T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2018/385 Esas - 2021/844
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA GEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/385 Esas
KARAR NO: 2021/844
DAVA: TAZMİNAT
DAVA TARİHİ: 17/08/2018
KARAR TARİHİ: 13/12/2021
KARAR Y.TARİHİ : 17/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
ASIL DAVADA İDDİA:
Davacı vekili 17/05/2018 işlem tarihli dava dilekçesinde özetle; DHMİ Genel Müdürlüğü'nün hizmet binası ile işletmekte olduğu hava liman/meydanlardaki temizlik hizmetlerini piyasaya yaptırmakta olduğunu, Kayseri Havalimanı temizlik işlerinin farklı dönemlerde farklı alt işverenler tarafından yürütüldüğünü, dava dışı işçi ...'in Kayseri Havalimanında çalışmakta iken 09/02/2018 tarihli dilekçesiyle emekliye ayrılmayı, kıdem tazminatının tarafına ödenmesini talep ettiğini ve müvekkili İdare tarafından 23/02/2018 tarihli dekontla 29.437,40 TL kıdem tazminatı ödendiğini, yine dava dışı işçi ... ...'ın 02/03/2018 tarihli dilekçesiyle emekliye ayrılmayı, kıdem tazminatının tarafına ödenmesini talep ettiğini ve müvekkili İdare tarafından 20/03/2018 tarihinde 23.417,65 TL kıdem tazminatı ödendiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve eklerinden olan Teknik Şartnamelerde "Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin; İş kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin herhangi bir sorumluluk DHMİ''ye yüklenemez. Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarda belirlenen tüm hak ve alacakları, Yüklenici tarafından karşılanır. DHMİ bu gibi konularda sorumlu sayılayacaktır." şeklinde düzenleme bulunduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 52.855,05 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ASIL DAVADASAVUNMA:
Davalı ... ... Ltd. Şti. vekili 11/06/2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Usuli itirazlar yanında esas yönünden; kıdem tazminatı ödemesinden asıl işveren olan kamu kurumunun sorumlu olduğunu, müvekkili Şirket'e yapılan bir kıdem tazminatı ödemesi bulunmadığını, bu nedenle ödenmeyen bir ücretten ötürü davacı tarafın rücu davası açmak suretiyle alacak talebinin hukuka aykırı olduğunu, aksinin kabulü halinde dahi müvekkili Şirket'in dava konusu alacaktan sadece kendi dönemi ile sorumlu olduğunu, dava dışı işçilerin başka şirketler bünyesinde çalışma sürelerinden müvekkili Şirket'e karşı rücu davası açılamayacağını, davalılar arasında müşterek müteselsil sorumlu olamayacağını, müvekkili Şirket'in sorumlu olduğu kanaatinin oluşması halinde müvekkili Şirket'in kendi dönemine ilişkin sorumluluk miktarını %50'sinden sorumlu olabileceğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... ... A.Ş. vekili 11/06/2018 tarihli cevap dilekçesinde; Usuli itirazlar yanında esas yönünden; davanın haksız ve dayanaksız olduğunu, 6552 sayılı yasa ile yapılan değişiklik gereği işçilerin kıdem tazminatının ihaleyi yapan kurum ve kuruluş tarafından karşılanacağının düzenlendiğini, bu nedenle müvekkili Şirket'e kıdem tazminatı ödemesinden sorumluluk yüklenemeyeceğini, sorumluluk yüklenmesi halinde de yalnızca müvekkili Şirket'in alt işveren olarak bulunduğu sürelerle ilgili sorumluluğunun söz konusu olabileceğini, sözleşme konusu işte tüm inisiyatifin davacı İdare'de olduğu değerlendirildiğinde davacının çalıştırdığı işçilere karşı asıl işveren konumunda bulunduğunun tartışmasız olduğunu, dolayısıyla müvekkili Şirket'in ödenen tazminattan sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili Şirket'in yargılama giderlerinden de sorumlu tutulamayacağını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Diğer davalılara dava dilekçesi usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalılarca süresinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
BİRLEŞEN DOSYADA İDDİA :
Davacı vekili 19/10/2018 işlem tarihli dava dilekçesinde; Müvekkili Kurum'un davalı Şirketlerde işçi olarak çalışan dava dışı işçi ...'e 23/02/2018 tarihli dekontla 29.437,40 TL ve ... ...'a 20/03/2018 tarihinde 23.417,65 TL kıdem tazminatı ödemesi yaptığını belirterek asıl davadaki gerekçelere dayanılarak, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 52.855,05 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DOSYADA SAVUNMA :
Davalı tarafa usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş, süresi içeresinde cevap dilekçesi sunmamıştır.
YARGILAMA VE GEREKÇE :
Asıl ve birleşen dosyada dava, dava dışı işçilere ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Sözleşme ve teknik şartname örnekleri, SGK kayıtları, icra dosyalarının uyap evrakları, iş mahkemesi dosyalarının uyap evrakları, ödeme dekotları, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.
Mahkememizce 19/10/2018 tarihli celsenin 4 nolu ara kararı ile davalı ... Temizlik Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın usul ekonomisi ve yargılama sürecini uzatması ihtimali gözetilerek iş bu davadan tefrik edilerek mahkememizin 2018/747 esas sırasına kaydedilmiş, 05/02/2019 tarih ve 2019/57 sayılı kararı ile eldeki davaya birleştirilmesine karar verilmiştir.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişi 26/11/2018 ve 28/02/2019 tarihli raporlarının sonuç kısmında özetle; davacının çalıştığı firmalar açısından sorumlu olacakları miktarlar ... Müşavirlik Ltd. Şti.,'nin 6.428,00 TL, ... Müşavirlik Ltd. Şti. - ... Tem. Ltd. Şti. (İş Ortaklığı)'nın 2.036,45 TL, ... .../... Temizlik'in 1.002,05 TL, ... Tem. Ltd. Şti.'nin 1.802,88 TL, ... Tem. Ltd. Şti.'nin 101,11 TL, ... Servis Tic. Ltd. Şti. 'nin 1.621.607 TL, ... Grup Ltd. Şti. & ... Tem. Ltd. Şti. (Ortak Girişim)'nın 14.511,50 TL, ... Tic. Ltd. Şti.'nin 9.674,63 TL, ... Tem. Ltd. Şti.'nin 1.220,18 TL, ... Ltd. Şti. & ... Ltd. Şti. (Ortak Girişim)'nin 809,39 TL, ... Tic.Ltd.Şti.'nin 7.674,09 TL, ... Tic. A.Ş. - ... Ltd.Şti.(ortak girişim) 5.458,30 TL olmak üzere toplam 52.855,05 TL olduğu görüşü bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekilleri bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçelerini ayrı ayrı dosyaya sunmuşlardır.
Dosya bilirkişiye tevdii edilmiştir. Bilirkişi 18/07/2019 rapor ve 21/09/2020 tarihli ek raporunun sonuç kısmında özetle; davacı ile davalılar arasında Kayseri Havalimanı temizlik işlerinin farklı alt işverenler tarafından yürütülmesine ilişkin sözleşmeler imzalandığı, dava dışı ... ve ... ...'ın bu sözleşmelere konu işte davalı şirketler işçisi olarak davacı asıl işveren işyerinde çalıştırıldığı, emeklilik hakkı kazanmış olan dava dışı işçiler ... ve ... ...'a kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı; 23.02.2018 tarihinde ...”e 29.437,40-TL , 20.03.2018 tarihinde ... ...'a 23.417,65-TL kıdem tazminatı ödemesinin davacı kurum tarafından yapıldığı, mahkemece taraflar arasındaki sözleşmeler uyarınca iç ilişkideki sorumluluğun davalılara ait olduğuna karar verildiği takdirde, davacının davalılara rücu edebileceği alacağın tamamından alt işverenlerin sorumlu olacağı şekilde yapılan hesaplama tutarları şunlardır: (Ancak 11.09.2014 tarihinden sonra imzalanan sözleşmelerde kıdem tazminatının alt işverene rücu edileceğine ilişkin açık bir sözleşme hükmü yoksa 4857 sayılı kanunun 112/6. maddesi uyarınca kıdem tazminatı alt işverene rücu edilemeyecektir.) ... Müşavirlik Ltd. Şti.,'nin 8.846,21 TL, ... .../... Temizlik'in 1.008,00 TL, ... Tem. Ltd. Şti.'nin 1.814,40TL, ... Tem. Ltd. Şti.'nin 94,08 TL, ... Güv. Sis. Tem. Hiz. Mak. San. ve Tic. A.Ş.'nin 517,44 Tl, ... Servis ve Sos. Tem. Hiz. Eğit. Yay. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 1.205,06 TL, ... Grup Doğ. Tem. İlaç Bil. Ağaç San. Taah. Tic. Ltd. Şti. & ... Tem. Turz. Bilg. Gıda Sist. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi'nin 14.460,77 TL olmak üzere toplam 37.586,45 TL'nin davalılardan rücu edebileceği görüşü bildirilmiştir.
Hükme esas alının 11.01.2021 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; Davacı İdare’nin dönemler halinde yüklenici Şirketler bünyesinde işçi olarak çalışan; dava dışı ...'e 01/01/2006-01/02/2018 tarihleri arasındaki çalışmasından dolayı 23/02/2018 tarihinde toplam 29.437,40 TL, dava dışı ... ...'a 02/06/2008-02/03/2018 tarihleri arasındaki çalışmasından dolayı 20/03/2018 tarihinde toplam 23.417,65 TL olmak üzere toplam 52.855,05 TL ödeme yaptığını, taraflar arasında akdedilen ve dosya kapsamına sunulan sözleşme ve ekleri ile kabul edilen hükümler gözetilerek, yüklenici Şirketlerin yapılan ödemeden dolayı sorumluluklarının (kendi sözleşme dönemleri ile sınırlı kalmak kaydı ile) tam sorumluluk mahiyetinde mi yoksa yarı oranda sorumluluk mahiyetinde mi olduğunun Mahkemenin takdirinde olduğunu, dolayısıyla hesaplamanın; tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre (2) alternatifli olarak yapıldığını, Buna göre, davacı İdare’nin yaptığı toplam 52,855,05 TL ödeme yönünden davalı Şirketlerin sözleşme dönemlerine isabet eden ödeme miktarları; Asıl davada;
I. Alternatifin benimsenerek yüklenici Şirketlerin sorumluluklarının 01/01/2006-28/02/2006, 01/03/2008-14/03/2008 ve 01/06/2008-31/08/2008 tarihleri arasındaki dönemler yönünden yarı oranında sorumluluk mahiyetinde, sair dönemler yönünden yüklenici Şirketlerin sorumluluklarının tam sorumluluk mahiyetinde olduğunun kabulü halinde; ... Müşavirlik İnş.San.ve Tic.Ltd.Şti.'nin ... için 3.449,69 TL, ... ... için 3.200,59 TL olmak üzere toplam 6.650,28 TL, ... Müşavirlik İnş.San.ve Tic.Ltd.Şti. & ... İl.Sağ.Hiz.Elek.Gıd.Ür.Tem.Hiz.San.Tic.Ltd.Şti. İş Ortaklığının ... için 2.029,23 TL, ... ... / ... Temizlik'in... için1.014,62 TL, ... Tem. Güv. Tur. Bil. Sağ. Hiz. Yem. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ... için 1.826,31 TL, ... Temz. Güv. Hizm. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin ... için 94,70 TL, ... Güv.Sist.Tem.Hiz.Mak.San.ve Tic.A.Ş.'nin ... için 520,84 TL, ... Serv. ve Sos. Tem. Hiz. Eğt. Yay. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin... için 608,77 TL, ... ...için 600,12TL olmak üzere toplam 1.208,89 TL, ... Grup Bilg. Tem. İl. Doğ. Ağaç. San. Taah. Ltd. Şti. & ... Tem.Tur. Bilg. Gıd. Güv. Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ort. Girişiminin... için 7.305,24 TL, ... ... için7.201,33 TL olmak üzere toplam 14.506,57 TL, ... Org. Tur. Sağ. Rek. İnş. Yem. Ürt. Bil. İlaç. Taah. Tic. Ltd. Şti.'nin... için 4.870,16 TL; ... ... için4.800,88 TL olmak üzere toplam 9.671,04 TL, ... Tem. Bilg. Gıd. İnş. Tar. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. & ... End. Tem. İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. Ort. Girişiminin ... için 608,77 TL, ... ... için 600,12 TL olmak üzere toplam 1.208,89 TL ... End. Tem. Gıd. İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. & ... Dan. Tem Oto. İnş. Gıd. Tic. Ltd. Şti. Ort. Girişiminin... için 405,84 TL, ... ... için 400,07 TL olmak üzere 805,91 TL, ... İns. Kay. Loj. Kar. ve Tem. Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ... için 3.855,54 TL, ... ... için 3.800,70 TL olmak üzere toplam 7.656,24 TL, ... Kurum.Hiz.İnş.Oto.San.ve Tic.A.Ş. & ... Yem. Hiz. Tem. Oto. Gıd. İnş. Tic. İth. İhr. Ltd. Şti. Ort.Girişimin ... için 2.644,76 TL, ... ... için2.813,85 TL olmak üzere toplam 5.458,61 TL olmak üzere genel toplamda ... için 29.234,47 TL, ... ... için 23.417,65 TL olmak üzere 52.652,11 TL'den sorumlu olduklarını,
II. Alternatifin benimsenerek yüklenici Şirketlerin sorumluluklarının tüm dönemler yönünden tam sorumluluk mahiyetinde olduğunun kabulü halinde; ... Müşavirlik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ... için 3.652,62 TL, ... ... için 3.200,59 TL olmak üzere toplam 6.853,21 TL, ... Müşavirlik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. & ... İl. Sağ. Hiz. Elek. Gıd. Ür. Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ... için 2.029,23 TL, ... ...(... Temizlik)'ın... için1.014,62 TL, ... Tem. Güv. Tur. Bil. Sağ. Hiz. Yem. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin... 1.826,31 TL, ... Temz. Güv. Hizm. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ... 94,70 TL, ... Güv. Sist. Tem. Hiz. Mak. San. ve Tic. A.Ş.'nin ... için 520,84 TL, ... Serv. ve Sos. Tem. Hiz. Eğt. Yay. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ... için 608,77 TL, ... ...'ın 600,12TL olmak üzere toplam 1.208,89 TL, ... Grup Bilg. Tem. İl. Doğ. Ağaç. San. Taah. Ltd. Şti. & ... Tem.Tur. Bilg. Gıd. Güv. Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ort. Girişiminin... için 7.305,24 TL, ... ... için 7.201,33 TL olmak üzere toplam 14.506,57 TL, ... Org. Tur. Sağ. Rek. İnş. Yem. Ürt. Bil. İlaç. Taah. Tic. Ltd. Şti.'nin... için 4.870,16 TL, ... ... için 4.800,88 TL olmak üzere toplam 9.671,04 TL, ... Tem. Bilg. Gıd. İnş. Tar. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. & ... End. Tem. İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. Ort. Girişiminin ... için 608,77 TL, ... ... için 600,12 TL olmak üzere toplam 1.208,89 TL ... End. Tem. Gıd. İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. & ... Dan. Tem Oto. İnş. Gıd. Tic. Ltd. Şti. Ort. Girişiminin ... için 405,84 TL, ... ... için 400,07 TL olmak üzere 805,91 TL, ... İns. Kay. Loj. Kar. ve Tem. Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin... için 3.855,54 TL, ... ... için 3.800,70 TL olmak üzere toplam 7.656,24 TL, ... Kurum. Hiz. İnş. Oto. San. ve Tic. A.Ş. & ... Yem. Hiz. Tem. Oto. Gıd. İnş. Tic. İth. İhr. Ltd. Şti. Ort. Girişimin ... için 2.644,76 TL, ... ... için2.813,85 TL olmak üzere toplam 5.458,61 TL'den olmak üzere genel toplamda ... için 29.437,40 TL, ... ... için 23.417,65 TL olmak üzere 52.855,05 TL'den sorumlu oldukları,
III. Alternatifin benimsenerek yüklenici Şirketlerin sorumluluklarının tüm dönemler yönünden yarı yarıya sorumluluk mahiyetinde olduğunun kabulü halinde; ... Müşavirlik İnş.San.ve Tic.Ltd.Şti.'nin ... için 1.826,31 TL, ... ... için 1.600,29 TL olmak üzere toplam 3.426,60 TL, ... Müşavirlik İnş.San.ve Tic.Ltd.Şti. & ... İl. Sağ. Hiz. Elek. Gıd. Ür. Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı'nın ... için1.014,62 TL, ... .../... Temizlik'in ... için507,31 TL, ... Tem. Güv. Tur. Bil. Sağ. Hiz. Yem. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ... için 913,15 TL, ... Temz. Güv. Hizm. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin ... için 47,35 TL, ... Güv. Sist. Tem. Hiz. Mak. San. ve Tic. A.Ş.'nin ... için 260,42 TL, ... Serv. ve Sos. Tem. Hiz. Eğt. Yay. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin... için 304,38 TL, ... ... için 300,06 TL olmak üzere toplam 604,44 TL, ... Grup Bilg. Tem. İl. Doğ. Ağaç. San. Taah. Ltd. Şti. & ... Tem.Tur. Bilg. Gıd. Güv. Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin... için 3.652,62 TL, ... ... için3.600,66 TL olmak üzere toplam7.253,28 TL, ... Org. Tur. Sağ. Rek. İnş. Yem. Ürt. Bil. İlaç. Taah. Tic. Ltd. Şti.'nin... için 2.435,08 TL, ... ... için 2.400,44 TL olmak üzere toplam 4.835,52 TL, ... Tem. Bilg. Gıd. İnş. Tar. Paz. San. ve Tic.Ltd.Şti. & ... End.Tem.İnş.Taah.Paz.San.ve Dış Tic.Ltd.Şti. Ort. Girişimin ... için 304,38 TL, ... ... için 300,06 TL olmak üzere toplam 604,44 TL ... End. Tem. Gıd. İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic.Ltd.Şti. & ... Dan. Tem Oto. İnş. Gıd. Tic. Ltd. Şti. Ort. Girişiminin ... için 202,92TL, ... ... için 200,04 TL olmak üzere 402,96 TL, ... İns. Kay. Loj. Kar. ve Tem. Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin... için 1.927,78 TL, ... ... için 1.900,35 TL olmak üzere toplam 3.828,13 TL, ... Kurum.Hiz.İnş.Oto.San.ve Tic.A.Ş. & ... Yem. Hiz. Tem. Oto. Gıd. İnş. Tic. İth. İhr. Ltd. Şti. Ort. Girişiminin ... için 1.322,38 TL, ... ... için1.406,93 TL olmak üzere toplam 2.729,31 TL olmak üzere genel toplamda ... için 14.718,70 TL, ... ... için 11.708,83 TL olmak üzere 26.427,53 TL'den sorumlu oldukları, birleşen davada, davalı ... Tem.Tur.Bilg.Gıd.Güv.Sis.San.ve Tic.Ltd.Şti'nin (... Grup Bilg. Tem. İl. Doğ. Ağaç. San. Taah. Ltd. Şti. İle oluşturduğu iş ortaklığı) dönemine isabet eden ödeme miktarları; tam sorumluluğa göre; ... Grup Bilg. Tem. İl. Doğ. Ağaç. San. Taah. Ltd. Şti. & ... Tem. Tur. Bilg. Gıd. Güv. Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ort. Girişimi için ... için 7 .305,24 TL, ... ... için 7.201,33 TL olmak üzere toplam 14.506,57 TL olduğu, yarı yarıya sorumluluğa göre, ... Grup Bilg. Tem. İl. Doğ. Ağaç. San. Taah. Ltd. Şti. & ... Tem. Tur. Bilg. Gıd. Güv. Sis. San. ve Tic.Ltd.Şti. Ort. Girişimin... için 3.652,62TL, ... ... için 3.600,66 TL olmak üzere toplam 7.253,28 TL olduğu, asıl davada sorumluğu tespit edilen (... Müş. ... Ltd.Şti. & ... ... Ltd. Şti. İş Ort. oluşturan) ... İl. Sağ. Hiz. Elek. Gıd. Ür. Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Temz. Güv. Hizm. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine dava yönlendirilmemiş olduğunu, Mahkemece 7166 sayılı yasal düzenlemenin yürürlük tarihinden 15/10/2019 kısmi iptal tarihine kadar uygulama yeri bulunduğunun kabulü ve görev verilmesi halinde yeniden hesaplama yapılmasının mümkün olacağını, hükmedilecek rücuen alacaklara ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi yürütülmesi isteminin takdirinin mahkemeye ait olduğu görüşü bildirilmiştir.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 21.12.2020 tarih ve 2019/2279 esas, 2020/4436 karar sayılı ilamı)
Yukarıda yazılı açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı yanın, kesinleşen mahkeme kararları uyarınca dava dışı işçiler ...'e emeklilik nedeniyle toplam 29.437,40 TL, ... ...'a emekliği nedeniyle toplam 23.417,65 TL ödediği, ödemiş olduğu tazminat alacağını alt işverenlerden rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür. Dosyaya kazandırılan delillerden davacı ile davalılar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçilerin, davalı şirketlerin çalışanı olduğu anlaşılmıştır.
Ayrıntılı, açıklamalı ve denetime elverişli bulunarak hükme esas alınan bilirkişi Orhan ... tarafından hazırlanan 11/01/2021 tarihli rapor ile; davalı şirketlerin sorumluluklarına ilişkin alternatifli olarak hesaplama yapılmış, davalıların sorumluluk miktarları dönemsel olarak tespit edilmiştir. Dosyada mevcut sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm bulunmamaktadır. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçileri çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Davacı tarafından dava dışı işçilere ödenen işçilik alacaklarından, işçinin çalışma dönmeleri ile sınırlı olmak üzere davalıların tam sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak, raporda belirlenen miktarlar üzerinden asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın ise kabulüne, hüküm altına alınan tazminat kalemlerine ödeme tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine karar verilmiştir.
Her ne kadar dava dışı işçi ...'in, dava yönlendirilmeyen ... İl. Sağ. Hiz. Elek. Gıd. Ür. Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.'nin davalı ... Müş. ... Ltd. Şti. ile oluşturduğu iş ortaklığında çalıştığı döneme isabet eden ve davacı tarafından ödenen 2.029,23 TL'den bu iki şirket birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu ise de, davacı tarafından iş ortaklığını oluşturan ... İl. Sağ. Hiz. Elek. Gıd. Ür. Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine dava açılmadığından, dava dışı işçinin iş ortaklığında çalıştığı döneme isabet eden ve davacı tarafından ödenen 2.029,23 TL işçilik alacağından davalı ... Müş. ... Ltd. Şti. tek başına sorumlu olup, bu döneme isabet eden rücuya konu alacağın davalı .... Müş. ... Ltd. Şti.'den alınmasına karar verilmiştir.
Öte yandan, dava dışı işçilerden ...'in, 01.03.2008-14.03.2008tarihleri arasında dava dışı yüklenici ... Temz. Güv. Hizm. İnş. San. Tic. Ltd. Şti'de çalıştığı ve bu çalışma dönemine isabet eden 94,70 TL işçilik alacağının davacı tarafından ödendiği anlaşılmış ise de; ... Temz. Güv. Hizm. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine dava açılmadığı görülmekle, davanın 94,70 TL yönünden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Anlatılan nedenlerle,
HÜKÜM :
A-Asıl dava;
1-Davanın kısmen kabulüne;
-Toplam 8.882,44 TL'nin; 5.681,85 TL'sine 23.02.2018 tarihinden, bakiye 3.200,59 TL'sine ise 20.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Müşavirlik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-1.014,62 TL'nin 23.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
-1.826,31 TL'nin 23.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Tem. Güv. Tur. Bil. Sağ. Hiz. Yem. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-520,84 TL'nin 23.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Güv. Sist. Tem. Hiz. Mak. San. ve Tic. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,
-Toplam 1.208,89 TL'nin; 608,77 TL'sine 23.02.2018 tarihinden, bakiye 600,12 TL'sine ise 20.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Serv. ve Sos. Tem. Hiz. Eğt. Yay. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-Toplam 14.506,57 TL'nin; 7.305,24 TL'sine 23.02.2018 tarihinden, bakiye 7.201,33 TL'sine ise; 20.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Grup Bilg. Tem. İl. Doğ. Ağaç. San. Taah. Ltd. Şti.'den, birleşen mahkememizin 2018/747 esas sayılı dosyasında davalı ... Tem. Tur. Bilg. Gıd. Güv. Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydıyla, alınarak davacıya verilmesine,
-Toplam 9.671,04 TL'nin; 4.870,16 TL'sine 23.02.2018 tarihinden, bakiye 4.800,88 TL'sine ise 20.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Org. Tur. Sağ. Rek. İnş. Yem. Ürt. Bil. İlaç. Taah. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-Toplam 1.208,88 TL'nin; 608,77 TL'sine 23.02.2018 tarihinden, bakiye 600,11 TL'sine ise 20.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... Tem. Bilg. Gıd. İnş. Tar. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. & ... End. Tem. İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-Toplam 805,91 TL'nin; 405,84 TL'sine 23.02.2018 tarihinden, bakiye 400,07 TL'sine ise 20.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... End. Tem. Gıd. İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. & ... Dan. Tem Oto. İnş. Gıd. Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-Toplam 7.656,24 TL'nin; 3.855,54 TL'sine 23.02.2018 tarihinden, bakiye 3.800,70 TL'sine ise 20.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... İnş. Kay. Loj. Kar. ve Tem. Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.' den alınarak davacıya verilmesine,
-Toplam 5.458,61 TL'nin; 2.644,76 TL'sine 23.02.2018 tarihinden, bakiye 2.813,85 TL'sine ise 20.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... Kurum. Hiz. İnş. Oto. San. ve Tic. A.Ş. & ... Yem. Hiz. Tem. Oto. Gıd. İnş. Tic. İth. İhr. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 7.658,85 TL vekalet ücretinin
(1.291,60 TL'sinin davalı ... Müşavirlik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-147,53 TL'sinin davalı ... ...'dan
-265,72 TL'sinin davalı ... Tem. Güv. Tur. Bil. Sağ. Hiz. Yem. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den
-75,60 TL'sinin davalı ... Güv. Sist. Tem. Hiz. Mak. San. ve Tic. A.Ş.'den
-175,48 TL'sinin davalı ... Serv. ve Sos. Tem. Hiz. Eğt. Yay. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den
-2.102,81 TL'sinin davalı ... Grup Bilg. Tem. İl. Doğ. Ağaç. San. Taah. Ltd. Şti.'den, birleşen mahkememizin 2018/747 esas sayılı dosyasında davalı ... Tem. Tur. Bilg. Gıd. Güv. Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydıyla,
-1.403,87 TL'sinin davalı ... Org. Tur. Sağ. Rek. İnş. Yem. Ürt. Bil. İlaç. Taah. Tic. Ltd. Şti.'den
-175,48 TL'sinin davalılar ... Tem. Bilg. Gıd. İnş. Tar. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. & ... End. Tem. İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak
-116,98 TL'sinin davalılar ... End. Tem. Gıd. İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. & ... Dan. Tem Oto. İnş. Gıd. Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak
-1.111,40 TL'sinin davalı ... İnş. Kay. Loj. Kar. ve Tem. Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.' den
-792,38 TL''sinin davalılar ... Kurum. Hiz. İnş. Oto. San. ve Tic. A.Ş. & ... Yem. Hiz. Tem. Oto. Gıd. İnş. Tic. İth. İhr. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak) davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3-Reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 94,70 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
4-Davacı tarafından (posta, bilirkişi ücreti, başvuru harcı, vekalet harcı) yapılan 4.690,60 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 4.682,20 TL'nin
(788,26 TL'sinin davalı ... Müşavirlik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-90,04 TL'sinin davalı ... ...'dan
-162,07 TL'sinin davalı ... Tem. Güv. Tur. Bil. Sağ. Hiz. Yem. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den
-46,22TL'sinin davalı ... Güv. Sist. Tem. Hiz. Mak. San. ve Tic. A.Ş.'den
-107,28TL'sinin davalı ... Serv. ve Sos. Tem. Hiz. Eğt. Yay. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den
-1.287,38 TL'sinin davalı ... Grup Bilg. Tem. İl. Doğ. Ağaç. San. Taah. Ltd. Şti.'den, birleşen mahkememizin 2018/747 esas sayılı dosyasında davalı ... Tem. Tur. Bilg. Gıd. Güv. Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydıyla,
-858,25 TL'sinin davalı ... Org. Tur. Sağ. Rek. İnş. Yem. Ürt. Bil. İlaç. Taah. Tic. Ltd. Şti.'den
-107,28 TL'sinin davalılar ... Tem. Bilg. Gıd. İnş. Tar. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. & ... End. Tem. İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak
-71,52 TL'sinin davalılar ... End. Tem. Gıd. İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. & ... Dan. Tem Oto. İnş. Gıd. Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak
-679,45 TL'sinin davalı ... İnş. Kay. Loj. Kar. ve Tem. Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.' den
-484,45 TL''sinin davalılar ... Kurum. Hiz. İnş. Oto. San. ve Tic. A.Ş. & ... Yem. Hiz. Tem. Oto. Gıd. İnş. Tic. İth. İhr. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak) davalı taraflardan alınarak davacı tarafa ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6-Alınması gerekli 3.604,06 TL harçtan peşin alınan 902,64TL harcın düşümü ile arta kalan 2.701,43TL
(454,79 TL'sinin davalı ... Müşavirlik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-51,95 TL'sinin davalı ... ...'dan
-93,53 TL'sinin davalı ... Tem. Güv. Tur. Bil. Sağ. Hiz. Yem. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den
-26,66 TL'sinin davalı ... Güv. Sist. Tem. Hiz. Mak. San. ve Tic. A.Ş.'den
-61,89TL'sinin davalı ... Serv. ve Sos. Tem. Hiz. Eğt. Yay. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den
-742,76 TL'sinin davalı ... Grup Bilg. Tem. İl. Doğ. Ağaç. San. Taah. Ltd. Şti.'den, birleşen mahkememizin 2018/747 esas sayılı dosyasında davalı ... Tem. Tur. Bilg. Gıd. Güv. Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydıyla,
-495,17 TL'sinin davalı ... Org. Tur. Sağ. Rek. İnş. Yem. Ürt. Bil. İlaç. Taah. Tic. Ltd. Şti.'den
-61,89 TL'sinin davalılar ... Tem. Bilg. Gıd. İnş. Tar. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. & ... End. Tem. İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak
-41,26 TL'sinin davalılar ... End. Tem. Gıd. İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. & ... Dan. Tem Oto. İnş. Gıd. Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak
-392,06 TL'sinin davalı ... İnş. Kay. Loj. Kar. ve Tem. Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.' den
-279,49 TL''sinin davalılar ... Kurum. Hiz. İnş. Oto. San. ve Tic. A.Ş. & ... Yem. Hiz. Tem. Oto. Gıd. İnş. Tic. İth. İhr. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak) harcın davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
7-Peşin alınan 902,64 TL(151,96 TL'sinin davalı ... Müşavirlik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
-17,35 TL'sinin davalı ... ...'dan
-31,24 TL'sinin davalı ... Tem. Güv. Tur. Bil. Sağ. Hiz. Yem. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den
-8,96 TL'sinin davalı ... Güv. Sist. Tem. Hiz. Mak. San. ve Tic. A.Ş.'den
-20,68 TL'sinin davalı ... Serv. ve Sos. Tem. Hiz. Eğt. Yay. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den
-248,18 TL'sinin davalı ... Grup Bilg. Tem. İl. Doğ. Ağaç. San. Taah. Ltd. Şti.'den, birleşen mahkememizin 2018/747 esas sayılı dosyasında davalı ... Tem. Tur. Bilg. Gıd. Güv. Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydıyla,
-165,45 TL'sinin davalı ... Org. Tur. Sağ. Rek. İnş. Yem. Ürt. Bil. İlaç. Taah. Tic. Ltd. Şti.'den
-20,68 TL'sinin davalılar ... Tem. Bilg. Gıd. İnş. Tar. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. & ... End. Tem. İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak
-13,78TL'sinin davalılar ... End. Tem. Gıd. İnş. Taah. Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. & ... Dan. Tem Oto. İnş. Gıd. Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak
-130,98 TL'sinin davalı ... İnş. Kay. Loj. Kar. ve Tem. Hiz. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.' den
-93,38 TL'sinin davalılar ... Kurum. Hiz. İnş. Oto. San. ve Tic. A.Ş. & ... Yem. Hiz. Tem. Oto. Gıd. İnş. Tic. İth. İhr. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak) harcın davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
B- Birleşen mahkememizin 2018/747 esas sayılı dosyasında,
1-Davanın kabulüne; Toplam 14.506,57 TL'nin; 7.305,24 TL'sine 23.02.2018 tarihinden, bakiye 7.201,33 TL'sine ise; 20.03.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Tem. Tur. Bilg. Gıd. Güv. Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den, asıl dava dosyasında davalı ... Grup Bilg. Tem. İl. Doğ. Ağaç. San. Taah. Ltd. Şti.'den tahsilde tekerrür oluşturmamak kaydıyla, alınarak davacıya verilmesine,
2.Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalı tarafdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
3-Davacı tarafından yapılan 42,00 TL yargılama giderinin davalı tarafdan alınarak davacı tarafa ödenmesine,
4-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-.Alınması gerekli 990,94TL harçtan peşin alınan 44,40 TL harcın düşümü ile arta kalan 946,54 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Peşin alınan 44,40 TL harcın davalı tarafdan alınarak davacıya ödenmesine,
Dair tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.. 13/12/2021