T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/483 Esas - 2024/256
T.C.
... TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/483 Esas
KARAR NO : 2024/256
DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/07/2023
KARAR TARİHİ : 14/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 14/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, davalı şirketten ticari amaçla Sandviç Panel satın aldığını, Sandviç Panellerin ticari ilişki içerisinde oldukları... İnşaat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'ne gönderilmesini talep ettiklerini, Sandviç Panellerin, şirkete ulaşmasının ve incelenmesinin ardından Sandviç Panellerin hasarlı olduğunun anlaşıldığını, Ekfe Şirketi yetkililerinin, müvekkili şirket ile iletişime geçerek malzemenin ayıplı bir şekilde geldiğini, buna ilişkin olarak da fatura keseceklerini ifade ettiklerini, bunun akabinde müvekkili şirkete ihtarname gönderildiğini, davacı şirket yetkilileri tarafından yapılan kontroller sonrasında davalı firmaya bildirim yapıldığını ve ayıp oranında indirime konu olan 160.380 TL’nin iadesini talep ettiklerini fakat herhangi bir sonuç alınamadığını, bu sebeple ayıp oranında indirim bedeli iadesi için noter marifetiyle ihtar gönderildiğini lakin davalı tarafından herhangi bir dönüş yapılmadığını ve iade taleplerinin reddedildiğini beyanla Sandviç Panellerin ayıp oranında indirime konu olan 160.380 TL’nin iadesine, temerrüt tarihinden itibaren en yüksek ticari avans faiz işletilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talebini kabul etmediklerini davacı tarafın 2022 yılı kasım ayında dava konusu ürünleri satın aldığını ve ürünlerin kendisine aynı gün teslim edildiğini, faturaların 18 Kasım ve 19 KAsım 2022 tarihli olduğunu, davacının satın aldığı ürünlerle ilgili herhangi bir ayıp bildiriminde bulunmadığını, ürünleri kendi müşterisinin siparişinde kullandığını, iade etmediğini, ürünlerin tamamını kullandığı için de ortada iade edeceği bir ürün olmadığını, davacının ürünleri teslim aldıktan ve kullandıktan yaklaşık 3 ay sonra, bu ürünlerde sorun olduğu iddiasıyla 30.01.2023 tarihli iade faturası düzenlediğini, davalı firmanın bu iade faturasını kabul etmediğini sistem üzerinden reddettiğini, davacının ürünleri teslim aldıktan yaklaşık 6 ay sonra ihtarname ile birlikte iade edilen faruyaı tekrar gönderdiğini, davalı şirketin cevabi ihtarname ile talebin kabul edilmediğini bildiridiğini, ayıp ihbarı bulunmadığını, satılan ürünlerin çıplak gözle rahatlıkla muayenesi yapılabilecek ürünler olduğunu, beyanla davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
-Ticari defter ve kayıtlar,
-Faturalar,
-İhtarnameler,
-Davacı ve dava dışı firma yetkililerince tanzim edilen tutanak,
-Bilirkişi Raporu
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; ticari satış sözleşmesine konu malın ayıplı olması nedeniyle ayıp oranında indirim bedeli (alacak) istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Tarafların ticari defter ve kayıtları da incelenerek mali müşavir bilirkişi tarafından tanzim edilen 28/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacı şirket ticari defter ve kayıtlarına göre ; Davalı şirket tarafından davacıya 4 adet toplam 446.720,63.-TL tutarında fatura düzenlendiği karşılığında, davacı şirket tarafından davalıya 446.720,63.-TL tutarında ödeme ve 1 adet Ayıp Oranında İndirim açıklamalı 106.380,00.-TL tutarında fatura ile toplam (446.720,63-4-106.380,00)- 607.100,63.-TL tutarında cari alacak bakiyesi oluştuğu görülmekle, davacı şirketin (607.100,63 - 446.720,63)-160.380,00.-TL tutarında davalı şirketten alacaklı olduğu, Davalı şirket ticari defter ve kayıtlarına göre ise; Davalı şirket tarafından davacıya 4 adet toplam 446.720,63.-TL tutarında fatura düzenlendiği karşılığında, davacı şirketin davalıya 446.720,63.-TL tutarında ödeme yaptığı ve (446.720,63 - 446.720,63)- O cari hesabın kapandığı, buna göre taraflar arasında faturalar ve ödemeler yönünden uyuşmazlık bulunmadığı, Taraflar arasında ki uyuşma: Davacı şirketçe davalıya düzenlenen, davacı ticari defterlerinde kayıtlı olan ancak, davalı şirket ticari defterlerinde kayıtlı olmayan, dava konusu 1 adet 30/01/2023 tarihli GİB2023000004 sıra numaralı Ayıp Oranında İndirim / İadeye konu olan faturalar 19/11/2022 tarihli SYE202200001630 fatura açıklamalı 160.380,00.-TL tutarında ki faturadan kaynaklandığı, Davacı şirket tarafından davalıya 29/03/2023 tarihli 03795 yevmiye numaralı ihtarname ile, 79.70.2022 tarihli sözleşme ile de muhatap firma (taşeron) ile yüklenici firma olarak yapılacak olan işin ayrıntılarının düzenlendiği, inşaat yapım sözleşmesi yazılı olarak yapılmış ve taraflarca imza altına alınmıştır. Bu kapsamda, firmamızca inşaat işine başlanmış olup, inşaat alanında muhataptan alınmış söz konusu sandviç paneli incelemiş ve malzemede bir sorun olduğu hususunda mutabık kalınmıştır. Buna ilişkin olarak... İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET A.Ş. tarafından tarafımıza ihtarname çekilmiş olup ilgili ihtarname ekte sunulmuştur. Hasarlı/Sorunlu “sandviç panellerinin” ayıp oranında indirim tutarı bakımından tarafımızca fatura kesilmiş olup, ilgili bedelin tarafımıza ödenmesi ihtar olunur..'' Yönünde ihtarname gönderildiği, Davalı şirketin de davacıya 04/04/2023 tarihli 08096 yevmiye numaralı cevabi ihtarname ile; “... ... 6. Noterliğinin 29 Mart 2023 tarh 3795 yevmiye sayılı ihtarnameniz tarafımıza tebliğ edildi. İhtarname içeriğini kabul etmiyoruz. 30 Ocak 2023 Tarih GİB2023000004 numaralı 160.380,00.-TL tutarında ki E-Arşiv faturanız: İhtarname eki faturayı kabul etmiyoruz. Faturanız sistem üzerinden iade edilmiş, tarafımızca kabul edilmemiştir. Faturanızı kabul etmiyoruz. İptal etmenizi talep ediyoruz. İhtarname içeriği iddialar: Firmamızdan aldığınız ürünlerle ilgili bir kısım sorunlar olduğunu iddia etmektesiniz. Bu sorunların neler olduğu ihtarname içeriğinde belli değildir. Bizden satın aldığınız ürünlerin tamamını seçerek satın aldınız. Ürünler standart ürünler olup, kendi standartları içindedir. Standartlarına aykırı herhangi bir ürünümüz yoktur. Ürünleri teslim aldıktan sonra herhangi bir ayıp iddiasında bulunmadınız. Firmamızın prensipleri gereğince, ayıp ihbarı olmasaydı dahi, sattığımız ürünleri geri alabilirdik. Yani bu ürünleri geri gönderseydiniz kabul edebilirdik. Ancak, ürünleri teslim aldıktan Ve uyguladıktan sonra bu şekilde bir iddiayı ve iadeyi kabul etmiyoruz. Şayet ürünlerle herhangi bir ayıp vardıysa, bu durumda, ürünleri kullanmadan iade etmeniz gerekirdi. Ancak, herhangi bir iade yoluna gitmediniz. Ürünleri, kullandınız. Bu hali ile, yani ürünler uygulama yapıldıktan (kullanıldıktan) sonra sorun olduğu gerekçesiyle ayıp ihbarında bulunulamaz, iade edilemez. Bu şekilde bir iadeyi kabul etmiyoruz...'' Yönünde cevap verildiği, Davaya konu, satış sözleşmesine konu, sandviç panel ürün satışının/tesliminin hangi tarihte kime yapıldığı yönünde tarafıma ibraz yapılmadığından (Sevk İrsaliyesi, Nakliye v.s.), bu yönde tespit yapılamadığı, Dava dilekçesinde ürünlerin gönderildiği belirtilen dava dışı... İnşaat Sanayi Ve Tic. AŞ. tarafından sandviç panellerin hasarlı olduğunun davacıya 21/12/2022 tarihli 32841 yevmiye numaralı İhtarname ile bildirildiği" hususları belirtilmiştir.
