T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/330 Esas - 2024/261
T.C.
ANKARA TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/330 Esas
KARAR NO : 2024/261
...
DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/05/2023
KARAR TARİHİ : 14/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 14/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalı taraf arasında 11.02.2016 tarihinde ... ili sınırları içerisinde bulunan parklar, refüjler, yan bantların yeşil alanları, piknik alanları, rekreasyon alanları, mezarlar, havuzlar ve göletler ile belediyemize ait tesislerin bitkisel , inşaat, tesisat, elektrik bakım ve onarımişi bünyesinde bulunan ... bölge bitkisel, inşaat, tesisat elektrik bakım ve onarım işi hakkındaki sözleşme imzalandığını, söz konusu sözleşmenin iş sahibinin dava dışı ... olduğunu, davalı firmanın ana yüklenici olduğunu müvekkili şirketin ise davalı firmanın alt yüklenicisi konumunda olduğunu, taraflar arasında imzalanmış sözleşmenin 6. ve 7. maddeleri gereği müvekkili şirketin hak edişlerinden emanet - teminat kesintileri yapıldığını, müvekkili şirketin taraflarca imzalanan sözleşme hükümlerine uygun olarak edimlerini yerine getirdiğini ve bahsi geçen işlere ilişkin kesin kabulün de yapıldığını, kesin kabul tarihinden günümüz tarihine kadar davalı firmadan emanet - teminat kesintilerinin iadesi talep edilmiş olmasına rağmen davalı firma tarafından bu kesintilerin iade edilmediğini, müvekkili şirketin davalı taraftan olan bu alacaklarının hukuken tahsili amacıyla ... Esas sayılı icra takibi başlatıldığını, davalı firmanın itirazı üzerine takibin durdurulduğunu beyanla yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ve takip tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına karar verilmesini, alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere davalının icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin aralarındaki sözleşmede açıkça işin idareden kesin kabulü ve teminatların çözülmesinden ve ...dan soğuk damgalı ilişiksiz belgesi sunulmasından sonra kendisine iade edileceğini kabul ettiğini, ancak idarenin işin kesin hakedişini yapmadığını ve müvekkili şirketinde teminatları alamadığını, ...nın sözleşmeye uygun olarak Teminatları iade etmediğini, etmesi durumunda ve teftiş sonucunda daha büyük kesintiler ve hukuki yaptırımların çıkması halinde sözleşmece kendisini koruyan hükümlere dahi riayet etmemiş olacağını, Sayıştay denetimine tabii müvekkili şirket ...'nın ve ilgili personelin bunun hukuki müeyyideleri ile karşı karşıya kalacağını ve bir kamu zararı oluşacağını, alacağın likit olmadığını beyanla davanın reddine, davacı aleyhine %20’den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, masraf ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
-Taraflar arasındaki bakım onarım işi (altyüklenici)sözleşmeleri,
-Dava dışı Belediye Başkanlığı ile davalı arasındaki hizmet alımı sözleşmesi,
-Dava dışı Belediye Başkanlığı nezdindeki ihale kayıtları ve yazışmalar,
-Dava dışı ...ilişiksiz belgesi ve cevabi yazıları,
-.... E. Sayılı dosyası,
