T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/891 Esas - 2023/467
T.C.
ANKARATÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR
ESAS NO: 2022/891 Esas
KARAR NO: 2023/467
HAKİM:...
KATİP:...
DAVACI:....
DAVALILAR: ....
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 28/12/2022
KARAR TARİHİ: 20/06/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 10/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ...Genel Müdürlüğünün 233 sayılı KHK hükümlerine tabi olarak kurulmuş Kamu İktisadi Kuruluşu olduğu, hizmet binası ile işletmekte olduğu hava liman/meydanlarında ihtiyaç duyulan temizlik işlerini ihale yoluyla piyasaya yaptırdığını, Tekirdağ Çorlu Havalimanında ihtiyaç duyulan temizlik ve teknik işletim hizmetlerinin davalı firmalar tarafından gerçekleştirildiği, dava dışı işçi Yılmaz GÜL'ün yasal şartları tamamlayarak işten ayrılması üzerine 16.10.2014-14.08.2022 tarihleri arasındaki çalışmasına istinaden damga vergisi dahil 65.509,30-TL kıdem tazminatının 26.08.2022 tarihinde ödendiği, ödenen miktarın bir kısmının diğer yüklenici şirketlerden tahsil edildiği, Genel Müdürlük ile davalı şirketler arasında İmzalanan muhtelif tarihli sözleşme, ekleri teknik şartname ve özel şartnamelerde "Yüklenicinin istihdam ettiği personelin: İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen personele ilişkin herhangi bir sorumluluk DHMİ'ne yüklenemez." şeklinde düzenleme bulunduğu, ödenen bedelden davalıların sorumlu olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 46,000,00-TL'nin ödeme tarihi olan 26.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar ... Temizleme Sanayi Ticaret Limited Şirketi yetkilisi tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu taleplerin zamanaşımına uğradığı, davanın görevsiz ve yetkisiz Mahkemede açıldığı, dava dışı işçi Yasin GÜL'ün 01.03.2015-31.12.2016 tarihleri arasında davalı şirket nezdinde belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştığı, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesinde kıdem tazminatına ilişkin bir hüküm bulunmadığı, 6552 sayılı Kanunla 4857 sayılı Kanun'un 112. Maddesine eklenen fıkra ile kıdem tazminatından kamu kurum ve kuruluşlarının sorumlu olduğu yönünde düzenleme yapıldığı, 7166 sayılı Kanun'un ilgili hükümlerinin dava konusu olayda uygulanması gerektiği belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ...Temizlik Hizmetleri Yemekçilik Bilgisayar İlaçlama Organizasyon Taşımacılık İnşaal Danışmanlık Tekstil Ayakkabıcılık Tur. Tic. Paz. San. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; 6552 sayılı Kanun hükümleri ite 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112. Maddesine eklenen fikra ile kıdem tazminatlarının kamu kurum ve kuruluşları tarafından ödeneceği yönünde düzenleme yapıldığı, bu nedenle davalı şirkete husumet yöneltilemeyeceği, kıdem tazminatı taleplerine ilişkin tek sorumlunun kamu idaresi olduğuna yönelik Danıştay 13. Hukuk Dairesinin kararı bulunduğu, Davacının talep etmiş olduğu alacaklarının zamanaşımına uğradığı, davalı şirkete ihbar ve kıdem tazminatlarına yönelik bir ödeme yapılmadığı, İş Kanunu hükümlerine göre iş yerinin devri halinde devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihindeki ücretle sınırlı olarak 2 yıl süre ile sınırlandırıldığı, taraflar arasındaki sözleşmelerde davalı şirketin sorumluluğu yönünde açık bir düzenleme bulunmadığından, her alt işverenin kendi dönemine düşen miktarın yarısı oranında sorumlu olması gerektiği, davacı tarafin ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edebileceği belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar Yeniçeri Tem. Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. yetkilisi cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkisiz mahkemede açıldığı, dava dışı işçinin davalı şirket nezdinde 01,03.2015-31.12.2016 tarihleri arasında çalıştığı, bu tarihten sonra dava dışı işçilerin farklı firmalarda çalışmaya devam ettiği, taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde davalı şirketin kıdem tazminatından sorumlu olduğuna ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, 6552 sayılı Kanun ile 4857 sayılı Kanun'un 112. Maddesine eklenen fikra ile kedem tazminatından kamu kurum ve kuruluşlarının sorumlu olduğu yönünde düzenleme yapıldığı, 7166 sayılı Kanun'un ilgili hükümlerinin dava konusu olayda uygulanması gerektiği belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet alımına dair sözleşme uyarınca dava dışı işçiye yapılan işçilik alacağına ilişkin ödemenin davalı şirketlerden rücuen tazmini istemine ilişkindir.