Taraflar arasında; "sandviç panel" satışına dair akdi ilişki bulunduğu hususu ihtilaflı olmayıp, uyuşmazlığın ürünlerin ayıplı olup olmadığı, süresinde ayıp ihbarında bulunulup bulunulmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmaktadır.
Taraflar tüzel kişi tacir olup, uyuşmazlık ticari satış ilişkisinden kaynaklanmaktadır.
Konuya ilişkin 6102 Sayılı TTK'nın "Ticari satış ve mal değişimi" başlıklı 23. Maddesininin birinci fıkrası "Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır." şeklinde olup aynı maddenin c bendi ise "Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır.
" şeklinde düzenlenmiştir.
TTK'nın atfıyla ele alınması gereken 6098 Sayılı TBK'nın 219. Maddesi ise " Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur." şeklindedir.
Yine TBK'nın 223. Maddesi ise "Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır." şeklinde düzenlenmiştir.
Değinilen yasal düzenlemelerden görüleceği üzere ticari satımlar için ayıbın açıkça belli olup olmamasına göre 2 ve 8 günlük süreler içinde inceleme ve ayıp ihbarı yapılması diğer hâllerde TBK'nın 223. Maddesinin uygulanması öngörülmüştür.
Diğer bir anlatımla ticari satımlarda malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını koruma için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda Türk Borçlar Kanunu’nun. 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca derhal bildirim gereklidir.
Somut olayda satım akdinin varlığı ve ürünlerin teslim olgusu ihtilaflı değildir. Davacı yanın ileri sürüşüne göre ürünlerin dava dışı şirkete teslim edildiği, ürünlerin dava dışı şirkete ulaşmasının ve incelenmesinin ardından hasarlı olduğunun anlaşılması üzerine davacıya bildirim yapıldığı ve ihtarname düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Ürünlerin teslim tarihi tarafların kayıtlarından tespit edilememiş ise de, dava dışı şirket tarafından ürünlerin hasarlı/ayıplı olduğunun davacıya 21/12/2022 tarihli ihtarname ile bildirildiği dolayısıyla teslimin ve ayıbın ortaya çıkmasının en geç bu tarihte olduğunun kabulü gerekmiştir.
Yukarıda açıklandığı üzere tacir olan davacının, teslim aldığı ürünün ayıplı olup olmadığını kanunda belirlenen şekilde bildirme yükümlülüğü mevcuttur. İade faturasının davalı satıcı şirketin defterlerine kaydedilmediği ve iadenin davalı şirketin kabulünde olmadığı hususu da nazara alınarak davacı tarafından ayıp ihbar yükümlülüğünün yasal süre içerisinde yerine getirilmediği anlaşılmıştır.
Yapılan açıklamalar kapsamında; süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığı anlaşılmakla, ayıp oranında indirim bedeli istemi yerinde görülmediğinden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcının peşin ödenen 2.738,89-TL'den mahsubu ile fazladan alınan 2.311,29-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 25.660,80-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından, bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
6-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18A/13. Maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00-TL dava şartı arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/05/2024