-Bilirkişi Raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava eser sözleşmesi kapsamında emanet kesintilerinin iadesi/tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı özetle; dava dışı Belediye başkanlığının iş sahibi, davalı şirketin ana yüklenici olduğu yapım işi kapsamında alt yüklenici olarak edimini yerine getirdiğini, davacı ile davalı arasında akdedilen sözleşme gereği yapılan emanet kesintilerinin iadesi koşulları oluştuğunu ileri sürmüş, davalı yan ise özetle iş sahibi idare tarafından kesin hakedişin yapılmadığı ve işin bütünüyle teftiş incelemesine tabi tutulduğu, teftiş aşamasında tespit edilecek noksanlıklar ve usulsüzlükler halinde kesintilerin dava konusu teminatlardan yapılacağı, teftiş raporuna göre yersiz ödeme iddiasıyla iş sahibi ile aralarında dava süreci bulunduğu yönünde savunma yaparak bu nedenlerle iade koşullarının oluşmadığından davanın reddini savunmuştur.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Kamu ihale uzmanı ve mali müşavir bilirkişiler tarafından tanzim edilen 28/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacı firma ile davalı ... arasında 11.02.2016 ... Bölge tarihinde sözleşme akdedildiği, dosya kapsamında davacı firma ile davalı ... arasında düzenlenmiş ara hakediş ve kesin hakediş bulunmadığı, Davalı ... ile dava dışı idare arasında, İhale Kayıt Numarası ... olan iş ile ilgili 20.01.2016 tarihinde sözleşme akdedildiği, davalı ... ile dava dışı idare arasında sözleşme kapsamındaki işe ait kesin hesabın 12.08.2022 tarihinde yapıldığı, dava dışı idare komisyonu ile davalı ... yetkililerince 08.05.2018 - 21.01.2019 tarihinde iş yerine gidilerek, davalı ... tarafından yapılmış işlerin kesin kabul bakımından incelendiği, yapılan işin sözleşme ve eklerine uygun olduğu ve kabule engel olabilecek eksik, kusur ve arızaların bulunmadığının tespit edildiği, komisyon ve davalı ... tarafından imzalanmış tutanağın 21.01.2019 tarihinde makamın onayına sunulduğu, 22.01.2019 tarihinde makamca onaylandığı, 14.07.2023 tarihli Sayın Mahkemeye gönderilen ... yazısında; davacı firmanın sözleşme kapsamındaki işle ilgili ... borcu bulunmadığı, buna ilişkin bildirimlerin, ''taşeron borcu yoktur'' yazılarının, davalı ...'ya daha önce gönderildiği, dava dışı idarenin davalı ... hakedişinden yaptığı kesintilerin, davacı firmanın sorumluluğunda olup olmadığı konusunda tarafımızca tespit yapılamadığı, davalı ... ile dava dışı idare arasındaki hukuki süreç sebebiyle, davacı firmanın teminat mektuplarının davalı ... tarafından iade edilmemesi konusundaki takdirin ve hukuki yorumun Sayın Mahkemeye ait olduğu, Davacı şirketin dava konusu işlemlerinin bulunduğu 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defterlerinin defterinin açılış ve kapanış tasdiklerinin Türk Ticaret Kanunu Hükümlerine uygun olarak yasal süreler içinde yapılmış olduğu, usulüne uygun olarak tutulduğu ve defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, Davalı şirketin dava konusu işlemlerinin bulunduğu 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ait elektronik ticari defterlerinin defterinin açılış ve kapanış tasdiklerinin Türk Ticaret Kanunu Hükümlerine ve Vergi Usul Kanunu Elektronik Defter Genel Tebliğlerinde uygun olarak yasal süreler içinde yapılmış olduğu, usulüne uygun olarak tutulduğu ve defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, T.C. ... Esas numaralı dosyasında takip tarihinin 29.03.2023, takip tutarının 171.531,53 TL sözleşmeden kaynaklı teminat alacağı olduğu, Tarafların ticari defterlerinde kayıtlı hareketler üzerinden yapılmış olan tespit ve değerlendirmeler neticesinde; Davacı şirket tarafından ... Esas numaralı dosyasında takip konusu edilmiş olan 171.531,53 TL tutarındaki teminat alacağının, tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, tarafların ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi (29.03.2023) itibariyle, davacı şirketin davalı şirketten teminatlar hesabında 171.531,53 TL tutarında sözleşmeden kaynaklı teminat bakiye alacağının kayıtlı olduğu" hususları belirtilmiştir.
