T.C. ...6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/23 Esas - 2024/700
T.C.
ANKARA TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/23 Esas
KARAR NO : 2024/700
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 09/01/2023
KARAR TARİHİ : 03/12/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 02/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 19/09/2022 tarihinde sürücü .... ..... .... 'ye çarptığını, kaza sonucunda ... .... ..... .... 'nin vefat ettiğini, aracın ... Sigorta A.Ş tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında olduğunu, sigorta şirketinin poliçede belirtilen limitler dahilinde maktulün yakınlarına tazminat ödemekle yükümlü olduğunu, ailenin vefat eden ... Sidal Çifci'nin desteğinden mahrum kaldığını, bu nedenle sigorta şirketinden tazminat talebinde bulunduğunu ancak davalı sigorta şirketince herhangi bir ödeme yapılmadığını, arabuluculuk başvurusunda anlaşma sağlanamadığını, mütevefanın mimarlık bölümünü kazandığı ve annesinin ev hanımı olup herhangi bir gelirinin bulunmadığını, babasının ise mevsimlik işçi olarak çalışması sebebiyle sabit gelirinin bulunmadığını, bu nedenlerle müteveffanın çalışarak ailesine destek olması sebebiyle bu destekten ailenin mahrum kaldığı, beyanla fazlaya ilişkin alacaklarının saklı kalması kaydıyla anne için 1.000,00 TL, baba için 1.000,00 TL tazminatın 12/10/2022'den işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesini, yargılama giderleriyle ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin 25/10/2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; tazminat talebinin .... .... .... için 551.503,89 TL olmak üzere toplam 842.274,37 TL olarak ıslah edildiği görülmüştür.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirketin sorumluluğunun, sigortalısı araç işleteninin kusuru oranında, davacıların gerçek zarar tutarlarıyla ve kaza tarihinde geçerli azami teminat limitleriyle sınırlı olduğunu, kaza tarihi itibaiyle teminat limitinin ölen kişi başına 1.000.000,00 TL sınırlı olduğunu, dava konusu kazada davacıların desteği olduğu iddia edilen müteveffanın tam kusurlu olup, müvekkili şirkete sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığından müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun olmadığını, müteveffanın kazadan yaklaşık 11 gün sonra vefat etmiş olup, kaza ile ölüm arasındaki illiyet bağının kesilip kesilmediğinin tespitinin gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, tazminat hesaplaması yapılacak ise 04.12.2021 tarihli genel şartlarda belirlenen usul ve esasların dikkate alınması gerektiğini, yine kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkili şirketin sorumluluğunun ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz ile sınırlı olduğunu beyanla, haksız ve mesnetsiz açılan davanın öncelikle usulden reddine, usulden ret talepleri kabul görmemesi halinde her halde davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
-Trafik kazası tespit tutanağı; incelenmesinde, kaza tarihinin 19/09/2022 olduğu, kazaya karışan aracın ... plakalı hususi otomobil cinsi araç olduğu, davacının yaya konumunda olduğu görülmüştür.
-Davacının nüfus kaydı ve ölüm belgesine göre; 18/03/2002 doğumlu olduğu, 30/09/2022 tarihinde hastanede vefat ettiği görülmüştür.
-Poliçe ve hasar dosyası; incelenmesinde, kazaya karışan ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde kaza tarihini kapsar şekilde ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunduğu ve kaza tarihi itibariyle kişi başına ölüm ve sakatlık teminatının 1.000.000,00TL olduğu anlaşılmıştır.
-Davacıların SGK'dan davaya konu kaza nedeniyle rücuya tabi gelir/ödeme alıp almadığı araştırılmış, SGK cevabi yazıları kapsamında, davacıya rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
-Davaya konu kazaya ilişkin; 33. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2022/934 Esas sayılı ceza dosyası üzerinden yürütülen kovuşturma kapsamında sanık konumundaki dava dışı sürücünün üzerine atılı taksirle ölüme neden olma suçu sabit görülerek Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasına dair karar verildiği, kararın itiraz edilmeksizin kesinleştiği görülmüştür.
-Müteveffanın öğrenci kaydına bianen ilgili bölümden mezun olan bir öğrencinin hangi sürede iş bulabileceği ve emsal gelirinin ne olabileceği hususunda üç farklı üniversite nezdinde emsal gelir araştırması yapılmıştır.
