T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2017/518 Esas - 2021/807
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/518 Esas
KARAR NO: 2021/807
DAVA: Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/07/2017
KARAR TARİHİ: 02/12/2021
KARAR Y.TARİHİ : 10/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçelerinde, müvekkili şirket'in tıbbı atık sterilizasyon cihazları üretip pazarladığını, bahsi geçen cihazların tasarımlarıyla ilgili olarak Türk Patent nezdinde tescil ettirilmiş ... nolu tasarımın sahibi olduğunu, ancak yenilenmemesi nedeniyle anılan tasarımın hükümden düştüğünü, Türkiye özelinde davalı ... ile 12.09.2016 tarihli Acentalık Sözleşmesi düzenleyip bahsi geçen ürünlerin Acenta aracılığıyla ticaret mevkiine çıkartıldığını, bu süreçte; ... tasarım nolu ... ... model cihazın Kayseri'de bulunan ... Ltd. Şirketi'ne; ... tasarım nolu ... ... model cihazın Efazığ'da-bulynan ... Makine Ltd. Şirketi'ne; Ny ... tasarım nolu ... 2000 model cihazın Van'da bulunan ... Temizlik Ltd. Şirketi'ne; Nyc ....Temizlik Ltd. Şirketi'ne; satışların yapıldığını, ne var ki, Acentalık Sözleşmesi uyarınca ...'in ticari sır niteliğindeki her türlü veri ve bilgilerine erişim imkanı olar davalı ... yetkilisi ...'nin, diğer davalı ... ile iş ve eylem birliği içine girip müvekkili ...'a ait tasarımın uygulandığı ... ..., ... 2000 ve ... 3000 kod nolu ürünleri üretmek süretiyle, yine ...'ın müşteri portföyünde bulunan kişi ve kurumlara satışlar yaptıklarını, davalı ...'nın rekabet yasağıyla ilgili sözleşmesel edimini ihlal edip yetkili temsilcisi olan ...'yi denetleyip yaratılanı haksız uygulamayı engellemediğini, bunlardan ayrı olarak, davalı ...'ya ait http: //....com.tr alan adlı web sitesinde, "... Çevre Teknolojileri ... ... marka tıbbi atık sterilizasyon cihazlarının tek yetkili satıcıdır” şeklinde gerçek dışı bir ilan ve tanıtım yazısına yer verildiğini bildirerek, 6102 sayılı TTK.'nın 54, 55/1-c.1.2.3 ve 55/1-d maddeleri gereğince, davalılarca yaratılan haksız rekabetin tespitine, http: //....com.tr alan adlı web sitesindeki gerçek dışı açıklamanın düzeltilmesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla 1.000,00.-TL. maddi, 15.000,00.-TL. manevi tazminatın avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalılar vekili cevap dilekçelerinde, 6102 sayılı TTK'nın 60. maddesi gereğince 1 ve 3 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, ...'n ın 2010 yılında tüzel kişilik kazandığını ve ...'nin Şirke hisselerinin #6 90'na sahip kurucu ortak ve genel müdür olduğunu, 2011 yılından bu yana Türkiye'de üretilen 17'yi aşkın değişik modeldeki tibbi atık sterilizasyon cihazlarının, 7. sınıftaki ürünler yönünden tescil ettirilmiş 2013 66004 nolu ...” markası altında yurt içinde ve dışında satışlarının yapıldığını, davacı ...'a ait olduğu iddia edilen tasarımın aslında harcıalem ve 1993 yılından bu yana sektörde kullanılan bir görsel olduğunu, kaldı ki, ... ürünlerinde kullanılan tasarımın da farklı olduğunu, müvekkili ...'nin kişisel yeteneklerini 96 90 oranında hisse sahibi olduğu ... yararına kullanmasının yasaya uygun olup ...'ya ait web sitesinde, dava dilekçesinde bahsi geçen bir tanıtım yazısının bulunmadığını, davalı ... ile davacı ... arasında düzenlenmiş Acenta Sözleşmesi'nin 10. masteğğas rekabet yasağının Macaristan'da geçerli olan ve sözleşme süresi 1 yıl süreyle sınırlı İmuş olduğunu söyleyerek açılan davanın reddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, haksız rekabet nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup uyuşmazlık davacı şirket tarafından üretilen ... 300 ... ..., ... 2000 model cihazların davalılar tarafından birebir üretilip satışa sunulup sunulmadığı, bunun haksız rekabet teşkil edip etmediği, davacı şirketin itibarından ve müşteri portföyünden davalıların haksız kazanç elde edip etmediği ve zamanaşımı hususlarına ilişkindir.
