T.C. ...6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/851 Esas - 2025/186
T.C.
ANKARA TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/851 Esas
KARAR NO : 2025/186
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 14/12/2022
KARAR TARİHİ : 11/03/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 24/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle: 01.09.2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde müvekkillerinin sakatlanarak kısmi şekilde iş göremez hale geldiğini, ... plakalı araç sürücüsünün kusurlu ve sorumlu olduğunu, müvekkillerinin araçta yolcu konumunda olduğunu, müvekkillerin olayın oluşunda kusuru olmadığını beyanla her bir davacı için ayrı ayrı 1,00 TL daimi iş göremezlik alacağı,1,00 TL geçici iş göremezlik alacağı, 1,00 TL tedavi gideri alacağı ve 1,00 TL bakım gideri alacağı olmak üzere toplam şimdilik 12,00 TL'nin, Mahkeme masrafı ve vekalet ücreti ile birlikte kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin 27/01/2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle taleplerin davacılardan Lokman Altay için; 8.338,10.-TL tedavi gideri, 6.471,00.-TL bakıcı gideri, 64.535,40.-TL geçici işgöremezlik tazminatı, 172.075,57.-TL sürekli işgöremezlik tazminatı olarak; Rihan Aktay için; 2.880,30.-TL tedavi gideri, 1.488,33.-TL bakıcı gideri, 16.505,05.-TL geçici işgöremezlik tazminatı olarak; Nursel Işılak için; 44.449,50.-TL tedavi gideri, 6.471,00.-TL bakıcı gideri, 73.042,20.-TL geçici işgöremezlik tazminatı, 274.300,04.-TL sürekli işgöremezlik tazminatı olarak ıslah edildiği görülmüştür.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın, başvuru şartını tam olarak yerine getirmeksizin işbu davayı ikame ettiğini, başvurunun usulden reddi gerektiğini kabul masında olmamak üzere kaza ile sakatlık arasındaki illiyetin ve maluliyet oranının tespiti için dosyanın Adli Tıp 3. İhtisas Kurulana sevk edilmesi gerektiğini, kusur oranının tespiti için dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi gerektiğini, kaza esnasında sigortalı araçta yolcu olan başvuranların emniyet kemerinin takılı olmaksızın seyahat ettiği hususu aydınlatılarak takılı olmaksızın seyahati halinde ise müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, başvuru konusu taşımanın başvuran açısından hatır taşıması niteliğinde olduğunun tespiti halinde tazminattan hatır indirimi uygulanması gerektiğini, kaza esnasında karşı araçta yolcu olan başvuranın alkollü sürücünün aracında seyahat etmekte olduğunu, hesaplamanın genel şartlarda belirlenen usul ve esaslara uygun olarak yapılması gerektiğini, gelirin asgari ücret üzerinden hesap edilmesi gerektiğini, kaza nedeniyle elde edilen gelir ve tazminatların mahsubu gerektiğini, davacının tedavi süresince ortaya çıkan tüm giderler tedavi teminatı kapsamında olduğundan, ilgili mevzuat kapsamında SGK tarafından karşılanması gerekli olup işbu giderlerden davalı müvekkilinin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını beyanla davanın esastan ve usulden reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
-Trafik kazası tespit tutanağı; incelenmesinde, kaza tarihinin 01/09/2022 olduğu, kazanın tek taraflı meydana gldiği, kazaya karışan aracın ... plakalı araç olduğu, davacıların araçta yolcu konumunda bulunduğu, yine davacıların araç içerisinde bulunduğu yerin "tespit edilemedi" olarak ve emniyet ekemeri durumunun ise "belirsiz" olarak işaretlendiği görülmüştür.
-Poliçe ve hasar dosyası; incelenmesinde, kazaya karışan aracın davalı nezdinde kaza tarihini kapsar şekilde ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunduğu ve kaza tarihi itibariyle kişi başına tedavi teminatı ile kişi başına ölüm ve sakatlık teminatının ayrı ayrı 430.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır.
-Davacılara ait tedavi evrakı celp edilmiştir.
-Davacıların SGK kaydı ve davaya konu kaza nedeniyle rücuya tabi gelir/ödeme alıp almadığı araştırılmış, SGK cevabi yazıları kapsamında, davacılara rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
-Davaya konu kazaya ilişkin; Şereflikoçhisar Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/2251 Soruşturma sayılı dosyası uyap sistemi üzerinden dosya arasına alınmış, şüpheli sıfatındaki dava dışı araç sürücüsü hakkında şikayet yokluğundan takipsizlik kararı verildiği anlaşılmıştır.
-Maluliyet, tedavi giderleri ve aktüerya yönünden bilirkişi raporları alınmış:
-Maluliyet durumunun tespiti hususunda ...Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından her bir davacı için ayrı ayrı tanzim edilen raporlarda özetle;
-davacı Nursel yönünden 08/12/2023 tarihli raporda özetle; "...Erişkinler için Engellilik Değ. Hk. Yön hükümlerine göre engel oranının %6 (yüzdealtı) olduğu, 10 (on) ay süre ile iş göremezlik halinde kaldığı, 1(bir) ay süresince başkasının yardımına ihtiyaç duyduğu... "
-davacı Lokman yönünden 08/12/2023 tarihli raporda özetle; "...Erişkinler için Engellilik Değ. Hk. Yön hükümlerine göre engel oranının %8 (yüzdesekiz) olduğu, 9 (dokuz) ay süre ile iş göremezlik halinde kaldığı, 1(bir) ay süresince başkasının yardımına ihtiyaç duyduğu... "
-davacı Rihan yönünden 27/06/2024 tarihli raporda özetle; "...Erişkinler için Engellilik Değ. Hk. Yön hükümlerine göre engel oranının %0 (yüzdesıfır) olduğu, 3 (üç) ay süre ile iş göremezlik halinde kaldığı, 1(bir) hafta süresince başkasının yardımına ihtiyaç duyduğu..." hususları belirtilmiştir.
-Hekim ve Aktüer bilirkişiler tarafından birlikte tanzim edilen 22/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle: " A-Doktor Bilirkişi Yönünden Sonuç:
Lokman Aktay'ın dosya kapsamına göre tedavi gideri ... olarak 8.338,10 TL,
Rihan Aktay'ın dosya kapsamına göre tedavi gideri... olarak 2.880,30 TL,
Nursel Işılak'ın dosya kapsamına göre tedavi gideri...olarak 44.449,50 TL hesaplandığı,
Tazminat hesabı yönünden;
Davacı Rihan Aktay yönünden adli tıp raporuyla davacının engel oranı O (sıfır) olarak belirlendiği için davacı lehine sürekli malüliyet zararı hesaplaması yapılmadığı, Davacı lehine 1.488,33 TL geçici bakıcı gideri tazminatı hesaplandığı, Tarafımızca hesaplandığı üzere vergi istisnası hariç asgari ücret üzerinden hesaplama yapıldığında, davacı lehine 13.878,54 TL geçici iş göremezlik tazminat hesaplandığı, ...BAM kararı doğrultusunda vergi istisnası dahil asgari ücret üzerinden hesaplama yapıldığında, davacı lehine 16.505,05 TL geçici iş göremezlik tazminat hesaplandığı,
Davacı Lokman Aktay yönünden; Davacı lehine 6.471,00 TL geçici bakıcı gideri tazminatı hesaplandığı, Tarafımızca yapılan teknik inceleme sonucunda, Sayın Mahkemece pasif dönem hesabının 18.591,02 TL net asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiğinin kabulü halinde, davacı lehine 54.278,82 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 144.876,39 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplandığı, ...BAM kararı doğrultusunda pasif dönem tazminat hesabının 22.104,00 TL vergi iadesi dahil net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerektiğinin kabulü halinde, davacı lehine 64.535,40 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 172.075,57 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplandığı,
Davacı Nursel Işılak yönünden; davacı lehine 6.471,00 TL geçici bakıcı gideri tazminatı hesaplandığı, Tarafımızca yapılan teknik inceleme sonucunda, Sayın Mahkemece pasif dönem hesabının 18.591,02 TL net asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiğinin kabulü halinde, davacı lehine 61.433,64 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 230.817,18 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplandığı, ...BAM kararı doğrultusunda pasif dönem tazminat hesabının 22.104,00 TL vergi iadesi dahil net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerektiğinin kabulü halinde, davacı lehine 73.042,20 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 274.300,04 TL sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplandığı, " hususları belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; trafik kazası nedeniyle meydana gelen cismani(bedensel) zararın tazmini istemine ilişkindir.
2918 Sayılı KTK'nın 91/1., 85/1., ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.(Bkz.Yargıtay HGK'nın 15.06.2011 Tarih ve 2011/17-142 E., 2011/411 K., 22/02/2012 Tarih ve 2011/17-787 E., 2012/92K. Sayılı ilamları) Bu anlamda bilindiği üzere; sigortanın sorumluluğu sigortalısının kusuru oranında ve poliçe teminat limiti ile sınırlı olmakla birlikte, sigorta, sürücü ve işleten meydana gelen zarardan müteselsilen sorumludur.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, maluliyet ve hesap yönünden bilirkişi raporları alınmıştır.
