T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2018/485 Esas - 2022/688
TÜRK MİLLETİ
Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
T.C.
ANKARAGEREKÇELİ KARAR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/485 Esas
KARAR NO: 2022/688
DAVA: Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 16/12/2016
KARAR TARİHİ: 16/11/2022
KARAR Y.TARİHİ : 17/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;
I-İDDİALAR
1. Davacı vekili dava dilekçelerinde, 12 adet bankanın 2007-2011 yılları arasındaki bir kısım faaliyetlerinde 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. Maddesini ihlal ettikleri gerekçesi ile Rekabet Kurulu tarafından idari para cezasına mahkum edildiğini, müvekkili davacı şirketin ve devralınan şirket ... Grup ... A.Ş.'nin davalı bankalardan farklı zamanlarda çok sayıda ... kullandığını ve mevduat yatırdığını, bu kredilere daha yüksek faiz ödemek zorunda kaldığını ve mevduat hesaplarına düşük faiz uygulandığını, Rekabet Kurulu kararına konu olan eylemlerden müvekkilinin zarara uğramış bulunduğunu iddia ederek 4054 sayılı kanunun 57 ve 58. maddeleri gereğince şimdilik 100,00.-TL tazminatın davalı taraflardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
2. Davacı vekili 16/01/2017 tarihli dilekçesinde; davalılar ... A.Ş ve ... A.Ş hakkındaki davalarını HMK m. 123 uyarınca şimdilik geri aldıklarını, diğer davalılar hakkında davalarının devam ettiğini, 2 banka yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini ve vekalet ücretine hükmedilmemesini talep etmiştir.
II-SAVUNMALAR
3. Davalı ... vekili 17/01/2017 tarihli beyan dilekçesinde; müvekkili banka aleyhine açılan davada davacının müvekkili yönünden geri alma talebine bir diyecekleri bulunmadığını ve muvafakat ettiklerini, geri alma sebebiyle vekalet ücreti talepleri olmadığını beyan etmiştir.
4. Davalı ... A.Ş vekili 17/01/2017 tarihli dilekçesinde; davacının geri alma istemine muvafakat ettiklerini, vekalet ücreti talepleri olmadığını banka yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
5. Davalı ... bankası cevap dilekçesinde; davaya konu taleplerin zamanaşımına uğradığını, Rekabet Kurulu Kararının iptali için idari yargıda açılan davanın bekletici mesele yapılmasını, davacının dayandığı Rekabet Kurulu'nun 08/03/2013 tarih ve 13-13/198-100 sayılı kararının iptali için müvekkili bankaca gerekil yasal müracaatların yapıldığını, henüz idari yargı kanun yolu aşamasının tamamlanmadığını, sonuç olarak görev ve yetki itirazlarının kabulü ile dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesini, Rekabet Kurulu kararına karşı İdari Yargı'da açılmış olan ve henüz kesinleşmemiş iptal davasının bekletici mesele yapılmasını, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
6. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının müvekkili bankadan kullanmış oludğu herhangi bir ... bulunmadığını, huzurdaki davanın haksız fiil hükümlerine tabi olduğunu ve zamanaşımına uğradığını, davaya dayanak alınan Rekabet kurulu Kararı hakkında taraflarınca iptal davası açıldığını, söz konusu iptal davasının sonucunun bekletici mesele yapılması gerektiğini, müvekkili banka ile hiçbir ... ilişkisi ve sözleşmesi olmayan davacının maddi tazminat talebinin hukuki şartlarının gerçekleşmediğini, Rekabet Kurulu'nun müvekkili banka aleyhine idari para cezası verilmiş olmasının tek başına davacının zarara uğradığının kabulüne sebebiyet vermediğini, huzurdaki işbu maddi tazminat davasının dayanağını teşkil eden rekabet kurulunca tesis edilmiş bulunan idari para cezasının iptali amacıyla ikame edilen Ankara 2. İdare Mahkemesi'nin 2014/136 sayılı iptal davasının halen karar aşamasında olduğunu, sonuç olarak davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
7. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; uyuşmazlık konusu davada görevli Mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, müvekkili bankanın ilgili tarih itibari ile yerleşim yerinin Kağıthane/İSTANBUL olduğunu, bu nedenle davanın yetkili İstanbul Mahkemeleri'ne gönderilmesi gerektiğini, davacı yanın talebinin zamanaşımına uğradığını, davacının müvekkili bankadan ticari nitelikli ... kullandığını, haksız fiil tazminatının söz konusu olabilmesi için davacının zarar gördüğünü ispatlaması gerektiğini, sonuç olarak görev ve yetki itirazlarının kabulüne, Rekabet Kurulu'nun kararı aleyhine açılan iptal davasının bekletici mesele yapılmasını, davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
8. Davalı Türkiye ... Bankası vekili cevap dilekçesinde; davacının dava dilekçesinde yer verdiği iddialarını somutlaştırma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, Rekabet Kurulu kararının iptali için müvekkili banka tarafından açılan davanın karar düzeltme aşamasında olduğunu, söz konusu davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, davacının devraldığı şirketin kullandığı krediler için Tazminat davası açma hak ve dava ehliyeti olmadığını, davacının tazminat istemine ilişkin taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davanın müvekkili banka yönünden ayrılarak reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının dava dilekçesinde zikrettiği mevduat hesaplarının işbu davanın konusu olamayacağını, davacının müvekkili bankadan kullandığı ticari nitelikli kredilerin işbu davanın konusu olamayacağını, sonuç olarak Ankara 2. İdare Mahkemesi'nin 2014/313 E, sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını aksi takdirde davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
9. Davalı ... cevap dilekçesinde; müvekkili banka yönünden genel olarak krediler ve hususiyetle ihtiyaç kredileri yönünden Rekabet Kurulu Kararı kapsamında olmadığını, bu hususun Danıştay 13. Dairesi'nin ilamında da zımmen kabul edildiğini, dava konusu hesaplardan bazılarının müvekkili yönünden hesap tarihinde rekabeti bozucu eylem içinde olmadığının kesin olduğunu, müvekkili aleyhine tazminata hükmedilmesi ihtimalinde 3 katı tazminata hükmedilmesi için gerekli unsurların oluşmadığını, sonuç olarak davanın usulden ve esastan reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
10. Davalı ... Bankası vekili cevap dilekçesinde; davanın kesin yetki kuralı kapsamında yetkili ve görevli İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri'ne gönderilmesi gerektiğini, davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, dava konusu Rekabet Kurulu kararında ticari kredilerin soruşturma kapsamı dışında bırakıldığını, davacının herhangi bir tazminat talep edilmesinin mümkün olmadığını, davacının kullanmış olduğu ticari kredilerin Rekabet kurulu tarafından yapılan soruşturmada, soruşturma kapsamında bulunmadığını, bu nedenle hukuka aykırı bir fiilden bahsedilemeyeceğini, sonuç olarak yetki itirazları doğrultusunda dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesini, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
11. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri'ne gönderilmesini, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, Rekabet Kurulu kararına karşı açılan davanın bekletici mesele yapılmasını, davacının zararının söz konusu olmadığını, tazminatın koşullarının oluşmadığını, sonuç olarak davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR
A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar
12. Tarafların yargılamada üzerinde anlaştıkları bir vakıanın bulunmadığı anlaşılmaktadır.
B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları
13. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalıların rekabet kurulu kararlarına konu olan eylemleri nedeniyle davacının davalı bankalardan kullandığı kredilerde gereğinden fazla faiz ve yatırdığı mevduatlara gereğinden daha az faiz tahahhuk edip etmediği, bu nedenle davacının zarara uğrayıp uğramadığı, var ise zararın ne miktar olduğu, davalıların bundan kısmen veya tamemen sorumlu olup olmadıkları, müteselsil sorumluluk hükümlerine dayanılıp dayanılmayacağı noktalarında toplanmaktadır.
IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
14. Rekabet Kurulu'nun 08/03/2013 tarih, Dosya No: 2011-4-91 Karar No: 13-13/198-100 K, sayılı kararının incelenmesinde; davalı bankanın da içinde bulunduğu 12 bankaya, mevduat, ... ve ... kartı hizmetleri konusunda anlaşma ve kesme veya uyumlu eylem içerisinde bulunmak sureti ile Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun'un ihlal edildiği gerekçesiyle idari para cezası verildiği, idari para cezasının iptali için Ankara 2. İdare Mahkemesi'nde iptal davası açıldığı, iptal talebinin reddedildiği, bu karar aleyhine Danıştay nezdinde temyiz başvurusu yapıldığı, temyiz talebinin Danıştay 13. Daire tarafından reddedildiği, bu karar aleyhine karar düzeltme başvurusu yapıldığı, karar düzeltme talebinin Danıştay 13. Dairesi'nin 21.05.2019 tarih, 2016/4017 Esas, 2019/1779 Karar sayılı ilamı ile kabulüne karar verilerek Ankara 2. İdare Mahkemesinin kararının bozulmasına karar verildiği, Ankara 2. İdare Mahkemesince karara karşı direnilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 31.05.2021 tarih, 2019/2656 Esas, 2021/1104 Karar sayılı kararı ile direnme kararının bozulmasına karar verilmiş, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun kararına karşı karar düzeltme istemi ise 24/02/2022 tarih, 2021/3539 E, 2022/658 K, sayılı kararı ile reddedildiği anlaşılmıştır.
15. Davacı şirketin davalı bankalardan kullanmış olduğu krediler ile yatırım ve mevduat hesabına ilişkin hesap hareketleri
V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA veGEREKÇE
16. Dava Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun hükümlerine aykırı eylemlerden ötürü uğranılan zararların tazmini istemine ilişkindir.
17. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un "Tazminat Hakkına" ilişkin 57. maddesi, "Her kim bu Kanuna aykırı olan eylem, karar, sözleşme veya anlaşma ile rekabeti engeller, bozar ya da kısıtlarsa yahut belirli bir mal veya hizmet piyasasındaki hakim durumunu kötüye kullanırsa, bundan zarar görenlerin her türlü zararını tazmine mecburdur. Zararın oluşması birden fazla kişinin davranışları sonucu ortaya çıkmış ise bunlar zarardan müteselsilen sorumludur" hükmünü içermektedir.
18. Aynı Kanun'un "Zararın Tazminine" ilişkin 58. maddesinde ise, "Rekabetin engellenmesi, bozulması veya kısıtlanması sonucu bundan zarar görenler, ödedikleri bedelle, rekabet sınırlanmasaydı ödemekte olacakları bedel arasındaki farkı zarar olarak talep edebilirler. Rekabetin sınırlanmasından etkilenen rakip teşebbüsler, bütün zararlarının tazminini rekabeti sınırlayan teşebbüs ya da teşebbüslerden talep edebilir. Zararın belirlenmesinde, zarar gören teşebbüslerin elde etmeyi umdukları bütün karlar, geçmiş yıllara ait bilançolar da dikkate alınarak hesaplanır.
Ortaya çıkan zarar, tarafların anlaşması ya da kararı veya ağır ihmalinin olduğu hallerden kaynaklanmaktaysa, hâkim, zarar görenlerin talebi üzerine, uğranılan maddi zararın ya da zarara neden olanların elde ettiği veya elde etmesi muhtemel olan karların üç katı oranında tazminata hükmedebilir" şeklindedir.
19. Davacı yan Rekabet Kurulu'nun 08/03/2013 tarih ve 13-13/198-100 sayılı kararı ile aralarında davalı bankaların da bulunduğu 12 adet bankanın mevduat, ... ve ... kartı hizmetleri konusunda faiz karteli oluşturduğu yönündeki kararını dayanak göstererek davacı ile davalı bankalar arasındaki ... akitlerinde daha yüksek faiz ödemek durumunda kaldığı ve yine mevduatlarına daha düşük faiz uygulandığını, davalıların haksız rekabet oluşturan bu kartel eylemlerinden ötürü zarara uğradığını iddia ederek eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır.
