T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/351 Esas - 2024/310
T.C.
ANKARA TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/351 Esas
KARAR NO : 2024/310
DAVA : Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 15/05/2023
KARAR TARİHİ : 28/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 10/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 22.04.2022 tarihinde sürücü Tuğrul DURU'nun sevk ve idaresindeki ...plakalı aracı ile nizami park halindeki ... plakalı aracın ön kesimleriyle çarpışıp müvekkilinin aracının hasar görmesine sebebiyet verdiğini, kazanın oluşumunda ...plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 53/1A kanun maddesi gereğince kural ihlali görüldüğünü, müvekkilinin 06 BIT 104 plakalı aracın park halinde iken çarpıldığı kazada kural ihlalinin olmadığı kanaatine varıldığını, Davalı... Sigorta A.Ş.'ye 12.06.2022 tarihinde yapılan başvuru neticesinde 11802201812-1 nolu hasar dosyası açılmış olduğunu ancak taraflarına herhangi bir ödeme yapılmadığını, davacının 22.04.2022 tarihli trafik kazasında ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle uğramış olduğu zarara ilişkin bilirkişi hesabına göre artırılmak üzere şimdilik 250,00-TL onarım ve değer kaybı tazminatına karşılık 250,00-TL olmak üzere toplamda şimdilik 500,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren reeskont avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleriyle ücret-i vekâletin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilinin 22/04/2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle: Araç değer kaybı alacağı için talep edilen 250,00-TL’nin 14.750,00-TL artırılarak 15.000,00-TL'ye yükseltildiği görülmüştür.
Davalı Yakut Servis ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...plaka sayılı aracın maliki olduğunu ancak kaza tarihinden önce 01/09/2021 başlangıç tarihli 36 ay süreli uzun dönem kira sözleşmesi kapsamında dava dışı Moov Dijital Ulaşım Çözümleri Tic. AŞ'ne (yeni ünvan Getir Araç... AŞ) kiralandığını, müvekkilinin işleten sıfatına sahip olmadığından davada taraf sıfatı bulunmadığını, davanın esası yönünden müvekkili aracına atfedilen kusuru kabul etmediklerini, davacı aracın trafik sigortasından açılan hasar dosyası kapsamında onarılmış olduğunu, mevcut hasar ile ilgili olarak değişmesi gereken parçaların orjinalleri ile değiştirilmiş, onarılması gereken parçaların ise onarılmış olduğunu, davacının hasar tazminatı talebinin bu bakımdan yersiz olup reddinin gerektiğini, beyanla davanın reddine, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı... Sigorta Şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle: yetkili mahkemenin İstanbul Adliyesi Mahkemeleri olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kusur oranlarının ve hasar miktarının, değer kaybının bilirkişi incelemesi ile tespitinin gerektiğini, müvekkili şirketin dava açılmasına sebebiyet vermediği gibi temerrüdünün de söz konusu olmadığını, bu nedenle faiz taleplerinin haksız olduğunu, beyanla davanın reddi ile yargılama harç ve giderleri ile ücreti-i vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
-Trafik kazası tespit tutanağı,
-Poliçe ve hasar dosyası,
-Kazalı hâldeki araç fotoğrafları,
-Araç takyidat/sahiplik kayıtları,
-Sigorta Bilgi ve Gözetim kayıtları,
-Araç kiralama sözleşmesi ve kiralık araç bildirim (kabis) kayıtları
-Eksper raporu,
-Bilirkişi raporları,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar nedeniyle karşı araç maliki ve ZMMS(trafik sigortası) sigortacısına yöneltilen hasar bedeli ve değer kaybı bedeline yönelik maddi tazminat istemine ilişkindir.
2918 Sayılı KTK'nın 91/1., 85/1., ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.(Bkz.Yargıtay HGK'nın 15.06.2011 Tarih ve 2011/17-142 E., 2011/411 K., 22/02/2012 Tarih ve 2011/17-787 E., 2012/92K. Sayılı ilamları) Bu anlamda bilindiği üzere; sigortanın sorumluluğu sigortalısının kusuru oranında ve poliçe teminat limiti ile sınırlı olmakla birlikte, sigorta, sürücü ve işleten meydana gelen zarardan müteselsilen sorumludur.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, kusur durumu ve gerçek zarar miktarının tespiti hususlarında bilirkişi raporu alınmıştır.