Davaya konu kazada davacıların, yolcu konumunda olup sürüş kusurları bulunmadığı açıktır. Olayın oluş şeklinin aydınlatılması bakımından kazanın tek taraflı gerçekleşmesi de gözetildiğinde kaza tespit tutanağı ile soruşturma dosya kapsamları yeterli görülmekle kusur hususunda ayrıca bilirkişi raporu alınmasına ihtiyaç duyulmamıştır. Diğer yandan davalı tarafın davacıların emniyet kemeri takmadığından bahisle ve yine davacının alkollü sürücünün aracına binmesi nedeniyle müterafik kusuru bulunduğu savunmasının değerlendirilmesinde; kaza tespit tutanağı, ceza dosya kapsamı ve eldeki dosya kapsamında davacıların emniyet kemerinin takılı olmadığı yönünde somut bir delil veya emare bulunmadığı anlaşılmakla davalı tarafın davacıların emniyet kemerinin takılı olmaması nedeniyle müterafik kusuru bulunduğu savunması yerinde görülmemiştir. Öte yandan kaza tespit tutanağına ekli alkol raporuna göre dava dışı sürücünün alkolsüz olduğu anlaşılmakla davalı yanın bu yöndeki savunmasına itibar edilmemiştir.
Diğer yandan davalı vekili, olayda davacıları araçta yolcu olarak bulunması nedeniyle hatır taşıması bulunduğu ve tazminattan indirim yapılması gerektiğini ileri sürmüş olup hatır taşıması savunmasının değerlendirilmesinde; davacılardan Lokman Aktay ve Rihan Aktay'ın, davalı şirkete sigortalı araçta yolcu olarak bulunduğu ve sürücü ile arkadaş oldukları ceza dosyasındaki ifadelerinden sabit olup adıgeçen davacıların taşıma için arkadaşına ücret ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu kabul edilmelidir. Bu durumun aksi ispat edilemediğinden davalı sigorta şirketinin süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek TBK’nın 51 inci maddesi gereğince adıgeçen davacılar yönünden raporda hesaplanan tutarlardan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarı belirlenmiştir. Diğer davacı Nursel Işılak da araçta yolcu olarak bulunmakta ise de araç sürücünün eşi olduğu(karı-koca oldukları) eşlerin birbirlerinden herhangi bir karşı edim almak gibi bir durumları söz konusu olamayacağı gibi, tersine eşlerin bir birlerine yardım ve muavenet görevleri bulunduğundan, eşler arasındaki zararlandırıcı olayda hükmedilen tazminat miktarından hatır taşıması nedeniyle indirim yapılamayacağından, davacılardan Nursel yönünden hatır taşıması savunmasına itibar edilmemiştir. (Aynı yönde bkz. ...BAM 26. HD. 2022/2497 E., 2024/1722 K.)
Maluliyet hususunda ...Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından her bir davacı için ayrı ayrı tanzim edilen(08/12/2023, 08/12/2023 ve 27/06/2024 tarihli) her üç raporun denetime elverişli olduğu, bilimsel metotla oluşturulduğu ve dosya kapsamına uygun düştüğü yine kaza tarihinde yürürlükte bulunan doğru yönetmelik hükümlerine göre tespit yapıldığı görülmekle rapor hükme esas alınmıştır. Rapora gelen itirazlar soyut olmakla yerinde görülmemiştir.
Tedavi masrafı ve aktüerya hususunda tanzim edilen hususunda tanzim edilen 22/01/2025 tarihli raporun dosya kapsamına uygun düştüğü yöntem itibariyle hesaplamaların isabetli olduğu görülmekle rapor hükme esas alınmıştır. Bununla birlikte raporda AGİ uygulamasının kaldırılması neticesinde pasif dönem hesabında gelir vergisi istisnasının hesaba dahil edilip edilmemesi bakımından alternatifli hesaplama yapıldığı görülmüş, konuya ilişkin ...BAM 35. HD'nin 2022/1839 Esas, 2024/167 Karar sayılı kararı emsal nitelikte nazara alınarak vergi istisnası mahsup edilmeksizin yapılan hesaplamaya itibar edilmiştir.
Değinilen deliller ve hükme esas alınan bilirkişi raporlarındaki tespitler ışığında somut olay ele alındığında;
01/09/2022 tarihinde, davacının yolcu konumunda olduğu aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde davalı yana sigortalı aracın(sürücüsünün) % 100 oranında tamamen kusurlu olduğu, yolcu konumundaki davacıların sürüş kusurundan söz edilemeyeceği yine zararın meydana gelmesinde müterafik kusurunun bulunmadığı, kaza nedeniyle Erişkinler için Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacılardan Nursel'in sürekli iş göremezlik oranının % 6 olduğu ve kaza tarihinden itibaren 10 ay süre ile geçici iş göremezlik halinde kaldığı ve 1 ay süresince başkasının yardımına ihtiyaç duyduğu; davacılardan Lokman'ın sürekli iş göremezlik oranının % 8 olduğu ve kaza tarihinden itibaren 9 ay süre ile geçici iş göremezlik halinde kaldığı ve 1 ay süresince başkasının yardımına ihtiyaç duyduğu; davacılardan Rihan'ın ise sürekli maluliyetinin oluşmadığı, iyileşme süresinin 4 ay olduğu ve bir hafta süreyle bakıcı ihtiyacının doğduğu, davalının meydana gelen zarardan aracın trafik sigortacısı olması nedeniyle ZMSS'ye dayalı sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmıştır.
