T.C. ...6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/213 Esas - 2024/697
T.C.
ANKARA TÜRK MİLLETİ ADINA
6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/213 Esas
KARAR NO : 2024/697
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/03/2024
KARAR TARİHİ : 03/12/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 02/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında takip öncesi devam eden ticari ilişki mevcut olduğunu, davacı şirket'in çelik malzeme tedarik sektöründe faaliyet göstermekte olup davalı tarafa da siparişi üzerine çeşitli tarihlerde çeşitli ürünlerinin satışını yaptığını, ürünlerin satışı hususunda borçlu/davalının da bir itirazı bulunmadığını, bu ticari ilişkiler ve alım satım neticesinde davalı firmaya çeşitli tarihlerde ve çeşitli miktarlarda faturalar tanzim edildiğini, davalı borçlu şirketin söz konusu ticari ilişkiden kaynaklı cari hesap ekstresi borcunu ödemediğini, alacağın tahsili amacıyla davalı borçlu aleyhine ......İcra Müdürlüğü 2023/216981 Esas
sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin dosya borçlusu davalı şirkete 08/11/2023 tarihinde tebliğ olduğunu, davalı borçlu şirket vekilince, 06/11/2023 tarihli itiraz dilekçesinde, borcu olmadığından bahisle itiraz edildiğini, itiraz üzerine takibin durdurulduğunu beyanla, yapılan itirazın asıl alacak yönünden iptaline ve takibin asıl alacak üzerinden kaldığı yerden devamına, davalı yana %20’dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın icra takibinde haksız ve kötüniyetli olduğunu, husumet ve zamanaşımı itirazları bulunduğunu, dava dilekçesinde yer alan aleyhe hususların tamamını reddettiklerini, müvekkili şirketin davacı tarafa icra takibinde belirtilen tutarda borcu bulunmadığını, davacı aleyhine reddedilen miktar üzerinden kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini beyanla, davanın reddine, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere müvekkili lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacı üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
-Ticari defter ve kayıtlar
-Tarafların ba/bs formları,
-Faturalar,
-Takip Dosyası,
-Bilirkişi Raporu
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; açık hesap ilişkisi çerçevesinde faturaya dayalı başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın asıl alacak yönünden iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Davaya konu ......İcra Dairesi'nin 2023/216981 Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; takip alacaklısının davacı şirket, takip borçlusunun davalı şirket olduğu, takibin 371.358,60 TL cari hesap alacağı, 25.290,54 TL işlemiş faiz olmakla 396.649,14-TL toplam alacak üzerinden genel haciz yolu ile ilamsız takip olarak başlatıldığı, davalı tarafından ödeme emrine süresinde itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, eldeki davanın süresinde açıldığı görülmüş, Yine eldeki davanın yalnızca asıl alacak yönünden açıldığı anlaşılmıştır.
Dosyamız kapsamında mali müşavir bilirkişi tarafından tanzim edilen 13/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Davacı tarafın kanuni defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucu inceleme tarihi itibariyle davalıdan 375.852,-TL. alacaklı olduğu,
Davalı tarafın kanuni defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucu inceleme tarihi itibariyle kayıtlarında davacı tarafa 375.852,-TL.lık borçlu olduğu,
Taraflar arasındaki 2015 yılından 2023 yılına kadar devam eden ticari ilişkinin açık hesap şeklinde devam ettiği, taraflar arasında yazılı bir akdi ilişkinin bulunmadığı,
Tarafların kanuni defter kayıtlarının Vergi Usul Kanunu'nun 215 ve 219 maddelerinde belirtilen kayıt nizamına göre ve genel kabul görmüş muhasebe standartları, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği hükümlerine uygun olarak tutulduğu ve kanuni defter tasdiklerinin usulüne uygun olarak yapıldığı,
Davacı...Torna İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi Ticaret ve Limited Şirketi'nin ve davalı ... Makine Sondaj Otomotiv İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin kayıtlarının incelenmesi sonucu davacının davalı taraftan inceleme tarihi itibariyle 375.852,- TL. alacaklı olduğu, ancak takip talebinin 371.358,60-TL. olduğu, farkın konkordato tahsilatından gelen 4.493,40 TLlik taksidin takip talebinde mükerrer düşülmesinden kaynaklandığı, davacının tahsil edilemeyen alacakları için faiz talebinin yerinde olduğu" hususları belirtilmiştir.
Eldeki uyuşmazlığa konu icra takibinde borcun sebebinin " cari hesap alacağı 371.358,60TL" olarak gösterildiği, dava dilekçesinde de aynı yönde ileri sürüşte bulunulduğu görülmüştür. Toplanılan delil durumu ve tarafların defter kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesine göre ise; taraflar arasında yazılı cari hesap sözleşmesine rastalınmamış olup aralarındaki ticari ilişkinin açık hesap şeklinde olduğu, ihtilafın davacı tarafından takibe konu edilen tutar kadar açık hesap alacağı/borcu bulunup bulunmadığı hususunda olduğu anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere fatura içeriği malların veya hizmetin teslim edildiğinin ispat külfeti satıcıya aittir. Fatura düzenlenmesi, tek başına akdi ilişkiyi ve alacağı kanıtlamadığı gibi faturanın tebliğ edilmiş olması da fatura içeriği malların teslimi sonucunu doğurmaz.( Y. 19 HD. 2016/7819E., 2017/2738K., Y. 19HD. 2014/12574E., 2014/16692K.)
Diğer yandan taraflar tacir olup, uyuşmazlık her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğundan eldeki dava ticari dava niteliğindedir. Bilindiği üzere 6100 sayılı HMK'nın 222. Maddesi ve 6102 Sayılı TTK'nın 83. maddesi gereğince Mahkeme'ce ticari defterlerin resen (kendiliğinden) ibrazına karar verilebileceği açıkça düzenlenmiştir.
Yine 6100 sayılı HMK'nın 222. Maddesi 2. ve 3. Fıkraları çerçevesinde; diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi halinde, usulüne uygun tutulmuş defterlerin sahibi lehine delil olarak kabul edileceği düzenlenmiştir.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 27.06.2003 tarih ve 2001/1 E., 2003/1 K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere;
Bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içerdiği bilgilere itiraz etme hakkına sahiptir. Aksi taktirde faturanın içeriğini kabul etmiş sayılır. (Dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nın m. 21/2.) Bu hüküm, fatura içeriğinden kabul edilen hususlara ilişkin olarak, faturayı düzenleyenin lehine; adına fatura düzenlenenin aleyhine bir karine getirmektedir. Bu karine, faturanın ispat gücüne yönelik bir düzenlemeyi ortaya koymaktadır. Diğer anlatımla, fatura, düzenleyen aleyhine delil olduğu gibi, kendisi faturayı düzenlemediği halde tebliğinden itibaren sekiz gün içinde itiraz etmeyen aleyhine de delil olabilecektir. Faturanın adına tanzim edilen aleyhine ispat vasıtası olması, yani, faturayı alan kişinin fatura kendinden sadır olmamakla birlikte aleyhine delil teşkil etmesi TTK'nın 21/2. fıkrasında düzenlenen ve yukarıda ayrıntısı açıklanan bu karineden kaynaklanmaktadır.
İşin/malın bedeli sözleşme kurulurken kararlaştırılmış olup, fatura ise bu aşama ile ilgili değil, ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Fatura öncesinde taraflar arasında borç doğurucu hukuki ilişkinin bulunması, faturanın da bu ilişki nedeniyle düzenlenmiş olması gerekir. Faturayı alan (faturayı defterlerine kaydetmemesi koşulu ile) akdi ilişkiyi inkâr ettiğinde, faturayı gönderenin önce akdi ilişkiyi kanıtlaması gerekir. Taraflar arasında bu tür bir sözleşme ilişkisi yoksa, düzenlenen belge fatura değildir. Bu belge belki icap olarak kabul edilebilir ki, buna itiraz edilmemesi, anılan 21/2. madde hükmü anlamında sonuç doğurmaz.
Sekiz günlük süre, hak düşürücü süre veya zamanaşımı süresi değildir. Sadece ispat yükünün yer değiştirmesi açısından önem taşır. Sekiz günlük süre içinde itiraz edildiği taktirde, fatura içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunu ispat külfeti faturayı veren tarafa ait iken, sekiz günlük sürenin geçmesinden sonra itiraz edilmesi halinde, fatura içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığını ispat külfeti faturayı alan tarafa ait olur. Faturayı alan her türlü delille bu külfeti yerine getirebilir. (Geniş bilgi için Bkz: Prof. Dr. Sami Karahan, Ticari İşletme Hukuku, 23. Baskı, Eylül 2012, Konya; Sh 111 vd.)
Faturaların tebliğ edildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanamaması ya da kanıtlanıp da süresinde iade edildiğinin borçlu tarafça kanıtlanması halinde, borçlu taraf alacaklının hizmet vermediğini savunmakta ise, faturaya konu hizmetin verildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanması; borçlunun faturaları tebliğ alıp süresinden sonra iade etmesi halinde de faturanın alacaklı tarafça gönderilmesi şeklindeki icabı, borçlunun (faturayı defterine kaydetmemek ve hizmet almadığını savunmak suretiyle), kabul etmemesi ya da borçlunun faturayı kendi defterine kaydetmekle birlikte süresinde itiraz ve iade etmesi halinde hizmetin verildiğini yine alacaklının kanıtlaması gerekeceğinden, bu doğrultuda alacaklının delillerinin toplanıp değerlendirilmesi, şayet borçlunun faturaları kendi defterlerine kaydetmesi (faturaları deftere kayıt öncesinde ya da sonrasında süresi geçtikten sonra itiraz ve iade etmiş olması) halinde alacaklının (hizmet vermiş olsun ya da olmasın) HMK'nın 222. maddesi uyarınca alacağını ispatladığının kabul edilmesi gerektiği gözetilmelidir. (Aynı yönde açıklamalar için bkz. Y. 23 HD. 2015/4576 E., 2016/621 K., 10.02.2016 T.)
Anlatılanlar ışığında somut olay ele alındığında; hükme esas alınan bilirkişi raporu ile dosyadaki tüm deliller doğrultusunda taraflar arasında süregelen ticari ilişki bulunduğu ve tarafların açık hesap ilişkisini benimsedikleri, davacı tarafından tanzim edilen faturalara davalı tarafından TTK'nın 21/2. Maddesi kapsamında itiraz edildiğine dair bir kayda rastlanılmadığı, faturaları her iki taraf defterlerinde kayıtlı olduğu ve tarafların defter kayıtlarının ve ba/bs formlarının birbirleriyle uyumlu olduğu, açık hesap bakiyesinin her iki taraf kayıtlarında tutar olarak da örtüştüğü, öte yandan HMK'nın 222. maddesi uyarınca usulüne uygun tutulan taraf defterlerinin birbirini doğruladığı/örtüştüğü kalemlerin tarafları bağlayacağı hususları hep birlikte gözetildiğinde davacı lehine olan karinenin çürütülemediği ve aralarındaki süregelen ticari ilişki kapsamında davacının alacağının varlığını ispatladığı kanaat edilmiştir. (bkz. Y. 19. HD. 2018/1358E., 2020/878 K., 08/06/2020 T; Y. 23 HD. 2015/1418 E., 2015/8313 K., 21/12/2015 T.)
Yapılan açıklamalar kapsamında davacının açık hesap ilişkisine dayalı alacağının varlığını ispatladığı kanaat edilerek 371.358,60 TL asıl alacak üzerinden takibin devamı gerektiği anlaşılmıştır. Eldeki dava yalnızca 371.358,60 TL'lik asıl alacak yönünden açıldığından ve mahkememizce de bu tutarda asıl alacak için takibin devamı istemi yerinde görüldüğünden, davanın tümüyle kabulüne dair hüküm kurulması gerekirken duruşmada kısa kararın tefhimi esnasında sehven "davanın kısmen kabulü ile..." denilerek hüküm fıkrası oluşturulmuş, kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki meydana gelmemesi adına kısa karar aynen korunmuştur. Bununla birlikte dava konusu edilen alacak tutarının tamamı için davacı haklı görülmüş olup reddedilen bir kısım bulunmadığından; harç, yargılama giderleri ve vekalet ücreti bakımından herhangi bir oranlama yapılmaksızın davalı yan sorumlu tutulmuştur. Yine alacağın likit olduğu nazara alınarak kabul edilen alacak üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; ......İcra Dairesi'nin 2023/216981 Esas sayılı takibine davalı tarafından yapılan itirazın kısmen İPTALİ ile, takibin 371.358,60-TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren ödeme emrinde belirtilen şekilde faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Kabul edilen alacağın (371.358,60-TL'nin), %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davalı yanın kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
4-Alınması gereken toplam 25.367,51-TL karar ve ilam harcından önceden peşin ödenen toplam 4.358,63-TL harcın mahsubu ile bakiye 21.008,88-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 59.417,38-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 4.358,63-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 4.786,23TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; 3.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 75,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 3.575,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8- Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18A/13. Maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.600,00-TL dava şartı arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/12/2024