T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/201 Esas - 2024/294
T.C.
ANKARA TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/201 Esas
KARAR NO : 2024/294
...
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/03/2023
KARAR TARİHİ : 21/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 20/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı arasında ... ihale kayıt nolu ihale neticesinde ..." için sözleşme imzalandığını, mevzuat hükümleri, sözleşme maddeleri ve diğer düzenlemeler gereği damga vergilerinin davalı tarafından davacı müvekkili hesaplarına yatırılmış ve müvekkilince de vergi dairelerine beyan edilerek ödenmiş olduğunu, fakat ilgili ihalelere ait teklif tutarına dahil edilen ve hakediş ödemeleri içerisinde yükleniciye geri ödenen ihale kararı damga vergisi tutarlarının sözleşmeye aykırı olarak ... şikayet yoluyla talep edildiğini, akabinde ...Mahkemesinde dava açıldığını ve açılan davada mahkeme kararının yüklenici lehine sonuçlanması neticesinde vergi dairesince yükleniciye vergi iadesi gerçekleştirildiğini, davalının vergi mahkemesi kararıyla damga vergisini vergi dairesinden tahsil etmesi neticesinde ... tarafından düzenlenen ... ihbarnameye ait tahakkuk fişi ile 11.807,56 TL damga vergisi aslı ve 6.391,04 TL gecikme zammı kesildiğini, müvekkili tarafından damga vergisi tutarı ve fer'ileri olarak toplam 18.738,60 TL ... Müdürlüğü'ne 28.04.2022 tarihinde ödendiğini, aralarındaki sözleşmeler gereği yüklenicinin sorumlu olduğu tutarlar teşekküllerince ödenmek zorunda kalındığını beyanla 18.738,60-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Eldeki davanın en başta Vergi Mahkemesi kararının davacı aleyhine sonuçlanmış olması sebebiyle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, anlatılan bütün bu prosedürden sonra kesinleşmiş mahkeme kararı gereğince vergi daireleri tarafından müvekkili şirkete ödenen meblağların yasal olarak sorumlu olan mükelleften yani davalıdan geri alındığı için ortada vergi mahkemesi kararları olmasına rağmen bir nevi müvekkili şirketin mahkeme tarafından lehine karar çıktığı için cezalandırıldığını, müvekkili şirketin şimdiye kadar uğraştığı yasal yollarin davalı tarafından adeta çöpe atıldığını, davacının vergi mahkemesinden aleyhine çıkan kararı taraflar arasındaki bir uyuşmazlık gibi yeniden yargı önüne getirdiğini ve bu şekilde aleyhine verilen vergi mahkemesi kararını bertaraf etmeye çalıştığını, davalının anılan vergi davasını kazanmasının ve kendisinden haksız tahsil edilen verginin iadesini vergi dairesinden almış olması sözleşmeden kaynaklı bir uyuşmazlığa sebebiyet vermediğini, müvekkilinden haksız olarak alınan ihale karar pulunun sözleşme imzalanmadan alınmış olduğunu yani sözleşmeden önce davalı tarafından haksız olarak alınan bir meblağ olduğunu, bu şartlarda daha henüz sözleşme hukuku devreye girmeden önce müvekkilinden haksız alınan ihale karar pulu konusunda sözleşme hükümlerinin uygulanacağı iddiası sözleşme hukukuna da aykırı olduğunu, davacı ..., müvekkili şirket aleyhine açtığı eldeki davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olması sebebiyle reddedilmesini açılan Davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, taraflar arasındaki hizmet alımına ilişkin ihale kararı damga vergisi( ve gecikme) tutarının aralarındaki sözleşmeye dayalı olarak davalı yükleniciden tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce deliller toplanmış bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Elektrik, enerji piyasası ve kamu ihale uzmanı bilirkişiler tarafından tanzim edilen, 08/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Taraflar arasındaki 08.05.2019 tarihli “HİZMET ALIMINA AİT SÖZLEŞMENİN” 7.1.maddesinde, “7.1 Taahhüdün ... yerine getirilmesine ilişkin ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri sözleşme bedeline dahildir...” düzenlemesi ile “HİZMET ALIMINDA UYGULANACAK İDARİ ŞARTNAMENİN”, "Teklif fiyata dahil olan giderler" başlıklı 25.1 maddesindeki, “25.1 ... yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahil edilecektir.” hükmü ve “İhalenin sözleşmeye bağlanması” başlıklı 44.6 maddesindeki “44.6 sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü vergi, resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderleri yükleniciye aittir.” hükmü ile kamu ihale mevzuatı dikkate alındığında ve vergi hukuku kapsamı dışında olmak üzer tarafından sunulan 04.04.2019 tarihli birim fiyat teklif mektubunda teklif davalı fiyata dahil olduğu belirtilen tüm masraflar göz önünde bulundurularak teklif verildi beyan edildiği ve dosya kapsamındaki belgelerden hizmet alım sözleşmesinin 08.05.2019 tarihinde imzalandığı, yine aynı tarihte ihale karar damga vergisi oranı binde 5,69 (%0,569) uygulanarak bulunan 11.807,56 TL | 2.075.143,76 x (5,69 / 1000)) ihale karar damga vergisinin davalı tarafından davacı hesabına yatırıldığı ve davacının sözleşme nedeniyle davalıdan tahsil ettiği toplam damga vergisi tutarı bu 11.807,56 TL'yi, “MAYIS/2019 DÖNEMİ ... BAŞLIKLI” davalıya ilişkin açıklama ve ilgili dönem beyannamesi ile ... Müdürlüğü'ne beyan ederek ödediği anlaşılmakla, taraflar arasında imzalanan sözleşme ile ihale karar damga vergisi ödeme Mükellefiyeti yükümlülüğü esasen davalıya geçmiş olduğundan ve tacir davalının, söz konusu bu sözleşme ve ekleri hükümleri ile bu yükümlülüğü üzerine aldığından, basiretli şekilde hareket etmesinin beklenileceği ve vergi mahkemesi kararı sonucunda davacıya gönderilen vergi dairesinin ihale karar damga vergisi konulu yazıları ve vergi ve ceza ihbarnamesi uyarınca davacının ikinci kez beyan edip ödediği ve dava ettiği, davalıya ödenmiş olan 11.807,56 TL ihale karar damga vergisi aslı ve 6.391,04 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 18.738,60 TL'den davalının sorumlu olması gerektiği; davacının davalıdan alacağı haline gelen, davacının yaptığı toplam 18.738,60 TL'lık bu ödeme için, ödemenin yapıldığı 28.04.2022 tarihinden itibaren, tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın aralarındaki sözleşmeden kaynaklanması nedeniyle de işleyecek avans faizi oranında (Avans İşlemlerinde Uygulanan Faiz Oranında) faizin davacı tarafından talep edebileceği..." hususları bildirilmiştir.
Toplanılan deliller doğrultusunda; taraflar arasında 2019/99762 ihale kayıt nolu ihale kapsamında konusu “... Alış İşi” işine ilişkin 08.05.2019 tarihli sözleşme akdedildiği, ihale kararı damga vergisi tutarının davalı yüklenici tarafından, ihale konusu işin bedeli -aynı zamanda ihale kararı damga vergisi matrahı- 2.075.143,36 TL üzerinden ihale karar damga vergisi oranı binde 5,69 uygulanarak bulunan 11.807,56 TL'nin davacı hesabına, davalı tarafından sözleşme tarihinde yatırıldığı ve bu tutarın davacı tarafından “İhale kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları - 08.05.2019....” açıklama ve ilgili dönem beyannamesi ile ...'ne beyan edilerek ödendiği görülmüştür.