Yapılan açıklamalar ve hükme esas alınan hesap raporu doğrultusunda; davacı Nursel'in 274.300,04 sürekli iş göremezlik zararının, 73.042,20 TL geçici iş göremezlik zararının, 6.471,00 TL bakıcı gideri zararının ve 44.449,50 TL tedavi gideri zararının bulunduğu, tazminattan müterafik kusur veya hatır taşıması indirimi yapılmasını gerektirir bir hâl bulunmadığı; davacı Lokman'ın 172.075,57 sürekli iş göremezlik zararının, 64.535,40 TL geçici iş göremezlik zararının, 6.471,00 TL bakıcı gideri zararının ve 8.338,10 TL tedavi gideri zararının bulunduğu, davacı Rihan'ın sürekli iş göremezlik zararının bulunmadığı, 16.505,05 TL TL geçici iş göremezlik zararının, 1.488,33 TL bakıcı gideri zararının ve 2.880,30 TL tedavi gideri zararının bulunduğu, Lokman ve Rihan yönünden hesaplanan tazminat tutarlarından %20 (yüzdeyirmi) oranında hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği anlaşılmıştır.Bu itibarla toplam 616.097,74 TL maddi tazminat üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Yine kazaya karışan aracın ticari niteliği bulunmadığından temerrüt tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmiştir. Reddedilen kısım( Rihan Aktay için 1 TL'lik sürekli iş göremezlik talebi dışında) TBK'nın 51 ve 52. Maddeleri gereğince yapılan takdiri indirimden kaynaklandığından yargılama giderlerinin paylaştırılmasında dikkate alınmamış ve bu kısım yönünden davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmemiş, yalnız dava dilekçesinde davacı Rihan için talep edilen 1 TL'lik sürekli iş göremezlik istemi yerinde görülmediğinden reddedilen 1 TL yönünden vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmiştir.(Takdiri indirim nedeniyle reddedilen kısım için yargılama gideri ve vekalet ücreti hükmedilmemesi hususunda aynı yönde bkz. Ank. BAM 26 HD. 2022/1883 2024/1141 03/10/2024 T.; ...BAM 35. HD. 2024/582 E., 2024/1046 K., 18/09/2024 T.)
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
-Davacı Nursel Işılak için; sürekli iş göremezlik zararı olarak 274.300,04 TL, geçici iş göremezlik zararı olarak 73.042,20 TL, bakıcı gideri zararı olarak 6.471,00 TL, tedavi gideri zararı olarak 44.449,50 TL,
-Davacı Lokman Aktay için; sürekli iş göremezlik zararı olarak 137.660,46 TL, geçici iş göremezlik zararı olarak 51.628,32 TL, bakıcı gideri zararı olarak 5.176,80 TL, tedavi gideri zararı olarak 6.670,48 TL,
-Davacı Rihan Aktay için; geçici iş göremezlik zararı olarak 13.204,04 TL, bakıcı gideri zararı olarak 1.190,66 TL, tedavi gideri zararı olarak 2.304,24 TL,
olmak üzere toplam 616.097,74 TL maddi tazminatın, temerrüt tarihi olan 29/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Alınması gereken 42.085,64-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.370,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 39.714,94-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 96.415,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden (Rihan Aktay için reddedilen 1 TL'lik sürekli iş göremezlik tazminatı talebi yönünden) karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 1,00-TL vekalet ücretinin davacı Rihan Aktay'dan alınarak davalıya verilmesine,
-reddedilen diğer kısım TBK'nın 51/52. Maddesi gereğince yapılan indirimden kaynaklandığından bu kısım yönünden ayrıca vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Davacılar tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 80,70-TL Peşin Harç, 2.290,00-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 2.451,40TL harcın davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
6-Davacılar tarafından yapılan; 9.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 871,25-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 9.871,25-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 9.871,24-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacılara verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacılar üzerinde bırakılmasına,
7-Arabuluculuk ücreti olarak suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.200-TL'nin davanın kabul oranına göre 3.199,99-TL'sinin davalıdan tahsili ile, bakiye 0,01-TL'sinin davacı Rihan Aktay'dan tahsili ile, hazineye irat kaydına,
8-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı (e duruşma) davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
11/03/2025
E-İmzalıdır