T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/722 Esas
KARAR NO: 2021/590
DAVA: Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/10/2017
KARAR TARİHİ: 23/09/2021
KARAR Y.TARİHİ : 28/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesİnde: borçlu aleyhine ... Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile bono alacağından dolayı takip başlatıldığını, davalı şirket tarafından söz konusu bononun zamanaşıma uğradığı ve daha önce bu borcun ödenmiş olması sebebiyle bu takibin başlatılamayacağı iddiası ile takibin iptali sebebiyle ... Hukuk Mahkemesinin ... K. sayılı dosyası ile dava açıldığını, dava sonucunda Zamanaşımı itirazının kabulü ile takibin durdurulmasına karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, Müvekkilinin alacak iddiasının davalının 18.09.1952 tarihli mektubuna istinat etmekte olduğunu, Davalı bu mektupta davacının imzasını taşıyan bonoyu kırdırarak bedelini tahsil ettiğini ikrar ettiğini, ... Ticaret Mahkemesinin ... Karar sayılı ilamı ve bu kararın dayanığını oluşturan bilirkişi raporu incelendiğinde dava konusu senetten dolayı davalı tarafın borçlu olduğunun anlaşılacağını, belirterek, Takibe konu alacağın zamanaşımına uğramadığının tespitine, ... Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında takibin devamına, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve kötüniyet tazminatının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı vekili cevap dilekçelerinde, Müvekkili aleyhine ... Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yoluyla icra takibi başlatıltığını, üç yıllık zamanaşımı süresi geçtiği gerekçesi ile açtıkları ... Hukuk Mahkemesi .... K sayılı ilam ile davanın kabulü ile icranın geri bırakılmasına karar verildiğini, davacının müteahhit firmanın müvekkili kooperatif şirketinden bir alacağının olmadığını belirterek, öncelikle zamanaşımı itirazımızın kabulüne, ... Müdürlüğü ... sayılı takibin iptaline, haksız ve hukuka aykırı açılan davanın reddine, yargılama giderleri, vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini savunmuştur.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, icra takibine konu edilen kambiyo senetlerinin zamanaşımına uğrayıp uğramadığının tespiti istemine ilişkindir.
... Dairesinin ... E. Sayılı takip dosyası, ... Ticaret Mahkemesinin ... K. Sayılı dosyası, Sincan Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası, ... Hukuk Mahkemesinin ... K. Sayılı gerekçeli karar örneği, Ticaret sicil özeti, fatura örneği, hakediş raporu ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Davamıza konu ... Hukuk Mahkemesin ... E. sayılı dosyasında, davacı vekili alacaklı ... Yapı... Ltd. Şti tarafından ... Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında davacı S.S ... Evler Konut Yapı Koop. aleyhine kambiyo senedine dayalı icra takibi başlatıldığını, takip dayanağı bonolarda vade tarihinin 2008 olduğunu, icra takibinin ise 16/10/2015 tarihinde başlatıldığını, takibin kesinleştiğini, bonolarda zamanaşımı süresinin üç yıl olduğunu, İİK 71/2 ve 33/a maddeleri uyarınca icra takibinin kesinleşmesinden sonra takip konusu bononun zamanaşımına uğramış olması nedeniyle icranın geri bırakılmasına ve takibin iptaline karar verilmesini talep ettiği, Mahkemenin "3 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu" gerekçesiyle İİK'nin 71. Maddesi yollamasıyla İİK'nin 33/a maddesi gereğince zamanaşımı nedeniyle davanın kabulüne, takibin icrasının geri bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık konularında yapılan tespite göre, öncelikle "Zamanaşımının on yıl olduğunun ve zamanaşımı süresinin dolmadığının tespiti ile ... Mahkemesin ... E. sayılı E. sayılı ilamı ile verilen icranın geri bırakılması kararının kaldırılması' talepleriyle ilgili olarak davacının dava açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığının tespiti gereklidir.
Bilindiği üzere, tespit davaları, bir hakkın veya hukuki ilişkinin var olup olmadığının tespitine ilişkin davalardır. Tespit davası yolu ile, mahkemeden bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığı veya yokluğu yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilebilir.
Tespit davası, eda davasının öncüsüdür. Tespit davasının dinlenebilmesi için, diğer genel dava şartlarından başka, davacının tespit davasına konu yapılan hukuki ilişkinin hemen tespit edilmesinde hukuki yararının bulunması şarttır. Bir hukuki ilişkinin hemen tespit edilmesinde hukuki yararın bulunması üç şartın varlığına bağlıdır. İlk olarak, davacının hakkının veya hukuki durumunun güncel bir tehlike ile tehdit edilmiş olması gerekir. İkinci olarak, bu tehdit nedeniyle davacının hukuki durumunun tereddüt içinde olması ve bu hususun davacıya zarar verebilecek nitelikte bulunması gerekir. Üçüncü olarak da; yalnız kesin hüküm etkisine sahip olup, cebri icraya yetki vermeyen tespit hükmü, bu tehlikeyi ortadan kaldırmaya elverişli olmalıdır.
Davacının tespit davası ile istediği hukuki korunma, diğer dava çeşitlerinden biri ile sağlanabiliyorsa, o zaman, davacının, o konuda tespit davası açmakta hukuki yararı yoktur.
Tespit davasının konusunun hak veya hukuki ilişki olması ve davacının tespit davası açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden gözetilir.
Somut olayda; temel ilişkide zamanaşımının geçip geçmediği davaya konu ... Müdürlüğünün ... E. sayılı icra takibinin konusu değildir. ... Hukuk Mahkemesin ... E. sayılı ilamındaki icranın geri bırakılması kararı da buna ilişkin değildir. İcra Hukuk Mahkemesi bonolara ilişkin 3 yıllık zamanaşımının geçmesi nedeniyle takibin icrasının geri bırakılmasına karar vermiştir. Eğer davacı temel ilişkide zamanaşımının geçmediğini düşünüyorsa alacağı ile ilgili ilamsız icra takibi yapabilir veya ayrıca dava açıp alacağını isteyebilir. Yargıtay 11. HD.'nin 2018/3026 E. 2019/4884 K. Sayılı ilamı da bu yöndedir.
Hal böyle olunca, zamanaşımının on yıl olduğunun ve zamanaşımı süresinin dolmadığının tespiti ile ... Hukuk Mahkemesin ... E. sayılı ilamı ile verilen icranın geri bırakılması kararının kaldırılması talebiyle ilgili davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığından HMK'nin 114/1-h ve 115/2. maddeleri maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :
1-Hukuki Yarar Bulunmadığından HMK 114/1-h ve 115/2 maddesi uyarınca DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT'nin 7/2. maddesi gereğince 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
3-Masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde YATIRANA İADESİNE,
5-Alınması gerekli 59,30 TL harcın peşin alınan 85,39 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 26,09 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.. 23/09/2021
Katip ...
¸
Hakim ...
¸