Adli trafik uzmanı makine mühendisi bilirkişi tarafından tanzim edilen 01/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davalı sigorta şirketine sigortalı ...plakalı araç sürücüsü Tuğrul DURU'nun meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 52/b., 67/a. ve 84J/I. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olacağı, Nizami olarak park halinde bulunan ve kazanın oluşumunda kusur izafe edilecek herhangi bir kural ihlali de bulunmayan davacıya ait 06 BİT 104 plakalı araç sürücüsünün meydana gelen kazanın oluşumunda kusursuz olacağı, Davacıya ait 06 BİT 104 plakalı araçta meydana gelen hasar tutarının kdv dahil 46.816,50 TL olacağı, Davacıya ait 06 BİT 104 plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 15.000,00 TL olacağı, Davalıların da 2918 sayılı KTK.nun 85. ve 91. Maddeleri gereği sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurundan dolayı müştereken ve müteselsilen oluşan tazminattan sorumluluklarının olacağı" hususları belirtilmiştir.
Mahkememizin 21/11/2023 tarihli celse ara kararları doğrultusunda davalılardan Yakut Servis şirketinin uzun dönem kiralama savunması ve aracın geçmiş hasar kayıtları araştırılarak yine tarafların kök rapora itirazları nazara alınarak dosyanın bu kez kök raporu hazırlayan bilirkişiyle birlikte sigorta bilirkişisine birlikte tevdi edilmesine karar verilmiştir.
Bilirkişiler tarafından birlikte tanzim edilen 22/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle: " Davalı sigorta şirketine sigortalı ...plakalı araç sürücüsü Tuğrul DURU'nun meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 52/b., 67/a. ve 84/1. Maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla 46100 oranında kusurlu olacağı, Nizami olarak park halinde bulunan ve kazanın oluşumunda kusur izafe edilecek herhangi bir kural ihlali de bulunmayan davacıya ait ... plakalı araç sürücüsünün meydana gelen kazanın oluşumunda kusursuz olacağı, Davacıya ait aracın muadil yedek parçalarla tamir edildiği anlaşılmakla, orijinal parça - muadil parça farkının 18.327,23 TL olacağı, Davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 15.000,00 TL olacağı, Davalı sigorta şirketinin dava dışı Türkiye Sigorta A.Ş.'ye yaptığı 28.774,63TL ödeme neticesinde poliçe bakiye teminat tutarının 50.000,00 - 28.774,63T7L - 21.225,37TL olduğu hesaplanmıştır. Davalı araç malikinin uzun süreli kira sözleşmesi nedeniyle işleten sıfatını kaybettiği ve husumetinin bulunmadığı yönündeki itirazlarının Takdir ve değerlendirmesi Sayın Mahkemenindir" hususları belirtilmiştir. 22/04/2024 tarihli raporun, dosya kapsamına uygun düştüğü ve denetime elverişli hazırlandığı görülmekle işbu rapor hükme esas alınmıştır.
Toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; 22/04/2022 tarihinde, davacıya ait ... plakalı araç ile davalı Yakut Servis şirketine ait ...plakalı araçların çarpışması ile trafik kazası meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde ...plakalı aracın tamamen %100 oranında kusurlu olduğu, davacının ise kusursuz olduğu, kaza tarihinde ...plakalı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde ZMSS(trafik sigortası) kapsamında sigortalı bulunduğu, poliçe limitinin 50.000,00 TL olduğu, dava açılmadan önce davacıya ait aracın dava dışı Türkiye Sigorta AŞ nezdindeki kasko poliçesi kapsamında onarım gördüğü ve davalı sigorta şirketi tarafından dava dışı Türkiye Sigorta AŞ'ye hasar onarım bedeli için 28.774,63 TL ödeme yapıldığı, değer kaybı yönünden ise ödeme kaydına rastlanılmadığı anlaşılmıştır.