-Bilirkişi raporları:
-Ceza dosyası kapsamında Adli Tıp Kurumu ...Trafik İhtisas Dairesi tarafından tanzim edilen 13/03/2023 tarihli raporda özetle; Sanık sürücü Murat Umut Ünal'ın alt düzeyde tali kusurlu olduğu, Müteveffa yaya ... Sidal Çifci'nin asli kusurlu olduğu kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
-Kusur hususunda dosyamız kapsamında Adli Trafik uzmanı bilirkişi tarafından 09/06/2023 tarihli raporda özetle; Davalı QUICK Sigorta A.Ş. ile ZMM Sigortalı, Ahmet Gündüz' ün maliki olduğu, ... plakalı 2011 model AUDI marka özel aracın olay anındaki dava dışı sürücüsü Murat Umut ÜNAL' ın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/b Yönetmeliğin 101/b maddelerini ihlal etmesi yanında, dikkat ve özen gösterme yükümlülüğüne aykırı tedbirsiz sürüşü ve etkin bir fren tatbikinde bulunamaması nedeniyle, meydana gelen trafik kazasının oluşumunda % 25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu, Müteveffa yaya ... Sidal ÇİFÇİ, yolun karşı tarafına geçerken tam dikkat teksifi ve sağlıklı bir analiz yapamamış bu eylemine uyan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 68/b ve c maddelerini ihlal etmesi İle birlikte, 3 şeritli bir ana caddede karşıya geçmek isterken, kendi hızı, aracın hızı ve kat edeceği mesafe konusunda yanlış durum muhakemesi yapması yanında dikkatsizliği ve tedbirsizliği de söz konusu olduğundan, kendisinin vefatı ile sonuçlanan dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde %75 (yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu,..." hususları belirtilmiştir.
-Dosyamız kapsamında hesaplama yönünden birden fazla aktüerya raporu alınmış ise de; davacının kaza tarihinde öğrenci olduğu anlaşılmakla mahkememizce yapılan emsal gelir araştırmasına göre taznim edilen 11/10/2024 tarihli aktüerya raporunda özetle; "Müteveffa ... Sidal ÇİFCİ'in dava konusu olay sonucu ölmesi nedeniyle davacı anne-baba için 1.000,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edildiği, Dava konusu olayın meydana gelmesinde, müteveffa ... Sidal ÇİFCİ'un %75 kusurlu olduğunun tespit edildiğinden, davacılar lehine hesaplanan maddi zarardan TBK 52. maddesi kapsamında %75 kusur indirimi yapıldığı, Sayın Mahkemece tazminat hesabının asgari ücrete göre yapılması gerektiğinin kabulü halinde, davacı Yılmaz ÇİFCİ lehine 155.993,13 TL ve davacı Hülya ÇİFCİ lehine 299.556,06 TL olmak üzere toplam 455.549,19 TL destekten yoksun kalma maddi tazminatı hesaplandığı, Sayın Mahkemece tazminat hesabının asgarin 2 katına göre yapılması gerektiğinin kabulü halinde, davacı Yılmaz ÇİFCİ lehine 290.770,48 TL ve davacı Hülya ÇİFCİ lehine 551.503,89 TL olmak üzere toplam 842.274,37 TL destekten yoksun kalma maddi tazminatı hesaplandığı, Toplam tazminatın kaza tarihi itibariyle 1.000.000,00 TL olan ZMMS poliçe limiti dahilinde kaldığının hesaplandığı, 6. Davacı tarafça, davalı sigorta şirketine yapılan başvurunun 04.11.2022 tarihinde e posta ile gönderildiğinin anlaşıldığı, Sayın Mahkemece temerrüd koşullarının oluştuğunun kabulü halinde, tebliğ tarihinden itibaren 8 iş günü sonrasına gelen 17.11.2022 tarihinde davalı sigorta şirketinin temerrüde düşeceğinin hesaplandığı, Kazaya karışan ... plakalı aracın hususi-otomobil olduğunun kaza tespit tutanağından tespit edildiği" hususlarının bildirildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle, ZMSS'ye dayalı olarak sigorta şirketine yöneltilen destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
Bilindiği üzere; haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse TBK'nın 53/3.(818 sayılı BK madde 45/II) maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Ancak, destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için öncelikle, ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerekir.
TBK'nın 53.(818 sayılı BK madde 45) maddesinde sözü geçen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır; sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. O halde, destek sayılabilmek için yardımın eylemli olması ve ölümden sonra da düzenli bir biçimde devam edeceğinin anlaşılması yeterli görülür.
Ayrıca; Anne, babanın çocuğunun haksız fiil ve / veya akde aykırılık sonucu ölmesi nedeniyle açtığı destekten yoksun kalma tazminatı davalarında, çocukların anne - babaya destek olduklarının karine olarak kabulü gerekmektedir (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu 22.6.2018 tarih, Esas No: 2016/5, Karar No: 2018/6)
Zararı tazmin sorumlusunun tespiti yönünde ise; bilindiği üzere; 2918 Sayılı KTK'nın 91/1., 85/1., ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.(Bkz.Yargıtay HGK'nın 15.06.2011 Tarih ve 2011/17-142 E., 2011/411 K., 22/02/2012 Tarih ve 2011/17-787 E., 2012/92K. Sayılı ilamları) Bu anlamda bilindiği üzere; sigortanın sorumluluğu sigortalısının kusuru oranında ve poliçe teminat limiti ile sınırlı olmakla birlikte, sigorta, sürücü ve işleten meydana gelen zarardan müteselsilen sorumludur.
Mahkememizce deliller toplanmış, kusur ve aktüerya hususlarında bilirkişi raporu alınmıştır.