Acentelik sözleşmesi, Tescil belgesi örneği, Fatura örnekleri, e- tespit tutanağı Ticaret sicil kayıtları, bilirkişi raporları ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Dosya üzerinde mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, tasarım uzmanı, makina mühendisi, haksız rekabet konusunda uzman ve mali müşavir bilirkişi heyetinden alınan bilirkişi rapor ve ek raporları dosyada mevcuttur.
Somut olayda; Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalılar tarafından yaratıldığı iddia edilen haksız rekabetin tespiti, men'i ve maddi ve manevi tazminat istemlerinden kaynaklanmaktadır. Davacı ... ile hakkında tefrik kararı verilen ... arasında 12.09.2016 tarihli “Acentelik Sözleşmesi” düzenlendiği hususu tartışma konusu değildir.
6102 sayılı TTK'nın 55/1.a.4. maddesi gereğince, başkalarının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırımaya yol açan önlemlerin alınması zorunlu kılınmıştır. Bir başka anlatımla, önceki tarihte ticaret mevkiine konulmuş ancak farklı marka, işaret ya da ayırt edici birl ibare eklenmek suretiyle, ürünün Ons ve üreticisi olan firma gösteriyle suretiyle başkaları tarafından pazarlanması haksız rekabet olmasa da, bahsi geçen ürünün menşeini ve üreticisini göstermeden satışa sunulması TIK”ın anılan maddesi gereğince haksız rekabet olacaktır. Çünkü ilgili ürünün satış anında olmasa da, satılıp nihai alıcısına teslimini takiben, ürün üzerinde her hangi bir ayırt edici işaretin bulunmaması nedeniyle üçüncü kişilerin, yani ilk alıcıdan ürünü satın almak isteyen ikinci alıcının ya da potansiyel alıcıların, bu ürünün önceki tarihte piyasaya çıkmış ilk üreticiye ait bir ürün olduğu izlenimi ya da algısına kapılmaları kuvvetle muhtemel, hatta çoğu kez kaçınılmaz olacaktır.
Öyle ki, benzer ürünün nihai tüketiciye satışı ya da tanıtımı sırasında menşeini gösterir açıklamanın yapılması veya bir işaretin kullanılmış olması, ürünün kökeniyle ilgili ayırt edici işaretin yokluğunda, haksız rekabetin varlığını ortadan kaldırmayacaktır.
Dava dilekçesinde davalı ...'nın kendisine ait http://....com.tr ibareli web sitesinde “...Çevre Teknolojileri ... ... marka tıbbi atık sterilizasyon cihazlarının tek yetkili satıcıdır” şeklinde gerçek dışı ilan ve tanıtım yazısına yer verilmek suretiyle haksız rekabet yaratıldığı ileri sürülmüştür.
Davacı ... ile davalı ... arasında ... 300, ..., 2000 model tıbbi sterilizasyon cihazlarının Türkiye özelinde satışı için yapılmış tek satıcılık, acente ya da benzeri bir sözleşme bulunmamaktadır. Buna karşın davalı ... kendisine ait web sitesine yerleştirdiği reklam ve tanıtım amaçlı yer alan görsellerde, “... Çevre Teknolojileri, tıbbi atık sterilizasyon üreticisi ve ... ... marka tıbbi atık sterilizasyon cihazlarının tek satıcısıdır...” açıklamalarını yapmış ve iletişim bilgilerini ayrıca bildirmiştir. Oysa vurgulandığı gibi davalı ... ile davacı ... arasında “... ...” model ya da markalı ürünlerin ticaret mevkiine konulmasıyla ilgili tek satıcılık sözleşmesi olmadığı gibi “...” aynı zamanda davacı Şirket'in ticaret unvanıdır. Olmayan bir tek satıcılık sözleşmesinin var olduğuna ilişkin reklam ve tanıtım amaçlı iletim yapan ve izin/onay almadan davacı Şirket'in ticaret unvanını kullanan davalı ... ve yetkilisi ...'nin 6102 sayılı TTK'nın 55/1.a.1 maddesi anlamında haksız rekabet yarattıkları anlaşılmıştır.
Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtlarının incelenmesinde .... Macaristan adresinde yerleşik Cziınege Vince adına ilk kez 09.01.2008 tarihi itibariyle ... sayı ile tescil edilen “Öğütme Makinası” isimli tasarımının 09.01.2013 tarihi itibariyle yenilenmediği anlaşılmıştır. Bu nedenle anılan tasarım sahibine 6769 sayılı SMK bağlamında bir koruma sağlaması söz konusu değildir.
Sonuç olarak; ... 300 ürünü ile ... 300, ... ve 2000 ürünleri arasında benzer özellikler olmasının yanında yeterli derece farklılıklar bulunduğu ve ürünlerin birbirine benzemediği; ... ... ve 2000 ürünlerinin ise ... 300, ... ve 2000 ürünleri ile gerek dış yüzey formu gerekse de ürünün dış formunda görünür olan teknik detayların konumlandırılması itibari ile nihai görünümlerinin bilgilenmiş kullanıcı açısından ayırt edilemeyecek derecede benzer oldukları; Davacı ...'a ait tescilsiz tasarıma göre üretilen ve pazarlandığı anlaşılan ... ... ve 2000 ürünleriyle benzer oldukları tespit edilen ... 300, ... ve 2000 ürünleri üzerinde, üreticiyi ve ürünün kökenini gösterir ve/veya işaret eden her hangi bir ayırt edici işaret ve/veya bir ibarenin bulunmadığı; Davacı ...'a ait ... ... ve 2000 ürünlerine ait tasarımlar Türkiye'de tasarım tescili ile korunmadığından ve tescilsiz tasarımların korunma süresinin ise 3 yıl olması ve 3 yılın dolması dolayısıyla 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında korunmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle davacı ...'a ait ... nolu tasarımın 09/01/2013 tarihi itibariyle yenilenmediği ve tescilsiz tasarımlar yönünden belirlenen 3 yıllık koruma süresinin geçmiş olması nedeniyle, 6769 sayılı SMK kapsamında bir tasarım ihlalinden söz etmek mümkün olmasa da, davacı ...'a ait ... ... ve 2000 kod nolu ürünlerin aynısının ya da ayırt edilemeyecek kadar benzerinin davalı ... ve yetkili müdürü ... tarafından üretilip ürünler üzerine hiçbir ayıt edici işaret ve/veya marka/ibare konulmadan ticaret mevkiine çıkartılması 6102 sayılı TTK'nın 55/1.a.4. maddesi anlamında haksız rekabet olarak kabul edilmesi gerektiği nazara alınarak ... ... ve 2000 (öğütme makineleri) yönünden davalıların haksız rekabet ettiğini ve rekabet yasağını ihlal ettiğinin tespitine ve davalıların haksız rekabetin men'ine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş, ... 300 makinesi yönünden açılan davanın yukarıda açıklanan nedenler gereği reddine karar vermek gerekmiştir.
