T.C. ...6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/48 Esas - 2024/713
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA VERİLEN
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/48
KARAR NO : 2024/713
DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/01/2024
KARAR TARİHİ : 05/12/2024
G. K.YAZILDIĞI TARİH : 30/12/2024
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1.Davacı vekili iddiasında özetle; Müvekkili ... Enerji Elektrik Üretim A.Ş.’nin ilgili kanun ve yönetmelik uyarınca
yapılan yarışma neticesinde "Kürekdağı ..." isimli rüzgar enerji santraline ilişkin sisteme
bağlantı hakkını kazanarak, halihazırda 23.11.2016 tarih ve EÜ/6619-4/03604
numaralı üretim lisansına sahip olduğunu, bu lisans kapsamında belirlenmiş saha üzerinde
kurulu Kürekdağı Rüzgar Enerji Santralini işlettiğini, bağlantı hakkını kazanması üzerine,
müvekkili Şirket ile davalı ... arasında, mülga Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği ve sair
düzenlemeler uyarınca, öncelikle 13.01.2012 tarihli ... Katkı Payı Anlaşması
imzalandığını, devam eden süreçte de Bağlantı Anlaşması akdedildiğini, Enerji ve
Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından Kürekdağı ...'in ilk olarak 08.12.2017 tarihinde
geçici kabulü yapıldığını, ...'ın, ilgili kanun ve yönetmelik düzenlemeleri uyarınca bu geçici kabul itibariyle üretilen net elektrik enerjisi için kWh başına ... Katkı Payı
bedelini faturalamaya başladığını,
davalı tarafından davacı Şirket adına, 2020 yılına ilişkin ... Katkı Payı Bedeli
için 21.01.2022 tarih, TEE2022015800302 numaralı ve 5830.998,66 TL (KDV Dahil)
bedelli faturanın ihtirazi kayıtla ödenen 3.810.403,74 TL’lik(KDV dahil) düzenlenerek
düzenlenerek müvekkiline tebliğ edildiğini, ancak katkı payı bedelinin davalı tarafça,
mevzuat ve Katkı Payı Anlaşması hükümlerine aykırı olacak şekilde hatalı hesaplandığını, müvekkili Şirket tarafından, gerek idari anlamda hak kaybı olmaması ve
idare nezdinde bulunan teminat mektubunun nakte çevrilmemesi, gerekse de
santralin işletmesinde herhangi bir aksamaya sebebiyet verilmemesi adına fatura
bedelinin tamamının ihtirazi kayıtla ödendiğini,
davalı ... tarafından düzenlenen faturaya konu ... Katkı Payı Bedelinin mevzuat ve
sözleşme hükümlerine aykırı olarak hesaplanmış olması nedeniyle, fatura bedelinin
şu aşamada KDV dahil 3.810.403,74 TL'lik fazla ödenen kısmının ...'tan
tahsili ile müvekkili Şirkete iadesi için huzurdaki davayı açma zorunluluğu
doğduğunu belirterek, davalı tarafından düzenlenen 21.01.2022
tarih ve .... .... .... numaralı ve 5.830.998,66 TL bedelli faturanın ihtirazi kayıtla fazla
ödenen 3.810.403,74 TL'lik kısmının ödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle
birlikte davalıdan tahsili talep etmiştir.
Davacı vekili 12/09/2024 tarihli duruşmada ki beyanında; "3.810.403,74-TL talebimizi bilirkişi raporu doğrultusunda 3.730.456,12-TL'ye ıslah ediyoruz" beyanı ile talebini daraltmıştır.
2.Davalı vekili savunmasında özetle; Dava konusu faturanın idari sözleşme niteliğinde davanın yargı yolu itirazı
gözetilerek görev yönünden reddi gerektiğini, davanın süresinde açılıp açılmadığı
göz önüne alınarak, süresinde açılmamış ise zamanaşımına uğradığı da gözetilerek
davanın bu yönden reddi gerektiğini,
davacı şirketin, davaya konu tesisi için 22.09.2010 tarihli ve 27707 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan mülga Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere
Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği kapsamında 2011 yılında
yapılan yarışmalara katıldığını ve bu yarışmalar sonucunda iletim sistemine bağlantı
hakkı kazandığını, Yarışma sonrasındaki süreç ise sırasıyla ... Katkı Payı
Anlaşmasının, Bağlantı Anlaşmasının ve Sistem Kullanım Anlaşmasının imzalanması
ve ilk geçici kabulün yapılıp üretime geçilmesi olduğunu, davacı şirket ile müvekkili
... arasında, davacı şirkete ait üretim tesislerinin ilk ünitesinin geçici kabulünün
yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten
itibaren yirmi yıl süre boyunca müvekkili ...'a ödemeyi taahhüt ettiği Rüzgar
Enerjisine Dayalı Elektrik Üretimi Santrali (...) Katkı Payı bedelinin ödenmesi
konulu "... Katkı Payı Anlaşması" akdedildiğini, davacı şirketin Kürekdağı ...
projesi için lisans alarak faaliyetlerine başladığını,
projesi için lisans alarak faaliyetlerine başladığını,
2011 yılında yapılan yarışmalara katılarak davaya konu edilen faturanın kesildiği
tesis olan ve Gemlik TM'nin 154 kV barasından sisteme bağlantı hakkı kazanan
Kürekdağı ... projesi için söz konusu yarışmalarda davacı ... Enerji Elektrik
Üretim A.Ş. tarafından sunulan Teklif Mektubunun, bahse konu tesis için
imzalanmış olan 13.01.2012 tarihli ... Katkı Payı Anlaşması, 21.01.2022 tarihli,
TEE2022015800302 no.lu ve 5.830.998,66 TL bedelli fatura örneği ile
Taahhütnamenin sunulduğunu,
Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına
İlişkin Yarışma Yönetmeliği (Yönetmelik) çerçevesinde yarışmaya katılan ve
kazanan şirketlerle müvekkil ... arasında imzalanan ... Katkı Payı Anlaşması
gereğince ; Yönetmelik ve ekleri olan Taahhütname, Teklif Mektubu Formu ile
Anlaşma hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda ... katkı payı faturası
hesaplandığını, davacı şirketin özgür iradesi ile vermiş olduğu taahhüt doğrultusunda,
sunulan teklif mektubu içeriğinden de anlaşılacağı üzere, davacı şirket tarafından,
toplam ... katkı payı tutarının, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar,
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat
endeksi (TÜFE) oranında güncelleştirilerek (kümülatif) ödeneceğinin çekincesiz şekilde kabul ve taahhüt edildiğini,
faturaların, şirketler tarafından verilen teklif fiyatının, teklif yılından itibaren...
ile kümülatif olarak güncellenerek hesaplanması gerektiğinin açık olması
sebebiyle, bahse konu fatura bedelleri, yalnızca Anlaşma ve Yönetmeliğin 9.
maddesi dikkate alınarak değil, Yönetmeliğin eki Teklif Mektubu da dikkate
alınarak hesaplandığını ve ilgili tüm şirketlere aynı şekilde gönderildiğini, başka bir
deyişle söz konusu katkı payının yönetmelik gereği bu şekilde hesaplanması
gerektiğini beyanla, davanın öncelikle görev ve zamanaşımı yönünden usulden reddine,
davacının esasa yönelik tüm iddialarının reddi ile davanın esas yönünden reddine
karar verilmesini talep etmiştir.
3.Deliller: Tarafların dayandıkları tüm deliller getirtilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
4.Tarafların iddia ve savunmaları ile dosyaya sunulan deliller birlikte değerlendirildiğinde;
Dava; taraflar arasındaki ... Katkı Payı Anlaşması kapsamında davacı şirketten ... katkı payı olarak fazla tahsil edildiği ileri sürülen bedelin iadesi istemine ilişkindir.
Elektrik Yüksek Mühendisi ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı bilirkişilerden oluşturulan heyetçe tanzim edilen 19/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Dava konusu katkı payı yönünden; Yönetmelik hükümlerinde yer alan ve
davacı ile davalı arasındaki ... Katkı Payı Anlaşması’nda benimsenen hesaplama
yöntemi ile davacının Teklif Mektubunda yer alan hesaplama yöntemi arasında çelişki
bulunduğu,
davacının Teklif Formu ve ... Katkı Payı Anlaşmasının birlikte
incelenmesinde, davacının teklif mektubunun verildiği 2011 yılındaki yarışmayı
kazanarak sözleşme imzaladığı, teklif mektubunda belirlenen formüle göre katkı payı
hesaplaması yapılması yarışma mantığına uygun olup, davacı şirketin taahhüt ettiği
teklif değeri olan 1,21 kuruşun 2012'den itibaren... oranında güncellenmesinin
... Katkı Payı Anlaşması hükümlerine uygun olduğunun düşünülmesi halinde,davacı
tarafından ödenmesi gereken katkı payının, taraflar arasındaki Sözleşme’nin 3.
maddesi ve yürürlükteki Yönetmeliğin 9. maddesinin 1. fıkrası uyarınca (Toplam ...
Katkı Payı Tutarı = kr*E*TÜFE ) formülüne göre ve... Güncellenmesinin Sözleşme
tarihi ve teklif yılı esas alınmak suretiyle hesaplanması gerekeceğinden; davalı ...
tarafından yapılan hesaplamalarda ve düzenlenen faturada herhangi bir yanlışlığın
bulunmadığı,
Ancak; Sayın Mahkemece davacının Teklif Mektubu ile bağlı olmadığının ve
EPDK tarafından onaylanan Yarışma Yönetmeliğe göre hazırlanan ... Katkı Payı
Anlaşmasında yer alan birim fiyatın 20 yıl sabit olduğu ve ilgili yıl katkı payı
hesaplamasında sadece o yılın TÜFE endeksine göre güncelleme yapılması
gerektiğinin kabulü halinde ise; dava konusu edilen 21.01.2022 tarihli ve
TEE2022015800302 numaralı fatura karşılığında davacının ihtirazı kayıtla fazladan
ödemek zorunda kaldığı miktarın;
5.830.998,66 TL - 2.100.542,54 TL = 3.730.456,12 TL olarak hesaplandığı,
..." bildirilmiştir.
Uyuşmazlığa konu ... katkı payı tutarı/hesabı ile ilgili olarak; Davacı tarafça davalıya verilen Teklif Mektubu, "...... projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına 4,78 (rakam/yazı ile) kuruş teklifimiz ile .... .... .... tarafından, yıllık net elektrik enerjisi üretimimizin çarpılmasıyla bulunacak Toplam ... Katkı Payı tutarını, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranında güncelleştirerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...’a ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz." şeklindedir.
Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Başvurulara İlişkin Yarışma Yönetmeliğinin 9. maddesi ise, "...Toplam ... Katkı Payı tutarının heplanması için aşağıdaki formül uygulanır: Toplam ... Katkı Payı Tutarı= kr* E*TÜFE Kr = Şirket tarafından ...’a kilovatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş/kWh cinsinden ... katkı payı,E=Bir önceki yılda gerçekleşen Yıllık net elektrik enerjisi üretimi (kWh) TÜFE=Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi" düzenlemesini içermektedir.
Taraflar arasındaki 18.01.2012 tarihli ... Katkı Payı Anlaşmasının 3. maddesi de, "Şirketin bağlantı hakkı kazandığı ... projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden 4,78 kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas ... Katkı Payı tutarı aşağıdaki yöntem ile ... tarafından hesaplanacaktır. Toplam ... Katkı Payı Tutarı=kr* E* TÜFE Kr=Şirket tarafından ...’a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş, E=Bir önceki yılda gerçekleşen yıllık net elektrik enerjisi Üretimi (kWh) TÜFE=Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi." şeklinde düzenlenmiştir.
Görüleceği üzere katkı payı tutarı/hesabı bakımından, davacı tarafın davalıya verdiği teklif mektubundaki hesaplama esasları ile taraflar arasındaki sözleşmede düzenlenen hesaplama esaslarının farklı olduğu, teklif mektubundan sonra taraflar arasında imzalanan ... Katkı Payı Anlaşması'nın 3. maddesinde belirtilen hesaplama esasının Yönetmeliğin 9. Maddesi ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır. Bu doğrultuda Yönetmelik ve Katkı Payı Anlaşması hükümlerine göre katkı payı hesabında sadece faturaya konu döneme ait yıllık... oranının kullanılması öngörülmüş iken, teklif mektubunda ise teklif tarihinden itibaren... oranlarında güncelleme yapılması gerektiği görülmektedir. Taraflar arasındaki ihtilafın işbu noktada, ödenmesi gereken ... katkı payı hesabının teklif mektubuna göre mi yoksa sözleşmede yer alan formüle göre mi hesaplanması gerektiği hususunda toplandığı anlaşılmaktadır.
Davaya konu 21.01.2022 tarih, TEE2022015800302 numaralı ve 5830.998,66 TL (KDV Dahil)
tutarlı fatura bedelinin davacı tarafından 399.457,46 TL'sinin 07/06/2022, 500.000 TL'sinin 26/07/2022, 500.000 TL'sinin 16/08/2022, 500.000 TL'sinin 20/09/2022, 500.000 TL'sinin 26/10/2022, 500.000 TL'sinin 22/11/2022, 500.000 TL'sinin 20/12/2022, 330.998,66 TL'sinin 30/12/2022 tarihinde, ihtirazı kayıtla ödendiği görülmüştür.
Davacı tarafça teklif mektubunun sunulmasından sonra, taraflar arasında 13.01.2012 tarihli ... Katkı Payı Anlaşması imzalanmış olup, sözleşmede ... Katkı Payının hesabı, teklif mektubundaki hesaplamadan farklı olarak düzenlenmiştir. Taraflarca imzalanan sözleşmenin ... Katkı Payının hesap şekli ile ilgili formül, Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Başvurulara ilişkin Yarışma Yönetmeliğinin 9. maddesine uygun şekilde kaleme alınmıştır. Davalı tarafça ... Katkı Payının hesabı ile ilgili teklif mektubundaki ibarelerin aynen sözleşmeye geçirilmesi mümkünken, farklı bir hesap şeklini içeren sözleşme imzalanmıştır. Her ikisi de tacir olan tarafların, serbest iradeleriyle imzalamış oldukları anlaşma hükümleri ile bağlı oldukları açıktır. Taraflar arasındaki anlaşmada, davacının sunduğu teklif mektubuna, sadece 3. maddede, toplam ... Katkı Payı tutarının hesaplanması ile ilgili kr* E* TÜFE formülünde, kr değerinin açıklanması sırasında yer verilmiştir.
Nitekim Mahkememizce benzer bir uyuşmazlığın sonucunda verilen kararın, istinaf edilmesi üzerine ...Bölge Adliye Mahkemesi .... .... .... Karar sayılı 12.02.2020 Tarihi ilamında özetle "...Taraflar arasındaki sözleşme hükmü açık olup, herhangi bir şekilde yoruma ihtiyaç gerektirmemektedir. Buna göre ilk derece mahkemesince, davacı tarafça sözleşmenin imzalanmasından önce sunulan teklif mektubunun, farklı bir hesap şekli içeren sözleşmenin imzalanmasından sonra hesap şekli yönünden hükümsüz kaldığı, serbest iradesiyle imzalamış olduğu sözleşmenin davalı yönünden de bağlayıcı olacağı, ... Katkı Payı ile ilgili faturaların sözleşme hükümlerine göre hesaplanması gerektiği belirtilerek, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, icap niteliğindeki teklif mektubu esas alınarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır...." şeklindeki açıklamasıyla konuya ilişkin olarak ... Katkı Payı ile ilgili faturaların sözleşme hükümlerine göre hesaplanması gerektiğini vurgulamıştır. Anılı istinaf ilamının, temyiz edilmesi sonucunda ..... ..... .... Sayılı ilamları incelenebilir.)
Yapılan açıklamalar ve değinilen içtihatlar kapsamında; Davacı vekili 12/09/2024 tarihli duruşmada ki ıslah beyanı ile; 3.810.403,74-TL olan taleplerini 3.730.456,12-TL'ye ıslah ettiklerini beyan etmişse de, ıslah ile talep daraltılamayacağından, bu yöndeki talepleri kalan kısım yönünden feragat olarak kabul
edilmiş, 19/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre yapılan hesaplama hükme esas alınarak, dava kısmen kabul edilerek, bu doğrultuda davacının ihtirazı kayıtla fazladan ödediği miktar olan 3.730.456,12 TL'nin 399.457,46 TL'sine 07/06/2022, 500.000 TL'sine 26/07/2022, 500.000 TL'sine 16/08/2022, 500.000 TL'sine 20/09/2022, 500.000 TL'sine 26/10/2022, 500.000 TL'sine 22/11/2022, 500.000 TL'sine 20/12/2022, 330.998,66 TL'sine 30/12/2022 tarihinden işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmesi gerektiği kanaati ile aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye ve dosya kapsamına göre;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ;
3.730.456,12 TL'nin 399.457,46 TL'sine 07/06/2022, 500.000 TL'sine 26/07/2022, 500.000 TL'sine 16/08/2022, 500.000 TL'sine 20/09/2022, 500.000 TL'sine 26/10/2022, 500.000 TL'sine 22/11/2022, 500.000 TL'sine 20/12/2022, 330.998,66 TL'sine 30/12/2022 tarihinden işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,
2-Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,
3-Kabul edilen 3.730.456,12 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 254.827,46 TL karar ve ilam harcından 65.072,17 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 189.755,29 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 60,80 TL başvuru harcı, 65.072,17 TL peşin harç olmak üzere toplam 65.132,97 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının karşıladığı 1.120,00 TL tebligat gideri, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.120,00 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 6.970,61 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 149,39 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalının karşıladığı 750,00 TL tebligat giderinden ibaret yargılama giderinin, red / talep oranına göre hesaplanan 15,74 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, geri kalan 734,26 TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 65,46 TL'sinin davacıdan, 3.054,54 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 3.730.456,12 TL üzerinden takdir edilen 444.836,49 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 79.947,62 TL üzerinden takdir edilen 30.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-HMK 333. Maddesi gereğince mahkemece yatırılan avansın kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.