T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/866 Esas - 2023/375
T.C.
ANKARA
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/866 Esas
KARAR NO: 2023/375
HAKİM :...
KATİP:...
DAVACI : ....
DAVALILAR :....
VEKİLİ: ....
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 10/05/2022
KARAR TARİHİ: 24/05/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle;
Müvekkilin 233 sayılı KHK uyarınca kurulmuş bir kamu iktisadi teşebbüsü olduğunu, bina ve eklentilerinin güvenliğinin sağlanmasını ihale yöntemi ile özel güvenlik şirketlerinden satın aldığını, Dava dışı...nın Özel Güvenlik Görevlisi olarak 01.07.2010- 28.02.2017 tarihleri arasında Kırşehir Şube Müdürlüğü'nde özel güvenlik işlerini yürüten çeşitli özel güvenlik şirketlerinde çalıştığını ve en son çalıştığı ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti - ...Özel Güvenlik Ltd. Şti. İş ortaklığı tarafından 28.02.2017 tarihinde iş akdi feshedildiğini, 4857 sayılı İş Kanunun 112. Maddesi gereğince ... 'ya 6 yıl 7 ay 13 günlük hizmeti karşılığı 4019,39 - TL ile 30,74 -TL damga vergisi olmak üzere toplam 4.050,13 -TL kıdem tazminatı Toplu İş Sözleşmesi farkı ödendiğini, 01.06.2016-15.06.2016 tarihi arasında doğrudan temin ile hizmet alımı yapıldığından bu süre kıdem tazminatı hesaplamasına dahil edilmediğini, Tüm işçilik alacaklarından yüklenici şirketlerin sorumlu olacağı hususu sözleşmenin eki sayılan teknik, idari ve genel şartnamelerde de belirtildiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla tarafımızca ... 'ya kıdem tazminatı kıdem tazminatı Toplu İş Sözleşmesi farkı olarak ödenen 4.050,13 -TL - TL' nin; ödeme tarihi 29.01.2018 tarihinden itibaren uygulanacak sözleşme faizleri, faiz oranı belirlenmeyen sözleşmelerde ticari faiziyle birlikte sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen davalılardan rücuan tahsilini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle;
Yetki ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, mahkeme dosyası ile aynı nitelikteki davada kazanılmış hakkı olduğunu ve davacının haksız davanın reddini gerektiğini gösterir Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Müdürlüğü'nün 15.09.2021 tarihli kanun yararına temyiz kararı verdiğine teknik şartnamenin 14 maddesi 6 fıkrasında kıdem tazminatı hariç olmak üzere çalıştırılan işçilerin Yüklenicinin sorumlu olduğuna yer verildiğini, sözleşme ve teknik şartnameler de asıl işverenin şirkete rücu edebileceğine dair hüküm bulunmadığını, kıdem tazminatı için müvekkile bir ödeme yapılmadığını, işin maliyetine kıdem tazminatının dahil edilmediğini, davacının kusurundan kaynaklanan davalarda müvekkilime rücu imkanı bulunmadığını, belirterek bu sebeplerle haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava; işçilik alacakları sebebi ile rücuen tazminata ilişkindir.
1475 sayılı İş Kanunu'nun "İşçilerin kıdemleri, hizmet akdinin devam etmiş veya fasılalarla yeniden akdedilmiş olmasına bakılmaksızın aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde çalıştıkları süreler gözönüne alınarak hesaplanır. İşyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde işçinin kıdemi, işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanır. 12/7/1975 tarihinden itibaren (2) işyerinin devri veya herhangi bir suretle el değiştirmesi halinde işlemiş kıdem tazminatlarından her iki işveren sorumludur. Ancak, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır. 12/7/1975 tarihinden evvel (3) işyeri devrolmuş veya herhangi bir suretle el değiştirmişse devir mukavelesinde aksine bir hüküm yoksa işlemiş kıdem tazminatlarından yeni işveren sorumludur." hükümlerini haizdir.