Toplanılan deliller doğrultusunda; taraflar arasında ...'nın taahhüdü altındaki "Ankara ili sınırları içerisinde bulunan parklar, refüjler, yan bantların yeşil alanları, piknik alanları, rekreasyon alanları, mezarlıklar, havuzlar ve göletler ile belediyemize ait tesislerin bitkisel, inşaat, tesisat, elektrik bakım ve onarım işi bünyesinde bulunan 2016/67 Bölge bitkisel, inşaat, tesisat, elektrik bakım ve onarım işi" işine ilişkin 11/02/2016 tarihli sözleşme akdedildiği, davaya konu kesintilerin anılan sözleşmenin 7. Maddesine istinaden yapıldığı anlaşılmıştır.
Akdedilen sözleşmelerin eldeki uyuşmazlığa ilişkin hükümleri ele alındığında;
Madde 6- Teminata İlişkin Esaslar
Yüklenici sözleşme bedelinin % 6'sı tutarında teminat verecektir. Teminat olarak; geçerli olan tedavüldeki Türk Parası, Bankalar ve özel finans kurumlan tarafından verilen teminat mektupları, Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgeler, ilgili mevzuatına göre Türkiye'de faaliyette bulunmasına izin verilen yabancı bankaların düzenleyecekleri teminat mektupları ile Türkiye dışında faaliyette bulunan banka veya benzeri kredi kuruluşlarının düzenleyecekleri teminat mektuplan Türkiye'de faaliyette bulunan bankaların veya özel finans kurumlarının kontrgarantisi şartı ile düzenleyecekleri belgeleri teminat karşılığı olarak ...'ya verecektir. Teminat Mektuplan kesin ve süresiz olacaktır.
Teminat mektubu vermemesi durumunda, toplam teminat tutarı kadar hakedişlerinden %6 oranında nakit kesinti yapılacaktır. Bu kesintilerin, teminat mektubu ile değiştirilebilmesi için yüklenicinin sözleşme bedelinin %6'sı tutarında kesin ve süresiz olarak düzenlenmiş, teminat mektubu vermesi zorunludur.
Yüklenici işbu sözleşme konusu işleri sözleşme hükümlerine, sözleşmenin eklerine ve teknik şartname hükümlerine uygun bir biçimde ifa etmesi, vergi ve ... borçlarının olmadığını tevsik eden güncel resmi belgeleri ...'ya teslim etmesi ile ...'nın idareye işin kabulünü yaptırması aşamasında çıkabilecek noksanlıklar ve yüklenicinin ...ya yatırdığı prim tutarının ...'nın işbu sözleşmede yazılı keşif bedeline göre belirleyeceği prim tutarı arasında fark, ceza ve muhtelif borçların çıkması riskine ve bu işte çalıştırdığı işçilerinin her türlü ücrete ilişkin muhtemel alacaklarına karşı ...'da tutulur. Bu teminat ...'nın bu işle ilgili ...'dan soğuk damgalı ilişiksizlik belgesini alarak İdareden teminatını çözdürmesinden sonra ve yukarıda bahsedilen konularda bir soruna rastlanmaz ise kendisine iade edilir." şeklinde olduğu ve yine sözleşmenin kesintilere ilişkin 7. Maddesinin;
"Madde 7- Kesintiler
..., yüklenicinin her hakedişinden (KDV hariç) hakediş bedelinin% 5'i kadar emanet kesintisi yapacaktır. Yapılan bu kesintiler, yüklenicinin ... ile işin kabulünü yapması ve kesin hakedişinin (sözleşme bitim tarihinde düzenlenen ve Büyükşehir Belediyesince onaylanmış hakedişin) onaylanmasından sonra kesilen emanet tutarı yükleniciye iade edilecektir." şeklinde olduğu görülmüştür.
Taraflar arasındaki yapım işi kapsamında; işe 25/01/2016 tarihi itibari ile başlanıldığı, 02/04/2018 tarihinde bitirildiği, İş sahibi belediye nezdinde 21/01/2019 tarihinde Muayene ve Kabul Komisyonunca Kabul İşlemleri tamamlanarak, 22/01/2019 tarihinde Kesin Kabul Tutanağının ihale yetkilisi (harcama yetkilisi) tarafından onaylandığı, ... ...'nin dava dışı idare nezdinde bulunan banka kesin teminat mektupları iade edilerek nakit teminat olarak değiştirildiği, kesin hesap raporunun 18/08/2022 tarihinde dava dışı idare tarafından onaylandığı görülmüştür.
Anlatılarlar ışığında somut olay ele alındığında; taraflar arasında akdedilen sözleşmeye konu yapım işinin kesin kabulünün 22/01/2019 tarihinde yapıldığı, kesin kabul tutanağına göre ... tarafından yapılmış işlerin kesin kabul bakımından incelendiği, yapılan işin sözleşme ve eklerine uygun olduğu ve kabule engel olabilecek eksik, kusur ve arızaların bulunmadığının tespit edildiği, yine davacı firmanın sözleşme kapsamındaki işle ilgili ...borcu bulunmadığı, buna ilişkin bildirimlerin, ''taşeron borcu yoktur'' yazılarının kurum tarafrından davalı ...'ya gönderildiği, neticeten kesin hesap raporunun 18/08/2022 tarihinde dava dışı idare tarafından onaylandığı nazara alındığında; davacının sözleşme ile üstlendiği edimlerini yerine getirdiği kanaat edilmiştir. Davalı yan kesin hesap raporunda iş sahibi tarafından kesinti yapıldığı, kesin hesabın davalı ... tarafından ihtirazi kayıtla imzalandığı ve işe ilişkin yürütülen teftiş incelemesi sonucunda dava dışı iş sahibi ile davalı ana yüklenici arasında yersiz ödemenin istirdadına ilişkin yargılama süreci bulunduğu yönünde savunmada bulunmuş ise de; Dava dışı idarenin davalı ... hakedişinden yaptığı kesintilerin, davacı firmanın sorumluluğunda olduğuna diğer bir anlatımla yersiz ödeme iddiasının davacı firmanın üstlendiği iş kısmından kaynaklandığına veya davacı firma tarafından bir usulsüzlük yapıldığına yönelik somut bir savunma ileri sürülmediği gibi dosya kapsamınca bu yönde somut bir olguya da rastlanılmamıştır. Bu itibarla salt dava dışı idarece yürütülen teftiş süreci nedeniyle davalı tarafından teminatın tutulmasının taraflar arasındaki sözleşmenin bütününe aykırı düşeceği değerlendirilmiştir. Hal böyle olunca davalının savunmasına konu istirdat davasının bekletici mesele yapılması talebi de yerinde görülmemiştir.
Yapılan açıklamalar kapsamında taraflar arasındaki sözleşme kapsamında emanet kesintilerinin iadesi koşullarının oluştuğu değerlendirilmekle, takibin devamı talebinin yerinde olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Davacı yanın icra inkar tazminatı talebi bakımından takibe konu alacağın likit olduğu nazara alınarak kabul edilen alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına da hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın KABULÜ ile; ... Esas sayılı takibine, davalı tarafından yapılan itirazın İPTALİNE, takibin aynı koşullarla devamına,
2-Kabul edilen alacağın (171.531,53-TL'nin), %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 11.717,32-TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 2.071,67-TL harcın mahsubu ile bakiye 9.645,65-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 27.445,04-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 179,90-TL Başvuru Harcı, 2.071,67-TL Peşin/nisbi Harcı, 5.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 111,25-TL Tebligat ve Posta masrafları, olmak üzere toplam 7.362,82TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18A/13. Maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00-TL dava şartı arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı vekili (e-duruşma) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ...nezdinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
14/05/2024
...