T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/424 Esas - 2024/270
T.C.
ANKARA TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/424 Esas
KARAR NO : 2024/270
...
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23.10.2019
KARAR TARİHİ : 15/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 30/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA
Davacı vekili 23.10.2019 dava dilekçesinde özetle Davacı müvekkil ...) arasında 08.05.2015 tarihli Alt Yüklenici Yapım Sözleşmesi ve 07.01.2016 tarihli Alt Yüklenici Yapım Sözleşmesi kapsamında bir ticari ilişki olduğunu, davacı müvekkilin, davalı ... ile diğer davalı ... arasında imzalanan ... işinin elektrik yapım işini üstlendiğini, sözleşmenin 6. ve 12. maddelerinde ödeme şeklinin düzenlendiğini, davacı müvekkilin, sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmişse de davalı ... İnş.’ın tamamlanan işlerin hak ediş bedellerini ödemediğini, hak ediş bedellerinin, davalı ... tarafından diğer davalı ... İnş.’a ödemesine rağmen, davalı ....’ın davacı müvekkile ödenmediğini, davacı müvekkilinin sözleşme konusu imalatlar ile sözleşme dışı ilave işlerin yapılarak hak edişler düzenlenerek davalı şirkete bildirildiğini, davalı ... İnş.’ın ise herhangi bir itirazda bulunmadığını, alacağın tahsili için görüşmelerden sonuç alınamayınca 30.07.2019 tarihinde Arabulucuya başvurulduğunu ve 10.09.2019 tarihinde herhangi bir anlaşmaya varılamadığını, Davacının alacağının güvence altına alınması için davalı şirket adına kayıtlı gayrimenkul ve araçlara ihtiyati tedbir konulmasını talep ettiklerini, beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davalı yan adına kayıtlı gayrimenkul ile araçlarına ihtiyati tedbir konulmasına ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yan üzerine yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
SAVUNMA
Davalı .... vekilinin 19.11.2019 tarihli davaya cevap dilekçesinde özetle Müvekkil davalı .... (...)’nin görev ve sorumluluğunun inşaat alanında sadece Müşavirlik ve Danışmanlık Hizmetlerini yerine getirmek olduğunu, bunun dışında proje çizmek, onaylamak, projede eksik olup olmadığını denetlemek gibi bir görev ve yetkisinin bulunmadığını, Müvekkil davalı ...’ın dava konusu uyuşmazlıktan kaynaklı herhangi bir sorumluluğunun olmadığını ve davacı ... İnş. ile aralarında herhangi bir sözleşme bulunmadığını, dava dilekçesinde, müvekkil davalı aleyhine herhangi bir isnat olmadığını ve davanın husumet yönünden reddinin gerektiğini, Müvekkil davalının, ihale makamı idare olarak, diğer davalı yüklenici ... İnş. ile anahtar teslimi götürü bedel, ... işi için sözleşme akdedildiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde ifade ettiği gibi davacı taraf ile müvekkil davalı ... arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığını, Bu anlamda müvekkil davalının, herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından davanın husumet yönünden reddinin gerektiğini, Diğer taraftan açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun olması nedeniyle bu yönden de reddinin gerektiğini, beyanla husumet haksız ve mesnetsiz davanın müvekkil davalı açısından reddine, yargılama giderlerinin davacıya tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Davalı ... İnş. vekilinin 03.12.2019 tarihli davaya cevap dilekçesinde özetle Taraflarına tebliğ edilmeyen davacı belge ve delillerine karşı itirazlarını saklı tuttuklarını, eksiklerin giderilmemesi durumunda davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, Davalı yüklenici ile diğer davalı .... arasında “....” işi için sözleşme akdediîdiğini, anılan sözleşmenin bir bölümünü oluşturan Elektrik Tesisatı işlerinin sözleşme ve eklerinde açıklanan anahtar teslimi götürü bedel ve esaslarla KDV Hariç 9.400.000 TL’ye 08.05.2015 tarihli Alt Yüklenici sözleşme ise.... tarafından asansör ve jeneratör temini bedeli hariç taahhüt edildiğini, .... tarafından ihtirazı kayıt konulmadan imzalanan 7 adet hak ediş gereğince KDV hariç 894.000,02 TL’lik iş yapıldığını, ... tarafından hak ediş faturalarının kesildiğini ve fatura bedelleri ödenerek görülen lüzum üzerine sözleşmenin karşılıklı olarak fiilen feshedildiğini, Davacının dava dilekçesine konu edilen 08.05.2015 tarihli Alt Yüklenici yapım sözleşmenin taraflarının farklı olduğunu, işe ilişkin imalat bedellerinin tamamının ödendiğini, sözleşmenin geldiği aşamada feshedildiğini ve bahse konu sözleşme ile ilgili dava şartı arabuluculuk başvurusunun yapılmadığı göz önüne alındığında, söz konusu sözleşmenin dava konusu yapılamayacağını, yukarıda anılan sözleşme kapsamındaki ileri bir bölümünü oluşturan ve ...tarafından yapılan işlerin dışında kalan “Elektrik Tesisatı” işlerinin sözleşme ve eklerinde açıklanan anahtar teslim götürü bedel ve esaslarla KDV Hariç 8.506.000,00 TL’ye yapılması 07.01.2016 tarihli Alt Yüklenici Yapım Sözleşmesi ile davacı .... tarafından taahhüt edildiğini, davacı Kasım Yavuz Enerji tarafından ihtirazı kayıt konulmadan 11 adet hak edişin imzalandığını, KDV hariç 9.400.000,00.TL sözleşme bedelinden ...tarafından yapılan ve bedelleri ödenen KDV hariç 894.000,02.TL mahsup edilerek KDV hariç 8.506.000,00 TL olan sözleşme bedeline ulaştığını, sözleşme ekinde birim fiyatların yer aldığı bir listenin olmadığı ve sözleşmenin 6. maddesi gereğince işin anahtar teslimi götürü bedel usulüne göre yapılacağının açık olduğunu, Ayrıca davalı yüklenici ile ... Kiralık Alanların İnce İşleri” sözleşmesinin akdediîdiğini, bahse konu sözleşmede işlerin bir kısmının sözleşme ve eklerde açıklanan anahtar teslim götürü bedel ve esaslarla KDV hariç 2.568.209,43 TL’ye yapılması hususunda 09.11.2016 tarihinde davacı alt yüklenici ile Alt Yüklenici Sözleşmesi yapıldığını, Davalı ile davacı alt yüklenici arasında 07.01.2016 ve 09.11.2016 tarihli iki ayrı sözleşme yapılmış ise de, bahse konu işlerin tek iş olduğu, 09.11.2016 tarihli ikinci işin 07.01.2016 tarihli ilk iş kapsamında bulunan ilave işlere ilişkin ek sözleşme niteliğinde olduğunu, davacının ikinci iş için ayrı sigorta işyeri numarası almadığını, bu nedenle 07.01.2016 ve 09.11.2016 tarihli sözleşmelere ilişkin cari hesapların birlikte tutulduğunu, davacı alt yüklenici tarafından taahhüt edilen işlerin bir bölümünün, 28.06.2016 tarihli, sözleşme gereğince davacı ....’nce taahhüt edildiğini, Davalı yüklenici tarafından, davacı alt yükleniciye işte gecikme olduğu, eksik ve kusurlu imalatların ivedilikle tamamlaması, aksi takdirde eksik imalat ve malzemelerin nam ve hesaba yapılacağı/yaptırılacağı hususunda yazılar yazıldığını, Davalı ... ve müşavir firma tarafından davalı yükleniciye, davacı alt yüklenicinin taahhüdü altında olan işlerin eksik ve kusurlu imalatlar içerdiğine dair 14 farklı yazı ile bildirildiğini, İmalatlardaki eksik ve kusurların davacı alt yüklenicinin de kabulüne girdiğini, ... yevmiye numaralı alacağın temliki sözleşmesi gereğince alt taşeronu tarafından yapılmayan eksik ve ayıplı işlerden dolayı alacağını temlik ederek eksik ve ayıplı işlerin nam ve hesabına yapılmasını/yaptırılmasını kabul ettiğini, Davalı yüklenici tarafından ... numaralı ihtarnamesi ile ortak sorumlulukta bulunan sözleşme konusu imalatlarda tespit edilen ve sahada tespit edilecek diğer eksik ve gizli işlerin giderilmesi için ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde işe başlanmasını ve işin 15 gün içerisinde sözleşmeye uygun şekilde tamamlanarak teslim edilmesini, aksi takdirde işlerin davacı alt yüklenici nam ve hesabına yaptırılacağını ve yapılacak masraflar ile her türlü zarar ve ziyanın talep edileceğinin ihtar edildiğini, Davacı alt yüklenici tarafından eksik ve ayıplı imalatların giderilmesine yönelik herhangi bir işlem yapılmadığının davalı yüklenici ile davalı ... arasında 07.05.2018 tarihli tutanak ile kayıt altına alındığını, Davacı alt yüklenicinin, davalı yükleniciye borçlu olduğu halde 21.12.2018 tarihinde 458.949,50 TL cari hesap alacağının ödenmediği gerekçesiyle ... E. Sayılı dosyası ile davalı yüklenici aleyhine icra takibi başlattığını, icra dosyasına yapılan itiraz neticesinde icra takibinin durdurulduğunu, kabul manasına gelmemekle birlikte davacı alt yüklenicinin icra takibine konu ettiği 458.949,59 TL asıl alacak ile 100.327,64 TL işlemiş faiz talebi ve işbu davayı açmadan önce yapılan arabuluculuk görüşmelerinde 4.241.000,00 TL alacaklı olduğu iddialarının çeliştiğini, Taraflar arasındaki 07.01.2016 tarihli sözleşmeden 11 hak ediş, 09.11.2016 tarihli sözleşmeden 1 hak ediş düzenlendiğini, davacı alt yüklenici tarafından 269.768,04 TL nakit teminat tutarı içinde olmak üzere 13.253.732,23 TL fatura düzenlendiğini, karşılığında davalı yüklenici tarafından davacı alt yükleniciye 13.400.843,38-TL ödendiğini ve davalı yüklenicinin davacı alt yükleniciden 147.110,17 TL alacağının bulunduğunu, 09.11.2016 tarihli sözleşme kapsamındaki uzaktan sayaç okuma işinin davalı alt yüklenici tarafından yapılmadığını, bahse konu işin davacı alt yüklenici nam ve hesabına ...10.10.2017 tarihli protokol kapsamında KDV dahil 22.800,00€ (119.502,50 TL) (KDV’den muaf) bedelle yaptırıldığı ve ilgili tutarın davalı yüklenicinin tarafından ödendiğini, 07.01.2016 tarihli sözleşme kapsamında yapılan hak ediş ödemeleri içerisinde ödenen KDV dahil 143.034,57 TL’nin sözleşme dışı yapıldığı, ancak söz konusu işlerin 09.11.2016 tarihli sözleşme kapsamına alındığını, 09.11.2016 tarihli sözleşme kapsamındaki 1 numaralı hak edişten 143.034,57 TL’nin düşüldüğünü, cari hesaba göre davacı alt yüklenicinin, davalı yükleniciye 147.110,14 TL borcu olduğunu, davacı alt yüklenici nam ve hesabına yaptırılan işler için de davacı alt yükleniciden alacaklı olduğunu, Davalı yüklenicinin, davalı ...’a kesin kabul için başvurduğunu, davalı ..., davalı Müşavir ve davalı yüklenici yetkililerinden oluşan kesin kabul komisyonunca 09/10.04.2019 tarihli incelemelerde eksik ve kusurlu işlerin tespit edildiğini, eksik ve kusurlu imalat listesi göz önüne alındığında davacı alt yüklenicinin işin sözleşme ve eklerine uygun olarak eksiksiz şekilde teslim edildiği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, ihtar edilmesine rağmen gerçekleştirilmeyen eksik ve kusurlu işlerin, davalı yüklenici tarafından davacı alt yüklenici nam ve hesabına KDV dahil 964.506,68 TL bedelli yapıldığı/yaptırıldığı, söz konusu işlerin 561.387,25 TL’sinin malzemelere, 403.119,43 TL’sinin imalattan