20. Öncelikle davacı yan yargılama sırasında 18.01.2017 havale tarihli dilekçesi ile davalılardan ... A.Ş. İle ... A.Ş. yönünden davalarını geri aldıklarını beyan etmiş, sözüedilen davalı banka vekilleri, davanın geri alınmasına muvafakat ettiklerini ve vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığı beyan etmişlerdir.
21. Yargılamaya konu edilen uyuşmazlığın esasına yönelik olarak davacı yanın haksız rekabet nedeni ile tazminat istemine dayanak teşkil eden 08/03/2013 tarih ve 13-13/198-100 sayılı kararına karşı iptal istemi ile yapılan başvuru üzerine Ankara 2. İdare Mahkemesince iptal talebinin reddedildiği, bu karar aleyhine Danıştay nezdinde temyiz başvurusu yapıldığı, önce temyiz talebinin Danıştay 13. Daire tarafından reddedildiği, bu karar aleyhine karar düzeltme başvurusu üzerine karar düzeltme talebinin Danıştay 13. Dairesi'nin 21.05.2019 tarih, 2016/4017 Esas, 2019/1779 Karar sayılı ilamı ile kabulüne karar verilerek Ankara 2. İdare Mahkemesinin kararının bozulmasına karar verildiği, bu defa Ankara 2. İdare Mahkemesince karara karşı direnilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 31.05.2021 tarih, 2019/2656 Esas, 2021/1104 Karar sayılı kararı ile direnme kararının bozulmasına karar verilmiş, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun kararına karşı karar düzeltme istemi ise 24/02/2022 tarih, 2021/3539 E, 2022/658 K, sayılı kararı ile reddedilmiştir.
22. Bu anlamda davacının haksız rekabet nedeni ile tazminat talebinin dayanağını teşkil eden davalı bankaların davacının da kullandığı ... türlerinde kartel oluşturduğu yönündeki iddiasının temeli ortadan kalktığı anlaşılmaktadır.
23. Öte yandan ... bu davanın dayandığı Rekabet Kurulu kararında bankaların anlaşmalı olarak yüksek faiz belirledikleri tespit edilen kredilerin tüketici kredileri olduğu, somut uyuşmazlık konusu ticari kredilerin bu kapsamda değerlendirilemeyeceği, aynı yöndeki davalarda Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarının da (Y11HD., 08/03/2022 tarih, 2020/7124 Esas, 2022/1618 Karar; Y11HD., 28/04/2022 tarih, 2020/8414 Esas, 2022/3556 Karar; Y11HD., 09/06/2022 tarih, 2021/455 Esas, 2022/4679 Karar) benzer istikamette olduğu anlaşıldığından ispat edilmeyen davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
VI-HÜKÜM
1-Davalılar ... ve ... yönünden HMK m. 123 hükmü uyarınca davanın açılmamış sayılmasına,
2-Diğer davalılar yönünden davacının davasının REDDİNE,
3-Alınması gerekli 80,70 TL harçtan peşin alınan 29,20 TL harcın mahsubu ile arta kalan 51,50 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan harç ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalılar ... ve ... vekalet ücreti talebi bulunmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Davalılar ... Bankası, ... Bankası, ... Bankası, ... Bankası, ... Bankası, ... ve ... Bankası, ... ve ... kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 9.200,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalılara ödenmesine,
7-HMK'nun 333. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana İADESİNE,
Dair davacı vekilinin, davalı ... vekilinin, davalı ... vekilinin, davalı ... ve ... Bankası vekilinin, davalı ... vekilinin, davalı ... vekilinin, davalı ... Bankası vekilinin ve davalı ... Bankası vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren Ankara Asliye 7. Ticaret Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere İstinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yasa yolu açık olmak üzere 16/11/2022 tarihinde oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/11/2022