T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/113 Esas - 2024/372
T.C.
... TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/113 Esas
KARAR NO : 2024/372
DAVA : İtirazın İptali (5941 S. Çek Kanunundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/02/2024
KARAR TARİHİ : 11/06/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 16/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... ... ... ... şubesi tarafından verilen çekin bankaya ibraz edildiğini ve karşılığının bulunmadığına dair şerhin düşüldüğünü, müvekkilinin hamil sıfatıyla 18.01.2014 tarihinde bankaya başvurarak zorunlu ödeme tutarının ödenmesini talep ettiğini, davalı bankaca yetkili hamil olunmaması nedeniyle talebin reddedildiğini, davalı aleyhine ... Genel İcra Müdürlüğü'nün 2024/4641 esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, takibe itiraz edildiğini, takibe yapılan itirazın iptaline, davalı borçlu aleyhine %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, ayrıca yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Bankanın bir kusuru ya da ihmali bulunmadığından, asıl alacak ve faiz ile tüm feri borçlardan sorumlu tutulamayacaklarını, bu nedenle ödeme emrine müddeti içinde itiraz ettiklerini, banka tarafından kanunlar çerçevesinde ve Bankacılık uygulamaları kapsamında yapılan işlemin hukuka uygunluğu ortada iken, itirazın haksız olduğunun iddia edilmesinin haksız ve hukuki mesnetten yoksun olduğunu beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine, kötü niyetli takip başlatan davacıdan alınmak üzere % 20’dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davanın ilk olarak ... 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/108 Esasına kayden açıldığı, anılı mahkemenin 2024/108 Esas, 2024/4641 Karar sayılı 13/02/2024 tarihli görevsizlik(ihtisas mahkemesine gönderme) kararı üzerine, dosyanın Mahkememize tevzi edilerek yukarıdaki esası aldığı görülmüştür.
Dava; 5941 Sayılı Çek Kanunu'nun 3. Maddesine dayalı olarak karşılıksız çek nedeniyle muhatap bankanın kanunen ödemekle yükümlü olduğu tutarının tahsili amacıyla başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Konuya ilişkin 5941 Sayılı Çek Kanunu'nun 3. Maddesinin 3 ve 6. Fıkraları uyarınca; "...Muhatap banka, ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için;
a) Karşılığının hiç bulunmaması hâlinde, Çek bedeli bin Türk Lirası veya üzerinde ise bin Türk Lirası, Çek bedeli bin Türk Lirasının altında ise çek bedelini,
b) Karşılığının kısmen bulunması hâlinde, Çek bedeli bin Türk Lirası veya altında ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığı bin Türk Lirasına tamamlayacak bir miktarı, Çek bedeli bin Türk Lirasının üzerinde ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığa ilave olarak bin Türk Lirasını, ödemekle yükümlüdür...
Muhatap bankanın üçüncü fıkraya göre ödemekle yükümlü olduğu tutar dahil kısmî ödeme hâlinde, çekin ön ve arka yüzünün onaylı fotokopisi ücretsiz olarak hamile verilir. Çek hamili, bu fotokopiyle müracaat borçlularına veya kambiyo senetleri hakkındaki takip usullerine başvurabileceği gibi, icra mahkemesine şikâyette bulunurken dilekçesine bu fotokopiyi ekleyebilir ve bunu icra daireleri ile mahkemelerde ispat aracı olarak kullanabilir. Mahkeme veya icra dairesinin istemi hâlinde çekin aslı bu mercilere gönderilir..." hükümleri düzenlenmiştir.
Dava konusu çek görüntüsünün incelenmesinde; Halkbank Kazımkarabekir/... Şubesine kayıtlı, 4585480 çek seri numaralı olduğu, keşidecisinin dava dışı Evrensel Grup Madencilik Nakliye Tur. Gıd. Hayv. İm. San. Tic Ltd Şti, lehdarının ve ilk cirantanın Ceka Grup Gıda İnşaat şirketi olduğu, devamında Nefis Başak Unlu Mamuller şirketinin cirosunun yer aldığı ve yine devamında davalı Hira Hırdavat şirketi cirosunun yer aldığı, son ciranta ve ibraz edenin Çamsar Entegre şirketi olduğu görülmüştür.
Davacının anlatımları, çekin arka yüzünde yer alan ciro silsilesi ve dosya kapsamından dava konusu çeki bankaya ibraz eden hamil(Çamsar Entegre AŞ) tarafından banka sorumluluk tutarı talep edilmeksizin yalnız karşılıksız tespiti yaptırıldığı akabinde çekin davacı ara cirantaya devredildiği anlaşılmaktadır.
Yine dava dilekçesi içeriği, sorumluluk tutarının ödenmesi hususunda bankaya ikinci defa başvurulması ve çek aslının icra dosyasında bulunmasında göre çek aslının ilk ibraz tarihi itibariyle bankaya bırakılmamış olduğu açıktır.
Oysa davalı bankanın ödeme yükümlülüğünün doğması için 5941 S. Yasanın 3/6. fıkrası (3167 S.Yasa 4/son) gereğince çek asıllarının ibraz ile birlikte bankaya bırakılması zorunludur. (aynı yönde Y. 19 HD. 2014/10359 E., 2014/13520 K., 16.09.2014 T sayılı ilamı ve bu ilama direnme kararı üzerine Y. HGK'nın 2017/(19)11-1638 E., 2020/763 K., 14/10/2020 T. Sayılı ilamları incelenebilir.)
Yapılan açıklamalar kapsamında 5941 S. Yasanın 3/6. maddesi (3167 S.Yasa 4/son) uyarınca bankanın sorumluluk tutarını ödeme yükümlülüğünün çek aslının bankaya bırakılması halinde sözkonusu olabileceği yönündeki Yargıtayın kararlı uygulaması da gözetilerek somut olayda çek asıllarının bankaya bırakılmadığı hususu nazara alınarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Bununla birlikte takibin kötüniyetli olduğu ispat edilmediğinden, kötüniyet tazminatına hükmedilmemiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalı yanın kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 6.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından, bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
7-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18A/13. Maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.600,00-TL dava şartı arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı yanın yokluğunda, 6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/06/2024