Devam eden süreçte davalı yüklenici tarafından ihale kararı damga vergisi tutarının ... talep edildiği, başkanlığın ret cevabına karşı Vergi Mahkemesi nezdinde dava açıldığı, ... Sayılı kararı ile özetle söz konusu ihale kararı damga vergisinin mükellefinin EÜAŞ olduğundan bahisle davalı ... şirketinden tahsil edilen tutarın iadesine hükmedildiği görülmüştür. Vergi Dairesince de değinilen karar doğrultusunda işlem tesis edilerek davalı yükleniciye vergi iadesi ve faiz ödemesi gerçekleştirildiği, akabinde sözkonusu vergi tutarı ve faizi davacıya tahakkuk edilerek davacı tarafından 28/04/2022 tarihinde 11.807,56 TL damga vergisi aslı ve 6.391,04 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 18.738,60 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Eldeki uyuşmazlığa ilişkin olarak taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ele alındığında; 08.05.2019 tarihli sözleşmenin 7.1.maddesinde, “7.1 Taahhüdün ... yerine getirilmesine ilişkin ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri sözleşme bedeline dahildir ...” düzenlemesi ile Hizmet Alımında Uygulanacak İdari Şartnamenin "Teklif fiyata dahil olan giderler" başlıklı 25.1 maddesinde, “25.1 ... Yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahil edilecektir.” hükmünün ve “İhalenin sözleşmeye bağlanması” başlıklı 44.6 maddesinde “44.6 sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü vergi, resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderleri yükleniciye aittir.” hükmünün düzenlendiği görülmüştür.
Davalı tarafından sunulan 04.04.2019 tarihli birim fiyat teklif mektubunda, “Yukarıda ihale kayıt numarası ve adı yer alan ihaleye ilişkin ihale dokümanını oluşturan tüm belgeler tarafımızdan okunmuş, anlaşılmış ve kabul edilmiştir. Teklif fiyata dahil olduğu belirtilen tüm masraflar ve teklif geçerlilik süresi de dahil olmak üzere ihale dokümanında yer alan tüm düzenlemeleri dikkate alarak teklif verdiğimizi, dokümanda yer alan yükümlülükleri yerine getirmememiz durumunda uygulanacak yaptırımları kabul ettiğimizi beyan ediyoruz.” denilmek suretiyle, teklif edilen fiyata dahil olduğu belirtilen tüm masraflar göz önünde bulundurularak teklif verildiğinin beyan edildiği anlaşılmıştır.
Anlatılanlar ve toplanılan deliller ışığında somut olay ele alındığında; Vergi mevzuatı bakımından, uyuşmazlığa konu ihale kararı damga vergisinin mükellefinin ihale kararını alan, ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan davacı EÜAŞ olduğu anlaşılmakta ise de; taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve ihale teklif mektubu nazara alındığında vergi mevzuatı bakımından esasen davacı kuruluşa ait olan yükümlülüğün davalı yüklenici tarafından üstlenildiği anlaşılmıştır. Basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğü altında olan davalı yüklenici açısından söz konusu teklif mektubunun, sözleşmenin ve eki niteliğindeki idari şartnamenin taraflar açısından bağlayıcı olduğu ve eldeki uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin nazara alınması gerektiği açıktır.
Yapılan açıklamalar kapsamında; vergi mevzuatı bakımından esasen davacı kuruluşa ait olan yükümlülüğün taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri çerçevesinde, davalı yüklenici tarafından üstlenildiği anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın KABULÜ ile, 18.738,60 TL'nin, 28/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 1.280,03TL karar ve ilam harcından peşin ödenen toplam 320,01-TL harcın mahsubu ile bakiye 960,02-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 179,90-TL Başvuru Harcı, 320,01-TL Peşin/nisbi Harcı, 7.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 218,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 8.217,91TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18A/13. Maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.560-TL dava şartı arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, (davalı vekili e-duruşma) 6100 sayılı HMK'nın 341/2. Maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/05/2024
...