T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/677 Esas - 2024/401
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/677 Esas
KARAR NO : 2024/401
HAKİM : ...
KATİP :...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av....
DAVALI :...
VEKİLİ : Av....
DAVALILAR ...
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 04/10/2023
KARAR TARİHİ : 28/06/2024
G.K. YAZILDIĞI TARİH : 03/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı idarenin Genel Müdürlük binasında ve
işletmekte olduğu havalimanlarında ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerinin ihale yoluyla temin
edildiğini, yapılan ihale sonucunda 01.02.2017-31.12.2017 döneminde özel güvenlik hizmetlerinin
davalı firmalar tarafından yürütüldüğünü, Mardin Havalimanında özel güvenlik hizmeti işinde
çalışan ...’a 90.410,86 TL işçilik alacağı ödendiğini,
Taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde dava dışı işçilere yapılan ödemelerin sorumlusunun
yüklenici şirketler olduğunun düzenlendiğini belirterek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 90.000,00
TL alacağın (Stopaj ödemesi mahsubu dikkate alınarak) ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans
faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
Davacı vekili 06.10.2023 tarihi tensip zaptıyla dava konusu alacağın davalılardan payları
yönüyle belirlenmesinin talep edilmesi üzerine dosyaya sunduğu dilekçede, davalıların sorumluluk
oranlarının;
..… 5.225,00 TL,
.... 3.395,00 TL,
... 12.930,00 TL,
.. .. 25.780,00 TL,
... 18.195,00 TL,
....24.475,00 TL olduğunu, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davalılardan
tahsiline, davalı ....yönünden sorumluluk doğmadığı anlaşıldığından davanın ...
Güvenlik yönünden takipsiz bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, dava dışı işçinin iş akdinin başka bir işveren nezdinde çalışırken
sona erdirildiğini, davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığını,
Kıdem tazminatından sorumluluğun kamu kurum ve kuruluşlarına ait olduğunu,
Davacı ile imzalanan sözleşmede dava dışı işçilere ödenen alacaklardan davalı şirketin sorumlu
olduğuna dair bir düzenleme bulunmadığını, davalı şirketin iş davası ve icra dosyasının tarafı
olmadığını, yargılama gideri ve vekâlet ücretinden sorumlu olmadığını, davalının sorumluluğunun yarı yarıya olduğunu, dava
dışı işçinin şirket nezdinde aldığı ücret ve çalışma süresi dikkate alınarak hesaplama yapılması
gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER:
Taraflar arasında akdedilen Hizmet Alım Sözleşmeleri ve eki niteliğindeki ... Esas sayılı dosyasına ait evrak, ... evrakları, bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Davanın taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi kapsamında dava dışı işçi ... üst işveren sıfatıyla kesinleşmiş mahkeme kararı uyarınca ve yapılan icra takibi neticesinde davacı tarafından kıdem tazminatı olarak ödenen 90.000,00 TL'nin davalıların sorumlulukları oranında ödenmesi talepli olarak açılan rücuen tahsiline dair tazminat davası olduğu, taraflar arasında akti ilişkinin varlığı sabit olup,
Uyuşmazlığın, davalı ... yönünden zamanaşımı defi ile yetkisizlik ilk itirazının yerinde olup olmadığı, davacının dava dışı işçiye ödediği tazminat tutarını, akti ilişki kapsamında davalılara rücu edip edemeyeceği, edebilecek ise davalıların ne tutarda sorumlu olacağı, faizin türü ve başlangıç tarihine ilişkin olduğu anlaşıldı.
Davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 26/10/2023 tarihli beyan dilekçesinde ;
Yukarıda esas numaralı yazılı alacak davasında mahkemenin 06.10.2023 tarihli tensip zaptıyla dava konusu alacağın davalılardan payları yönünden belirlenmesi talep edilmiştir. Davalıların sorumluluk oranları aşağıda belirtilmiş olup;
Öz-ay güv. 5.225,00
vip güv. 3.395,00
Bakışlar güv. 12.930,00
Yeniyıl özel güv. 25.780,00
Pars güv. 18.195,00
Akdeniz güv. 24.475,00
Fazlaya dair hakkımız saklı kalmak kaydıyla davalıların sorumlulukları oranında davanın taleplerimiz doğrultusunda kabulüne , davalı taraflardan KRS Özel Güv. Yönünden sorumluluk doğmadığı anlaşıldığından davanın ... yönünden takipsiz bırakılmasına karar verilmesini talep ederim. Şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında akdedilen Hizmet Alım Sözleşmeleri ve eki niteliğindeki Teknik ve İdari Şartnamelerin dosyaya sunulduğu, ...Esas sayılı dosyasına ait evrakın dosya kapsamına alındığı, Uyuşmazlığın davacı tarafından yapılan hizmet alımı ihaleleri kapsamında davalılar nezdinde çalışan dava dışı işçi... ödenen işçilik alacaklarının rücüen tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Davacı dava dışı işçi ... "a ödenen iş mahkemesi kararı uyarınca yapılan ödemelerin davalıdan sorumlu olduğundan bahisle rücuen iadesini talep etmiştir
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Konuya ilişkin aynı doğrultudaki açıklamalar içi...., sayılı kararları incelenebilir.)