Yerleşik Yargısal içtihatlar nazara alındığında (Yüksek Yargıtay ... H.D 01.07.2020 Tarih ve 2017/732 Esas ve 2020/2372 Karar) Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Mahkememizce, sözleşmeler, iş mahkemesi dosyası, icra dosyası, işçinin hizmet dökümü, ödeme dekontları dosyamız arasına alınıp, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Davalılar tarafından zamanaşımı itirazında bulunulmuşsa da dava konusu işçilik alacakları rücuen tazmini sözleşmeden kaynaklandığından 10 yıllık genel zamanaşımına tabidir. Yargıtay kararları bu yöndedir.
Taraflar arasında imzalanan sözleşmeler incelenmiş, sözleşmenin 9.14. Maddesinde, yüklenici, hizmet sözleşmesi, 5510 sayılı Sosyal sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile diğer kanun, tüzük ve yönetmeliklerin hükümlerini yerine getirmekle sorumludur. İşin yürütülmesi esnasında yukarıda sayılan kanunlar ile ilgili tüzük ve yönetmeliklerden doğacak tüm hukuki ve cezai sorumluluk da yükleniciye aittir. Bu bağlamda idarece ödenmek zorunda kalınan her türlü meblağ yükleniciye rücu edilir, hükümlerini haizdir.
Yargıtay yerleşik uygulaması gereğince sözleşmelerde işçilik alacaklarının işverene ait olduğuna dair açık hüküm bulunmadığı gibi işçilik ücret ve giderlerinin yükleniciye ait olduğuna dair sözleşmelerde düzenlemeler mevcuttur. Konuya ilişkin bilirkişi raporu alınmış,
Bilirkişi raporunda özetle; Davacı ...Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında Personel hizmet alımına ait sözleşmeler imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, dava dışı işçi...nin hizmet ilişkisinin 1475 Sayılı İş Kanunun yürürlükte bulunan 14. maddesine göre kıdem tazminatının ödenmesini gerektirecek şekilde sona erdiği, mahkemenin dava dışı işçinin Kıdem Tazminatı Toplu İş Sözleşmesi farkından davalı şirketin kendi dönemi ile sorumlu olduğu kanaatine varılması durumunda: Dava dışı işçi ye Davacı ...Genel Müdürlüğü tarafından 29.01.2018 tarihinde toplam brüt 4.050,13 -TL Kıdem Tazminatı TİS Farkı ödemesinin davalılar dönemine düşen toplam miktarının 3130,33 TL hesaplandığı, davalılardan rücuan tazminini talep edebileceği, işletilecek faizin mahkemenin takdirinde olduğu, kanaatine varılmıştır.
Taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde davacı işverenin sorumlu bulunduğuna dair sözleşmelerde açık hüküm bulunmadığı, davalıların sorumlu olduklarına dair hükümlerin bulunduğu, bilirkişi tarafından işe iade ücretlerinin yarı oranında ödeneceğine dair Yargıtay kararları olduğu belirtilmişse de, sözleşmede açıkça davacı tarafından ödenen işçilik alacaklarının davalıya rücu edileceğinin kararlaştırılmış bulunması, işçilik alacağı ödemesi iddiasının bilirkişi marifetiyle hesaplanmış, her bir ödemenin tutarı tespit edilmiştir. Bilirkişi raporu açık ve ayrıntılı olmakla hükme esas alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, 1225,28 TL'nin ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Ltd. Şti. - ...Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. -... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Ltd. Şti. müştereken ve müteselsilen alınarak,
1780,85 TL'nin ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Ltd. Şti. - ...Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. müştereken ve müteselsilen alınarak,
124,21 TL'nin davalı ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Ticaret Ltd. Şti. Den 29/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 276,66-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 80,70-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 195,96-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T.'ye göre hesaplanan 4.050,13-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 80,70-TL Peşin/nisbi Harcı, 2.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 953,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 3.114,40TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra istek halinde taraflara İADESİNE,
6-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.600,00-TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalılardan müteselsilen ve müştereken tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır