinde yer alan imzalar bakımından sonuca etkili olmayacağından ayrıca imza incelemesi yapılmasına gerek görülmemiştir.
Yapılan açıklamalar kapsamında; hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca asıl borçludan yapılan tahsilatlar nedeniyle dava tarihi itibariyle asıl borçlunun ana para borç bakiyesinin kalmadığı bu itibarla davacı kefilin de ana para borç bakiyesinin sıfırlanacağı böylece davacının dava tarihi itibariyle takipte istenilen asıl alacak yönünden borçlu olmadığı bununla birlikte kendi temerrüdüne bağlı olarak takipte istenilen işlemiş faiz ve BSMV borcunun devam ettiği anlaşılmakla bu yönde davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; ... 7. Genel İcra Dairesinin 2023/165620(Eski esas ... 7. İcra D. 2008/266) Esas sayılı takibinde; davacının dava tarihi itibariyle 50.000,00 TL asıl alacak yönünden davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, fazlaya ilişkin (işlemiş faiz ve bsmv yönünden) istemin reddine,
2-Alınması gereken toplam 3.415,50-TL karar ve ilam harcından peşin ödenen 1.218,48 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.197,02-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 1.218,48-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 1.299,18TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 4.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.211,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 5.711,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 4.002,10-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Arabuluculuk ücreti olarak suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.560-TL'nin davanın kabul oranına göre 1.093,20-TL'sinin davalıdan tahsili ile, bakiye 466,8-TL'sinin davacıdan tahsili ile, hazineye irat kaydına,
8-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/04/2024
e-imza e-imza