6102 sayılı TTMK'nın 56/1-d maddesi gereğince davacı ...'ın maddi tazminat talebinde bulunması mümkündür. Belirtilen maddede bahsi geçen maddi tazminat sorumluluğu, bir kusur sorumluluğudur ve davacı ...'ın gerçekleştirilen haksız rekabet nedeniyle uğradığı zararını ve/veya tercih etmesi halinde TTK'nın 56/2. maddesi gereğince itham ettiği kimselerin, yarattıkları haksız rekabete dayalı elde ettikleri menfaatin maddi tazminat olarak ödenmesini talep etmesi mümkündür. Ancak, davacı ... dava dilekçesinde sadece maddi tazminat talebinde bulunmuş ancak uğradığı maddi zararı somutlaştırıp netleştirmemiş, varlığını iddia ettiği reel ve yoksun kaldığı zararın hesaplanabilmesi için somut, yeterli ve inandırıcı, zamana, mekana, olay ve olgulara dayalı delillerini sunmamıştır. Bu konuda davacı vekiline maddi tazminat yönünden zararı somutlaştırıp delilleri sunmak üzere bir aylık kesin süre verilmiş ancak, davacı vekilince herhangi bir şeklide maddi zarar somutlaştırılmamış bu nedenlerle maddi tazminat yönünden açılan davanın reddine karar verilmiş, manevi tazminat yönünden ise davalıların haksız rekabet yaptıklarının tespit edildiği anlaşıldığından ve bu haksız rekabet nedeniyle davacının manevi olarak zarar gördüğü nazara alınarak davacı tarafın manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Her ne kadar davalı taraf zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de, davacı tarafından 12/09/2009 tarihli acente sözleşmesi gereğince davalı Peter Heghy'ye teslim edilen ... 300, ... ve 2000 model cihazların diğer davalı ... tarafından kullanılıp haksız rekabet yaratıldığı, bu eylemlerin 5237 sayılı TCK'nın 155. Maddesine göre emniyeti su istimal suçunu oluşturduğu ve dolayısıyla TCK anlamında ceza zamanaşımı süresinin geçerli olduğu ve ceza zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşıldığından davalı tarafın zamanaşımı itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE
-... ... ve 2000(Öğütme Makineleri) YÖNÜNDEN davalıların haksız rekabet ettiğinin ve rekabet yasağını ihlal ettiğinin TESPİTİNE ve Haksız rekabetin Men'ine
1-A) Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... Çevre Teknolojileri... Ltd. Şti ve ...'den alınarak davacı tarafa ödenmesine,
-... 300 (Öğütme Makinesi) yönünden açılan DAVANIN REDDİNE,
1-B)Reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
-Davacı tarafın maddi tazminat talebinin REDDİNE,
1-C) Maddi Tazminat Yönünden Reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
-10.000,00 TL manevi tazminatın ... Çevre Teknolojileri... Ltd. Şti ve ...'den müşterek ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
-Kabul edilen Manevi tazminat yönünden Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... Çevre Teknolojileri... Ltd. Şti ve ...'den alınarak davacı tarafa ödenmesine,
-Reddedilen manevi tazminat üzerinden hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-Davacı tarafından yapılan ve aşağıda ayrıntılı olarak açıklanan 3.764,70 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 2.352,94 TL'nin davalılar ... Çevre Teknolojileri... Ltd. Şti ve ...'den alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE,
6-Maddi tazminat yönünden Peşin alınan harcın karar harcı sayılmasına, başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
7-Manevi Tazminat yönünden Alınması gerekli 683,10 TL harçtan peşin alınan 213,94 TL harcın düşümü ile arta kalan 469,16 TL harcın davalılar ... Çevre Teknolojileri... Ltd. Şti ve ...'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,
8-Manevi Tazminat yönünden Peşin alınan 213,94 TL harcın davalılar ... Çevre Teknolojileri... Ltd. Şti ve ...'den alınarak davacıya ödenmesine,
Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 02/12/2021
Vekalet Harcı 4,60 TL
Posta masrafı 728,70 TL
Başvurma harcı 31,40 TL
Bilirkişi ücreti 3.000,00 TL
TOPLAM 3.764,70 TL'den kabul ve red oranına göre hesaplanan 2.352,94 TL