T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/725 Esas
KARAR NO: 2021/143
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/07/2017
KARAR TARİHİ: 22/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı şirket yetkilisi dava dilekçelerinde özetle; Şirketinin Mart ayında sipariş geçtikleri 26/12/2016 tarihli ...Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü (...) Makine İkmal DAire Başkanlığı ihalesinin kumaş alımı için davalı şirketin satış elemanı ...'a ...0499 Dikmen Şubesi ... Teks. Der. Mam. Ayk. Hed. Eşy. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti şirketine ait...Tekstil- İbrahim Seven cirolu ve son cirosu şirketlerine ait 25.000,00 TL'lik çeke konu malların davalı şirket tarafından teslim edilmediğini, bir çok kez sözlü ve telefon görüşmelerinde malları gönderileceği sözleşmesine rağmen malların gönderilmediğini, malların gönderilmesi için ihtarname çekildiğini, malların teslim edilmediğini, davalı tarafın üzerine düşen edimlerini yerine getirmediğini, edimlerine yerine getirmeyen davalı tarafa 31/07/2017 tarih ... numaralı 25.000,00 TL bedelli çek verildiğini, çekin ödenmesi durumunda şirketlerinin telafisi imkansız zararı doğacağını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik davanın kabulüne, çekin ödenmemesi için ihtiyaten ödeme yasağı konulmasına, dava konusu çekin iadesine, mümkün olmadığı takdirde iptaline, şirketlerinin davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı vekili cevap dilekçelerinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin Bursa Asliye Ticaret mahkemesi olduğunu, davacı şirket sahibi ve eşinin ... Gıda Paz. İmalat San. Ve Tic.Ltd.Şti. Adında başka bir şirketlerinin de bulunduğunu, müvekkili şirketin ticari ilişkinin dava dışı ... ....Ltd.Şti. İle devam ettiğini, iki şirketin de sahibi bulunan İlknur Kahriman 'ın müvekkili şirkete bir takım maddi sıkıntılar yaşadığını ve bundan dolayı ödemeleri sahibi bulunduğu diğer şirketleri olan davacı şirket üzerinden yapacağını bildirdiğini, müvekkili şirketin karşı tarafa olan güveni nedeniyle itiraz etmemiş ve davacı şirkete ait olan çeki kabul ettiğini, davacı tarafın kötü niyetli olduğunu, bir şirketin ödemesini diğer şirketi üzerinden yaparak ve daha sonra bu ödemeyi yapma sebebinin gerçekleşmediğini ileri sürerek müvekkili şirket hakkı olan bedeli ödemekten kaçınmaya çalıştığını, menfi tespit davasında ispat yükünü taşıyan tarafın davacı taraf olduğunu, dava konusu çekin tahsil edildiğini bu nedenle ödemenin durdurulmasının mümkün olmadığını savunmuş davanın reddini istemiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
İmza sirküleri, çek fotokopisi, ihtarname, fatura örnekleri, ticaret sicil kayıtları, ... Tekstil San. İç Dış Tic.Ltd.Şti. müzekkere cevabı, ...A.Ş. Genel Müdürlük müzekkere cevabı, bilirkişi raporu ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
Davalı ticari defter ve kayıtları incelenmek üzere talimat yazılmış, talimat mahkemesince alınan 27/02/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalının 2015-2016- ve 2017 yılı kayıtlarında davacı şirkete ait kayda rastlanmadığı, davalı davaya konu çeki davalı çeki dava dışı MRT Murat Test. Gıda Paz. İml. San. Tic.Ltd.Şti. 'nin ödemesi olarak kayıt ettiği, çeki cirolayarak dava dışı firmalara çıkış yaptığı sonrasında iade aldığı ve 26/07/2017 tarihli 13826 yevmiye ile çekin tahsil edildiğinin kayıt altına alındığı görüşü bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiştir.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi kurulu 28/05/2019 tarihli raporlarının sonuç kısmında özetle; davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tasdik edildiği, davalının ticari defterlerinin usulüne uygun tasdik ettirildiği, ancak davacı tarafından gönderilen çeki, davacının muvafakati yada talimatı olmadan dava dışı şirketin cari hesabına işlendiği ve dolayısıyla ticari defterini usulüne uygun işlemediği, davacının göndermiş olduğu çekin davalı tarafından dava dışı MRT Murat Teks.Ltd.Şti. Hesabına işleniş olması nedeniyle davalı şirket kayıtlarında davacı şirket adına ticari bir kaydın bulunmadığı ve bu nedenden dolayı taraf defterlerinin birbirini teyit etmediği, davacının iddialarına göre taraflar arasında kumaş satışımdan kaynaklanan bir iş ilişkisinin var olduğu ancak dosya kapsamında bir sözleşme ya da sipariş belgesinin olmadığı, davacının verdiği 31/07/2017 tarih ve ... numaralı çek her ne kadar davalı tarafından MRT Murat Tekstil ve Pazarlama İml. San. Ve Tic.Ltd.Şti. 'nin cari hesap borcuna karşılık kayıtlarına intikal ettirilmiş ise de dosya kapsamındaki belgelerden tahsil edilen çekin son cirantasının davacı şirket olması sebebi ile davacının çek bedeli olarak 25.000 TL miktarında alacaklı olduğu görüşü bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraflarca bilirkişi raporuna karış beyan ve itirazlarının içerir dilekçelerini ayrı ayrı dosyaya sunmuşlardır.
