T.C. ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/691 Esas - 2024/211
T.C.
ANKARA TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/691 Esas
KARAR NO : 2024/211
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 10/10/2023
KARAR TARİHİ : 26/04/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 23/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Rücuen Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin 233 sayılı KHK hükümlerine tabi olarak kurulmuş tüzel kişiliğe sahip bir kamu iktisadi kuruluşu olduğunu, ...Genel Müdürlüğünün hizmet binası ile işletmekte olduğu hava liman/meydanlardaki güvenlik hizmetlerinin piyasaya yaptırıldığını, Gaziantep Havalimanında muhatap şirketlerin işçisi olarak çalışan dava dışı işçiler;... ... ... İcra Müdürlüğü'nün 2018/4154, 2018/4138, 2019 4139 esas sayılı icra takipleri yapıldığını ilgili dosyalara müvekkili kurumca 8602,18 TL, 8.571,85 TL, 8.596,33 TL olmak üzere toplam 25.770,36 TL ödendiğini, söz konusu ödemenin davalı yüklenici firmadan rücuen tahsili gerektiğini beyanla 25.770,36 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Mahkememizce taraflar arasındaki sözleşmeler, ödeme belgeleri ve dava dışı işçilerin hizmet dökümü, iş mahkemesi ilamları ve icra dosyaları incelenerek dosya kapsamında hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmıştır.
08/03/2024 tarihli bilirkişi raporda özetle:"...Davacı ...Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı, İmzalanan sözleşmede işçi alacaklarından yüklenicinin sorumluluğuna ili yer aldığı; davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Davacının dava dışı işçi Ekrem TÜRKMEN, Seyit AHMET AKGÜN, Übeyit KARAN olarak: Davacının Ankara 29. İş Mahkemesi 2017/36, 49,51 Esas Sayılı ilamları gereğince Ankara 10. icra Mü 'nün 2018/4154, 4138, 4139 sayılı dosyasına 13.08.2018 Tarihinde toplam 25.770,36 TL, yapmış olduğu ödemenin: 25.770,36 TL. sini, davalı Yeni Yıl Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi rücuan tazminini talep edebileceği..." hususları bildirilmiştir.
Dava taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Konuya ilişkin aynı doğrultudaki açıklamalar için Y.6 HD. 2021/777E-2021/551K., Y. 15 HD. 2021/1521E.-2021/2333K., Y. 15. HD 2021/616E.-2021/1083K., Y. 23 HD. 2019/2339E.- 2021/225K., İzmir BAM 2020/1020E.-2021/1082K., sayılı kararları incelenebilir.)
Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; taraflar arasında düzenlenen hizmet alım tip sözleşmesinde işçi alacakları konusunda tarafların müteselsil sorumluluklarına dair bir düzenlemenin yer almadığı, yapılan ödemenin dava dışı işçilerin davalı yüklenici nezdinde çalıştıkları dönemden kaynaklandığı bu halde davacı tarafından yapılan ödemenin tamamından, davalı yüklenicinin sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
Anlatılanlar kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Davacı vekili tarafından ödeme tarihlerinden itibaren faiz talebinde bulunulmuş ise de, BK.'nın 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit duruma düşer. Bu durumda alacaklı ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz isteyebilir. İhtarnamenin bulunmaması halinde ise icra takibi varsa icra takip tarihinden, icra takibinin bulunmaması halinde ise dava tarihinden itibaren faiz istenebilir.(Aynı yönde bkz. Ankara BAM 4. HD. 2023/54E., 2023/2335 K., 21/09/2023T.)Davaya konu olayda davacı taraf dava açmadan önce davalıyı temerrüde düşürdüğünü yargılama sırasında iddia ve ispat etmediğinden mahkememizce dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın KABULÜ ile, 25.770,36 TL'nin, dava tarihi olan 10/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken toplam 1.760,37-TL karar ve ilam harcından önceden peşin ödenen toplam 440,10-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.320,27-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 269,85-TL Başvuru Harcı, 440,10-TL Peşin/nisbi Harcı, 2.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 314,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 3.523,95TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18A/13. Maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00-TL dava şartı arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, 6100 sayılı HMK'nın 341/2. Maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/04/2024