Davacının ıslah dilekçesinde özetle; 46.000,00-TL talepli olarak açılan rücuen alacak davalarını ıslah ederek toplam 48.908,10-TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı taraflar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.
Dava dışı işçi Yılmaz Gül'ün hizmet dökümü dosya arasına alınmıştır.
Dosyanın konusunda uzman iş ve sosyal güvenlik uzmanı bilirkişiye tevdii ile, taraflar iddia ve beyanlarını karşılar, Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık çerçevesinde var ise dava tarihi itibariyle davacı alacağını belirler rapor tanzim edilmesi istenilmiş gelen bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.
...... Ltd. Şti'nin gün sayısı: 671, kıdem tazminatından sorumlu olduğu miktar 15.407,20, Bilginay... Ltd. Şti'nin gün sayısı: 729, kıdem tazminatından sorumlu olduğu miktarı 16.738,97, ... Otomotiv... AŞ.'nin gün sayılı 730 olup kıdem tazminatından sorumlu olduğu miktarı ise 16.791,93 TL olup toplam gün sayısı 2130 olup toplam kıdem tazminatından sorumlu olunan miktar ise 48.908,10-TL'dir.15.407,20-TL ödemeden ... Temizleme Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve Yeniçeri Tem. Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Taraflar tacir olduğundan davalı tarafın görev itirazının reddine, karar verilmiştir.
TBK'nın 89. Maddesi uyarınca davalıların yetki itirazına itibar edilmemiştir.
Taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi çerçevesinde zamanaşımı itirazının reddine, karar verilmiştir.
11.09.2014 gün ve 29116 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 6552 sayılı Kanun'un 8.maddesi ile bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatını düzenleyen 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112.maddesinde; "...4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;
a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından,
b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir..." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır. Dava konusu olayda da davacı ile davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dava dışı işçiye karşı müteselsilen sorumludurlar. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.
Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167.maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir. Somut olayda, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve eklerinde sorumluluğun yükleniciye ait olduğuna ilişkin açık hüküm bulunmaktadır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının "Tekirdağ Çorlu Havalimanında ihtiyaç duyulan temizlik ve teknik işletim hizmetleri" için davalılar ile sözleşme imzaladığı, dava dışı işçinin hizmet alımına ilişkin davalı şirketler nezdinde belirli bir dönem içinde çalıştığı görülmüştür. Alınan bilirkişi raporu denetime elverişli, usul ve yasaya uygun olduğundan hükme esas alınmıştır. Yukarıda açıklanan nedenlerle, taraflar arasında akdedilen sözleşmede işçilik ödemesi bakımından alt işverenin sorumluluğu konusunda açık hüküm bulunduğu, davalıların işçinin çalıştığı dönemler sınırlı olmak üzere tam sorumluluğunun bulunduğu, anlaşıldığından davanın kabulüne, asıl alacağa ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
Davanın KABULÜ ile;
1-15.407,20-TL'nin davalılar ...... Limited Şirketi ve Yeniçeri... Limited Şirketi'nden 26/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-16.738,97-TL'nin davalı Bilginay... Limited Şirketi'nden 26/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-16.761,93-TL'nin davalı ..... AŞ.'den 26/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 3.340,91-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 965,47-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 2.375,44-TL harcın; 748,32-TL'sinin ...... Limited Şirketi ve Yeniçeri... Limited Şirketi'den, 813,00-TL'sinin Bilginay ...Limited Şirketi'den, 814,12-TL'sinin ....... AŞ.'den, alınarak hazineye irad kaydına.
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 9.200,00-TL'nin; 2.898,22-TL'sinin ...... Limited Şirketi ve Yeniçeri... Limited Şirketi'den, 3.148,73-TL'sinin Bilginay ...Limited Şirketi'den, 3.153,05-TL'sinin ....... AŞ.'den, alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine.
6-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 785,57-TL Peşin/nisbi Harcı, 179,90-TL Islah Harcı, 2.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 144,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 3.690,17TL'nin yargılama giderinin; 1.162,49-TL'sinin ...... Limited Şirketi ve Yeniçeri... Limited Şirketi'den, 1.262,97-TL'sinin Bilginay ...Limited Şirketi'den, 1.264,71-TL'sinin ....... AŞ.'den, alınarak davacıya verilmesine.
7-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 3.200-TL zorunlu arabuluculuk giderinin; 1.008,08-TL'sinin ...... Limited Şirketi ve Yeniçeri... Limited Şirketi'den, 1.095,21-TL'sinin Bilginay ...Limited Şirketi'den, 1.096,71-TL'sinin ....... AŞ.'den, alınarak hazineye irad kaydına.
-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra istek halinde taraflara İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı Bilginay ... Limited Şirketi vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/06/2023
Katip...
e-imza
Hakim ...
e-imza