Davacı şirketin ve davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itirazları, dosyaya gelen kayıtlar değerlendirilmek üzere dosya bilirkişi kuruluna tevdii edilmiştir.
Bilirkişi kurulu 10/07/2019 ve 09/03/2020 tarihli ek raporlarında özetle; tarafların ticari defter kayıtlarına dayanarak hazırlamış oldukları raporlarına ve davalının yapmış olduğu itirazların kök raporlarında ele alındığı, görüşlerinde bir değişiklik olmadığını, davalının kambiyo senedinin ciranta imzaları konusundaki itirazları nedeniyle ...0499 Dikmen şubesi 31/07/2017 tarih ve 4213 numaralı ... Teks. Dek. Mam. Ayk. Hed. Eşy. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. 'ne ait çekin ön ve arka yüz görüntülerini içeren bir kopyasının ilgili bankadan talep edilmesinin yerinde olabileceği görüşü bildirilmiştir.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Yeni bilirkişi kurulu 25/11/2020 tarihli raporlarının sonuç kısmında özetle; davacı tarafından dava konusu çekin davalı ile aralarındaki satım sözleşmesi kapsamında verildiğinin ve malların teslim edilmediğini iddia ettiği, davacı tarafından satım sözleşmesi iddiasına ilişkin ihtarname, bir kısım ihale dökümü ve watsup yazışmaları sunulduğu, ancak sunulan belgelerde- ihtarname hariç- davalıya ilişkin herhangi bir kayda rastlanmadığı, davalıya gönderilen çekin davacının ticari defterlerinde avans kaydıyla yer aldığı, dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgelerin, davacının taraflar arasındaki ilişkinin hukuki vasıflandırmasını ve iddialarını kanıtlayacak nitelikte olup olmadığının takdiri mahkemeye ait olduğu, davacı tarafından ciro yoluyla gönderilen çekin davalı tarafından tahsil edildiği, davacının dosya kapsamı ile iddiasını kanıtlayacak kabulü halinde çekin tahsil edilmiş olması nedeniyle tahsil edilen tutarın istirdatına karar verilebileceği görüşünü bildirmişlerdir.
Taraf vekillerinin itirazları, dosyaya gelen kayıtlar değerlendirilmek üzere dosya bilirkişi kuruluna tevdii edilmiştir.
Bilirkişi raporu dosya kapsamı ve delil durumuna uygun olup, hükme esas alınmıştır.
Somut olayda, davacı, davalıya kumaş alımı konusunda sipariş verdiğini, bu siparişe ilişkin davalıya 25.000,00 TL bedelli çek gönderdiğini, ancak malların teslim edilmediğini ileri sürerek dava konusu çekin iadesine, mümkün olmadığı takdirde iptali ile borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Davalı ise, davacı şirket yetkilisi ile eşine ait olan dava dışı ... Gıda Pazarlama İmalat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile ticari ilişkisinin olduğunu, dava konusu çekin de bu ticari ilişkiden doğan alacağına karşılık olarak verildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.
Taraflar arasından yapılmış yazılı bir sözleşme yoktur. Davacı, taraflar arasında satım sözleşmesi kurulduğunu iddia etmiş ancak buna dair bir sözleşme veya ticari ilişkinin varlığına dair bir delil ibraz etmemiştir. Davalı da davacı şirket ile alım satıma dair sözleşme yapıldığı iddiasını kabul etmemiştir. Aksine dava konusu çekin dava dışı ... ... Ltd. Şti. ile aralarındaki mevcut ticari ilişkiye binaen verildiğini savunmuştur. Davacının malların teslim edilmediğinden bahisle dava konusu çekin iadesine yönelik keşide ettiği 23.06.2017 tarihli ihtarnameye de, davalı taraf 04.07.2017 tarihli cevabi ihtarnamesiyle çekin dava dışı ... .. Ltd. Şti.'nin borcuna karşılık gönderildiği belirtilerek itiraz edilmiştir. Gerçekten de, davalı yandan 25.000,00 TL alacak avansı olarak davacı defterlerinde kayıtlı olan dava konusu çekin, davalı yana ait ticari defterlerde, dava dışı ... ... Ltd. Şti.'den tahsilat olarak kaydedildiği, davacı şirkete ait hiçbir kaydın bulunmadığı tespit edilmiştir. Kural olarak çek bir ödeme vasıtası olup mevcut bir borcun tasfiyesine yonelik olarak verildiğinin kabulü gerekir. Davacı çekin bir ödeme vasıtası olduğu hususuna iliskin kuralın aksini iddia ederek ileride teslim edilecek mallara karşılık olmak üzere avans olarak verdiğini ileri sürerek davalının mal teslim etmediğini iddia etmistir. Bu durumda ispat külfeti davacıda olup, davacı dava konu çekin ileride teslim edilecek mal karşılığı avans olarak verildiğini usulüne uygun delillerle kanıtlanması gerekmektedir. Dosyaya kazandırılan delillerden davacının iddiasını ispat edemediği anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3,13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
3-Masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-Alınması gerekli 59,30 TL harcın, peşin alınan 426,94 TL harçtan düşümü ile fazla alınan 367,64 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra istek halinde yatırana iadesine,
Dair davacı şirket yetkilisi ... 'ın yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/02/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır