T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/368 Esas
KARAR NO: 2022/195
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/05/2018
KARAR TARİHİ: 31/03/2022
KARAR Y.TARİHİ : 12/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçelerinde, müvekkili bankanın Genel Müdürlüğü hizmet birimlerinde temizlik işlerini yürütmekte olan şirketler nezdinde çalışmakta olan ...'un 15.10.2012 tarihinde işe başladığını, 01.08.2012-31.12.2012 tarihleri arasında ... Temizlik Ltd. Şti'de; 01.01.2013-31.01.2013 tarihleri arasında ... Temizlik Ltd. Şti'de; 01.02.2013-15.07.2013 tarihleri arasında ... Tem. Taş. Eğit. Yem. İnş. San. Şti'de- ... Danışmanlık Org. Tem. Gıda İnşaat Kır. San. ve Tic. Ltd. Şti.- ... Madencilik Temizlik Taş. Oto. Yem. Yön. Dan. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti'de; 16.07.2013-10.02.2014 tarihleri arasında ... Sosyal ve Sağlık Hizm. Bilg. İşl. Otom. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti'de; 11.02.2014-31.01.2015 tarihleri arasında ... San. Şti- ... Danışmanlık Org. Ltd. Şti.- ... Madencilik Temizlik Taş. Oto. Yem. Yön. Dan. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti'de; 01.02.2015'ten itibaren ... İnşaat Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti bünyesinde çalıştığını ve 06.11.2015 tarihinde evlilik nedeniyle görevinden ayrıldığını, 11.09.2014 yürürlük tarihli Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik ve 1475 sayılı İş Kanununun yürürlükte olan 14. maddesi gereğince ...'un kıdem tazminatının, Genel Müdürlük makamının 17.12.2015 tarih ve 58632 sayılı oluru ile 21.12.2015 tarihi itibariyle ödendiğini, müvekkili bankanın temizlik işlerinin davalı şirketlere ihale suretiyle verildiğini ve sözleşmeler imzalandığını, bankalarının sorumluluğunun hizmet alımı karşılığı olan işin bedelini ödemekten ibaret olduğunu belirterek; fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 5.424,08 TL'nin ödeme tarihinden itibaren tahsil tarihine kadar işleyecek avans faizi ile birlikte rücuen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline; yargılama giderleri vekâlet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı ... Ltd. Şti cevap dilekçelerinde, davacı ile firmaları arasında 15.07.2013 tarihinde imzalanan 2012/113642 ihale kayıt numaralı “2 Yıl Süreli 227 Personel İle Temizlik İşçiliği” işi kapsamında, davaya konu ödemenin yapıldığı ...'un aynı sözleşme kapsamında 16.07.2013 tarihinden 10.02.2014 tarihine kadar şirketleri bünyesinde çalıştığını, sonrasında diğer şirketler nezdinde çalışmaya devam ettiğini, hizmet alım ihaleleri ile üçüncü kişilerden yapılan hizmet alımlarında, kamu kurum ve kuruluşlarının asıl işveren olarak değerlendirilmeyeceğini, bu tür ihalelerde ihaleyi alan yüklenicinin, asıl işveren olarak değerlendirileceğini, işçinin asıl işverenden alınan iş kapsamında ve değişen alt işverenlere ait işyerinde ara vermeden çalışması halinde işyeri devri kurallarına göre çözüme gidilmesi gerektiğini, değişen alt işverenlerin, işçinin iş sözleşmesini ve doğmuş bulunan işçilik haklarını devralmış sayılacağını, İller Bankası A.Ş. ile firmaları arasında 15.07.2013 tarihinde imzalanan sözleşmeye göre, ...'un baştan beri asıl işverenin işçisi olduğunu, bu nedenle kıdem tazminatı ödemesi ile ilgili yükümlülüğün asıl işveren olan idareye ait olduğunu belirterek; davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafça, hizmet birimlerinde temizlik işlerini yürütmekte olan şirketler nezdinde temizlik personeli olarak çalışmış olan ...'un 26.11.2015 tarihinde evlilik nedeniyle işten ayrıldığını, dava dışı işçinin, müvekkili şirkette 01.08.2012-31.12.2012, 01.01.2013-31.01.2013 tarih aralıklarında çalıştığını, sonrasında diğer şirketler nezdinde çalışmaya devam ettiğini, davacı tarafça yapılan ödemenin müşterek müteselsilen tahsilinin talep edildiği ancak; alt işveren değişikliği hallerinde işçi alacakları bakımından sorumluluğun son alt işveren hariç, alt işverenlerin kendi dönemleri ile sınırlı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun 01.08.2012-31.12.2012, 01.01.2013-31.01.2013 dönemleriyle ile sınırlı olduğunu belirterek; davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Dava, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Sözleşme ve teknik şartname örnekleri, SGK kayıtları, icra müdürlüleri ve iş mahkemeleri dosyalarının uyap evrakları, ödeme dekotları, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 21.12.2020 tarih ve 2019/2279 esas, 2020/4436 karar sayılı ilamı)
Dosya üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmış olup; 08/02/2021 tarihli rapor ve 06/12/2021 tarihli bilirkişi ek raporu dosya içerisinde mevcuttur.
Somut olayda; davadaki uyuşmazlığın, alt işverenlerin bünyesinde çalışan dava dışı işçiye, davacı kurum tarafından, alt yüklenicilerle yaptığı sözleşmeler kapsamında, idare işyerlerinde ve yükleniciler nezdinde 1132 günlük çalışma karşılığı olarak 21/12/2015 tarihinde ödenen 5.424,08 TL kıdem tazminatından davalıların sorumlu olup olmadığı, sorumlu iseler miktarı konularında toplandığı anlaşılmıştır.
Dosyaya kazandırılan delillerden davacı ile davalılar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin, davalı şirketlerin çalışanı olduğu anlaşılmıştır. Davacı ...Ş ile davalı yüklenici şirketler arasında düzenlenmiş sözleşmelerin ekinde yer alan Teknik Şartnamelerde, feshe bağlı işçilik alacaklarında tarafların sorumluluklarıyla ilgili bir hükme rastlanılmamıştır. İşverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması halinde, davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekmektedir (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2019/766 E, 2020/295 K, sayılı ilamı).
Dava dışı işçinin tazminat ve hesaplamalara esas çalışma döneminin; 15/10/2012-26/11/2015 olduğu; davalılar yönünden kendi dönemlerine düşen kıdem tazminatı payı hesaplandığında; davalı ... Tem. Ve Taş. ... Ltd. Şti'den 512,70 TL'nin; davalı ... Tem... Ltd. Şti& ...Danışmanlık Org. LTd. Şti-... Madencilik Tem. ... Ltd. Şti İş Ortaklığı'nı oluşturan davalılardan müştereken ve müteselsilen 2.482,04 TL'nin; davalı ... Sos... Ltd. Şti'den 1.001,44 TL'nin; davalı ... İnş. Nak... Ltd. Şti'den 1.427,90 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsili ile davacıya ödenmesine dair davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
1-Davanın Kabulü ile;
-512,70 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Tem. Ve Taş. ... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
-2.482,04 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Tem... Ltd. Şti& ...Danışmanlık Org. LTd. Şti-... Madencilik Tem. ... Ltd. Şti İş Ortaklığı'nı oluşturan davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-1.001,44 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Sos... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
-1.427,90 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... İnş. Nak... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren;
-512,70 TL vekalet ücretinin davalı ... Tem. Ve Taş. ... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
-2.482,04 TL vekalet ücretinin davalı ... Tem... Ltd. Şti& ...Danışmanlık Org. LTd. Şti-... Madencilik Tem. ... Ltd. Şti İş Ortaklığı'nı oluşturan davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-1.001,44 TL vekalet ücretinin davalı ... Sos... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
-1.427,90 TL vekalet ücretinin davalı ... İnş. Nak... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan; 41,10 TL vekalet ve başvuru harcı, 500,00 TL bilirkişi ücreti, 873,50 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 1.414,60 TL yargılama giderinin davalılardan ( davalı ... Tem. Ve Taş. ... Ltd. Şti'den 133,70 TL; davalı ... Tem... Ltd. Şti& ...Danışmanlık Org. LTd. Şti-... Madencilik Tem. ... Ltd. Şti İş Ortaklığı'nı oluşturan davalılardan müştereken ve müteselsilen 647,32 TL; davalı ... Sos... Ltd. Şti'den 261,18 TL; davalı ... İnş. Nak... Ltd. Şti'den 372,40 TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde YATIRANA İADESİNE,
5-Alınması gerekli 370,52 TL harçtan peşin alınan 92,63 TL harcın düşümü ile arta kalan 277,89 TL harcın davalılardan ( davalı ... Tem. Ve Taş. ... Ltd. Şti'den 29,26 TL; davalı ... Tem... Ltd. Şti& ...Danışmanlık Org. LTd. Şti-... Madencilik Tem. ... Ltd. Şti İş Ortaklığı'nı oluşturan davalılardan müştereken ve müteselsilen 126,16 TL; davalı ... Sos... Ltd. Şti'den 50,31 TL; davalı ... İnş. Nak... Ltd. Şti'den 72,16 TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Peşin alınan 92,63 TL harcın davalılardan ( davalı ... Tem. Ve Taş. ... Ltd. Şti'den 8,75 TL; davalı ... Tem... Ltd. Şti& ...Danışmanlık Org. LTd. Şti-... Madencilik Tem. ... Ltd. Şti İş Ortaklığı'nı oluşturan davalılardan müştereken ve müteselsilen 42,40 TL; davalı ... Sos... Ltd. Şti'den 17,10 TL; davalı ... İnş. Nak... Ltd. Şti'den 24,38 TL ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 31/03/2022
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı