T.C. ...6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/161 Esas - 2024/722
T.C.
ANKARA TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/161 Esas
KARAR NO : 2024/722
H
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 06/03/2024
KARAR TARİHİ : 10/12/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 07/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 05/07/2023 tarihinde A.... ..... ..... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, konu ilamsız icra takibinde ödeme emrinin 20/12/2023 tarihinde davalıya tebliğ edildiğini ve davalı tarafından 21/12/2023 tarihinde borca itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, Arabuluculuk başvurularının anlaşamama şeklinde sonuçlandığını beyanla, itirazın iptali ile takibin devamına, borçlunun takip konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir..
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; talep edilen tazminatın zamanaşımına uğradığını, Karayolları Trafik Kanunu gereğince başvuru şartını yerine getirmeksizin dava açtığından davanın usulen reddi gerektiğini, davaya konu hasar bedelinden müvekkili şirketin sorumlu tutulamayacağını, gerçek zararın giderilmesi ilkesi uyarınca, müvekkili şirketin KDV’den sorumlu tutulabilmesi için zarar görenin aracını onarırken KDV ödediğini ispatlaması ve yansıtma faturası kesmesi gerektiğini, müvekkilinin ancak sigortalısının kusuru oranında sorumlu tutulabileceğini ve temerrüt tarihine itiraz ettiklerini beyanla davanın usulden ve esastan reddine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, takip miktarının %20 sinden az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
-Trafik kazası tespit tutanağı,
-Hasar tutanakları,
-Fatura,
-Poliçe ve hasar dosyası,
-Takip dosyası,
-Bilirkişi raporu
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; trafik kazası nedeniyle meydana gelen zararın kazaya sebebiyet verdiği ileri sürülen aracın trafik sigortacısından ZMMS'ye dayalı olarak tahsili amacıyla başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Eldeki uyuşmazlıkta davalı yanın davaya konu icra takibinde icra dairesinin yetkisine itiraz ettiği görülmüştür.
Bilindiği üzere; itirazın iptali davasında usulüne uygun başlatılmış ve itiraz üzerine durmuş bir takibin varlığı dava şartıdır.(Y. 11. HD. 2020/4539E., 2021/7289K., 21/12/2021 T.; 11. HD. 4514E., 2021/7142K, 15/12/2021 T.)
İtirazın iptali davalarında hem icra dairesinin yetkisine, hem de mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olması durumunda, İİK'nın 50. maddesi uyarınca mahkemece öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itirazın incelenmesi gerekmektedir.(Y. 19 HD. 2016/2839 E., 2016/10428 K, 10/06/2016 T.)
Açıklanan ilkeler doğrultusunda mahkememizce önce yetki hususu irdelenmiş; uyuşmazlığın haksız fiilden(trafik kazasından) doğduğu, davacının yerleşim yerinin ve kaza yerinin ...olduğu gözetilerek 2918 Sayılı KTK'nın 110/2. Maddesi ve 6100 sayılı HMK'nın 16. Maddesi uyarınca ...İcra Daireleri yetkili görüldüğünden, davalı yanın yetki itirazları yerinde görülmeyerek işin esası incelenmiştir.
2918 Sayılı KTK'nın 91/1., 85/1., ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası Genel Şartlarına göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.(Bkz.Yargıtay HGK'nın 15.06.2011 Tarih ve 2011/17-142 E., 2011/411 K., 22/02/2012 Tarih ve 2011/17-787 E., 2012/92K. Sayılı ilamları) Bu anlamda bilindiği üzere; sigortanın sorumluluğu sigortalısının kusuru oranında ve poliçe teminat limiti ile sınırlı olmakla birlikte, sigorta, sürücü ve işleten meydana gelen zarardan müteselsilen sorumludur.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, kusur ve hasarın tespiti hususunda bilirkişi raporu alınmıştır.
Davaya konu ...1. Genel İcra Dairesi'nin 2023/257284 Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; takip alacaklısının davacı şirket, takip borçlusunun davalı sigorta şirketi olduğu, takibin asıl alacak, işlemiş faiz ve kdv alacağı kalemlerine ilişkin 12.051,80 TL toplam alacak üzerinden ilamsız takip usulünce başlatıldığı, dosya borçlusu vekilince ödeme emrine süresinde itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, ve eldeki davanın süresinde açıldığı görülmüştür.
Adli trafik uzmanı bilirkişi ve elektrik mühendisi bilirkişi tarafından birlikte tanzim edilen 22/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davalı Türkiye Sigorta A.Ş ile olay tarihinde zorunlu mali mesuliyet sigortalı bulunan ... plakalı Tofaş-Murat marka özel aracın dava dışı sürücüsü Turgut Yılmaz; dava konusu zın iptaline ilişkin maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda Tamamen % 100 (Yüzde-Yüz) oranında kusurlu olduğu, Dava Trafik Sigortasına ait Tek konsollu Kartal tip aydınlatma elektrik ine davalı tarafından yapılan ... plakalı aracın çarpması nedeniyle, KDV dahil 8.206,79 TL zarar meydana geldiği ve davacının bu bedelin davalıdan talep etmesinde haklı olduğu, Söz konusu zararın ödenmesinden, davalı sigorta şirketinin sigorta poliçesinden dolayı sorumlu olduğu, bu durumda davacının davalıdan icra takip tarihi itibariyle 8.206,79 TL alacaklı olduğu, Davacının icra inkar tazminatı talebinin Sayın Mahkeme'nin takdirinde olduğu" hususları belirtilmiştir.
Rapora gelen teknik itirazların yine uzmanlık alanı kapsamında değerlendirilmesi hususunda ek rapor alınmış, bilirkişiler 21/10/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, 22.08.2024 tarihli kök raporumuzda belirtilen konu ve değerlendirmeler hususunda, heyetimiz görüşünde herhangi bir değişiklik oluşmadığı" hususlarını belirtmişlerdir.
Raporun gerek kusur tespiti gerekse zarar miktarı hesabı yönünden; olayın oluş şekline, kaza tespit tutanağına, dosya kapsamına uygun düştüğü ve itirazların ek rapor ile giderildiği görülmekle rapor hükme esas alınmıştır. Bununla birlikte raporda takip tarihine ilişkin hesaplama yapılırken işlemiş faiz tutarının KDV'si de hesaba dahil edilmiş ise de aşağıda açıklanacağı üzere raporun bu yönüne iştirak edilmemiştir.
Hukuk sistemimizde kural olarak gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir. Zarar görenin zararı giderebilmek ve montaj için kendi çalıştırdığı işçilerine ödediği ücretler genel idare giderleri olup, haksız fiil meydana gelmese dahi ödenmesi gereken giderlerdir. Bunların zarar ile ilgisi bulunmamaktadır. Özel olarak adam tutulup çalıştırıldığı kanıtlanmadıkça haksız fiil meydana gelmeseydi dahi yapılacak bu nitelikteki giderler zarar kapsamına dahil edilemez.(Bkz. Y. 4. HD. 2018/1089 E., 2018/5527 K.)
Yine haksız fiillerde temerrüt tarihi, haksız fiilin meydana geldiği tarih olup, zarar sorumlusunun ayrıca ihtar edilmesine gerek yoktur. Bu itibarla haksız fiil sorumlusu haksız fiil tarihinden itibaren faizden de sorumludur. Diğer yandan tazminat sorumlusuna ayrıca bir ödeme süresi/atıfet mehli tanınması halinde faiz başlangıcı bakımından borçluya verilen ödeme süresi bitiminin nazara alınması gerekir.
Bununla birlikte haksız fiilden dolayı KDV alacağı doğmayacağından işlemiş faizin KDV'sinden sorumluluk bulunmamaktadır. (Bkz. Ank. BAM 25. HD. 2021/376 E., 2022/441 K.,08/03/2022 T.)
Toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; 05/07/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucunda davacıya ait aydınlatma direği ve muhtelif malzemelerin hasarlandığı, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı aracın tamamen %100 oranında kusurlu olduğu, aracın kaza tarihinde davalı sigorta şirketi nezdinde ZMSS(trafik sigortası) kapsamında sigortalı bulunduğu, poliçe limitinin 120.000,00 TL olduğu görülmüştür.
Anlatılan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; dava dışı sigortalının kusuruyla meydana gelen zarardan davalı sigorta şirketinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında sorumlu olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, yukarıda anlatılan ilkelere uygun olarak hasarlanan malzemeler yönünden zararın 8.024,67 TL olarak hesaplandığı, zararın giderimi için davalı tarafından özel olarak adam tutulup çalıştırıldığı kanıtlanmadığından işçilik giderlerinin talep edilemeyeceği, yine haksız fiilden dolayı işlemiş faizin KDV'sinin talep edilemeyeceği bu itibarla takip tarihi itibariyle davacının 8.024,67 TL asıl alacak ve 154,34 TL işlemiş faiz alacağının bulunduğu anlaşılmıştır.
Yapılan açıklamalar kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca tespit edilen hasar bedeli ve takip tarihi itibariyle hesaplanan işlemiş faiz tutarları üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, dava konusu alacağın haksız eylem sonucu meydana gelmesi ve yargılamayı gerektirmesi nedeniyle, alacağın likit olduğundan söz edilemeyeceğinden, koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir.(İcra inkar tazminatı hususunda bkz. Yargıtay 4. HD. 2014/10428 E., 2015/7741 K.)
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; ...1. Genel İcra Dairesi'nin 2023/257284 Esas sayılı takibine davalı tarafından yapılan itirazın KISMEN İPTALİ ile, takibin 8.024,67 TL asıl alacak ve 154,34 TL işlemiş faiz olmakla toplam 8.179,01 TL üzerinden DEVAMINA, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gereken 558,71-TL karar ve ilam harcından peşin ödenen toplam 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 131,11-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca ve 13/2. Maddesi gözetilerek 8.179,01-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca ve 13/2. Maddesi gözetilerek 3.872,79-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 427,60-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 855,20TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; 8.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 117,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 8.117,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 5.508,64-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
8- Arabuluculuk ücreti olarak suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.600-TL'nin davanın kabul oranına göre 2.443,16-TL'sinin davalıdan tahsili ile, bakiye 1.156,84-TL'sinin davacıdan tahsili ile, hazineye irat kaydına,
9-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı (e-duruşma), diğerlerinin yokluğunda 6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/12/2024