T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/313 Esas - 2024/311
T.C.
ANKARA TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/313 Esas
KARAR NO : 2024/311
...
DAVA : Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (Alacak)
DAVA TARİHİ : 16/09/2021
KARAR TARİHİ : 28/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 10/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; ...... sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında ihaleye çıktığı '... ... Adi Ortaklığına'' ihale edildiğini, adi ortaklığın Kamu İhale Kanunu gereğince sözleşme şartı olarak vermesi gereken 100.000 TL tutarlı kesin teminat ortaklardan ...şubesinden alınan ekte bir fotokopisi bulunan 14/04/2015 tarih ve MW 000932 numaralı kesin teminat olarak verildiğini ve kurum ile adi ortaklık arasında 01/04/2015 tarihli ve 1.479,100 TL tutar üzerinden anahtar teslim götürü bedelli sözleşme imzalandığını, işin yapım sürecinde ,... ... ... 04/10/2018 tarih sayılı yazıyı ihale makamına yazarak yüklenicinin kuruma 31/10/2018 tarihi itibari ile 52.533,94 TL prim borç aslı ve 9.138,27 TL gecikme zammı olmak üzere 61.672,21 TL borcundan ötürü kesin teminatın nakde çevrilmesini talep ettiğini , ihale makamının henüz kesin kabul yapılmadığını , bu nedenle prim borcu kesin kabul tarihinde ödenmemişse o tarihte teminatın nakde çevrileceğini ... 18/10/2018 tarihli yazı ile bildirildiğini , işin kesin kabulünün eksikli olarak 27/02/2019-01/03/2019 tarihlerinde yapıldığını ve eksik işlerin yüklenici nam ve hesabına üçüncü kişilere yaptırıldığını , ihale konusu işe ait 17/05/2019 da yüklenici adi ortaklığın prim ve gecikme cezası borcunun 30/05/2019 tarihi itibariyle 68.409,45 TL ye ulaştığını , böylece 30/05/2019 tarihi itibari ile yüklenicinin mektuba konu borç toplamının 104.005,03 TL ye ulaştığını , 14/04/2015 tarih ve... mektup numaralı toplam 100.000 TL kesin teminat mektubunun nakde çevrilerek yatırılması istenilmiş, teminat mektubu aslını bankaya gönderdiğini, davalı bankanın 26/09/2019 tarihli teminat mektubunun kısmen paraya çevrilmesine yönelik bir talep olmamasına ve teminat mektubu aslı da yazı ekinde kendisine gönderilmiş olmasına rağmen yüklenicinin kuruma olan borçlarının garantisi olarak ödemeyi taahhüt ettiği 100.000 TL yerine 35.709,68 TL gönderdiğini, bu nedenle mektup bakiyesinin 64.290,32 TL 'nin hesabına gönderilmesini talep ettiğini, davalı bankanın bu yazıya alacaklarının belgeleriyle birlikte bankaya bildirilmesi halinde geriye kalan kısmın ödenmesinin değerlendirilebileceğinin bildirildiğini, davalının yüklenici lehine düzenlediği 14/04/2015 Tarihli kesin ve süresiz teminat mektubu bedeli 100.000 TL'yi derhal nakden ve tamamen ödeyeceğine dair taahhüdünü mektup aslı 26/06/2019 tarihli yazıyla kendisine gönderilmiş olmasına rağmen ihlal ettiğini beyanla bakiye mektup bedeli olan 64.290,32 TL 'nin en geç temerrüt tarihi 02/08/2019 tarihinden ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline masraf ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkili mahkemenin... mahkemeleri olduğu, görevli mahkemenin ise Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, arabuluculuk şartı yerine getirilmeden açılan davanın reddinin gerektiğini, teminat mektubunun aslının müvekkili bankaya iade edildiğini...'nın 26/06/2019 tarih ve ...sayılı yazısı ile yüklenicinin 35.709,68 TL borçlu olduğunu bildirdiğini ve teminat mektubunun tazmini istendiğini, mektup aslının da müvekkili bankaya iade edildiğini, kesin hak ediş raporunun yüklenici ile olan hesabın nihai anlamda kesilme niteliğinde olduğunu, işbu kesin hesap hak ediş raporunun davacı idare tarafından düzenlendiğini ve ilgili kurullardan geçerek kesinleştiğini kesin hesap hak ediş raporu ile davacı idarece belirlenen ve bildirilen talebe konu tutar olan 35.709,68 TL davacı kuruma ödenmiş olmakla müvekkili bankanın teminat mektubu nedeniyle başkaca bir tazmin sorumluluğunun kalmadığını, davacı kurumun bu kuralın aksine olan taleplerinin hukuki olmadığını, ancak davacı kurum tarafından yüklenici şirketin başkaca borçları olduğu gerekçesiyle tazmin talebinde bulunulduğunu bu hem teminat mektubunun hem de davacı kurum ile yüklenici borçlu şirket arasında imzalanan 16/04/2005 tarihli ... işine ait olmayan ve anılan sözleşme dışında kalan borçlarından sorumluluğunun bulunmadığını, beyanla davanın reddine vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davanın ilk olarak ... sayılı 01/03/2022 tarihli karar ile özetle ... asliye hukuk mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verildiği, kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, ... Karar sayılı kararı ile özetle; ... HMK'nın 10., 14/1 maddeleri kapsamında yetkili mahkemelerden olduğu, görevli mahkemenin ise asliye ticaret mahkemesi olduğu gerekçesiyle kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için ... tevzi edilmesine dair karar verilmesi üzerine, dosya Mahkememize tevzii olmuş ve işbu 2023/313 esas kaydını almıştır.
DELİLLER
-Davaya konu teminat mektubu,
-Taraflar arasındaki yazışmalar,
-Davacı ile dava dışı yüklenici arasındaki yapım işine ilişkin sözleşme ve ihale dosyası,
-Dava dışı yüklenicinin.. nezdindeki sicil dosyası ve prim borcu kayıtları,
-Bilirkişi Raporu
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; teminat mektubundan kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Taraflar arasında teminat mektubunun varlığı, geçerliliği, tutarı ve mektuba dayalı olarak 35.709,68 TL ödeme yapıldığı ihtilaflı olmayıp tarafların kabulündedir. Uyuşmazlığın; davacı kurumun mektubun nakde çevrilmesi talebi üzerine ilk olarak davacı ile dava dışı yüklenici arasındaki 10 nolu kesin hakedişe konu yüklenici borcuna hasren davalı tarafından 35.709,68 TL ödeme yapılması akabinde davacı kurumun 09/07/2019 tarihli yazısı doğrultusunda davalının mektup bakiyesi tutarında tazmin borcunun bulunup bulunmadığı hususunda toplandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Kamu ihale ve hesap uzmanı inşaat bilirkişi tarafından tanzim edilen 08/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Dava dışı yüklenici ile idare arasında 16.04.2015 tarihinde ... ile ilgili sözleşme imzalandığı, sözleşme konusu işin kesin kabulünün makamca 07.05.2019 tarihinde taraflarca imzalandığı, 13.05.2019 tarihli 10 no.lu kesin hakedişe göre yükleniciye ödenecek tutarın -35.595,58 TL hesaplandığı, kesin hakedişin 17.05.2019 tarihinde taraflarca çekince belirtilmeden imzalandığı, 10 no.lu kesin hakediş kapağında dava dışı yükleniciye ait .. kesintisi yapılmadığı, Dava dışı yüklenicinin sözleşme gereği ... mektup nolu olmak üzere 100.000,00 TL kesin ve süresiz kesin teminat mektubunu idareye verdiği, Davalı bankanın, davacı kuruma 35.709,68 TL kesin hakediş alacağı olarak 100.000,00 TL tutarlı teminat mektubundan ödeme yaptığının davacı ve davalı tarafın kabulünde olduğu, Dava dışı yüklenicinin ...İşyeri için ödemesi gereken ve kesin kabul tarihi 07.05.2019 tarihinden önceki dönemlere ait 07.2017 ve 03.2018 dönemlerine ait prim borçlarının ve bunlara ait gecikme zammı borçlarının ödenmemiş olduğu, 16.04.2015 tarihli sözleşme, ... Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu 13. Maddesi; hükümlerine göre dava dışı yüklenicinin... prim borçlarında sorumluluğunu yerine getirmediği, Dava dışı yüklenicinin kesin kabul tarihi 07.05.2019'dan önceki dönemlerden ötürü prim borcunun varlığı ve kesin kabul ile birlikte ortaya çıkan sözleşme borcu ile birlikte toplam borcun teminat tutarından karşılanması gerektiği, Davacının talebinde; mektup konusu ...ait 07.2017 dönemine ait 31.674,56 TL ve 03.2018 dönemine ait 19.808,76 TL prim borcu ve primlerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyen gecikme zamları ile 17.05.2019 kesin kabul / hesap ile doğan 35.709,68 TL sözleşme borcundan oluşan ki 30.05.2019 tarihi itibariyle ceman 104.005,03 TL yüklenici borcunun mahsup yoluyla tahsili için 100.000,00TL tutarlı mektubun tamamının tazminine dair davacı talebinin 35.709,68 TL için karşılanması nedeniyle; Bakiye mektup bedeli olan 64.290,32 TL'nin en geç temerrüt tarihi 02.08.2019 tarihinden ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ettiği" hususları bildirilmiştir.
Toplanılan deliller doğrultusunda; Dava dışı yüklenici ... arasında ... nde, ''bir adet bina yapım işi (1150 m² bodrum + zemin + 1 kat/İnşaat-bina tesisatı-mekanik tesisat-elektrik tesisatı işleri)'' işlerinin yapılması konusunda 16.04.2015 tarihinde anahtar teslim götürü bedelli sözleşme akdedildiği, Yüklenici Ortak Girişim Kamu İhale Kanunu gereğince sözleşme şartı olarak vermesi gereken 100.000,00 TL tutarlı kesin teminatın, ortaklardan Özdoğanlar Şirketi tarafından davalı ....' in ... şubesinden alınan 14.04.2015 tarihli kesin teminat mektubu olarak verildiği, Sözleşme konusu işin geçici kabulünün makamca 18.04.2018 tarihinde onaylandığı, Kesin kabul tutanağının makamca 07.05.2019 tarihinde imzalandığı görülmüştür.
Sözleşme konusu işte yüklenici ile idare arasında 9 adet ara hakediş, 1 adet ek ara hakediş (9 no.lu ek hakediş), 1 adet kesin hakediş (10 no.lu kesin hakediş) çekince belirtilmeden imzalandığı 13.05.2019 tarihli 10 no.lu kesin hakedişe göre yükleniciye ödenecek tutarın -35.595,58 TL hesaplandığı, ... tarafından, davalı bankaya yazılan 26.06.2019 tarihli ve ..5013 sayılı yazıda; ''14.04.2015 tarihli toplam 100.000,00 TL ... tarafından 30.05.2019 tarihinde onaylanan kesin hesap hakedişte yüklenicinin toplam 35.709,68 TL borçlu olduğu tespit edilerek 19.06.2019 tarih ve...s. Yazısında teminat mektubunun nakde çevrilmesi istenmesi sebebiyle nakde çevrilerek, ... şubesindeki IBAN hesabına yatırılması'' istendiği, davalı bankanın, davacı kuruma 35.709,68 TL gönderdiği tespit edilmiştir. Akabinde davacı kurumun, davalı bankaya gönderdiği 09/07/2019 Tarih ve ... sayılı yazısı ile mektup bakiyesi 64.290,32 TL'nin ödenmesini talep ettiği, banka tarafından 17/07/2019 tarih ve 330 sayılı cevabi yazı ile özetle teminat mektubuna konu yapım işi ile ilgili varsa bir alacağın belgeleri ile bildirilmesi halinde bakiye kısmın ödenmesi hususunun bankaca tekrar değerlendirileceğinin belirtildiği görülmüştür.
Anlatılanlar ışığında somut olay ele alındığında; davacı ile dava dışı yüklenici arasındaki ihale ve sözleşme gereğince 100.000-TL tutarlı kesin teminat için davalının ... 14/04/2015 tarihli kesin/süresiz teminat mektubu verildiği, bu kapsamda davalı Banka tarafından yüklenicinin taahhüdünü yasal mevzuat ile ihale dokümanları ve sözleşme hükümlerine göre kısmen veya tamamen yerine getirmediği takdirde, idare ile yüklenici arasındaki uyuşmazlıkların sonuçları da dikkate alınmaksızın ilk yazılı talep üzerine derhal nakden ve tamamen ödenmesinin taahhüt edildiği; diğer yandan yüklenici ve idare arasındaki sözleşmede, sözleşme konusu iş nedeniyle idareye ve SGK'ya olan borçların kesin kabul tarihine kadar ödememesi halinde kesin teminatların nakde çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edileceğinin de kararlaştırıldığı görülmüştür. Hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca yüklenicinin kesin kabul tarihi 07/05/2019 öncesi prim borcunun bulunduğu, toplam borcun 104.005,03 TL olduğu tespit edilmiş olup değinilen sözleşme kapsamında bu prim borcu için davacı idarenin kesin teminatı nakde çevirme ve yüklenici borçlarına mahsup etmesine imkan tanındığı, davalı bankanın da değinildiği üzere sözleşme kapsamında yüklenici taahhüdünü garanti ettiği gözetilerek mektup bedelinin tamamı için tanzim borcu bulunduğu anlaşılmış, bu itibarla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın KABULÜ ile, bakiye mektup bedeli olarak 64.290,32 TL'nin, 02/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 4.391,67-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 2.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 206,95-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 2.706,95TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan 100-TL tebligat masrafının kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18A/13. Maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00-TL dava şartı arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davacı ve davalı (e-duruşma) yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
28/05/2024
...