Mahkememizce aldırılan 05/04/2024 tarihli hesap bilirkişisi raporunda özetle ; Dava dışı işçi ... tarafından işçilik alacaklarına ilişkin olarak açılan dava neticesinde hüküm altına alınan alacakların tahsili istemiyle başlatılan ... Esas sayılı dosyası kapsamında davacı tarafça 19.06.2023 tarihinde Toplam 90.410,86 TL ödeme yapıldığının tespit edildiği, Dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalıştığı süreyle sınırlı olmak üzere, davalıların sorumluğunda bulunan miktarların ayrı ayrı hesaplandığı anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; taraflar arasında düzenlenen hizmet alım tip sözleşmesinde işçi alacakları konusunda tarafların müteselsil sorumlu oldukları kabul edilerek Davanın Kısmen Kabulü İle , Davalı ....(İş Ortaklığı) nın sorumlu olduğu miktar ,5125,14 tl Davalı ... nin sorumlu olduğu miktar , 3.416,76 TL Davalı ... hizmetleri limited şirket sorumlu olduğu miktar , 13.101,78 TL Davalı ... Güvenlik hizmetleri limited şirketinin sorumlu olduğu miktar , 32.376,31 TL Davalı ... nin sorumlu olduğu miktar, 24.917,69 TL Davalı Pars Koruma ve güvenlik hizmetleri limited şirketinin sorumlu olduğu miktar 10.794,55 TL olmak üzere toplam 89.732,23 tl alacağın ödeme tarihi 19/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlu oldukları miktarlar uyarınca tahsili ile davacıya ödenmesine , fazlaya ilişkin talebin reddine ,Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu 26.10.2023 tarihli dilekçesinde davalı ...Şirketi yönü ile davayı takip etmeyeceklerini beyan ettiği anlaşldığından bu davalı yönü ile Davanın Açılmamış Sayılmasına karar veriler aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE ,
-Davalı ....(İş Ortaklığı) nın sorumlu olduğu miktar ,5125,14 TL
-Davalı .... nin sorumlu olduğu miktar , 3.416,76 TL
-Davalı ... sorumlu olduğu miktar , 13.101,78 TL
-Davalı ... sorumlu olduğu miktar , 32.376,31 TL
-Davalı .... nin sorumlu olduğu miktar, 24.917,69 TL
-Davalı ... sorumlu olduğu miktar 10.794,55 TL olmak üzere toplam 89.732,23 TL alacağın ödeme tarihi 19/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlu oldukları miktarlar uyarınca tahsili ile davacıya ödenmesine
-Fazlaya ilişkin talebin reddine
-Kabul edilen 89.732,23 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 6.129,61 TL karar ve ilam harcından 1.536,98 TL peşin harç, 7,02 TL ıslah harcı toplamı olan 1.544,00 TL harcın düşümü ile eksik kalan 4.585,61 TL'nin
261,91-TL'sinin ...
174,60-TL'sinin ...'den,
669,53-TL'sinin ...den,
1.654,50-TL'sinin ...den,
1.273,34-TL'sinin ....'den,
551,62-TL'sinin ...'den, alınarak hazineye irad kaydına.
-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvuru harcı, 1.536,98 TL peşin harç, 7,02 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.813,85 TL harcın
103,60-TL'sinin ...
69,07-TL'sinin ...'den,
264,84-TL'sinin ...'den,
654,46-TL'sinin ...'den,
503,69-TL'sinin ....'den,
218,20-TL'sinin..., alınarak davacıya verilmesine,
-Davacının karşıladığı 3.055,00 TL tebligat gideri, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.555,00 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan
6.535,50 TL' 373,28-TL'sinin....(İş Ortaklığı)'den,
248,85-TL'sinin ...'den,
954,25-TL'sinin ..., 2.358,08-TL'sinin ..
1.814,84-TL'sinin ....'den,
786,20-TL'sinin ..., alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 19,50 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.280,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 9,76 TL'sinin davacıdan, 3.270,24 TL'sinin
186,78-TL'sinin ...
124,52-TL'sinin ...
477,49-TL'sinin...
1.179,94-TL'sinin...
908,11-TL'sinin ...
393,40-TL'sinin ..., alınarak hazineye irad kaydına.
-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 89.732,23 TL üzerinden takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin
1.022,38-TL'sinin ....(İş Ortaklığı)'den,
681,58-TL'sinin ...'den,
2.613,57-TL'sinin ...den,
6.458,50-TL'sinin ...
4.970,64-TL'sinin...
2.153,32-TL'sinin ..., alınarak davacıya verilmesine,
-Davalı .... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 267,77 TL üzerinden takdir edilen 267,77 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı.... Vekiline verilmesine,
-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
2-Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu 26.10.2023 tarihli dilekçesinde davalı ... yönü ile davayı takip etmeyeceklerini beyan ettiği anlaşldığından bu davalı yönü ile DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA ,
Bu davalı yönü ile vekili bulunmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına ,
Dair, davacı vekilinin yüzünü karşı davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ...İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/06/2024
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır