T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/1077 Esas
KARAR NO: 2021/847
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/04/2014
KARAR TARİHİ: 13/12/2021
KARAR Y.TARİHİ : 16/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin tıbbi cihazların satış, servis, bakım ve onarım işlerini yaptığını, davalı şirket ile 02/11/2010 tarihli teslim tutanağı ile ... marka ... model ... seri numaralı 2 kesitli bilgisayarlı tomografi cihazını, arızalı ve bir kısım parçaları eksik halde müvekkili şirket elemanlarına çalışır hale getirmek amacıyla teslim alındığını, cihaz alındığında tüpü arızalı olduğundan tüpsüz olarak alındığını, müvekkilinin İstanbul 2. El tıbbi malzeme satan bir firmadan almış olduğu tomografi cihazının müvekkili tarafından Ankara Tandoğan semtindeki KBB Hastanesine kurulduğunu ve düzenli olarak çalıştırılmadığı için olayın müvekkili şirkete intikal ettiğini, müvekkili şirket tarafından uzman Mr. ... ile ... ... ... tarafından MW8000 tomografi cihazının onarılmaya çalışmasına rağmen cihazın sık sık arızalar verdiğini, cihazın sürekli arıza verdiği için davalı şirketin isteği üzerine cihazın demonte edilmiş, kapsamlı bakım ve onarımının yapılması isteği ile cihaz teknik servis atölyelerine nakledildiğini, cihazın tamamen davalı şirketin tamir isteği üzerine kurulu olan cihaz demonte edilerek şirket atölyesine tamir, bakım ve koruma altına alınması amacıyla teslim alındığını, müvekkili şirketin cihaz için arızalı olan spenderblock ve optik kabloları değiştirerek gerekli bakımları yaptığını ancak CT tüpü sürekli hata verdiği için cihazın kullanılabilir hale gelmesi için 1 adet CT tüpü ithal edilerek cihazı çalışır hale getirdiğini, cihazın onarımı için bir hayli harcama yapıldığını, müvekkili şirketin deposunda hazır olarak beklediğini, müvekkili şirketin Aralık 2012 ayı sonuna kadar tomografi cihazının bakım, demontaj, nakliye ve depolama ücretinin 45.000,00 TL ve yine CT Tüp bedelinin ise 55.292,00 USD olduğunu bu bedellerin davalı şirket tarafından ödenmediğini, davalı tarafa ihtarname gönderildiğini ancak ödeme yapılmadığını, dava konusu cihaz ile ilgili olarak ... 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında tespit raporu alındığını, dava konusu cihaz ile ilgili müvekkili şirket tarafından tamir işlemi yapıldığını, parça ithal edildiğini, işçilik, nakliye, demontaj, saklama vs. giderlerin ödendiğini, cihaz üzerinde müvekkili şirketin kanuni hapis hakkı bulunduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... marka ... model ... seri numaralı 2 kesintili bilgisayarlı tomografi cihazı üzerinde davacı lehine hapis hakkı tanınmasını, anılan cihazla ilgili hak edilen hak ve alacaklarla ilgili şimdilik 5.000,00 TL 'sinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 10/12/2014 tarihli dilekçesi ile cihazdan ayrılması mümkün olmayan masraflar olan demontaj ücreti, vinç kaldırma, taşıma, vinç boşaltma, onarım ve ardiye ücreti olan KDV dahil 53.100,00 olduğunu bildirmiş, eksik harcı tamamlamıştır.
