T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/703 Esas - 2024/192
T.C.
... TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/703 Esas
KARAR NO : 2024/192
DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ : 21/10/2022
KARAR TARİHİ : 19/04/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 17/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi ...Grup İnşaat Enerji Ticaret Anonim Şirketi olan ... ... Bankası Anonim Şirketi İzmit Şubesi'ne ait 0015589 seri numaralı 60.000 TL bedelli çekin, davalı Pegasus Jeneratör Limited Şirketi tarafından müvekkili şirkete faktoring sözleşmesine istinaden teslim edildiğini, müvekkil şirketin, çeki bankaya ibraz ettiğini ancak banka tarafından çekin keşide tarihi kısmında tahrifat yapıldığından bahisle herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu nedenle; taraflarınca dava dışı ...A.Ş ile diğer davalılar aleyhine ... 6. İcra Müdürlüğü'nün 2022/3036 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, keşideci ...Grup A.Ş'nin, ... 16. İcra Huku Mahkemesi 2022/247 E. sayılı dosya ile çekin keşide tarihi yanında bulunan imzaya itiraz ettiğini, ... 16. İcra Hukuk Mahkemesi 2022/247 E. sayılı dosyada tanzim edilen 13/05/2022 tarihli bilirkişi raporu ile imzanın keşideci şirketin yetkilisi ...'nin elinden çıkmadığı kanaatine varıldığını ve çekin kambiyo vasfını yitirdiğinden bahisle mahkemece 2022/247 E., 2022/290 K. sayılı ilam ile icra takibinin iptaline karar verildiğini, bunun üzerine; davalı taraflar aleyhine taraflarınca faktoring sözleşmesine dayanılarak ... 6. İcra Müdürüğü 2022/14639 E. sayılı dosya ile ilamsız takip başlatıldığını, davalı tarafın takibe itiraz ettiğini ve bu nedenle takibin durduğunu, beyanla davalı tarafların icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, davalılar aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra-inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 28/11/2022 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak kaydı ile 60.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davacının tüm talepleri açısından yetki, görev, husumet, derdestlik ve zamanaşımı itirazlarında bulunduklarını, davacının kötüniyetli olarak icra inkar tazminatı alabilmek için icra takibi yapmış olduğunu ve itirazın iptali davası için yeniden dava şartı arabuluculuğa başvurduğunu, usulün yok sayıldığını ve arabuluculuk sürecinin derdest bir şekilde kötüye kullanıldığını, sadece icra inkar tazminatına hükmedilmesi için girişilen bu yolun davacının kötüniyetinin açıkça ortaya koyulduğunu, davaya konu asıl borçlunun ...şirketi olup salt müvekkillerinin taraf gösterilmesinin kötüniyet göstergesi olduğunu, bu anlamda müvekkillerinin davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını beyanla davanın reddine, davacı aleyhine en az %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
-Ticari defter ve kayıtlar,
-Faktoring Sözleşmesi,
-Vakıf Katılım bankası 0015589 seri numaralı ve 60.000 TL bedelli çek
-Takip Dosyası,
-Bilirkişi Raporları,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava faktoring sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkin olup; dava başlangıçta icra takibine yapılan itirazın iptali davası olarak ikame edilmiş ise de yargılamanın devamı sırasında ıslah suretiyle alacak davasına dönüştürülmüştür.
6100 Sayılı HMK'nın 180. Maddesi uyarınca davanın tamamen ıslahı mümkün olduğundan davacı vekilinin, davanın tamamen ıslahına ilişkin 23/01/2024 tarihli dilekçesine konu ıslah işlemi geçerli görülmekle uyuşmazlık alacak davası olarak ele alınıp değerlendirilmiştir.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Davacı yan ticari defterlerinin yerinde incelenmesi hususunda yazılan talimat kapsamında mali müşavir bilirkişi tarafından tanzim edilen 05/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Dosyada sunulan ve incelemede tespit edilen bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, nihai takdir tamamen Yüce Mahkeme’ye ait olmak üzere; Davalı şirket yasal defterlerine göre; Şirinoğlu Faktoring A.Ş , Pegasus Jeneratör Limited Şirketi’nden alınan 05/10/2021 Tarihinde 212836 yevmiye maddesi ile kayıtlara alınan 015589 nolu 60.000,00TL’lik çek ilgili hesaplara kayıt edilmiştir. 04/02/2022 tarih 23828 nolu yevmiye maddesi ile Karşılıksız çekler hesabına kayıtedilmiştir. 29/04/2022 tarih 86673 nolu yevmiye maddesi ile karşılık ayrılarak Pegasus Jeneratör Limited Şirketi cari hesabının bakiyesi sıfırlanmıştır. Cari hesap dökümüne göre hesap bakiyesi sıfır olarak tespit edilmiştir. Delillerin değerlendirilmesi ve nihai takdiri ile hukuki tavsif 6100 sayılı HMK.’nun 266/ c. 2 hükmü gereği tamamen Sayın Mahkeme’nin yetkisinde bulunduğu, Tarafların icra inkâr ve diğer tüm taleplerinin değerlendirilmesinin Sayın Mahkemenin takdiri olduğu " hususları belirtilmiştir.
Talimat yoluyla alınan rapor akabinde yargı çevremiz içerisinden görevlendirilen mali müşavir ve nitelikli hesap uzmanı bilirkişilerce tanzim edilen 17/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Davacı tarafın dava konusu icra takibinde davalılardan Das Power Jeneratör San ve Tic. A.Ş.'nden alacaklı olmadığı, bu davalının borca itirazında haklı olduğu, Davacı tarafın dava konusu icra takibinde davalılardan Pegasus Jeneratör Limited Şirketi'nden 60.000,00 TL tutarında alacaklı olduğu, davalı tarafın itirazın bu tutar bakımından haksız olduğu, Davacı tarafın Pegasus Jeneratör Limited Şirketi'nden takip öncesi 5.592.33 TL işlemiş faiz alacığının bulunmadığı, davalı tarafın itirazının bu tutar bakımından haklı olduğu, İcra inkar ve kötü niyet tazminat talepleri yönünden Takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu" hususları belirtilmiştir.
Toplanılan deliller doğrultusunda; davacı ile davalılardan Pegasus Jeneratör şirketi arasında 01/06/2021 tarihli faktöring sözleşmesi akdedildiği, sözleşme ve faktoring ilişkisi kapsamında davacı tarafından davalıya toplam 217.800,14-TL ödeme yapıldığı, 26.524,86-TL tutarlı faktöring hizmet bedeli faturası tanzim edildiği ve karşılığında davalı Pegasus tarafından 244.325,00-TL tutarlı 6 adet çek verildiği, yine sözleşme kapsamında davalı Pegasus tarafından diğer davalı Das Power şirketine kesilen GIB2021...043 nolu, 130.000,01 TL tutarlı faturanın alacak bildirimine ve faktoring işlemine konu edildiği(dayanak alındığı) görülmüştür.
Factoring, factor (factoring işlemini gerçekleştiren, alacağın bedelini avans olarak ödeyen factoring bankası veya şirketi) tarafından, müşterinin (factoring işlemini talep eden kişi) üçüncü şahıs borçlu (müşterinin devredilen ve karşılığı avans olarak ödenen alacaklarının yönelmiş olduğu kişi) karşısındaki mal tesliminden veya işgörme-hizmet ediminden ileri gelen alacaklarının karşılığını (bedelini) alacağın tahsili zamanından önce avans (peşin) olarak ödeyerek, alacağın tahsil edilememesinin riskinin ve müşteri için, borçlunun muhasebesinin tutulması, ihtar işlemleri gibi işgörme/hizmet edimlerinin üstlenilmesi suretiyle devir ve satın alınmasıdır.
Factoring işlemi, en basit tanımıyla, müşteri alacaklarının factor tarafından bedeli peşin ödemek suretiyle satın alınmasıdır. Hukuki niteliği itibariyle factoring, müşteri ile factor arasında kurulan bir sözleşme olup üç taraflı bir ilişki doğrurur. Müşteri ve borçlu arasında daha önce akdedilen münferit sözleşmeler vardır. Bunlar satım veya hizmet sözleşmesi olabilir. Müşteri, factor ile yapacağı factoring antlaşması ile bu sözleşmelerden doğan alacaklarını factor’e temlik etmektedir. işte factoring, müşteri ile borçlu arasındaki sözleşmelerden doğan alacakların factor’e devrini, bunun karşılığında da factor’ün müşteriye bir takım hizmet edimlerini üstlendiği bir sözleşmedir.
Faktoring işleminde alacağın temlikinde olduğu gibi, borçlunun rızası ve hatta haberi olmaksızın, alacakların devri sözkonusudur. Temellük eden kişi gibi factor de, temlik oranında alacağın aslı ve fer’ilerine sahip olur, alacaklı sıfatını kazanır. Temlik eden kişi gibi müşteri de, temlik oranında alacak hakkını kaybeder. Buna göre, factoring işlemi temelde bir alacağın temliki işlemini içermektedir. Zira, müşteri, tüm alacaklarını factor’e topluca temlik etmektedir.
Anlatılanlar ışığında somut olay ele alındığında; faktoring sözleşmesi kapsamında davacı ile davalı pegasus arasındaki faktoring işlemi gereği davalı Pegasus Jeneratör şirketi gerek sözleşme hükümleri gerek ivazlı temlik nedeniyle TBK 191/1 kapsamında borçtan(tahsil edilemeyen çek bedelinden) sorumlu olup, yine Pegasus Jeneratör şirketi tarafından diğer davalı Das Power şirketinden olan alacak(043 nolu faturaya konu alacak) temlik edildiğine ve Das Power tarafından Pegasus şirketinin böyle bir alacağının bulunmadığı yönünde iddia ve ispat bulunmamasına göre, davacının temlik aldığı alacağı davalı Das Power şirketinden de talep edebileceği anlaşılmıştır. Hal böyle olunca bilirkişi raporunda yer alan aksi yöndeki kanaate itibar edilmemiştir.
Yapılan açıklamalar kapsamında, davacı yanın ıslahı doğrultusunda alacak istemine ilişkin eldeki davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın KABULÜ ile; 60.000,00 TL'nin dava tarihi olan 21/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari(avans) faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken toplam 4.098,60-TL karar ve ilam harcından önceden ödenen toplam 1.020,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.077,90-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 80,70-TL Peşin Harç, 940,00-TL Islah Harcı, 6.700,00-TL Bilirkişi ücreti, 208,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 8.009,90TL'nin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18A/13. Maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.200,00-TL dava şartı arabuluculuk giderinin davalılardan müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/04/2024