Dosya kapsamına kazandırılan bilirkişi raporlarının ele alınmasında;
Kusur hususunda, adli trafik bilirkişi tarafından tanzim edilen 09/06/2023 tarihli raporun denetime elverişli bulunduğu, kaza tespit tutanağı ve ceza dosyası kapsamında ATK'dan alınan rapor ile örtüştüğü, görülmekle rapor hükme esas alınmıştır. Bu itibarla meydana gelen kazada davacıların desteği olduğu belirtilen müteveffanın %75 oranında, davalı sigorta şirketine sigortalı bulunan dava dışı araç sürücüsünün %25 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır.
Aktüerya hususunda tanzim edilen 02/09/2024 tarihli raporun dosya kapsamına uygun düştüğü yöntem itibariyle hesaplamaların isabetli olduğu görülmekle rapor hükme esas alınmıştır. Raporda müteveffanın gelir durumu bakımından asgari ücrete göre ve asgari ücretin iki katına göre alternatifli olarak iki ayrı hesap yapıldığı görülmüştür.
Müteveffanın 30/09/2022 tarihinde İç Mekan Tasarımı bölümüne kaydının yapıldığı, kaza esnasında öğrenci konumunda bulunduğu sabittir. Üniversite öğrencisi desteğin okulunu bitirdiğinde elde edeceği gelirin asgari ücretten fazla olacağı hayatın olağan akışı gereğidir. (aynı yönde bkz.Y. 4. HD. 2011/2680 E., 2012/4982 K.)
Hal böyle olunca; mahkememizce ilgili bölümden mezun olan bir öğrencinin hangi sürede iş bulabileceği ve emsal gelirinin ne olabileceği üç farklı üniversiteden sorulmuş olup gelen cevabi yazılar doğrultusunda; müteveffanın gelirinin asgari ücret ile 40.000,00 TL arasında olabileceği, iş arama süresinin 1 ay ile 12 ay arasında değişebileceği anlaşılmış, bu itibarla müteveffanın 2024 yılı haziran ayında mezun olabileceği ve yaklaşık 6 ay içerisinde 01.01.2025 tarihinden itibaren üretici konuma geçeceği varsayılarak, asgari ücretin 2(iki) katı tutarında gelir elde edeceğinin kabulüyle yapılan hesaplamaya iştirak edilmiştir. (Benzer bir olayda asgari ücretin iki katı üzerinden yapılan hesaplamanın isabetli olduğu yönünde bkz. Y. 17 HD. 2016/1654 E.,2017/11741 K.)
Yukarıda anlatılan ilkeler ve değinilen deliller ışığında somut olay ele alındığında;
19/09/2022 tarihinde, davacıların kızı olan müteveffa ... Sidal Çifci'nin yaya olarak karşıdan karşıya geçtiği esnada dava dışı sürücünün sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile çarpışması şeklinde trafik kazası meydana geldiği, ... plakalı aracın kaza tarihinde trafik sigortası(ZMSS) poliçesi ile davalı şirket nezdinde sigortalı bulunduğu, kazanın meydana gelmesinde davacı müteveffanın %75 oranında, davalı yan aracının(sürücüsünün) % 25 oranında kusurlu olduğu, mahkememiz dosyası ve ceza dosyası kapsamında müteveffanın kaza nedeniyle vefat ettiği, davacılar ile müteveffa arasında karineten destek ilişkisinin bulunduğu, davacıların vefat nedeniyle destekten yoksun kalma zararının oluştuğu, olayın ve zararın poliçe teminat kapsamında kaldığı, buna göre davalının, sigortalısının kusuru oranında ve teminat limitiyle sınırlı olarak zarardan müteselsilen sorumluluğunun bulunduğu, teminat limitinin kaza tarihi itibariyle 1.000.000,00 TL olduğu hususları anlaşılmıştır.
Yapılan açıklamalar ve hükme esas alınan aktüerya raporu doğrultusunda; davacıların destekten yoksun kalma zararlarına istinaden davacı baba Yılmaz Çifci için 290.770,48 TL ve davacı anne Hülya Çifci için 551.503,89 TL tazminat hesaplandığı, anlaşılmakla aynı yöndeki ıslah dilekçesi doğrultusunda toplam 842.274,37 TL maddi tazminat üzerinden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiş, davalıya yapılan başvuru bakımından (8 iş günü sonrası) 17/11/2022 tarihinde temerrüt oluştuğu gözetilerek temerrüt tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın KABULÜ ile; davacı.... ..... .... için 290.770,48 TL olmak üzere, toplam 842.274,37 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 17/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
2-Alınması gereken 57.535,76-TL karar ve ilam harcından, peşin ödenen 14.559,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 42.975,86-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 129.918,41-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4-Davacılar tarafından yapılan; 179,90-TL Başvuru Harcı, 179,90-TL Peşin/nisbi Harcı, 14.380,00-TL Islah Harcı, 4.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 275,75-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 19.015,55TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18A/13. Maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.200,00-TL dava şartı arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/12/2024