SAVUNMA :
Davalı vekili cevap dilekçelerinde özetle; zamanaşımı, görev, yetki açısından davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, esasa ilişkin olarak ise; müvekkili şirketin davacı aleyhine tomografi cihazının aynen teslimi, mümkün olmaması halinde bedel iadesi ve her hal ve şart altında tesliminin gecikmesinden doğan zararların tazmini için ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin(Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... F. sayılı davasında verilen yetkisizlik kararı ile) ...E. sayılı davasını açtığını, bu dosyanın bekletici mesele yapılmasını istediklerini, şirketler arasında imzalanan tutanak başlıklı belgeden de anlaşılacağı üzere tomografi cihazının davacıya emaneten teslim edildiğini, taraflarca tamire ilişkin bir husus kararlaştırılmadığını yani tarafların aralarında vedia/saklama sözleşmesi imzaladıklarını, davacı şirketin asli edim yükümünün sadece emanete bırakılan şeyin muhafazası olduğunu ayrıca cihazın, davacıya tüm donanımları ile birlikte çalışır vaziyette teslim edildiğini, davacının, müvekkilince verilmemiş bir yetkinin varlığına istinaden ve müvekkili şirketin çıkarlarına aykırı olarak tıbbi cihaz üzerinde işlemlere giriştiğini, yapılan tüm işlemleri usulsüz olduğunu, sözleşmede de belirtildiği üzere cihazın sağlam ve eksiksiz olarak teslim edilmiş olduğunu, davacı şirketin aslında edimine aykırı davranarak dava konusu tomografi cihazını dava dışı üçüncü kişi Özel ... Hastanesi'ne satmış olmasına rağmen asılsız beyan ve davalar ile süre kazanmak istediğini, bu hususun ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş numaralı dosyasındaki 29.04.2013 tarihli bilirkişi raporu ile de belirlendiğini, davacı tarafça Özel ... Teşhis Tedavi Hizmetleri Tur. San. Tic. A.Ş. isimli sağlık merkezine dava konusu cihazın bir alt modelinin(... marka ... model multicle tomografi cihazı) satıldığını ve bu sözleşmeden dolayı aralarında bir anlaşmazlık çıktığını, alıcı hastanenin cihazın bozuk olduğunu davacıya bildirmesi üzerine davacının, uhdesinde bulunan kendisine sadece muhafaza etmesi için teslim edilen müvekkili şirkete ait dava konusu cihazı alıcıya verdiğini, davacı şirketin, dava dışı şirket ile işbu cihazdan kaynaklı Ankara ... Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı davalarının bulunduğunu, bu durum dahi davacının kötü niyetini ortaya koyduğunu savunarak öncelikle ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dava sonucunun işbu dava açısından bekletici mesele yapılmasına, eksik harcın verilecek kesin süre içinde tamamlatılmasına aksi halde davanın usulden reddine, esase ilişkin itirazlarını tekrarla her hal ve şart altında müvekkili şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava; dava konusu bilgisayarlı tomografi cihazının davalı tarafından saklanması için verilip verilmediği, davacı tarafından tamir, servis hizmeti, parça gideri ve ardiye gibi alacaklarının bulunup bulunmadığı, varsa tutarının tespiti ile tahsili istemine ilişkindir.
İhtarname örnekleri, teslim tutanağı, servis tutanağı, arıza tespit tutanağı, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının uyap evrakları, Ankara ... Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının uyap evrakları, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
Dava, kapatılan Ankara ... Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının mahkememize devredilmesiyle yukarıdaki esasına kaydedilmiştir.
Mahkemece kesinleşmesi beklenilen, Ankara... Asliye Ticaret Mahkemesinin 24/11/2016 gün ve ... Esas ... Karar sayılı kararının incelenmesinde; davacının ... Kulak Burun Boğaz Teşhis Tedavi ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti., davalının ... Teknoloji Tıp Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. olduğu, yapılan yargılama sonucu davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile, ... marka MX 8000 Model 8241 Taek 07005 seri numaralı 2 kesitli bilgisayarlı tomografi cizahının ve ekipmanlarının davalı tarafça davacıya aynen iadesine, iadenin mümkün olmaması halinde cihaz bedeli olan 108.000,00TL'nin 20/10/2012 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacı tarafın fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verildiği, kararın Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 24/02/2020 tarih ve 2019/1169 Esas 2020/1227 karar sayılı ilamı ile 24/02/2020 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Davaya konu cihaz, Elektrik Mühendisi, Makine Mühendisi, Mali Müşavir ve Nitelikli Hesap Uzmanı eşliğinde mahkememizce yerinde incelenmiştir.
Keşif sonrası bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 05/08/2021 tarihli raporun sonuç kısmında özetle; dava konusu cihaza teslim tarihinden sonra bakım onarım yapıldığı anlaşılmakla; değiştirilen parçaların 1 adet Spindal Block Modülü Ünitesi ve 1 adet optik kablo olduğu, dosya kapsamına sunulan 26.04.2011 tarih ve 000612 no'lu tediye makbuzunda; Mr. Shahrockh Mehraboni'ye ödenen açıklaması ile 7.000 Amerikan Doları olarak belirtildiğinin görüldüğü, cihazın ve yapılan işlemlerin niteliği düşünüldüğünde 7000 USD miktarın serbest piyasa rayiçlerine uygun olduğunun değerlendirildiği, söz konusu 7.000 doların dava tarihi itibari ile TL karşılığının 15.094,1 TL olarak hesaplandığı, cihazı çalıştırmak, ayarlarını yapmak üzere yurt dışından getirtilen Mühendis S. ... için alınan uçak bileti masraflarının sunulan bilet bilgilerine göre; uçak bileti (16.02.2011 tarihli): 711,00 TL, uçak bileti (26.02.2011 tarihli): 609,00 TL olmak üzere toplam 1.320,00 TL olduğu, dosya kapsamında yer alan 21.02.2011 tarihli servis tutanağından değiştirilen parçaların 1 adet ... Block Modülü Ünitesi ve 1 adet optik kablo olduğunun kayıt altına alınmış olduğu, dosya kapsamına sunulan 08.02.2011 tarihli faturada 1 Each Spindal Block Modul 4.000 Euro, 1 Each Optical Cable 3.800 Euro olmak üzere toplam 7.800 Euro olarak belirtilmiş olduğu, keşif sırasında cihazdan sökülen bu parçaların tarafımızca görülmüş olduğu, söz konusu parçaların dava konusu cihaz için getirtilen cihazın çalışmasına katkı sağlayacak parçalar olduğu anlaşılmakla; fatura edilen 7.800 Euro tutarın fatura tarihi itibariyle, ürünün niteliğine ve serbest piyasa rayiçlerine uygun olduğunun tespit edildiği, söz konusu 7.800 Euro'nun dava tarihi itibari ile TL karşılığının 23.198,76 TL olduğu, cihazın nakliye masrafı ile ilgili olarak raporumuzun ilgili bölümlerinde de incelendiği üzere cihaz 2.11.2010 tarihinde düzenlenen Tutanak ile emaneten ... Tıp San. Tic. Ltd. Şti. tarafından teslim alınmış olduğu, dayanak alınan 001886 numaralı, 2.10.2010 tarihli, ... tarafından dava dışı ... Nükleer Tıp San. Tic Ltd. Şti. adına düzenlenen 001886 no'lu 767,00TL bedelli makbuzun cihazın 02.11.2020 tarihli tutanakla davacıya tesliminden önceki tarihe ait bulunduğu, bu şartlar altında anılan tarihe ve makbuza dayalı bir nakliye bedeli hesaplanamayacağının düşünüldüğü, ardiye ücreti ile ilgili olarak; dosya kapsamı gözetilerek tutanak tarihi olan 02.11.2010 tarihinden 11.07.2011 tarihine kadar hesaplanan ardiye ücretinin 1.660,00 TL olduğu görüşü bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekilleri süresi içeresinde bilirkişi raporuna beyan ve itirazlarını ayrı ayrı dosyaya sunmuşlardır.
Mahkemece, 04.10.2021 tarihli duruşmanın 2 nolu ara kararı ile; taraf vekillerinin itirazları ile birlikte dava konusu cihaza teslim tarihinden sonra davacı yanca yapılan bakım ve parça değişikliklerinin yapılması zorunlu masraflardan olup olmadığı, zorunlu olarak yapılması gereken bakım ve masraflar değilse, yapılan bakım, parça değişikliklerinin faydalı veya lüks masraflardan olup olmadığının belirlenmesi ve faydalı ve lüks masraflardan olduğunun belirlenmesi halinde, parçaların az masrafla ve zarar görmeden sökülmesinin mümkün olup olmadığının belirlenmesi ve anılan hususlarda ek rapor hazırlanmasını istenilmiştir. Bilirkişi kurulu 22/10/2021 tarihli ek raporlarının sonuç kısmında özetle; dava konusu cihaza yapılan bakım ve parça değişiklikleri zorunlu bakım ve masraflar olmadığı, emaneten verilen cihaz için lüks masraflar olduğu, cihaza takılan parçaların, sökülerek tekrar başka bir cihazda kullanılmaları mümkün olduğu, bu söküm işlemi uzmanı kişiler tarafından yapılması durumunda sakıncasız ve güvenli olduğu, uzman bir kişinin söz konusu parçaları güvenli bir şekilde sökmesi için bir saat işçilik gerektiği görüşü bildirilmiştir.
Bilirkişi ek raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalı yan süresi içinde ek rapora karşı beyan ve itirazlarını sunmuş, davacı ise ek rapora karşı herhangi bir beyan ve itirazda bulunmamıştır.
Somut olayda; taraflar arasında düzenlenen 02.11.2010 tarihli tutanak içeriğinden dava konusu ... marka ...Model 8241 Taek 07005 seri numaralı 2 kesitli bilgisayarlı tomografi cihazının, emaneten (saklanmak üzere), tüm ekipmanları ile birlikte tam ve eksiksiz olarak davacıya ait depoya taşınarak davacıya teslim edildiği anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmenin niteliği itibariyle saklama sözleşmesi olduğu, davacının ancak yapmış olduğu masrafları talep edebileceği ve cihaz üzerinde hapis hakkının bulunmadığı hususları, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin 24/11/2016 gün ve ... Esas-... Karar sayılı kararında gerekçelendirilmiş ve Yargıtay denetiminden geçerek 24.02.2020 tarihinde kesinleşmiştir. 02.11.2010 tarihli tutanağın imzalandığı tarihte yürürlükte olan 818 sayılı BK'nun 463. maddesinde; vedia sözleşmesi, öyle bir akittir ki, onunla müstevdi, mudi tarafından verilen şeyi kabul ve onu emin bir mahalde hıfzetmeyi deruhte eder. Ücret şart edilmedikçe veya hal, müstevdiin ücrete intizarını icab etmedikçe müstevdi ücret isteyemez.” (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 561. maddesinde saklama sözleşmesi, saklayanın, saklatanın kendisine bıraktığı bir taşınırı güvenli bir yerde koruma altına almayı üstlendiği sözleşmedir. Açıkça öngörüldüğü veya durum ve koşullar gerektirdiği takdirde, saklayan ücret isteyebilir.) şeklinde tanımlanmıştır. Buna göre, vedia sözleşmesi esas olarak ücretsiz bir sözleşmedir. Ancak ücret hakkı, açıkça kararlaştırılabileceği gibi, hal ve şartlar gereği zımni bir şekilde de doğabilir. Vedia konusu malın muhafazası, vedia alanın ticari çalışma alanına giriyorsa kural olarak sözleşme ücretli kabul edilmelidir, aynı şekilde malın muhafazasının bu işi meslek edinenlerce yapılması, muhafaza konusunun zor olması veya özel bir teşkilata ihtiyaç duyulması ve taraflar arasında şahsi bir münasebet olmaması gibi hallerde de vedia alana ücret ödenmelidir. Somut olayda benzer iş kolunda faaliyet gösteren ve tacir olan davacının, bilirkişi kurulu tarafından belirlenen 1.660,00 TL saklama(ardiye) ücretine hak kazandığına ve bu ücreti talep edebileceğine kanaat getirilmiş ve bu kaleme yönelik davasının kabulüne, davacının faiz talebi bulunmadığından talebi ile bağlı kalınarak 1.660,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Öte yandan vedia alanın ücret dışında, vedia konusu mal için yapmış olduğu zorunlu masrafları ve kendisine tevdi edilen mal yüzünden uğradığı zararı vedia verenden isteme hakkı vardır. Nitekim, Borçlar Kanunu madde 464/1‘de "mûdi müstevdie akdin icrasiyle zaruri irtibatı olan bütün masrafları tediye etmekle mükelleftir." düzenlemesiyle, esas olarak vedia alan kişinin vedia konusu mal hakkında yapmış olduğu zorunlu masrafları isteme hakkı olduğu hüküm altına alınmıştır. Hükme esas alınan 05/08/2021 tarihli bilirkişi kök raporu ile davacının vedia olarak bırakılan dava konusu cihaza ilişkin yapmış olduğu masraflar ve ardiye ücreti belirlenmiş, 22/10/2021 tarihli ek rapor ile de davacı tarafından dava konusu cihaza yapılan bakım ve parça değişikliklerinin zorunlu masraflardan olmadığı, emaneten bırakılan cihaz için lüks masraflardan olduğu tespitinde bulunularak, cihaza takılan parçaların, sökülerek tekrar başka bir cihazda kullanılmalarının mümkün olduğu bildirmiştir. Bilirkişi kurulunun bu tespitine vedia alan davacı vekilinin hiçbir itirazı olmamıştır. Böylece, saklama ücreti dışında talep edilen diğer masrafların lüks masraflardan olduğu ve cihaza takılan parçaların sökülerek alınabileceği belirlenmiştir. Davacı tarafından da, talep edilen masrafların saklananın muhafazası için yapılması gereken zorunlu masraflardan olduğu iddia ve ispat edilememiştir. Bu nedenle davacının ardiye ücreti dışında kalan masrafların tahsiline yönelik istemleri yerinde görülmediğinden reddine karar verilmiştir.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1-Davanın kısmen kabulüne, 1.660,00 TL ardiye bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
2-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 1.660,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3-Reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 7.487,20 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
4-Davacı tarafından aşağıda dökümü yapılan 4.183,80 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 130,79 TL'nin davalı tarafdan alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6-Alınması gerekli 113,39 TL harçtan peşin alınan ve tamamlatılan 907,40 TL harcın düşümü ile arta kalan 794,01 TL harcın davalı tarafdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
7-Peşin alınan ve tamamlatılan 907,40 TL harcın davalı tarafdan alınarak davacıya ödenmesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/12/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ
Vekalet Harcı 3,80 TL
Posta masrafı 85,00 TL
Başvurma harcı 25,20 TL
Bilirkişi ücreti 3.000,00 TL
Keşif harcı 839,80 TL
Keşif araç ücreti 230,00 TL
TOPLAM 4.183,80 TL