oluştuğu ve işlerin detaylarını verildiği, davalı yüklenicinin, davacı alt yüklenici cari hesaptan 147.110,14 TL, davacı alt yüklenici nam ve hesabına alınan malzemelerden KDV dahil 561.387,25 TL ve davacı alt yüklenici nam ve hesabına yaptırılan işlerden KDV dahil 403,119,43 TL olmak üzere toplam KDV dahil 1.111.616,85 TL alacaklı oluğunu, Ayrıca davacı alt yüklenici tarafından ödenmeyen personel maaşları ile sigorta prim ödemelerinin davalı yüklenici tarafından ödendiğini, işin sözleşmeye uygun hale getirilmesi için halen davacı alt yüklenici nam ve hesabına imalatlar yaptırıldığını, Davacı alt yüklenicinin alacağının sabit olmasına rağmen hak ediş bedellerinden bir kısmının ödenmediğini belirterek alacaklı olduğunu iddia etmesi davacı alt yüklenicinin kötü niyetli olduğunu gösterdiğini, davacı alt yüklenici tarafından bilahare iletilen hesap tablosunda belirtilen tutara nasıl ulaşıldığını gösteren alt hesap detaylarının bulunmadığını, hal böyle iken davacı alt yüklenici tarafından davalı yükleniciye iletilen kesin hak edişlerin davalı yüklenici tarafından kabul edilmiş sayıldığı iddiasının yersiz ve haksız olduğunu, Davacı alt yüklenici 07.01.2016 tarihli sözleşme kapsamında, sözleşmede belirtilen anahtar teslim götürü bedel olan KDV hariç 8.506.000,00 TL ile 121.215,73 TL ilave imalat (üçüncü trafo farkı); 09.11.2016 tarihli sözleşme kapsamında ise sözleşmede belirtilen anahtar teslim götürü bedele olan KDV hariç 2.568.209,43 TL’den 121.215,73 TL düşülmesiyle hesaplanan 2.446.993,70 TL imalata ve KDV hariç 231.530,68 TL ilave işler olma üzere 11.305.740,11 TL tutarında iş yaptığını, Bu bedelden yemek yatak kesintileri (146.897,73 TL) düşüldüğünde ulaşılan 11.158.842,38 TL’ye %18 KDV eklendiğinde davacı alt yükleniciye 13.167.434,01 TL imalat alacağı olduğunu, bu cari hesap gereğince 13.400.843,38 TL ödendiğini, eksik ve ayıplı işler nedeni ile davacı alt yüklenici nam ve hesabına yapılan/yaptırılan işler hariç olmak üzere 233.409,37 TL davalı yüklenici alacağı olacağının sabit olduğunu, Davacı alt yüklenici tarafından eksik ve ayıplı işlerin tamamlanmaması nedeniyle davacı alt yüklenicinin geçici kabulü, kesin kabulü ve kesin hak edişinin yapılmadığını; Davalı yüklenici ile davalı ... arasında bahse konu eksik ve ayıplı işlerin tamamlanmaması nedeniyle kesin kabulün sonuçlandırılmadığını, Davalı yüklenicinin, davacı alt yüklenici nam ve hesabına aldığı malzemeler ve yaptırdığı işlerden dolayı KDV dahil 964.506,68 TL, yaptığı fazla ödemeden 233.409,37 TL (kesin hesap yapılmamıştır) ve genel giderler için yaklaşık 400.000,00 TL olmak üzere toplamda 1.597.916,05 TL alacaklı olduğu, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı alt yüklenicinin alacaklı olduğu sonucuna varılır ise takas mahsubu talep ettiklerini, beyanla haksız ve yersiz davanın reddine, kabul anlamına gelmemekle kaydıyla takas mahsubu taleplerinin kabulüne, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan hak ediş alacaklarına ilişkin davadır.
Mahkememizden verilen 05.11.2020 tarih, ... Esasına kaydı yapılmıştır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu " Madde 470- Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.
Yüklenicinin Borçları Genel Olarak Madde 471- Yüklenici, üstlendiği edimleri işsahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır.
Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken meslekî ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır.
Yüklenici, meydana getirilecek eseri doğrudan doğruya kendisi yapmak veya kendi yönetimi altında yaptırmakla yükümlüdür. Ancak, eserin meydana getirilmesinde yüklenicinin kişisel özellikleri önem taşımıyorsa, işi başkasına da yaptırabilir.
Aksine âdet veya anlaşma olmadıkça yüklenici, eserin meydana getirilmesi için kullanılacak olan araç ve gereçleri kendisi sağlamak zorundadır." hükümlerini haizdir.
Davacı ile davalı ... A.Ş. Arasında 07.01.2016 ve 09.11.2016 tarihinde ... Teknoloji Gelişkirme bölgesi 1. Etap inşatı ile çevre düzenleme işinin ... Tarafından müşavir firma... firmasına bildirilmiştir. ... firması da eksiklikleri Müteahhit firma ... A.Ş'ye bildirmiş, ... A.Ş.'de alt yüklenici davacı ...ye bildirmiştir. Kullanım süresinde de davacı tarafından yapılan bir kısım işlerde gizli ayıplar meydana gelmiş, bu gizli ayıplar müşavir firma tarafından müteahhit firmaya bildirilmiştir.
Husumet itirazları yönünden yapılan değerlendirmede, işveren eksiklikleri ..., firmasına bildirmiş, o da davacıya bildirmiş denilmekle davalıların üst işveren, taşeron konumunda bulunmaları nedeniyle denetim yetkisinden kaynaklı müteselsil sorumlulukları bulunmaktadır, husumet itirazlarının reddi gerekmiştir.
Bam kaldırma kararı doğrultusunda bilirkişi heyetinden rapor alınmış, raporda,
1-Taraflar arasındaki iki adet sözleşme kapsamında yapılan iş tutarının KDV dahil
12.967.808,43 TL; buna karşılık davacı yüklenicinin tahsil ettiği tutarın 12.282.926,33 TL olduğu, yüklenici alacağının 684.882,10 TL olduğu,
2-Tahsilat ve çekler dışında eksik ve kusurlu imalatlara için davalı yüklenici tarafından 3.
Şahıslara yaptırılan işlere ilişkin fatura bedeli toplamının 302.484,43 TL olduğu, bu
bedelin değerlendirilmesi hususunda takdirin Sayın Mahkemede olduğu, Sayın Mahkeme
tarafından 3. Şahıslara kesilen eksik imalatlara ilişkin faturaların değerlendirmeye alınması durumunda davacı taşeronun 382.397,67 TL alacaklı olduğu,
3-Davacı adına toplam 342.823,08 TL tutarında...Primi, 74.991,73 TL işçi ücret ödemesi ve 41.134,83 TL stopaj kesintisi yapıldığı, bunların da sayın mahkeme tarafından değerlendirmeye alınması durumunda davacı taşeronun 76.551,97 TL borçlu olacağı,
4- Davalı idare... ile davacı taşeron firma arasında herhangi bir sözleşme olmadığından alacak-borç ilişkisi olmadığı, şeklinde değerlendirme yapılmıştır.
Davacının üstlendiği işle ilgili olarak davalılardan alacaklı olmadığı, tam aksine borçlu olduğu bilirkişi raporuyla ortaya konulmuştur. Davalı üst işveren ... şirketinin eksikliklerden sıralı olarak ... ve ... firmalarını sorumlu tutması nedeniyle denetim görevi nedeniyle müteselsil sorumlulukları bulunmaktadır. Husumet itirazlarının reddi gerekmiştir.
Takas mahsup hakkında Bam kaldırma kararına değinilmiştir. Takas mahsup hakkının 3. Şahıslara yaptırılan işler ile .. primlerine ait olduğu anlaşılmakla bu yönde bilirkişi raporunda değerlendirme yapılarak eser sözleşmesinden kaynaklı alacak borç durumu olduğu anlaşıldığından, davacının borçlu olduğu ortaya çıkmakla bilirkişi raporuyla değerlendirildiği anlaşılmıştır. Açık ve ayrıntılı bilirkişi kök ve ek raporu hükme esas alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 383,20-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 1.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5- Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise karar kesinleştikten sonra istek halinde taraflara İADESİNE,,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15.05.2024
...