Hemen belirtmek gerekir ki dava konusu sübjektif hak(dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkinin varlığı medeni usul hukukumuzda "sıfat" olarak tanımlanmaktadır ve bir davada taraf olarak gösterilen kişilerin o dava ile ilgili kimseler olması zorunludur. Taraf sıfatı(husumet) ve sıfat yokluğu, davada taraf olarak görünen kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olan bir itiraz niteliğindedir ve yargılamanın her aşamasında, isteme gerek kalmaksızın mahkemece kendiliğinden gözetilmesi zorunludur. Aynı yönde Yargıtay HGK'nın 27.11.2013 gün, 2013/439 Esas ve 2013/1595 Karar sayılı kararında da vurgulandığı üzere; bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, bu kişilerden birinin o davada gerçekten davacı veya davalı sıfatı yoksa, dava konusu hakkın esasına ilişkin bir karar verilemez. Dava sıfat yokluğundan (husumetten) reddedilir
Davalılardan Yakut Servis şirketinin uzun dönem kiralama ilişkisi nedeniyle işleten sıfatına sahip olmadığı ve eldeki davada husumeti bulunmadığı savunması bakımından; davalı yan tarafından sunulan kira sözleşmesi, kira faturaları ve mahkememizce celp edilen kiralık araç bildirim sistemi(KABİS) kayıtları doğrultusunda, ...plakalı aracın kaza tarihi itibariyle davalı Yakut Servis Şirketi adına kayıtlı olmakla birlikte dava dışı Moov Dijital Ulaşım Çözümleri Tic. AŞ (yeni ünvan Getir Araç... AŞ) isimli şirkete uzun dönem kiralandığı bu itibarla davalı Yakut şirketinin kaza tarihinde işleten sıfatının bulunmadığı anlaşıldığından bu davalı yönünden davanın pasif husumet (davalı sıfatı) yokluğu sebebiyle reddi gerekmiştir.
Diğer davalı sigorta şirketinin ise yukarıda anlatılanlar doğrultusunda ZMSS poliçesi kapsamında zarardan sorumluluğunun bulunduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca davacının 15.000,00 TL değer kaybı zararının oluştuğu tespit edilmiştir. Davacı değer kaybı yanında ayrıca hasar tazminatı talebinde bulunmuş ise de aracın kasko sigorta şirketi tarafından davacı onayı ile onarım gördüğü, davacının hasar bedeline ilişkin bakiye gerçek zararının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Yapılan açıklamalar kapsamında davalı Yakut şirketi yönünden davanın pasif husumet (davalı sıfatı) yokluğu sebebiyle reddine, diğer davalı... Sigorta yönünden talep edilen değer kaybı tazminatının kabulüne, hasar tazminatı isteminin ise reddine ilişkin olarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davacı tarafından davalı "Ray Sigorta Anonim Şirketi" aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜ ile, değer kaybı zararı olarak 15.000,00 TL maddi tazminatın, temerrüt tarihi olan 23/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı... Sigorta AŞ'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin(250,00 TL'lik) istemin reddine,
2-Davacı tarafından davalı "Yakut Servis Danışmanlık Otomotiv Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi " aleyhine açılan DAVANIN, pasif husumet (davalı sıfatı) yokluğu sebebiyle REDDİNE,
3-Alınması gereken toplam 1.024,65-TL karar ve ilam harcından peşin ödenen toplam 855,13-TL harcın mahsubu ile bakiye 169,52-TL harcın davalı... Sigorta AŞ'den alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 15.000,00-TL vekalet ücretinin davalı... Sigorta AŞ'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı... Sigorta Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 250,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı... Sigorta AŞ.'ye verilmesine,
6-Davalı Yakut Servis Danışmanlık Otomotiv Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, ve ret sebebi ayrı olduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca ve 3/2. İle 13/2. Maddeleri de nazara alınarak 500-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Yakut Servis Danışmanlık Otomotiv Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; 179,90-TL Başvuru Harcı, 179,90-TL Peşin/nisbi Harcı, 675,23-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 1.035,03TL harcın davalı... Sigorta AŞ'den alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan; 4.700,00-TL Bilirkişi ücreti, 524,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 5.224,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 5.138,36-TL lik kısmının davalı... Sigorta AŞ'den alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Arabuluculuk ücreti olarak suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.120-TL'nin davanın kabul oranına göre 3.068,85-TL'sinin davalı... Sigorta AŞ'den tahsili ile, bakiye 51,15-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
10-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı Yakut Servis Şirketi vekillerini yüzüne karşı, ( davacı vekili ve davalı Yakut Servis vekili e-duruşma), diğer davalının yokluğunda 6100 sayılı HMK'nın 341/2. Maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
28/05/2024